I OSK 69/24

I OSK 69/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-01-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Miernik /sprawozdawca/
Karol Kiczka /przewodniczący/
Krzysztof Sobieralski
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
II SA/Bd 374/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2023-07-11
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 615
art. 17 ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Karol Kiczka Sędziowie: Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 11 lipca 2023 r. sygn. akt II SA/Bd 374/23 w sprawie ze skargi A. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 6 lutego 2023 r. nr SKO-4111/49/2023 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza X. z dnia 13 stycznia 2023 r. nr MGOPS.SR.4311.000022.2023.MD; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy na rzecz A. A. kwotę 720 (siedemset dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z 11 lipca 2023 r. sygn. akt II SA/Bd 374/23 oddalił skargę A. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z 6 lutego 2023 r. nr SKO-4111/49/2023 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Burmistrz X. decyzją z 13 stycznia 2023 r. nr MGOPS.SR.4311.000022.2023.MD odmówił A. A. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad mężem B. B., posiadającym orzeczenie o niepełnosprawności.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy, po rozpatrzeniu odwołania A. A., decyzją z 6 lutego 2023 r. nr SKO-4111/49/2023 utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Organ II instancji wskazał w uzasadnieniu, że wnioskodawczyni nigdy nie podejmowała zatrudnienia. W związku z tym w sprawie brak jest ścisłego związku pomiędzy sprawowaną przez stronę opieką nad mężem a niepodejmowaniem przez nią zatrudnienia. Nie było zatem możliwe przyznanie jej wnioskowanego świadczenia.
A. A. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy decyzję organu II instancji. Sąd oddalił skargę uznając, że zaskarżona decyzja SKO odpowiada prawu.
Sąd I instancji stwierdził, że przedmiotem sporu jest kwestia spełnienia przez A. A. podstawowej przesłanki, warunkującej możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jaką jest zaistnienie bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem przez wnioskodawczynię zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a sprawowaną przez nią opieką nad mężem, posiadającym orzeczenie o niepełnosprawności, a która to przesłanka wynika z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.ś.r.".
Sąd I instancji wyjaśnił, że pomiędzy niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a sprawowaniem opieki musi zachodzić bezpośredni i ścisły związek przyczynowo-skutkowy. Zgodnie z prezentowanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądem, przedmiotowe świadczenie nie jest więc przyznawane za sam fakt sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia pracy zarobkowej lub rezygnację z pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki. Wnioskująca o świadczenie pielęgnacyjne musi więc sprawować osobistą opiekę nad osobą z niepełnosprawnością w takim wymiarze i zakresie, który uniemożliwia jej wykonywanie pracy zarobkowej. Ponadto, zaprzestanie aktywności zawodowej przez opiekuna musi być spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad osobą z niepełnosprawnością, nie zaś innymi przyczynami, leżącymi po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.
Jak podkreślił Sąd I instancji, w sprawie jest bezsporne, że skarżąca sprawuje opiekę w sposób stały i długotrwały nad wymagającym tej opieki mężem. SKO wskazało zresztą jednoznacznie w treści zaskarżonej decyzji, że nie kwestionuje w żaden sposób sprawowanej przez skarżącą opieki oraz zakresu tej opieki. W sprawie ustalono (wywiad środowiskowy oraz oświadczenie złożone przez wnioskodawczynię), że 54-letnia skarżąca przez całe życie pozostawała bierna zawodowo. Wobec tego Sąd podzielił stanowisko organów, że niepodejmowanie przez skarżącą pracy nie miało ścisłego związku z koniecznością sprawowania opieki nad mężem, ponieważ z orzeczenia wynika, że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się u niego od 17 listopada 2022 r., a od 4 sierpnia 2022 r. jest on leczony w związku z nowotworem. Zatem, nie można uznać, że w stanie faktycznym sprawy istniał bezpośredni i ścisły związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem pracy zarobkowej a koniecznością sprawowania opieki, który jest wymogiem ustawowym, a którego skarżąca w toku postępowania nie wykazała. To zaś skutkowało koniecznością wydania w sprawie decyzji odmownej.
Sąd I instancji zaznaczył, że z tego względu nie zasługują na uwzględnienie sformułowane w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 7, art. 9, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", które skarżąca wiąże z niewyjaśnieniem wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, a także zarzut naruszenia przepisu materialnego art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A. A. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając Sądowi I instancji, na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", naruszenie prawa materialnego, to jest art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. przez jego błędną wykładnię i zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej tego przepisu oraz w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie, że brak jest związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez wnoszącą skargę kasacyjną a sprawowaniem przez nią opieki nad mężem, podczas gdy w przedmiotowej sprawie taki związek istnieje.
Z uwagi na powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 P.p.s.a. Ewentualnie, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto, wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych oraz złożono oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że w sprawie nie jest kwestionowana niepełnosprawność B. B. ani okoliczność, że wymaga on stałej i długotrwałej opieki, którą sprawuje wnosząca skargę kasacyjną. Nie jest też kwestionowane, że wnosząca skargę kasacyjną należy do kategorii osób obciążonych obowiązkiem alimentacyjnym względem męża. Istotą sporu jest kwestia bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem przez wnoszącą skargę kasacyjną pracy zarobkowej a sprawowaną przez nią opieką nad mężem.
Zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną, przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest uzależnione tylko i wyłącznie od rezygnacji z zatrudnienia, ale również przysługuje w sytuacji jego niepodejmowania z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad osobą z niepełnosprawnością. W toku postępowania nie został zakwestionowany fakt sprawowania całodobowej opieki nad mężem, uniemożliwiający wnoszącej skargę kasacyjną podejmowanie zatrudnienia. Tym samym, bez znaczenia pozostaje brak wcześniejszej aktywności zawodowej wnoszącej skargę kasacyjną, wynikający z jej decyzji życiowej (to jest z innych przyczyn niż opieka). W ocenie wnoszącej skargę kasacyjną, kluczowe jest, że w niniejszej sprawie, jako zdolna do wykonywania pracy, nie może jej podjąć z uwagi na potrzebę sprawowania opieki nad osobą z niepełnosprawnością. Z tego względu należy uznać, że w niniejszej sprawie zachodzi bezpośredni związek czasowy pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki nad osobą z niepełnosprawnością. Takie stanowisko wynika z ugruntowanego orzecznictwa sądowoadministracyjnego.
W związku z powyższym, wnosząca skargę kasacyjną podkreśliła, że przesłanką świadczenia pielęgnacyjnego jest niepozostawanie w zatrudnieniu osoby zdolnej do pracy, bez względu na okoliczności tego stanu rzeczy. Z tego też powodu organ pomocowy nie ma prawa ustalać przyczyn braku zatrudnienia osoby ubiegającej się o świadczenie pielęgnacyjne. Organ jest jedynie zobowiązany do ustalenia, czy osoba taka jest zdolna do pracy i czy wyłączną przyczyną rezygnacji z zatrudnienia jest konieczność sprawowania opieki. Opieka ta musi stanowić oczywistą przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej, a więc powodować faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub prowadzić do rezygnacji z zatrudnienia w celu jej sprawowania (tak NSA w wyroku z 23 listopada 2021 r. sygn. akt I OSK 786/21).
Nie wniesiono odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy podać, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", ponieważ skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a druga strona, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.).
W skardze kasacyjnej zasadnie zarzucono błędną wykładnię prawa materialnego, to jest art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Istota sporu sprowadza się do oceny istnienia związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą a sprawowaną przez nią opieką nad niepełnosprawnym mężem.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. – w brzmieniu tego przepisu aktualnym w dacie orzekania przez organy administracji publicznej - świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności
- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że wprawdzie rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jest warunkiem niezbędnym do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, ale jej spełnienie nie może być sprowadzane wyłącznie do współwystępowania rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z faktem opieki nad niepełnosprawną osobą, w stosunku do której na wnioskodawcy ciążą obowiązki alimentacyjne. Zgodnie bowiem z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną musi istnieć taki związek, w którym to konieczność sprawowania opieki jest przyczyną, a zarazem przeszkodą w podejmowaniu pracy zarobkowej. Dopiero istnienie takiego związku powoduje, że świadczenie pielęgnacyjne staje się surogatem wynagrodzenia za pracę, której opiekun nie może podjąć bądź kontynuować (zob. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 sierpnia 2023 r. sygn. akt I OSK 1575/22, z 14 marca 2023 r. sygn. akt I OSK 1239/22, z 21 lutego 2023 r. sygn. akt I OSK 794/22, z 23 czerwca 2020 r. sygn. akt I OSK 237/20, z 16 listopada 2023 r. sygn. akt I OSK 1899/22, czy z 23 listopada 2023 r. sygn. akt I OSK 1948/22, jeżeli nie zaznaczono inaczej, wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych cytowane w tym wyroku są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy przy tym podkreślić, że wymóg rezygnacji z możliwości zarobkowania - rzeczywistej bądź potencjalnej – w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie został przez ustawodawcę powiązany z żadnym zakresem – czy to etatowym, czasowym, godzinowym, czy też zadaniowym – jak również jest niezależny nie tylko od wysokości uzyskiwanych dochodów, ale również od tego, czy takie dochody w ogóle są uzyskiwane. Przesłanką świadczenia pielęgnacyjnego jest bowiem niepozostawanie w zatrudnieniu osoby zdolnej do pracy bez względu na okoliczności tego stanu rzeczy. Z tego też powodu organ pomocowy nie może ustalać wcześniejszych przyczyn braku zatrudnienia osoby ubiegającej się o świadczenie pielęgnacyjne. Organ jest jedynie zobowiązany do ustalenia, czy osoba taka jest zdolna do pracy i czy wyłączną przyczyną rezygnacji z zatrudnienia jest konieczność sprawowania opieki. Opieka ta musi stanowić oczywistą przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej, a więc powodować faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub prowadzić do rezygnacji z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Związek między rezygnacją bądź niepodejmowaniem zatrudnienia a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły.
Okoliczności rezygnacji z zatrudnienia lub jego niepodejmowania oraz brak możliwości jego podjęcia z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną należy więc oceniać na moment rozpoznawania wniosku o przyznanie pomocy w formie świadczenia pielęgnacyjnego. Irrelewantne jest zatem, czy wnioskodawca zrezygnował z pracy zarobkowej lub jej nie podejmował wcześniej z innych przyczyn, o ile w dacie wystąpienia z wnioskiem o świadczenie pielęgnacyjne zaistniała rzeczywista konieczność sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, uniemożliwiająca stronie podjęcie/wykonywanie zatrudnienia. Akceptując stanowisko organów administracji o braku związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem, Sąd I instancji naruszył zatem art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. w powiązaniu z art. 151 P.p.s.a.
Tym samym trafnie zarzucono Sądowi I instancji dokonanie błędnej wykładni normy prawnej zawartej w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. polegająca na takim rozumieniu przesłanki istnienia związku przyczynowo-skutkowego, które zakłada współwystępowanie rezygnacji z zatrudnienia lub niepodejmowaniem zatrudnienia ze sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Sąd I instancji, wskazując bowiem jakie okoliczności stanu faktycznego w odniesieniu do skarżącej zostały ustalone przez organy administracyjne i jak w ocenie Sądu I instancji należałoby je ocenić w kontekście przesłanki niepodejmowania przez skarżącą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z powodu opieki nad mężem, za relewantną uznał okoliczność dotyczącą niepodejmowania przez skarżącą zatrudnienia w okresie poprzedzającym datę, w której jej mąż stał się osobą niepełnosprawną, jak i w okresie, gdy posiadał już orzeczenie o niepełnosprawności, uznając, że jest to wybór życiowy skarżącej nie mający związku z chorobą męża.
Stanowisko Sądu I instancji można by uznać za słuszne co do zasady, jednak dotyczy ono wyłącznie oczywistego stanu faktycznego, gdy rezygnacja z wykonywania pracy zawodowej wynika z bieżącej zmiany sytuacji zdrowotnej osoby, wobec której ciąży na osobie wnioskującej o świadczenie pielęgnacyjne obowiązek alimentacyjny. Dowodowo taka sytuacja zazwyczaj nie nastręcza trudności. Inaczej kształtuje się sytuacja niepodejmowania zatrudnienia z powodu sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną. Dlatego w każdej sprawie właściwy organ musi dokonać dogłębnej oceny, czy w okolicznościach konkretnej sprawy istotnie osoba sprawująca opiekę nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia lub zmuszona jest zrezygnować z zatrudnienia
Jak słusznie zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 listopada 2022 r. sygn. akt I OSK 85/22, organy stosujące (wykonujące) ustawę o świadczeniach rodzinnych nie są uprawnione w toku prowadzonego postępowania administracyjnego w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uzależniać przyznania albo odmowy przyznania tego świadczenia od przesłanek (warunków, wymogów), które nie zostały ustanowione w prawie materialnym, tj. w u.ś.r. Obowiązkiem organów wykonujących ustawę o świadczeniach rodzinnych jest zbadanie zgodnie z wymogami K.p.a. zarówno pozytywnych jak i negatywnych warunków w zakresie załatwianej sprawy, ale tylko ustanowionych przez normodawcę w treści ustawy oraz następnie wydanie odpowiedniej treści decyzji administracyjnej. Z przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że dla przyznania świadczenia wystarczające jest by osoba ubiegająca się o świadczenie nie podejmowała zatrudnienia z uwagi na opiekę nad osobą niepełnosprawną. Wprawdzie Sąd I instancji wskazał prawidłowo, że musi istnieć wyraźny i bezpośredni związek, tak czasowy, jak i co do motywów, między rezygnacją z zatrudnienia lub jego niepodejmowaniem a sprawowaniem opieki nad wskazaną w ustawie osobą, to jednak wywiódł z tego stwierdzenia nieprawidłowe wnioski. Skoro wnosząca skargę kasacyjną jest osobą zdolną do pracy, a ponadto opiekuje się mężem w sposób stały, to niewątpliwie istnieje po jej stronie obiektywny brak możliwości podjęcia zatrudnienia. Zasadnie podniesiono w skardze kasacyjnej, że przedstawione przez skarżącą okoliczności związane z pogarszającym się stanem zdrowia męża powinny być badane pod kątem związku pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki nad mężem.
Błędna wykładnia prawa materialnego dokonana przez organy administracyjne i zaaprobowana przez Sąd I instancji, ma wpływ na wynik niniejszej sprawy, ponieważ w decyzjach organów I i II instancji wskazano, że B. B. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z 13 grudnia 2022 r., z uwagi na stan swego zdrowia wymaga całodobowej opieki i pomocy innych osób w codziennym funkcjonowaniu, ponadto na podstawie informacji uzyskanych w drodze wywiadu środowiskowego organ ustalił, że wnioskodawczyni mieszka z mężem, sprawuje nad nim całodobową, osobistą opiekę i jest jedyną osobą, która tę opiekę sprawuje. Oznacza to, że nie został zakwestionowany fakt sprawowania przez skarżącą stałej opieki nad mężem. Organy administracyjne nie czyniły natomiast żadnych ustaleń mających na celu zbadanie, czy możliwe jest jednoczesne sprawowanie przez skarżącą opieki nad mężem i podjęcie zatrudnienia, a Sąd I instancji uchybienie to wadliwie pominął. Zarówno Kolegium jak i Sąd I instancji ograniczyły się do przywołania okoliczności związanych z niepodejmowaniem pracy zawodowej przez skarżącą. Z tego organy wywiodły, że niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nie było konsekwencją sprawowania opieki nad mężem. Okoliczności te, jak wskazano powyżej, są jednak dla sprawy indyferentne. Konieczne jest natomiast ustalenie w ponownie prowadzonym postępowaniu, czy możliwe jest jednoczesne sprawowanie przez skarżącą opieki nad mężem i podjęcie zatrudnienia.
Ponownie rozpoznając sprawę właściwy organ administracji uwzględni powyżej przedstawioną ocenę prawną w kontekście okoliczności niepodejmowania przez skarżącą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jak również zmianę stanu prawnego dotyczącego przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w związku z art. 193 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.) - 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu przed Sądem I instancji, oraz na podstawie art. 203 pkt 1 w związku art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b tego rozporządzenia - 240 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.