I OSK 695/09

Naczelny Sąd Administracyjny2009-12-07
NSAAdministracyjneŚredniansa
oświatadyrektor szkołypowierzenie obowiązkówustawa o systemie oświatyrozstrzygnięcie nadzorczezarządzeniesamorząd gminnykompetencjeprawo pracyNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną Prezydenta Miasta Jeleniej Góry, potwierdzając nieważność zarządzenia o powierzeniu obowiązków dyrektora Centrum Kształcenia Ustawicznego osobie, która nie spełniała ustawowych wymogów.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta Jeleniej Góry od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Dolnośląskiego. Wojewoda stwierdził nieważność zarządzenia Prezydenta Miasta w sprawie powierzenia obowiązków dyrektora Centrum Kształcenia Ustawicznego A. S., uznając, że narusza ono przepisy ustawy o systemie oświaty, w szczególności art. 36a ust. 4a. Sąd administracyjny pierwszej instancji oraz Naczelny Sąd Administracyjny uznały, że A. S. nie posiadał wymaganego statusu nauczyciela w Centrum w momencie powierzenia mu obowiązków dyrektora, co czyniło zarządzenie nieważnym.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Prezydenta Miasta Jeleniej Góry od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który utrzymał w mocy rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Dolnośląskiego. Wojewoda stwierdził nieważność zarządzenia Prezydenta Miasta Jeleniej Góry z dnia [...] września 2008 r. w sprawie powierzenia obowiązków dyrektora Centrum Kształcenia Ustawicznego w Jeleniej Górze A. S. z dnia 1 września 2008 r. Głównym zarzutem było naruszenie art. 36a ust. 4a ustawy o systemie oświaty, który stanowi, że do czasu powierzenia stanowiska dyrektora w drodze konkursu, organ prowadzący może powierzyć pełnienie obowiązków dyrektora wicedyrektorowi, a w szkołach bez wicedyrektora – nauczycielowi tej szkoły, nie dłużej niż na 6 miesięcy. Wojewoda uznał, że A. S. w dniu powierzenia mu obowiązków nie był ani wicedyrektorem, ani nauczycielem Centrum Kształcenia Ustawicznego, ponieważ nie został zatrudniony przez właściwy organ (dyrektora Zespołu Placówek Kształcenia Ustawicznego i Praktycznego, który pełnił tę funkcję do 31 sierpnia 2008 r.). Sąd pierwszej instancji podzielił to stanowisko, wskazując, że Centrum Kształcenia Ustawicznego nie miało jeszcze statusu jednostki budżetowej w dniu 29 sierpnia 2008 r., kiedy zawarto umowę o pracę z A. S., a pracownikiem mógł być zatrudniony jedynie przez dyrektora Zespołu. Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej, oddalił ją, uznając zarzuty naruszenia przepisów ustawy o systemie oświaty oraz ustawy o samorządzie powiatowym za niezasadne. Sąd podkreślił, że kompetencja Prezydenta Miasta do zatrudniania dyrektora nie oznacza możliwości działania wbrew ustawowym warunkom i przesłankom, a przepisy ustawy o systemie oświaty nie przewidują innych okoliczności uzasadniających powierzenie obowiązków dyrektora niż te określone w art. 36a ust. 5, niezależnie od tego, czy szkoła jest istniejąca, czy nowo zakładana.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zarządzenie jest niezgodne z prawem, jeśli osoba, której powierzono obowiązki dyrektora, nie spełnia ustawowych wymogów, w szczególności nie posiada statusu wicedyrektora lub nauczyciela danej szkoły/placówki.

Uzasadnienie

Ustawa o systemie oświaty (art. 36a ust. 4a) precyzyjnie określa, kto może zostać powierzony obowiązków dyrektora do czasu wyłonienia go w drodze konkursu – wicedyrektor lub nauczyciel danej szkoły. Osoba powołana na to stanowisko musi posiadać odpowiedni status w placówce w momencie powierzenia jej obowiązków. W tej sprawie A. S. nie miał takiego statusu, gdyż nie został zatrudniony przez właściwy organ (dyrektora Zespołu) przed utworzeniem Centrum jako odrębnej jednostki budżetowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.o.s.o. art. 36a § ust. 1

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

u.o.s.o. art. 36a § ust. 4

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

u.o.s.o. art. 36a § ust. 5

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

u.o.s.o. art. 36a § ust. 4a

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

Przepis ten określa warunki powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora szkoły wicedyrektorowi lub nauczycielowi tej szkoły, nie dłużej niż na 6 miesięcy, do czasu wyłonienia dyrektora w drodze konkursu. Sąd uznał, że osoba powierzająca obowiązki musi być nauczycielem danej szkoły w momencie powierzenia.

u.o.s.o. art. 39 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

Dyrektor jest kierownikiem zakładu pracy dla zatrudnionych w szkole lub placówce nauczycieli i innych pracowników, decydując w szczególności o ich zatrudnianiu i zwalnianiu.

u.s.p. art. 32 § ust. 2

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

u.s.p. art. 32 § ust. 2 pkt 5

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

Konst. RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Organy władzy publicznej działają w granicach i na podstawie prawa.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 91 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzut naruszenia art. 36a ust. 4a ustawy o systemie oświaty poprzez powierzenie obowiązków dyrektora osobie, która nie była nauczycielem danej placówki w momencie powierzenia. Zarzut naruszenia art. 39 ust. 3 ustawy o systemie oświaty poprzez naruszenie kompetencji dyrektora Zespołu do zatrudniania nauczycieli.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego, że Prezydent Miasta miał prawo zatrudnić A. S. jako nauczyciela Centrum Kształcenia Ustawicznego, mimo że Centrum nie było jeszcze formalnie utworzone jako jednostka budżetowa, a dyrektorem Zespołu był jeszcze inna osoba. Argumentacja skarżącego, że umowa o pracę z A. S. ze skutkiem na 1 września 2008 r. była ważna, mimo braku statusu nauczyciela w Centrum w dniu jej zawarcia. Argumentacja skarżącego, że przepis art. 36a ust. 4a ustawy o systemie oświaty odnosi się wyłącznie do szkół istniejących, a nie nowo zakładanych.

Godne uwagi sformułowania

Czym innym są bowiem określone kompetencje, a czym innym konieczność spełniania ustawowych przesłanek aby można było być zatrudnionym, na określonym stanowisku. Przepisy ustawy o systemie oświaty nie przewidują innych okoliczności uzasadniających powierzenie pełnienia obowiązków dyrektora szkoły niż określone w powołanym art. 36a ust. 5 i to niezależnie czy jest to istniejąca czy też nowozakładana szkoła.

Skład orzekający

Izabella Kulig - Maciszewska

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Borowiec

członek

Stanisław Marek Pietras

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących powierzania obowiązków dyrektora szkoły/placówki oświatowej, w szczególności w kontekście tworzenia nowych jednostek i zatrudniania pracowników."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji reorganizacji jednostek oświatowych i powierzania obowiązków dyrektora w okresie przejściowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne przestrzeganie procedur administracyjnych i przepisów prawa, nawet w pozornie rutynowych kwestiach, takich jak powierzenie obowiązków dyrektora. Ilustruje konflikt między kompetencjami organu prowadzącego a wymogami ustawowymi.

Niewłaściwe powierzenie obowiązków dyrektora szkoły – jak błąd proceduralny może unieważnić zarządzenie?

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 695/09 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2009-12-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-05-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Izabella Kulig - Maciszewska /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Borowiec
Stanisław Marek Pietras
Symbol z opisem
6145 Sprawy dyrektorów szkół
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne
Oświata
Sygn. powiązane
IV SA/Wr 596/08 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2009-02-19
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 183 § 1, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
art. 36a ust. 1 i 4 oraz ust. 5
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
Dz.U. 2001 nr 142 poz 1592
art. 32 ust. 2 pkt 5
ustawa z dnia 5 czerwca 1998  r. o samorządzie powiatowym - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędzia WSA del. Stanisław Marek Pietras Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta Jeleniej Góry od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 lutego 2009 r. sygn. akt IV SA/Wr 596/08 w sprawie ze skargi Prezydenta Miasta Jeleniej Góry na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] października 2008 r. [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia Prezydenta Miasta Jeleniej Góry w sprawie powierzenia obowiązków dyrektora Centrum Kształcenia Ustawicznego w Jeleniej Górze oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, wyrokiem z dnia 19 lutego 2009 r. sygn. akt IV SA/Wr 596/08 oddalił skargę Prezydenta Miasta Jeleniej Góry na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] października 2008 r., w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia Prezydenta Miasta Jeleniej Góry w sprawie powierzenia obowiązków Dyrektora Centrum Kształcenia Ustawicznego w Jeleniej Górze.
Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach sprawy:
Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] października 2008 r. Wojewoda Dolnośląski stwierdził nieważność zarządzenia Prezydenta Miasta Jeleniej Góry z dnia [...] września 2008 r. w sprawie powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora Centrum Kształcenia Ustawicznego w Jeleniej Górze, uznając, że zostało wydane z naruszeniem przepisu art. 36 a ust. 4 a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm., zwanej dalej ustawą o systemie oświaty) oraz art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Wyjaśniając swoje stanowisko Wojewoda Dolnośląski wskazał, iż Rada Miejska Jeleniej Góry uchwałą z dnia [...] sierpnia 2008 r. rozwiązała z dniem 31 sierpnia 2008 r. Zespół Kształcenia Ustawicznego i Praktycznego w Jeleniej Górze, w którego skład wchodziło Centrum Kształcenia Ustawicznego, które nie zostało zlikwidowane. W dniu [...] sierpnia 2008 r. Prezydent Miasta – działając w imieniu zakładu pracy – Centrum Kształcenia Ustawicznego – zawarł umowę o pracę z A. S., przyjmującym na siebie obowiązki nauczyciela przedmiotu prawo. Tymczasem w dniu [...] sierpnia 2008 r. Centrum wchodziło jeszcze w skład rozwiązywanego Zespołu, bo zgodnie z postanowieniem uchwały Rady Miejskiej z dnia [...] czerwca 2008 r. w sprawie określenia formy organizacyjnoprawnej i siedziby Centrum Kształcenia Ustawicznego w Jeleniej Górze Centrum miało podjąć działalność jako jednostka budżetowa z dniem 1 września 2008 r. (§ 3 tej uchwały). Natomiast z dniem 31 sierpnia 2008 r. został odwołany przez Prezydenta Miasta Jelenia Góra dyrektor Zespołu Kształcenia Ustawicznego i Praktycznego w Jeleniej Górze. Wojewoda Dolnośląski powołał się na pismo zastępcy Prezydenta Miasta Jeleniej Góry z dnia [...] września 2008 r. z którego wynika, że Centrum nie posiadało podmiotowości prawnobudżetowej, nie miało powołanych żadnych władz, a pracowników zatrudniał tylko Zespół Placówek Kształcenia Ustawicznego i Praktycznego, w którym obowiązki dyrektora pełnił L. S. A zatem w dniu [...] sierpnia 2008 r. Zespołem Placówek i wchodzącym w jego skład Centrum kierował dyrektor, z którym umowa o pracę rozwiązywana była z dniem 31 sierpnia 2008 r. W wyniku zatrudnienia przez Prezydenta Miasta Jeleniej Góry A. S. na stanowisku nauczyciela z dniem 1 września 2008 r. Prezydent Miasta Jeleniej Góry powierzył A. S. pełnienie obowiązków dyrektora Centrum Kształcenia Ustawicznego. Skoro zatem urzędujący w dniu 29 sierpnia 2008 r. w Zespole Placówek i w Centrum Kształcenia Ustawicznego w Jeleniej Górze dyrektor nie zatrudnił nauczyciela – A. S., to – w ocenie organu nadzoru – nie można uznać, że w dniu 1 września 2008 r. był on nauczycielem Centrum. Zgodnie bowiem z art. 39 ust. 3 ustawy o systemie oświaty to dyrektor jest kierownikiem zakładu pracy dla zatrudnionych w szkole lub placówce nauczycieli i decyduje on w szczególności o zatrudnianiu i zwalnianiu nauczycieli. Wobec tego, zdaniem Wojewody, Prezydent Miasta Jeleniej Góry wydał zarządzenie w sprawie powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora Centrum Kształcenia Ustawicznego w Jeleniej Górze A. S. z istotnym naruszeniem art. 36a ust. 4a ustawy o systemie oświaty, zgodnie z którym do czasu powierzenia stanowiska dyrektora, zgodnie z ust. 3 lub 4 organ prowadzący może powierzyć pełnienie obowiązków dyrektora szkoły wicedyrektorowi, a w szkołach, w których nie ma wicedyrektora, nauczycielowi tej szkoły, jednak nie dłużej niż na okres 6 miesięcy. W dniu 1 września 2008 r. A. S. nie był bowiem ani wicedyrektorem ani nauczycielem w Centrum Kształcenia Ustawicznego w Jeleniej Górze, a tym samym nie zostały spełnione ustawowe przesłanki powierzenia mu pełnienia obowiązków dyrektora Centrum. Organ nadzoru dalej wskazał, że zgodnie z przepisami art. 36 i 36a ustawy o systemie oświaty zasadą jest wyłanianie kandydata na stanowisko dyrektora szkoły w drodze konkursu. Jednak jeżeli nikt się nie zgłosi, organ prowadzący szkołę może je obsadzić poprzez wskazanie konkretnej osoby. Do tego czasu można też powierzyć pełnienie obowiązków dyrektora szkoły wicedyrektorowi, a w szkołach, w których nie ma wicedyrektora, nauczycielowi tej szkoły, ale nie dłużej niż na 6 miesięcy (art. 36a ust. 4a). Według organu nadzoru działanie ustawodawcy, polegające na umocowaniu organu prowadzącego do zastosowania art. 36a ust. 4a ustawy o systemie oświaty, należy uznać za celowe w przypadku, gdy nie można zastosować (z różnych przyczyn) przepisów art. 36a ust. 3 i ust. 4 ustawy o systemie oświaty. Ratio legis przepisu art. 36a ust. 4a ustawy o systemie oświaty stanowi o możliwości powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora szkoły wyłącznie wicedyrektorowi, a w przypadku braku w tej szkole stanowiska wicedyrektora, możliwość powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora szkoły nauczycielowi tej szkoły na okres maksymalnie 6 miesięcy. Dodatkowo organ nadzoru zwrócił uwagę na to, że ustawowy 6-miesięczny termin powierzenia pełnienia obowiązków zapisany w zakwestionowanym zarządzeniu upływa z dniem 1 lutego 2009 r., a nie tak jak postanowiono z dniem [...] lutego 2009 r. W ocenie organu nadzoru niemające umocowania w przepisach powszechnie obowiązującego prawa działanie organu narusza również art. 7 Konstytucji RP, zgodnie z którym organy władzy publicznej działają w granicach i na podstawie prawa. Natomiast działanie Prezydenta Miasta Jeleniej Góry polegające na wydaniu zarządzenia nie miało oparcia w przepisach prawa.
Na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze skargę wniósł Prezydent Miasta Jelenia Góra.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu skargę oddalił, bowiem uznał, że rozstrzygnięcie nadzorcze nie narusza przepisów prawa, a zasadność skargi wymaga udzielania odpowiedzi na pytanie, czy w realiach badanej sprawy Wojewoda Dolnośląski miał podstawy do skorzystania ze swoich uprawnień nadzorczych, w myśl art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.).
Sąd pierwszej instancji wskazał, iż poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje okoliczność, że w dniu 29 sierpnia 2008 r., a więc w dniu zawarcia umowy o pracę pomiędzy Prezydentem Miasta Jelenia Góra, działającym w imieniu zakładu pracy Centrum Kształcenia Ustawicznego, a A. S., zatrudnionym przez niego w charakterze nauczyciela przedmiotu prawo, Centrum Kształcenia Ustawicznego w Jeleniej Górze nie posiadało jeszcze statusu jednostki budżetowej Miasta Jelenia Góra, bowiem w tym dniu Centrum Kształcenia Ustawicznego funkcjonowało jeszcze (formalnie i faktycznie) wyłącznie w ramach Zespołu Placówek Kształcenia Ustawicznego i Praktycznego w Jeleniej Górze, który to podmiot dopiero z dniem 1 września 2008 r. na mocy uchwały Rady Miejskiej Jeleniej Góry z dnia 29 sierpnia 2008 r. został rozwiązany. Natomiast wcześniejsza uchwała Rady Miejskiej Jeleniej Góry z dnia 24 czerwca 2008 r. w sprawie określenia formy organizacyjnoprawnej i siedziby Centrum Kształcenia Ustawicznego w Jeleniej Górze w § 3 stanowiła, że Centrum Kształcenia Ustawicznego podejmie działalność jako jednostka budżetowa z dniem 1 września 2008 r., a jej kolejny § 4 przewidywał, że wspomniane Centrum przejmie pracowników, majątek ruchomy i dokumentację finansową, administracyjną oraz kadrową rozwiązanego Zespołu Placówek Kształcenia Ustawicznego i Praktycznego w Jeleniej Górze.
Bezspornym jest również fakt, że w dniu 29 sierpnia 2008 r. dyrektorem Zespołu Placówek Kształcenia Ustawicznego i Praktycznego był L. S., co potwierdza między innymi pismo Prezydenta Miasta Jeleniej Góry z dnia [...] sierpnia 2008 r., w którym odwołano ww. ze stanowiska dyrektora Zespołu z dniem 31 sierpnia 2008 r. Mając na uwadze treść art. 39 ust. 3 ustawy o systemie oświaty, mówiącym o kompetencjach, dyrektor jest kierownikiem zakładu pracy dla zatrudnionych w szkole lub placówce nauczycieli i pracowników niebędących nauczycielami, który w szczególności decyduje w sprawach: zatrudniania i zwalniania nauczycieli oraz innych pracowników szkoły lub placówki. Szkoła, w świetle ustawy o systemie oświaty oraz Kodeksu Pracy jest pracodawcą dla zatrudnionych nauczycieli i innych pracowników. Z kolei według art. 3 Kodeksu pracy pracodawcą jest jednostka organizacyjna, choćby nie posiadała osobowości prawnej, a także osoba fizyczna, jeżeli zatrudniają one pracowników. Przy czym za pracodawcę będącego jednostką organizacyjną czynności w sprawach z zakresu prawa pracy dokonuje osoba lub organ zarządzający tą jednostką albo inna wyznaczona do tego osoba. W świetle tego nie budzi wątpliwości, że wszystkich czynności z zakresu prawa pracy w szkole dokonuje dyrektor. Natomiast zgodnie z dyspozycją przepisu art. 36a ust. 4a powołanej wyżej ustawy o systemie oświaty, organ prowadzący szkołę, do czasu powierzenia stanowiska dyrektora, może powierzyć pełnienie jego obowiązków wicedyrektorowi, a w szkołach, w których nie ma wicedyrektora, nauczycielowi tej szkoły, jednak nie dłużej niż na okres 6 miesięcy. Z treści powyższego przepisu wynika wyraźnie, że przy powierzeniu obowiązków dyrektora, pierwszeństwo przypada wicedyrektorowi szkoły lub placówki, a dopiero w braku wicedyrektora, organ prowadzący powierza obowiązki nauczycielowi tej szkoły.
W świetle powołanych regulacji A. S. w dniu 1 września 2008 r. – a więc w dniu powierzenia przez organ prowadzący obowiązków dyrektora Centrum – nie był nauczycielem Centrum Kształcenia Ustawicznego w Jeleniej Górze, bowiem nie został zatrudniony przez organ właściwy, tj. dotychczasowego dyrektora Zespołu zajmującego stanowisko do dnia 31 sierpnia 2008 r. Ma bowiem rację Wojewoda kiedy wywodzi, że Prezydent Miasta Jeleniej Góry zatrudniając A. S. w charakterze nauczyciela Centrum Kształcenia Ustawicznego wkroczył w ustawowe kompetencje – pełniącego przecież jeszcze swoje obowiązki – dyrektora Zespołu Placówek Kształcenia Ustawicznego i Praktycznego. W związku z tym – wbrew wywodom skarżącego – oceny zakwestionowanego przez organ nadzoru zarządzenia nie można dokonywać w oderwaniu od oceny innych prawotwórczych faktów, a mianowicie od zawartej w dniu 29 sierpnia 2008 r. umowy o pracę pomiędzy działającym w imieniu Centrum Kształcenia Ustawicznego w Jeleniej Górze Prezydentem Miasta Jelenia Góra, a A. S. Z wspomnianej umowy o pracę miał przecież wynikać – według strony skarżącej – przypisany A. S. status nauczyciela Centrum Kształcenia Ustawicznego. Tymczasem z akt sprawy wynika, że w dacie zawierania przedmiotowej umowy o pracę Centrum Kształcenia Ustawicznego w Jeleniej Górze nie zatrudniało żadnych pracowników, gdyż do 1 września 2008 r. nie posiadało ono żadnej podmiotowości prawno-budżetowej i funkcjonowało w ramach Zespołu Placówek Kształcenia Ustawicznego i Praktycznego w Jeleniej Górze, a pracowników mógł zatrudniać tylko dyrektor tego Zespołu.
Natomiast jako pozbawiony doniosłości prawnej uznano argument skarżącego podnoszący, że skutek zawartej umowy, a więc podjęcie pracy miało nastąpić z dniem 1 września 2008 r., tj. po zakończeniu pracy przez poprzedniego dyrektora. Dla oceny legalności zakwestionowanego przez organ nadzoru zarządzenia istotny jest fakt, że osoba, której powierzono obowiązki dyrektora Centrum Kształcenia Ustawicznego w istocie rzeczy nie miała statusu nauczyciela tego Centrum, gdyż nie została zatrudniona przez dyrektora Zespołu Placówek Kształcenia Ustawicznego i Praktycznego, w skład którego wchodziło Centrum Kształcenia Ustawicznego. Wobec tego powierzenie przez Prezydenta Miasta Jelenia Góra A. S. obowiązków dyrektora Centrum mogło nastąpić dopiero po uprzednim zatrudnieniu w okresie, w którym szkołą nie kierował już jej dotychczasowy dyrektor.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, zamierzonego skutku nie może również odnieść argumentacja podnosząca, że w nowopowstałym Centrum Kształcenia Ustawicznego, nie było zatrudnionych pracowników, bowiem jak wynika z postanowień powoływanej wyżej uchwały Rady Miejskiej Jeleniej Góry z dnia 24 czerwca 2008 r. Centrum Kształcenia Ustawicznego przejęło z dniem 1 września 2008 r. między innymi pracowników Zespołu Placówek Kształcenia Ustawicznego i Praktycznego w Jeleniej Górze.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku zarzucono:
1) naruszenie przepisów ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 572 ze zm.), a w szczególności art. 36a ust. 1 i 4a, polegające na błędnej wykładni i zastosowaniu poprzez przyjęcie, że:
– dyrektor likwidowanego zespołu szkół jako kierownik zakładu pracy, może zatrudniać nauczycieli w innym nowo utworzonym zakładzie pracy, którego nie jest dyrektorem,
– zatrudnienie nauczyciela przed dniem utworzenia szkoły, jako jednostki budżetowej i nowego zakładu pracy, przez Prezydenta Miasta ze skutkiem na pierwszy dzień działalności nowej jednostki budżetowej stanowi podstawę do uznania za nieważne zarządzenia o powierzeniu obowiązków dyrektora, wydanego w dniu rozpoczęcia działalności nowej szkoły, jako jednostki budżetowej,
2) przepisów art. 32 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.), polegające na błędnej wykładni i zastosowaniu poprzez uznanie za nieważne zarządzenia o powierzeniu obowiązków dyrektora szkoły, jako nowo utworzonej jednostki budżetowej, nauczycielowi nie zatrudnionemu w zespole szkół, w skład którego wchodziła ta szkoła, nie posiadająca jednak podmiotowości prawnej w zakresie stosunków pracy oraz jakichkolwiek innych praw do występowania w obrocie prawnym.
Wskazując na powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, iż przepisy ustawy o systemie oświaty nie określają trybu zatrudniania osoby pełniącej obowiązki dyrektora szkoły nowo utworzonej, a regulacja z art. 36a ust. 6 dotyczą tylko składu komisji konkursowej. Zatem do czasu wyłonienia nowego dyrektora szkoły organ prowadzący powinien powierzyć kierowanie szkoła osobie posiadającej do tego odpowiednie kwalifikacje. Takie kompetencje posiada prezydent na mocy art. 32 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie powiatowym, który powinie być jedyną podstawą zarządzenia. Natomiast przepis art. 36a ust. 4a odnosi się wyłącznie do szkół istniejących, które mają podmiotowość prawną i które są zakładami pracy w rozumieniu prawa pracy. Dlatego też uznanie przez Sąd, iż dyrektor likwidowanego zespołu szkół był uprawniony do zatrudniania nauczycieli w innej jednostce organizacyjnej gminy, której nie jest dyrektorem i to na dzień utworzenia tej jednostki oraz po rozwiązaniu zespołu szkół, nie znajduje uzasadnienia. Również stanowisko, iż o nieważności zarządzenia decyduje umowa z dnia 28 sierpnia 2008 r. ze skutkiem na dzień 1 września 2008 r. jest błędne. Fakt powoływania obok art. 32 ust. 2 pkt 5 przepisu art. 36a ust. 4a ustawy o systemie oświaty jest błędem, który jednak nie dyskwalifikuje merytorycznej treści zarządzenia.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie.
W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i w związku z tym podlegała oddaleniu.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi kasacyjnej co oznacza, iż nie posiada kompetencji do poprawiania czy też uzupełniania zarzutów w niej przedstawionych. Z urzędu Sąd bierze pod uwagę jedynie przesłanki nieważności postępowania sądowego, ale ponieważ w niniejszej sprawie przesłanki te nie zachodzą, to Sąd rozpoznał skargę kasacyjną zgodnie ze wskazaniem zarzutów. W zarzucie pierwszym wprawdzie wskazano na naruszenie przepisów ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, ale wskazano tylko jeden przepis, tj. art. 36a ust. 1 i 4a i tylko w tym zakresie Sąd ustosunkowuje się do tego zarzutu, bowiem jak to stwierdzono wyżej, nie posiada kompetencji do uzupełniania skargi kasacyjnej.
Stwierdzić należy, iż zarówno ten zarzut jak i zarzut naruszenia art. 32 ust. 2 pkt 5 cyt. ustawy o samorządzie powiatowym nie są zasadne.
Powołany wyżej przepis statuuje kompetencję zarządu powiatu do zatrudniania i zwalniania kierowników jednostek organizacyjnych powiatu. Jednakże uprawnienie to nie oznacza, iż zatrudnienie lub zwolnienie danego kierownika jednostki organizacyjnej może odbywać się wbrew ustawowym warunkom dokonania tych czynności. Czym innym są bowiem określone kompetencje, a czym innym konieczność spełniania ustawowych przesłanek aby można było być zatrudnionym, na określonym stanowisku. Sam fakt, iż Prezent Miasta Jeleniej Góry był uprawniony do zatrudnienia dyrektora szkoły nie oznacza, że mógł to zrobić wbrew przepisom ustawy o systemie oświaty, które regulują tryb obsadzania stanowiska dyrektora szkoły i warunki jakie musi spełniać.
Zgodnie z powołanym art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty, zasadą jest wyłanianie dyrektorów szkoły w drodze konkursu. Natomiast m.in. do czasu wyłonienia dyrektora w tym trybie, można powierzyć pełnienie obowiązków dyrektora określonym w ust. 5 tego artykułu osobom. Wbrew twierdzeniu skargi kasacyjnej w tym trybie można było powierzyć pełnienie tych obowiązków jedynie wicedyrektorowi szkoły, a w szkołach w których nie ma wicedyrektorów, nauczycielowi tej szkoły.
W związku z tym słusznie Sąd pierwszej instancji uznał, iż powierzenie obowiązków dyrektora osobie, która nie była nauczycielem danej szkoły było sprzeczne z prawem.
Wskazać przy tym należy, iż przepisy ustawy o systemie oświaty nie przewidują innych okoliczności uzasadniających powierzenie pełnienia obowiązków dyrektora szkoły niż określone w powołanym art. 36a ust. 5 i to niezależnie czy jest to istniejąca czy też nowozakładana szkoła.
Ponieważ kasator nie wskazał konkretnych przepisów prawa, których miał się dopuścić Sąd pierwszej instancji, przyjmując iż osoba, której powierzono obowiązki dyrektora szkoły nie była nauczycielem tej szkoły, to Naczelny Sąd Administracyjny związany granicami skargi kasacyjnej, nie może odnieść się do tej kwestii.
Z tych wszystkich względów uznając, iż skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI