I OSK 690/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, uznając prawidłowość orzeczenia WSA i odrzucając zarzuty dotyczące składu orzekającego.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Z. U. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na postanowienie Szefa CBA o uchybieniu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy personalnej. Z. U. kwestionował terminowość swojego wniosku, a następnie sam wyrok WSA, podnosząc zarzuty dotyczące składu orzekającego (udział asesora sądowego) oraz naruszenia przepisów proceduralnych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że udział asesora sądowego w składzie orzekającym nie stanowił nieważności postępowania, a pozostałe zarzuty również okazały się bezzasadne.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Z. U. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę skarżącego na postanowienie Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego o uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy personalnej. Skarżący został przyjęty do służby w CBA, a następnie zwolniony. Wniosek o ponowne rozpatrzenie decyzji personalnej złożył po upływie ustawowego terminu, co zostało stwierdzone postanowieniem Szefa CBA. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając, że zapoznanie się z decyzją personalną w dniu 29 listopada 2006 r. było skuteczne jako doręczenie, a wniosek złożony 11 kwietnia 2007 r. był spóźniony. Skarżący w skardze kasacyjnej podniósł zarzuty dotyczące nieważności postępowania z powodu udziału asesora sądowego w składzie orzekającym WSA oraz naruszenia przepisów procesowych, w tym dotyczących kompletowania akt i wyznaczenia składu orzekającego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że udział asesora sądowego, któremu powierzono pełnienie czynności sędziowskich na podstawie art. 26 § 2 P.u.s.a., nie stanowił nieważności postępowania, powołując się na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego. Pozostałe zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 62 P.p.s.a. (skompletowanie akt) i art. 17 P.p.s.a. (wyznaczenie składu orzekającego), również zostały uznane za bezzasadne. Sąd podkreślił, że kluczowe dla sprawy było ustalenie daty doręczenia decyzji personalnej i terminu złożenia wniosku, co było bezsporne, a ewentualne braki w aktach nie miały wpływu na wynik sprawy. NSA oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, udział asesora sądowego, któremu powierzono pełnienie czynności sędziowskich na podstawie art. 26 § 2 P.u.s.a., nie stanowi nieważności postępowania, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA i stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego.
Uzasadnienie
NSA powołał się na wyrok TK SK 7/06, który odroczył utratę mocy obowiązującej przepisu pozwalającego asesorom na orzekanie, ale stwierdził, że dotychczasowe czynności asesorów nie podlegają wzruszeniu. Podkreślono, że udział asesora za zgodą kolegium sądu nie jest sprzeczny z prawem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (17)
Główne
P.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy nieważności postępowania w przypadku sprzeczności składu sądu z przepisami prawa.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 lit a/ i c/
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia.
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa oddalenie skargi, gdy brak podstaw do jej uwzględnienia.
Dz.U. 2006 nr 177 poz 1311 art. § 4 § ust 3
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 września 2006 r. w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego
Określa sposób zapoznania funkcjonariusza z decyzją personalną jako formę doręczenia.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 62 § pkt 1 i 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy obowiązku skompletowania akt i dowodów.
P.p.s.a. art. 16 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa skład sądu administracyjnego.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.a. art. 134
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
K.p.a. art. 127 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
K.p.a. art. 129 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
K.p.a. art. 58
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy przywrócenia terminu.
K.p.a. art. 6, 7 i 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy zasad prowadzenia postępowania administracyjnego.
P.u.s.a. art. 26 § § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Dotyczy powierzenia asesorowi sądowemu pełnienia czynności sędziowskich.
P.u.s.a. art. 10
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa status asesora sądowego jako pracownika sądowego.
Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm. art. 135 § § 1
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych
Dotyczył powierzenia asesorowi sądowemu pełnienia funkcji sędziowskich (uznany za niekonstytucyjny).
k.c. art. 84, 86 i 88
Kodeks cywilny
Dotyczy uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Udział asesora sądowego w składzie orzekającym WSA nie stanowi nieważności postępowania. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony z uchybieniem terminu. Pozostałe zarzuty naruszenia przepisów postępowania okazały się bezzasadne.
Odrzucone argumenty
Nieważność postępowania z powodu udziału asesora sądowego w składzie orzekającym WSA. Naruszenie przepisów postępowania dotyczących kompletowania akt. Naruszenie przepisów postępowania dotyczących wyznaczenia składu orzekającego i kolejności rozpoznawania spraw.
Godne uwagi sformułowania
udział asesora sądowego nie może być traktowany jako sprzeczny z przepisami prawa dotychczasowe czynności asesorów sądowych nie podlegają wzruszeniu na podstawie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP skarga kasacyjna oparta została na podstawie naruszenia przepisów postępowania
Skład orzekający
Anna Lech
przewodniczący
Iwona Kosińska
członek
Joanna Banasiewicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w sprawie dopuszczalności orzekania przez asesorów sądowych w WSA oraz interpretacji przepisów dotyczących terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z udziałem asesorów sądowych, która została w dużej mierze uregulowana przez późniejsze zmiany prawne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa porusza ważną kwestię ustrojową dotyczącą składu sądów administracyjnych i roli asesorów, co jest istotne dla prawników procesualistów. Dodatkowo, dotyczy kwestii proceduralnych związanych z terminami.
“Czy asesor sądowy może orzekać w sądzie administracyjnym? NSA rozwiewa wątpliwości.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 690/08 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2010-05-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2008-05-21 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Lech /przewodniczący/ Iwona Kosińska Joanna Banasiewicz /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art 183 § 2 pkt 4, 145 § 1 lit a/ i c/, 151, 62 pkt 1 i 2, 16 § 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2006 nr 177 poz 1311 § 4 ust 3 Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 września 2006 r. w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Lech Sędziowie: sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) sędzia del. WSA Iwona Kosińska Protokolant Anna Krakowiecka po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. U. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 1211/07 w sprawie ze skargi Z. U. na postanowienie Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 1211/07, oddalił skargę Z. U. na postanowienie Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...]w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Powyższe rozstrzygnięcie Sąd ten poprzedził następującymi ustaleniami faktycznymi i oceną prawną: Decyzją personalną Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r. Z. U. został przyjęty do służby w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym i mianowany funkcjonariuszem w służbie przygotowawczej na stanowisku kierownika sekcji w Zarządzie Analiz i Ewidencji CBA. Jednocześnie decyzją tą powierzono mu obowiązki na stanowisku naczelnika wydziału w Zarządzie Analiz i Ewidencji CBA. W dniu 29 listopada 2006 r., zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 września 2006 r. w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego (Dz. U. z 2006 r. Nr 177, poz. 1311), Z. U. zapoznał się z wymienioną decyzją personalną, fakt ten potwierdzając adnotacją o treści: "czytałem dnia 29 listopada 2006 r." i umieszczeniem podpisu oraz pieczęci na obydwu stronach decyzji. Decyzją Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia [...] marca 2007 r. Z. U. został zwolniony ze służby w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym. W dniu 11 kwietnia 2007 r. Z. U. wystąpił do Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją personalną nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r., domagając się zmiany treści tej decyzji poprzez wydanie decyzji zamiennej o mianowaniu go z dniem [...] listopada 2006 r. funkcjonariuszem w służbie stałej na stanowisku naczelnika wydziału. Ponadto złożył oświadczenie, że na podstawie art. 84, 86 i 88 Kodeksu cywilnego uchyla się od skutków prawnych jego dorozumianego oświadczenia woli w zakresie zaaprobowania rozstrzygnięć zawartych w ww. decyzji personalnej oraz w zakresie aprobaty poprzedzających je przyrzeczeń indywidualnych Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego. W dniu [...] kwietnia 2007 r. Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego postanowieniem nr [...], wydanym na podstawie art. 134 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), stwierdził uchybienie 14-dniowego terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją personalną nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r., liczonego od dnia 29 listopada 2006 r., czyli od dnia zapoznania funkcjonariusza z wymienioną decyzją. Na powyższe postanowienie Z. U. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wskazując, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa oraz z powołaniem się na nieistniejącą przyczynę jego wydania. Skarżący podniósł że pismem z dnia 11 kwietnia 2007 r. wyraźnie poinformował organ o stanowczym uchyleniu się od skutków dorozumianego oświadczenia woli i żądał, na zupełnie innej podstawie prawnej, wydania decyzji zamiennej w przedmiocie przyjęcia do służby na uzgodnionych już warunkach. Jego zdaniem zaskarżone postanowienie ogranicza się w zasadzie do stwierdzenia uchybienia 14-dniowego terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i nie zawiera żadnej merytorycznej polemiki z podnoszonymi przez niego zarzutami. Skarżący zarzucił również naruszenie przez organ konstytucyjnej zasady równości obywateli wobec prawa oraz przepisów regulujących procedurę administracyjną, w szczególności art. 6, art. 7 i art. 8 K.p.a. W odpowiedzi na skargę Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę wskazał, że stosownie do treści art. 129 § 2 K.p.a. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Stosownie zaś do § 4 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 września 2006 r. w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego, funkcjonariusza zapoznaje się z decyzją wydaną w sprawach osobowych, do których należy, między innymi, przyjęcie do służby w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym. Data zapoznania strony z orzeczeniem jest zatem datą jego doręczenia. Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie, zgodnie z ww. rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów, w dniu 29 listopada 2006 r. skarżący został zapoznany z decyzją personalną Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r., a fakt ten potwierdził adnotacją o treści: "czytałem dnia 29 listopada 2006 r." oraz umieszczeniem podpisu i pieczęci na obydwu stronach decyzji. Należało zatem uznać, że wymieniona decyzja personalna została doręczona Z. U. w dniu 29 listopada 2006 r. Decyzja ta zawierała również prawidłowe pouczenie co do możliwości i sposobu wniesienia od niej środka odwoławczego, nie budzi zatem wątpliwości, że upływ ostatniego dnia do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy następował w dniu 13 grudnia 2006 r. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został w sprawie złożony w dniu 11 kwietnia 2007 r., a więc ponad cztery miesiące po upływie 14-dniowego terminu do jego wniesienia. W związku z tym, zdaniem Sądu, organ prawidłowo przyjął, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, tym bardziej, że nie został złożony wniosek o przywrócenie tego terminu, którego możliwość złożenia przewidują przepisy art. 58 K.p.a. W ocenie Sądu nieuzasadniony jest zarzut skarżącego o braku merytorycznego odniesienia się w zaskarżonym postanowieniu do jego twierdzeń zawartych we wniosku z dnia 11 kwietnia 2007 r., gdyż w pierwszej kolejności organ zobowiązany był zbadać, czy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony w ustawowym terminie. Badając dopuszczalność odwołania organ odwoławczy nie może wejść w ocenę zasadności złożonego środka odwoławczego. Sąd wskazał ponadto, że Z. U. podnosi, że wnosił o wydanie decyzji zamiennej w przedmiocie przyjęcia do służby na innej podstawie aniżeli przytoczona w zaskarżonym postanowieniu. Z takim zarzutem nie można się zgodzić, gdyż w swoim wniosku z dnia 11 kwietnia 2007 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący wyraźnie powołuje się na art. 127 § 3 K.p.a. Sąd nie stwierdził również naruszenia przez organ powoływanej w skardze konstytucyjnej zasady równości obywateli wobec prawa oraz przepisów art. 6, art. 7 i art. 8 K.p.a. Sąd dodał, że na rozprawie został oddalony wniosek skarżącego o przedłożenie akt sprawy w oryginale, co wpisano do protokołu rozprawy i ogłoszono stronom. Nadesłane przez organ akta administracyjne w sprawie skarżonego postanowienia dały Sądowi możliwość kontroli jego legalności. Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną wniósł Z. U., reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżając wskazany wyrok w całości i zarzucając: 1) naruszenie przepisów prawa procesowego skutkującego nieważnością postępowania – art. 183 § 2 pkt 4 P.p.s.a., to jest naruszenie przepisu art. 16 § 1 P.p.s.a. z uwagi na to, że sprawę o sygn. II SA/Wa 1211/07 rozpoznawał i orzekał w niej w składzie Sądu nie trzeci sędzia, a pracownik Sądu Administracyjnego wskazany w art. 10 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), jakim jest asesor sądowy; 2) naruszenie przepisów prawa procesowego, mających wpływ na wynik sprawy, zwłaszcza przepisów: – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ P.p.s.a. przez ich niezastosowanie w sprawie, objętej skargą oraz przepisu art. 151 P.p.s.a. z powodu jego zastosowania; – art. 62 pkt 1 P.p.s.a. w związku z rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 18 września 2003 r. – Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 169, poz. 1646), a zwłaszcza § 37 tego Regulaminu, wobec nie zarządzenia koniecznego skompletowania akt niezbędnych do rozpoznania sprawy; – art. 62 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 17 § 1 i 2 P.p.s.a. oraz zwłaszcza § 23, 25 i 26 Regulaminu wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych wobec błędnego wyznaczenia składu orzekającego (z czym wiąże się również, choć nie tylko, zarzut nieważności postępowania zgłoszony na wstępie), jak też niewłaściwa kolejność rozpoznawania spraw przeciwko CBA nasuwająca podejrzenia o antycypowanie kolejnych rozstrzygnięć przez osoby ze składu orzekającego w tych sprawach. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżanego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Ponadto skarżący wniósł o zwrócenie się przez Naczelny Sąd Administracyjny do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Strasburgu z wnioskiem o wydanie orzeczenia prejudycjalnego (wystąpienie z pytaniem prejudycjalnym) – na mocy przepisu art. 234 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (art. 2 myślnik (-) czwarty oraz art. 6 ust. 1 i ust. 2 Traktatu o Unii Europejskiej) – w przedmiocie: czy prawo wspólnotowe, w szczególności przepis art. 2 myślnik (-) czwarty oraz przepis art. 6 ust. 1 i ust. 2 Traktatu o Unii Europejskiej, w których wyrażono prawo jednostki do rozpoznania sprawy przez niezawisły sąd ustanowiony ustawą, zezwala państwu członkowskiemu na utrzymywanie przepisu art. 26 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 16 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którymi według dotychczasowego orzecznictwa sądów administracyjnych i realizowaną w Rzeczpospolitej Polskiej praktyką, prawo do dawania wyroków w sprawach indywidualnych obywateli posiada asesor sądowy jako urzędnik (pracownik sądowy, zgodnie z art. 10 cyt. ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych), który nie jest nieusuwalny, powoływany jest na czas określony, nie przekraczający jednak pięciu lat, do pełnienia czynności sędziowskich w danym Sądzie, przez realizującego uprawnienia z zakresu administrowania Sądem, Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego, za zgodą kolegium Sądu, a którego pełnienie czynności sędziowskich w czasie oznaczonym w decyzji personalnej Prezesa NSA pozostaje pod kontrolą czynnika zewnętrznego (patrona, konsultanta, opiekuna etc.) i może uprawniać do kwestionowania samodzielności (niezawisłości) przy podejmowanych decyzjach procesowych? W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono m.in., że nawet pomimo łagodniejszych wymagań, dotyczących składu sądu w sądach powszechnych, uprawnienia orzecznicze asesorów sądowych w sądach powszechnych spotkały się ze zdecydowana krytyką Trybunału Konstytucyjnego, który w znanym wyroku całego składu Trybunału z dnia 24 października 2007 r. (sygn. akt SK-7/2006) stwierdził niekonstytucyjność ustrojową przepisów, umożliwiających orzekanie asesorów na równi z sędziami. Trybunał Konstytucyjny wskazał Ministrowi Sprawiedliwości termin zreformowania w tym zakresie sposobu funkcjonowania sądownictwa powszechnego. Tym bardziej więc w stosunku do asesorów sądów administracyjnych powinny mieć odpowiednie zastosowanie uwagi merytoryczne Trybunału Konstytucyjnego, który formułował swoje umotywowane zastrzeżenia na tle istniejących przepisów i dotychczasowej praktyki w odniesieniu do asesorów sądów powszechnych. Skarżący uważa, że udział asesora J. T. w rozpoznawaniu jego spraw pozbawia go konstytucyjnego prawa do Sądu, gdyż nie jest wystarczające, aby warunki niezawisłości spełniał dopiero skład Sądu drugiej instancji. Asesor nie może skutecznie pełnić funkcji arbitra w rozstrzyganiu spornych spraw społecznych, gdyż rola arbitra wymaga zaufania indywidualnego i publicznego, którego asesor nie ma, i nawet gdyby udało mu się wydać orzeczenie obiektywnie trafne to i tak jego orzeczenie może nie być akceptowane przez strony sporu i opinię publiczną. W ocenie strony skarżącej powierzenie orzekania asesorowi J. T. w sprawach Z. U., zwłaszcza dopuszczenie do obsadzania go tak często w kompletach orzekających, jak miało to miejsce w sprawach przeciwko CBA, uważać należy za rażące naruszenie przez Prezesa Sądu normy prawnej art. 26 § 2 P.u.s.a. która ma takim sytuacjom zapobiegać. Asesor sądowy nie jest sędzią, o którym mowa w art. 16 § 1 P.u.s.a., choćby dlatego, że inne są wymagania do pełnienia urzędu na obu stanowiskach i sposób powołania. Asesor nie jest sędzią uprawnionym do orzekania na rozprawie w składzie sądu także wtedy, gdy Prezes NSA za zgodą Kolegium sądu powierzy asesorowi pełnienie funkcji sędziowskich w tym sądzie (art. 26 § 2 p.u.s.a.). Już więc tylko z przedstawionego względu postępowanie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1074/07 powinno być zniesione, a wyrok uchylony i sprawa zwrócona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do ponownego rozpoznania. Co do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej skarżący stwierdził, że uchybienie przez Sąd wskazanym normo prawnym mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wystarczy poprzestać na stwierdzeniu, że gdyby nie owe uchybienia, to rozstrzygnięcie Sądu byłoby inne. Przewodniczący Wydziału lub wyznaczony sędzia nie zarządził koniecznego skompletowania akt niezbędnych do rozpoznania sprawy, zaaprobował zastąpienie oryginalnych akt administracyjnych organu ich nienależycie uwierzytelnionymi (bez daty) kserokopiami. Nie dostrzeżono również potrzeby sprowadzenia także innych dowodów z dokumentów wskazywanych przez skarżącego, w tym teczki akt osobowych funkcjonariusza Z. U., co spowodowało oparcie się składu orzekającego na niekompletnych i niewiarygodnych materiałach. Skarżący zauważył, że część kserokopii dostarczonych z CBA wykonana jest niechlujnie i są one miejscami nieczytelne, na żadnej kserokopii przysłanej Sądowi z CBA nie ma dat czynności uwierzytelniających. Ponadto zdaniem skarżącego przewodniczący Wydziału wskazał błędnie wyznaczony skład orzekający i kolejność rozpoznawania trzech spraw skarżącego przeciwko CBA w ten sposób, że jako pierwszą wyznaczono do rozpoznania sprawę w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby (sygn. akt. II SA/Wa 1208/07) i sędzią sprawozdawcą wyznaczono sędziego J. K., która później przewodniczyła dwóm kolejnym rozprawom, w sprawach o sygnaturach akt: II SA/Wa 1074/2007, a następnie II SA/Wa 1211/07. Zdaniem skarżącego zarządzona kolejność rozpoznawania tych trzech spraw nie da się racjonalnie pogodzić z przedmiotem orzekania, a kierowanie kolejnymi rozprawami przez tego sędziego, który wcześniej wydał i uzasadnił nieprawomocny wyrok w sprawie między tymi samymi stronami zaskarżony kasacją może wydawać się niestosowne. Skarżący uznał za nieuzasadnione zmiany składu motywowane dwukrotnie przyczynami losowymi, a także podniósł, że kwestionował rzetelność protokołowania rozpraw. Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie z powodu oczywistej bezzasadności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna wniesiona w rozpoznawanej sprawie oparta została na podstawie naruszenia przepisów postępowania, w pierwszej zaś kolejności postawiony został zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego skutkującego nieważnością postępowania (art. 183 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.) to jest naruszenia przepisu art. 16 § 1 powołanej ustawy z uwagi na to, że sprawę rozpoznawał i orzekał w niej w składzie Sądu nie trzeci sędzia, a pracownik Sądu Administracyjnego wskazany w art. 10 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), jakim jest asesor sadowy. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Nieważność postępowania sądowoadministracyjnego zachodzi między innymi w przypadkach, jeżeli skład Sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa albo jeżeli w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę nie podziela stanowiska skarżącego, że udział w składzie orzekającym Sądu pierwszej instancji asesora sądowego stanowił o niewłaściwej obsadzie Sądu. W tym miejscu zauważyć trzeba, że wywody co do omawianego zarzutu zawarte w skardze kasacyjnej zakończone zostały stwierdzeniem, że postępowanie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1074/07 powinno być zniesione a wyrok uchylony i sprawa "zwrócona" do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego co ponownego rozpoznania, gdy tymczasem skarga kasacyjna dotyczy wyroku wydanego w sprawie oznaczonej sygn. akt II SA/Wa 1211/07. Niezależnie od powyższego, skoro w składzie niniejszej sprawy brał udział asesor sadowy podnieść należy, że z art. 16 § 1 P.p.s.a. wynika, że Sąd Administracyjny orzeka w składzie trzech sędziów z zastrzeżeniem § 2 i § 3, chyba że ustawa stanowi inaczej. Z punktu widzenia treści tego przepisu zaskarżony wyrok został wydany we właściwym składzie trzech sędziów. Dwóch sędziów spośród członków tego składu było sędziami zawodowymi, a trzeci asesorem sądowym, któremu Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 26 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) powierzył pełnienie czynności sędziowskich. Przypomnieć trzeba, że wspomnianym w skardze kasacyjnej wyrokiem z dnia 29 października 2007 r., sygn. akt Sk 7/06 (OTK-A 2007, nr 9, poz. 108) Trybunał Konstytucyjny stwierdził niekonstytucyjność art. 135 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) przewidującego powierzenie asesorowi sądowemu pełnienie funkcji sędziowskich, z tym że jednocześnie odroczył o osiemnaście miesięcy utratę mocy obowiązującej tego przepisu. Trybunał Konstytucyjny stwierdził w uzasadnieniu wskazanego wyroku, że dotychczasowe czynności asesorów sądowych nie podlegają wzruszeniu na podstawie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP. Z uwagi na podobieństwo unormowań należy przyjąć, że stanowisko Trybunału Konstytucyjnego odnoszące się do przepisów regulujących instytucję asesora sądu powszechnego jest również miarodajne w odniesieniu do instytucji asesora sądowego przewidzianej w ustawie –Prawo o ustroju sądów administracyjnych. W związku z rozważanym zarzutem w szczególności uwzględnić należy pogląd Trybunału Konstytucyjnego, że nawet stwierdzenie niezgodności z Konstytucją przepisu przyznającego kompetencje do powierzenia asesorowi sadowemu pełnienia czynności sędziowskich na czas oznaczony nie może stanowić podstawy do kwestionowania udziału asesora za zgodą Kolegium właściwego Sądu w wydawaniu wyroków w okresie obowiązywania niekonstytucyjnego przepisu. Prowadzi to do wniosku, że udział w składzie orzekającym asesorów sadowych, którym na podstawie art. 26 § 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych powierzono pełnienie czynności sędziowskich nie może być traktowany jako sprzeczny z przepisami prawa. Brak jest tym samym przesłanek do uznania, że w związku z powyższą sytuacją procesową zaistniała w rozpoznawanej sprawie przyczyna nieważności postępowania przewidziana w art. 183 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Takie stanowisko jest powszechnie wyrażane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. wyroki: z dnia 6 grudnia 2007 r., sygn. akt I GSK 122/07, z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I OSK 1071/07 – niepublikowane). Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela także poglądu skarżącego, że udział w składzie orzekającym, który rozpoznawał sprawę asesora sądowego, któremu na podstawie art. 26 § 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych powierzone zostało pełnienie czynności sędziowskich uzasadnia wystąpienie do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym na podstawie art. 234 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Wobec niestwierdzenia żadnej z przesłanek nieważności postępowania wskazanych w art. 183 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany był rozpoznać sprawę w granicach zarzutów skargi kasacyjnej. Również pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie naruszył w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, żadnego ze wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a tylko w takim przypadku mogłyby być uznane za uzasadnione zarzuty oparte na podstawie z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Wskazane przez skarżącego przepisy art. 145 § 1 lit. a/ i c/ oraz art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi regulują sposoby rozstrzygnięcia sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. W skardze kasacyjnej nie wykazano dlaczego oddalenie skargi Z. U. na postanowienie Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia [...] kwietnia 2007 r. ma być uznane za wydane z naruszeniem - w sposób określony w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - powyższych przepisów. Należałoby w takim przypadku wykazać jakim jeszcze innym przepisom ustawy – Prawo o postępowaniu prze sądami administracyjnymi uchybił przy rozpoznawaniu skargi Sąd pierwszej instancji oraz powiązać te uchybienia z zarzutami dotyczącymi naruszenia przez organ prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (zarzut dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/) oraz innego niż wskazane w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ naruszenia przez organ przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (zarzut dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a.), czego w skardze kasacyjnej nie uczyniono. Za pozbawione skuteczności w niniejszej sprawie uznać należało zarzuty dotyczące naruszenia art. 62 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a. Stosownie do art. 62 pkt 1 P.p.s.a. przewodniczący wydziału lub wyznaczony sędzia zarządza skompletowanie akt niezbędnych do rozpoznania sprawy, a w razie potrzeby także innych dowodów. Jakkolwiek słusznie zauważył skarżący, że kserokopie dokumentów z akt administracyjnych przekazane Sądowi pierwszej instancji zostały wykonane przez organ niestarannie i są częściowo nieczytelne, to okoliczność, iż Sąd nie uzupełnił materiału dokumentacyjnego sprawy pozostawała bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Podkreślić należy, że skarga dotyczyła postanowienia wydanego na podstawie art. 134 w związku z art. 127 § 3 K.p.a. stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją personalną nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r. Okolicznością bezsporną w sprawie jest, że Z. U. zapoznał się z decyzją personalną z dnia [...] listopada 2006 r. w dniu 29 listopada 2006 r., co potwierdził umieszczając podpis i pieczęć na obu stronach decyzji, a taki sposób doręczenia przewidziany jest w § 4 ust. 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 września 2006 r. w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego (Dz. U. Nr 177, poz. 1311). Poza sporem pozostaje również okoliczność, że z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący wystąpił dopiero w dniu 11 kwietnia 2007 r. Obowiązek skompletowania akt zawarty w art. 62 pkt 1 P.p.s.a. dotyczy akt niezbędnych do rozpoznania sprawy, a w razie potrzeby także innych dowodów. W świetle podniesionych wyżej okoliczności, skoro istotne dla sprawy okoliczności były niewątpliwe, nie można uznać, by Sąd pierwszej instancji uchybił art. 62 pkt 1 P.p.s.a. w związku z § 37 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 18 września 2003 r. – Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 169, poz. 1646). Dodać trzeba, że akta osobowe Z. U. dołączone przez Naczelny Sąd Administracyjny na wniosek skarżącego do sprawy oznaczonej sygnaturą I OSK 354/08, którymi Naczelny Sąd Administracyjny dysponował w postępowaniu kasacyjnym w niniejszej sprawie, zawierają dokumentację w pełni potwierdzającą przyjęte w sprawie niniejszej ustalenia faktyczne. Nie doszło też w sprawie do uchybienia art. 62 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 17 § 1 i 2 tej ustawy i § 23, 25 i 26 Regulaminu wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych. Wskazanie i wyznaczenie składu orzekającego w sprawie nie naruszało powyższych norm. Twierdzenia skarżącego, że zarządzona kolejność rozpoznawania trzech odrębnych spraw, częściowo powtarzający się skład osobowy sędziów rozpoznających poszczególne skargi, a także zmiany składu motywowane przyczynami losowymi (według skarżącego dwukrotne, zaś jak wynika z akt sądowych dokonane jeden raz w związku z odroczeniem na wniosek skarżącego rozprawy w dniu 20 listopada 2007 r.) uchybiały w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy wskazanym wyżej przepisom nie są właściwie uzasadnione i jako takie nie mogły być uwzględnione. Przedstawiona przez skarżącego sugestia, że kierowanie kolejnymi rozprawami przez tego sędziego, który wcześniej wydał i uzasadnił nieprawomocny wyrok w sprawie między tymi samymi stronami – zaskarżony kasacją "nasuwa trudne do odparcia podejrzenie o antycypowanie kolejnych rozstrzygnięć" nie może być uznana za takie uzasadnienie zarzutu, które możnaby ocenić w ramach weryfikacji zarzutów kasacyjnych przeprowadzanej w oparciu o przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Okoliczność, że dany sędzia rozpoznawał już jakąkolwiek inną sprawę ze skargi danego skarżącego, nie wyłącza tego sędziego od rozpoznania innych spraw wniesionych do Sądu przez tego skarżącego. Jeżeli zaś w takim przypadku wystąpiłyby inne okoliczności wskazujące, zdaniem skarżącego, na potrzebę wyłączenia tego sędziego od rozpoznania sprawy, może je przedstawić występując z wnioskiem o wyłączenie tego sędziego. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI