I OSK 697/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców, potwierdzając możliwość stosowania sankcji za naruszenie prawa wspólnotowego.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców. Skarżący kwestionowali możliwość nałożenia kary na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym za naruszenie rozporządzeń wspólnotowych. NSA uznał skargę za bezzasadną, potwierdzając, że naruszenie przepisów wspólnotowych, które stały się częścią polskiego porządku prawnego poprzez Traktat Akcesyjny, może być podstawą do nałożenia kary pieniężnej zgodnie z prawem krajowym.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. J. i J. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów postępowania poprzez brak należytego uzasadnienia wyroku WSA oraz naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Kwestionowali możliwość nałożenia kary za naruszenie rozporządzeń wspólnotowych, uznając je za niebędące umowami międzynarodowymi i podnosząc zarzut naruszenia zasady nullum crimen sine lege w przypadku rozszerzającej wykładni przepisu. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że ratyfikowane umowy międzynarodowe, po ich ogłoszeniu, stanowią część krajowego porządku prawnego i są bezpośrednio stosowane. Rozporządzenia Rady (EWG) dotyczące czasu pracy kierowców i urządzeń rejestrujących, jako pochodzące sprzed daty akcesji Polski do UE, zostały inkorporowane do polskiego porządku prawnego na mocy Traktatu Akcesyjnego. W związku z tym, naruszenie obowiązków wynikających z tych rozporządzeń stanowi naruszenie obowiązków wynikających z umowy międzynarodowej, co uzasadnia zastosowanie sankcji przewidzianych w prawie krajowym, w tym kar pieniężnych. NSA uznał, że polskie prawo krajowe, w tym załącznik do ustawy o transporcie drogowym, określało wysokość kar za naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców, a przepisy wspólnotowe określały rodzaje obowiązków. Sąd uznał również, że WSA należycie uzasadnił swoje stanowisko w kwestii najistotniejszych zarzutów skargi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie przepisów wspólnotowych, które stały się częścią polskiego porządku prawnego poprzez Traktat Akcesyjny, może być podstawą do nałożenia kary pieniężnej zgodnie z prawem krajowym.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że rozporządzenia wspólnotowe dotyczące transportu drogowego, inkorporowane do polskiego porządku prawnego na mocy Traktatu Akcesyjnego, stanowią część umowy międzynarodowej. Naruszenie obowiązków wynikających z tych rozporządzeń jest traktowane jako naruszenie umowy międzynarodowej, co uzasadnia zastosowanie sankcji przewidzianych w prawie krajowym, w tym kar pieniężnych, których wysokość określa prawo krajowe.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (15)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.t.d. art. 92 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92 § ust. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Pomocnicze
u.c.p.k. art. 31
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców
Rozporządzenie 3821/85/EWG art. 14 § ust. 1
Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym
Rozporządzenie 3821/85/EWG art. 15 § ust. 7
Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym
Rozporządzenie 3820/85/EWG art. 1 § ust. 3
Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego
Rozporządzenie 3820/85/EWG art. 15 § ust. 1
Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego
Rozporządzenie 3820/85/EWG art. 15 § ust. 2
Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego
Rozporządzenie 3820/85/EWG art. 17 § ust. 1
Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego
Konstytucja RP art. 91 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 91 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 91 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
TUE art. 249 § ust. 2
Traktat o Unii Europejskiej
k.p.a. art. 138 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania poprzez brak zawarcia w uzasadnieniu wyroku WSA merytorycznego stanowiska Sądu odnoszącego się do najistotniejszego z zarzutów skarżących. Naruszenie art. 92 ust. 1 pkt 6) ustawy o transporcie drogowym poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że organ administracji zasadnie przyjął, że na podstawie tego przepisu jest dopuszczalne nałożenie na skarżących kary pieniężnej za naruszenie art. 15 ust. 3, 4 oraz 7 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85. Naruszenie art. 92 ust. 1 pkt 6) ustawy o transporcie drogowym poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że organ administracji zasadnie przyjął, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie normy prawnej art. 92 ust. 1 pkt 6) ustawy o transporcie drogowym.
Godne uwagi sformułowania
naruszenie obowiązków publicznoprawnych wynikających z cyt. rozporządzeń stanowi naruszenie obowiązków wynikających z Traktatu Akcesyjnego, będącego umową międzynarodową nie można stosować przepisu prawa w oderwaniu od całości systemu prawa, na który, od dnia przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, składają się również powołane rozporządzenia z zakresu prawa wspólnotowego
Skład orzekający
Elżbieta Stebnicka
przewodniczący
Barbara Adamiak
sędzia
Jerzy Dudek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności nakładania kar pieniężnych za naruszenie przepisów prawa wspólnotowego w transporcie drogowym, interpretacja art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym w kontekście prawa UE."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w momencie wydania orzeczenia i specyfiki przepisów dotyczących transportu drogowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla firm transportowych – odpowiedzialności za naruszenia przepisów unijnych i możliwości nakładania kar. Wyjaśnia relację między prawem krajowym a unijnym w kontekście sankcji.
“Czy kara za naruszenie przepisów UE w transporcie jest legalna? NSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 800 PLN
Sektor
transportowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 697/06 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2007-03-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-05-15 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Barbara Adamiak Elżbieta Stebnicka /przewodniczący/ Jerzy Dudek /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Transport Sygn. powiązane VI SA/Wa 2059/05 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-01-26 Skarżony organ Inspektor Transportu Drogowego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Stebnicka, Sędziowie NSA Barbara Adamiak, Jerzy Dudek /spr./, Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. J., J. J. – Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "J." od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 2059/05 w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 5 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w zw. z Ip. 1.11.11 ust. 4a załącznika do ustawy (Dz. U. z 2004 r. nr 204, poz. 2088), art. 14 ust. 1 i art. 15 ust. 7 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31.12.1985), art. 1 pkt 3 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r., w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. U. WE L 370 z 31.12.1985 r., str.1-7 ze zm.), art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. nr 92, poz. 879), Główny Inspektor Nadzoru Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...], Nr [...] o nałożeniu na A. J. i J. J. kary pieniężnej w wysokości 800 złotych. Wyrokiem z dnia 26 stycznia 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 2059/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. J. i J. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Drogowego z dnia [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż skoro w dacie kontroli skarżący wykonywali pojazdem poddanym tej kontroli transport drogowy, są oni przedsiębiorcą w rozumieniu art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym i adresatem decyzji administracyjnej o nałożeniu kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia prawa, zaś bez znaczenia pozostaje, iż przewóz realizowany był w ten sposób, że do kierowania pojazdem zatrudniono osobę prowadzącą działalność gospodarczą w tym zakresie. Za chybione Sąd uznał twierdzenie skargi, że ustawa o transporcie drogowym nie pozwala nałożyć kary pieniężnej za nieprzestrzeganie przepisów o czasie pracy kierowców na podmiot korzystający z usług kierowcy - niezależnego przedsiębiorcy z powodu luki prawnej, która została wypełniona dopiero przez uchwaloną w dniu 29 lipca 2005r. zmianę ustawy o transporcie drogowym. Zdaniem Sądu, przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji nakładającej karę w sposób jednoznaczny wiązały odpowiedzialność za ewentualnie stwierdzone naruszenia, o których mowa wart. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, z podmiotem wykonującym działalność transportową. Za chybiony Sąd pierwszej instancji uznał również zawarty w skardze zarzut naruszenia art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym przez błędne zastosowanie i nałożenie na jego podstawie kary pieniężnej za naruszenie art. 14 ust. 1 i art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85. Nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym przez błędne zastosowanie i nałożenie kary pieniężnej za naruszenie art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców. Sąd podniósł, iż wykonujący przewóz drogowy zobowiązani są przestrzegać zarówno przepisów ustawy o transporcie drogowym, jak też od dnia 1 maja 2004 r., tj. od dnia przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, przepisów prawa Wspólnoty. Skoro bowiem w rozpatrywanej sprawie kontrola drogowa wykazała, że prowadzący pojazd nie zadośćuczynił obowiązkowi określonemu w powołanych przepisach, ponieważ nie okazał wykresówek (zapisów tachografu) za cztery dni i nie posiadał dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, zasadnym było nałożenie kary pieniężnej przewidzianej w l.p. 1.11.11 ust. 1 lit. b) załącznika do cyt. ustawy. Sąd podzielił w tym zakresie argumentację organu administracji, który, wskazując w zaskarżonej decyzji jako podstawę prawną nałożenia kary art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym, uzasadnił swoje stanowisko obowiązkiem przestrzegania przepisów wiążących Rzeczypospolitą Polską umów międzynarodowych, w tym Traktatu podpisanego w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003r. (Dz. U. z 2004r. Nr 90, poz. 864), z którego wynika związanie państw członkowskich od dnia przystąpienia, postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot przed dniem przystąpienia. W ocenie Sądu, w sytuacji, gdy naruszony zostaje obowiązek przewidziany ustawą o transporcie drogowym, a także obowiązek znajdujący swój odpowiednik w bezpośrednio obowiązującym prawie wspólnotowym, nie ma żadnej wątpliwości co do podstawy prawnej nałożenia kary za naruszenie tego obowiązku. Sąd pierwszej instancji nie podzielił ponadto wyrażonego w skardze poglądu, że kierowca prowadzący pojazd w dniu kontroli z uwagi na fakt, iż nie był pracownikiem skarżących, zwolniony był z obowiązku przestrzegania zasad dotyczących okresów prowadzenia pojazdu oraz przerw i okresów wypoczynku uregulowanych rozporządzeniem Rady (EWG) Nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985r., gdyż zgodnie z art. 1 ust. 3 cyt. rozporządzenia "kierowca" oznacza każdą osobę, która kieruje pojazdem nawet przez krótki okres oraz każdą osobę, która jest przewożona w pojeździe w tym celu, aby kierować nim w razie potrzeby. Zatem, zdaniem Sądu, bez znaczenia pozostaje formuła prawna w jakiej kierowca wykonuje na rzecz przedsiębiorcy usługi kierowania pojazdem samochodowym; w każdym przypadku wykonywania tej czynności przez kierowców ich pracę organizuje przedsiębiorca transportowy w taki sposób, aby kierowcy mogli spełnić wymagania odnośnych przepisów zarówno rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 oraz rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, a w tym celu przedsiębiorca ma obowiązek dokonywać kontroli zapewniających wykonywanie tych rozporządzeń - art. 15 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85. W konkluzji Sąd wskazał, iż z cyt. przepisów prawa wspólnotowego wynika, że obowiązki w zakresie przestrzegania unormowań dotyczących czasu pracy kierowców spoczywają przede wszystkim na przedsiębiorcy transportowym i to on zobowiązany jest tak zorganizować prowadzone przez siebie przedsiębiorstwo, aby organ kontroli nie mógł zarzucić mu naruszania prawa. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, A. J. i J. J., zarzucając: 1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez brak zawarcia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku merytorycznego stanowiska Sądu odnoszącego się do najistotniejszego z zarzutów zgłoszonych przez skarżących, a tym samym naruszenie art. 141 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na braku należytego uzasadnienia nieuwzględnienia istotnych zarzutów skargi; 2) naruszenie art. 92 ust. 1 pkt 6) ustawy o transporcie drogowym - poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że organ administracji zasadnie przyjął, że na podstawie tego przepisu jest dopuszczalne nałożenie na skarżących kary pieniężnej za naruszenie art. 15 ust. 3, 4 oraz 7 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, poprzez: - niewłaściwe zrozumienie treści (znaczenia) art. 92 ust. 1 pkt 6) ustawy o transporcie drogowym polegające na utożsamieniu naruszenia Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym z naruszeniem wiążącej Rzeczypospolitą Polską umowy międzynarodowej, bądź - zastosowanie rozszerzającej wykładni art. 92 ust. 1 pkt 6) ustawy o transporcie drogowym poprzez przyjęcie, że hipoteza tego przepisu prawnego obejmuje również Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym; 3) naruszenie art. 92 ust. 1 pkt 6) ustawy o transporcie drogowym - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że organ administracji zasadnie przyjął, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie normy prawnej art. 92 ust. 1 pkt 6) ustawy o transporcie drogowym. W związku z powyższym, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi kasacyjnej i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, w wysokości 810 zł. W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej skarżący wskazali, iż skoro Sąd uznał, że w drodze wykładni możliwe jest nałożenie na nich kary pieniężnej na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 6) ustawy, to powinien wynik dokonanej wykładni przepisów należycie uzasadnić, w sposób pozwalający odtworzyć proces wykładni, a w szczególności poprzez wyjaśnienie metody wykładni i przesłanek jej wyboru, a także wskazać skarżącym tok rozumowania w procesie egzegezy przedmiotowych przepisów. Sąd w żaden sposób nie odniósł się do braku uwzględnienia ich najistotniejszego zarzutu, a mianowicie na jakiej podstawie organ administracyjny prawidłowo utożsamił naruszenie rozporządzenia z naruszeniem umowy międzynarodowej. Skarżący podnieśli, iż brak odniesienia się przez Sąd do tego zarzutu uniemożliwił im poznanie motywów rozstrzygnięcia a tym samym – przeprowadzenie kontroli kasacyjnej zaskarżonego wyroku. W związku z powyższym, zdaniem skarżących, zaskarżony wyrok powinien zostać uchylony. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego skarżący wskazali, iż Sąd prawdopodobnie błędnie uznał za słuszne nałożenie na nich kary pieniężnej za naruszenie wiążącej Rzeczpospolitą Polską umowy międzynarodowej. Zdaniem skarżących, rozporządzenie w żadnym wypadku nie może być uznane za wiążącą Rzeczpospolitą Polską umowę międzynarodową. Oznacza to, że naruszenia tego Rozporządzenia nie można identyfikować z naruszeniem umowy międzynarodowej, z mocy której Rozporządzenie to czerpie swoją moc wiążącą. W związku z zarzutem polegającym na ewentualnym zastosowaniu przez Sąd rozszerzającej wykładni pojęcia "wiążące Rzeczpospolitą Polską umowy międzynarodowe", skarżący podnieśli, iż nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 92 ust. 1 ustawy za naruszenie aktów prawnych innych niż wskazane w tym przepisie stanowi naruszenie fundamentalnej zasady nullum crimen sine lege, a tym samym oznacza rażące naruszenie prawa. Przepis art. 92 ust. 1 ustawy ma niewątpliwie charakter penalizacyjny i jako taki nie może być w żadnym wypadku interpretowany w sposób rozszerzający. Zdaniem skarżących, Sąd nie uzasadnił w żaden sposób, dlaczego uznał za prawidłową rozszerzającą wykładnię art. 92 ust. 1 pkt 6) ustawy, zastosowaną przez organ administracyjny, nie wskazał w szczególności żadnych przesłanek, które przemawiają za przyjęciem tezy o słuszności takiej rozszerzającej interpretacji tego przepisu. Według skarżących, skoro przepis art. 92 ust. 1 ustawy jest przepisem językowo jasnym, nie występuje możliwość stosowania wykładni systemowej i funkcjonalnej, gdyż wynik wykładni gramatycznej przepisu jest jednoznaczny. Natomiast Sąd nałożył na skarżących karę pieniężną w przedmiotowej sprawie w oparciu o wykładnię systemową i funkcjonalną przedmiotowego przepisu. Zarzucając błędne zastosowanie przez Sąd art. 92 ust. 1 pkt 6) ustawy, skarżący podnieśli, iż przepis ten przewiduje możliwość nałożenia kary pieniężnej wyłącznie za naruszenie przepisów wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych. Całkowicie nieprawidłowe jest zatem zastosowanie tego przepisu do ustalonego w niniejszej sprawie naruszenia przez skarżących art. 15 Rozporządzenia, które, według skarżących, nie jest umową międzynarodową. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Główny Inspektor Nadzoru Drogowego zakwestionował wszystkie podniesione w skardze zarzuty, uznając, iż nie mają one usprawiedliwionych podstaw i stanowią jedynie polemikę z rozważaniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku Sądu pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. Skoro zatem w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 92 ust. 1 pkt 6) ustawy o transporcie drogowym, Naczelny Sąd Administracyjny uznał go za pozbawiony usprawiedliwionych podstaw. Rozpatrując powyższy zarzut, Sąd drugiej instancji dokonał analizy przepisów prawnych dotyczących zasad stosowania prawa wspólnotowego, zwłaszcza art. 249 ust. 2 Traktatu o Unii Europejskiej, który wyraża zasadę bezpośredniego stosowania prawa wspólnotowego oraz art. 91 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Zgodnie z treścią art. 91 ust. 1 Konstytucji RP, ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy. Z ust. 2 cyt. przepisu wynika natomiast, iż umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli tej ustawy nie da się pogodzić z umową. Do takich umów należy podpisany w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 r. Traktat między Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej a Rzecząpospolitą Polską dotyczący przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej (Dz. U. Nr 90, poz. 894). Konsekwencją przystąpienia nowych państw członkowskich do Unii Europejskiej jest związanie tych państw postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje wspólnot od momentu akcesji, jeżeli przepisy szczególne Traktatu Akcesyjnego nie przewidują odmiennych rozwiązań (art. 2 Aktu Akcesyjnego stanowiącego integralną część Traktatu Akcesyjnego). Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, jako pochodzące sprzed daty akcesji Polski do struktur unijnych, zostały inkorporowane do polskiego porządku prawnego na mocy art. 2 Aktu Akcesyjnego. Stanowią one zatem część umowy międzynarodowej, jaką jest Traktat Akcesyjny. Wskazane reguły stosowania prawa wspólnotowego, wynikające z art. 249 ust. 2 Traktatu o Unii Europejskiej oraz art. 91 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji RP, dają podstawę do przyjęcia, iż naruszenie obowiązków publicznoprawnych wynikających z cyt. rozporządzeń stanowi naruszenie obowiązków wynikających z Traktatu Akcesyjnego, będącego umową międzynarodową. Konsekwencją powyższego jest dopuszczenie możliwości stosowania sankcji za naruszenie obowiązków nałożonych przepisami tych rozporządzeń. Nieodzownym jest odniesienie się do powyższych zasad przy interpretacji art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.). Art. 92 ust. 1 cyt. ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, stanowił, iż karze pieniężnej podlega ten, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów enumeratywnie wyliczonych ustaw oraz wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych. Zmiana art. 92 ust. 1 cyt. ustawy dokonana ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 180, poz. 1497), polegająca na dodaniu punktu 8) w brzmieniu: "lub przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych", nie uprawnia, zdaniem Sądu drugiej instancji, do przyjęcia, iż naruszenie przepisów cyt. rozporządzeń Rady (EWG) w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie było obwarowane sankcją kary pieniężnej. Warunkiem nakładania sankcji administracyjnej w drodze przepisów prawa wspólnotowego jest bowiem możliwość bezpośredniego ich stosowania. Autorytatywna konkretyzacja tych przepisów możliwa jest wówczas, gdy posiadają one zasadnicze cechy normy prawnej, tj. określają warunki, w których należy zastosować regułę postępowania (hipoteza) oraz wskazują sposób postępowania (dyspozycja). Niewątpliwie warunki te spełniają: art. 6 ust. 1, art. 7 ust. 1 i art. 8 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, wskazują bowiem reguły zachowania, adresata tych reguł oraz warunki, w jakich mają być stosowane. Co więcej, o bezpośredniej mocy wiążącej przepisów cyt. rozporządzenia stanowi art. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879 ze zm.), zgodnie z którym, przepisy ustawy nie naruszają postanowień zawartych w rozporządzeniu nr 3820/85/EWG i Umowie Europejskiej z dnia 1 lipca 1970 r. dotyczącej pracy załóg wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe – AETR (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087). W związku z tym, iż ustawa o czasie pracy kierowców weszła w życie z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej (art. 33), zastosowanie miał też art. 17 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85, który stanowi, iż Państwa Członkowskie w odpowiednim czasie i po konsultacji z Komisją, przyjmują i publikują takie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne, które okażą się konieczne do wdrożenia niniejszego rozporządzenia. Z powyższego sformułowania art. 17 ust. 1 cyt. rozporządzenia wprost wynika obowiązek uregulowania kwestii organizacji, procedury, środków kontroli oraz kar nakładanych za naruszenie nakazów ustanowionych w cyt. rozporządzeniu przez Państwa Członkowskie, w których nie obowiązują w tym zakresie odpowiednie regulacje ustawowe. W dniu uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej w polskim ustawodawstwie określono kary pieniężne za naruszenie nakazów dotyczących czasu pracy kierowców oraz obowiązków wynikających z art. 15 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. U. UE.370.8). Istotne jest, iż załącznik do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, zawierał regulacje dotyczące rodzaju naruszonych obowiązków i wysokości kary za naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców i stosowaniu wykresówek. Unormowania z zakresu czasu pracy kierowców oraz stosowania wykresówek zawierają również rozporządzenie Nr 3820/85/EWG i rozporządzenie 3821/85/EWG. Relacje pomiędzy przepisami ustawy o transporcie drogowym a przepisami cyt. rozporządzeń określa art. 1 pkt 3 cyt. ustawy w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym, ustawa określa zasady stosowania norm dotyczących okresów prowadzenia pojazdów, obowiązkowych przerw w prowadzeniu i gwarantowanych okresów odpoczynku określonych rozporządzeniem Rady (EWG) Nr 3820/85/EWG oraz Umową AETR. Z powyższego wynika, iż cyt. ustawa zawiera regulację szczególną dotyczącą zasad stosowania prawa wspólnotowego. Zatem, należy przyjąć, iż prawnym źródłem obowiązków publicznoprawnych przedsiębiorców w zakresie transportu drogowego, związanych z przestrzeganiem czasu pracy kierowców i stosowaniem urządzeń rejestrujących są rozporządzenia wspólnotowe Nr 3820/85/EWG oraz Nr 3821/85/EWG, z których wynika również zagrożenie naruszenia tych obowiązków karą. Z kolei wysokość tej kary określa prawo krajowe, a konkretnie, załącznik do ustawy o transporcie drogowym. W związku z powyższym, nie należy ze zmiany art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez dodanie punktu 8 dotyczącego przepisów wspólnotowych wywodzić, iż w dniu wydania zaskarżonej decyzji przepisy polskiego prawa nie dawały podstaw do nakładania kar pieniężnych. Nie można bowiem stosować przepisu prawa w oderwaniu od całości systemu prawa, na który, od dnia przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, składają się również powołane rozporządzenia z zakresu prawa wspólnotowego, określające rodzaje obowiązków publicznoprawnych związanych z transportem drogowym i przyjmujące zasadę zabezpieczenia ich wykonania karą pieniężną, której wysokość regulują przepisy prawa krajowego. Na marginesie wskazać należy, iż zaprezentowana wyżej koncepcja znajduje również potwierdzenie w wykładni celowościowej treści preambuły cyt. rozporządzeń, zgodnie z którą, celem ustawodawstwa wspólnotowego jest poprawa warunków pracy i bezpieczeństwa ruchu drogowego, a w tym celu, wprowadzenia skutecznej kontroli przestrzegania nakazów przez pracodawców i kierowców. O skuteczności kontroli można mówić wówczas, gdy naruszenie określonego nakazu administracyjnego zabezpieczone jest możliwością nałożenia sankcji administracyjnej, w tym wypadku kary pieniężnej, której wysokość określają przepisy prawa polskiego. W świetle powyższej argumentacji, zawarty w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, należało uznać za oczywiście bezzasadny, gdyż, wbrew twierdzeniom skarżących, Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zajął stanowisko co do najistotniejszego z zarzutów zgłoszonych przez skarżących i należycie je uagrumentował. W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI