I OSK 686/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej T.G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło skargę skarżącego na działania Rady Miasta Stołecznego Warszawy. WSA uznał, że skarga T.G. nie miała cech środka prawnego uregulowanego w przepisach postępowania administracyjnego lub innych procedurach, a stanowiła jedynie zarzut wadliwej działalności organu, kwalifikując ją jako skargę na działanie organu w rozumieniu art. 227 Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.). Sąd pierwszej instancji uznał, że w takich sprawach sądy administracyjne nie są właściwe i odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (P.p.s.a.). W skardze kasacyjnej T.G. zarzucił naruszenie przepisów P.p.s.a., w tym art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 134 § 1, art. 133 § 1 i art. 166 P.p.s.a., twierdząc, że WSA nie dokonał wszechstronnych wyjaśnień i błędnie uznał skargę za niedopuszczalną. Podnosił, że skarga mogła być oparta na art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym lub dotyczyć bezczynności organu (art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w związku z art. 37 § 1 K.p.a.), a sąd powinien był zbadać te kwestie przed odrzuceniem skargi. Kwestionował również błędne zastosowanie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. zamiast art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., jeśli sąd uznał sprawę za nienależącą do jego właściwości. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) zważył, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżone postanowienie, mimo błędnej podstawy prawnej, odpowiada prawu. NSA potwierdził, że WSA popełnił błąd, odrzucając skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., zamiast art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., skoro uznał sprawę za nienależącą do właściwości sądu administracyjnego. Jednakże NSA uznał, że przedmiot skargi złożonej przez T.G. do sądu wojewódzkiego nie spełniał warunków określonych w art. 3 § 2 P.p.s.a. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje ściśle określone akty i czynności, a postępowanie skargowe uregulowane w Dziale VIII K.p.a. nie jest jednym z nich. Działania podejmowane przez organ w trybie skarg i wniosków nie mają formy aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 P.p.s.a. NSA powołał się na utrwalony pogląd, że w sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, odwołując się do wcześniejszego orzecznictwa NSA. Podkreślono, że skarga z art. 227 K.p.a. jest odformalizowanym środkiem ochrony, który nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, a ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego nie podlega kognicji sądów administracyjnych. NSA odrzucił również argumentację skarżącego, że wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa automatycznie przekształca skargę w skargę z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, wskazując, że strona musi wykazać naruszenie konkretnego, prawnie chronionego interesu. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że skarga pierwotnie złożona do WSA powinna zostać odrzucona jako nienależąca do właściwości sądu administracyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska, że skargi wniesione na podstawie art. 227 K.p.a. (skargi na działania organów w trybie K.p.a.) nie podlegają kognicji sądów administracyjnych, nawet jeśli strona powołuje się na naruszenie prawa lub bezczynność organu, a także w kontekście prawidłowego stosowania art. 58 P.p.s.a.
Dotyczy wyłącznie spraw, gdzie przedmiotem skargi jest działanie organu w trybie K.p.a. (postępowanie skargowe), a nie konkretne akty lub czynności administracyjne podlegające kontroli sądów administracyjnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy skarga na działania organu administracji publicznej, wniesiona w trybie art. 227 K.p.a., podlega kognicji sądów administracyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga na działania organu w trybie art. 227 K.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych, ponieważ nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 P.p.s.a.
Uzasadnienie
Postępowanie skargowe uregulowane w Dziale VIII K.p.a. nie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej i nie jest aktem lub czynnością podlegającą kontroli sądu administracyjnego. Ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego nie leży w gestii sądów administracyjnych.
Czy błędne wskazanie podstawy prawnej odrzucenia skargi przez sąd pierwszej instancji (art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. zamiast art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.) wpływa na prawidłowość rozstrzygnięcia, jeśli skarga była rzeczywiście niedopuszczalna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, błędne wskazanie podstawy prawnej nie wpływa na prawidłowość rozstrzygnięcia, jeśli sąd drugiej instancji stwierdzi, że skarga była rzeczywiście niedopuszczalna i powinna zostać odrzucona na prawidłowej podstawie prawnej.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, stwierdził, że WSA oparł się na błędnej podstawie prawnej, ale uznał, że skarga faktycznie nie należała do właściwości sądu administracyjnego, co uzasadniało jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Czy wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa przez stronę, która następnie wnosi skargę do sądu administracyjnego, automatycznie kwalifikuje tę skargę jako skargę z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, nawet jeśli jej przedmiotem nie jest uchwała rady gminy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sama okoliczność wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa nie jest wystarczająca do zakwalifikowania skargi jako skargi z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jeśli przedmiot skargi nie obejmuje spraw podlegających kontroli sądu administracyjnego.
Uzasadnienie
Strona musi wykazać naruszenie prawnie chronionego interesu przez konkretną uchwałę rady gminy, aby skarga na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym była dopuszczalna. Samo wezwanie organu nie zmienia charakteru skargi, jeśli jej przedmiot nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych.
Przepisy (37)
Główne
k.p.a. art. 227
Kodeks postępowania administracyjnego
Skarga na działanie organu administracji w rozumieniu art. 227 K.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych.
P.p.s.a. art. 3 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, obejmujący m.in. decyzje, postanowienia, akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, akty prawa miejscowego, akty organów jednostek samorządu terytorialnego, akty nadzoru, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
P.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do odrzucenia skargi, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Dz.U. 1960 nr 30 poz. 168 art. 227
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Skarga na działanie organu.
Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071 art. 227
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Skarga na działanie organu.
Dz.U. 2002 nr 240 poz. 2016 art. 3 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
Dz.U. 2012 poz. 270 art. 3 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
Dz.U. 2012 poz. 270 art. 58 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Odrzucenie skargi, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Pomocnicze
k.p.a. art. 229 § pkt 3
Kodeks postępowania administracyjnego
u.s.g. art. 101 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Może stanowić podstawę skargi do sądu administracyjnego w sprawach dotyczących uchwał rady gminy, o ile narusza indywidualny interes prawny lub uprawnienie.
P.p.s.a. art. 3 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
pkt 8 w związku z art. 37 § 1 K.p.a. - dotyczy bezczynności lub przewlekłości postępowania.
P.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do odrzucenia skargi, jeżeli jej wniesienie lub utrzymanie w mocy zaskarżonego aktu jest niedopuszczalne z innych przyczyn.
P.p.s.a. art. 133 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy merytorycznego rozpoznawania skargi.
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy merytorycznego rozpoznawania skargi.
P.p.s.a. art. 166
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
P.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym
P.p.s.a. art. 203
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy kosztów postępowania.
P.p.s.a. art. 204
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy kosztów postępowania.
P.p.s.a. art. 209
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
P.p.s.a. art. 210
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
P.p.s.a. art. 258
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy postępowania w sprawie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
P.p.s.a. art. 261
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy postępowania w sprawie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm. art. 20 § § 20
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Określa wymogi wniosku o przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu.
Dz.U. 2012 poz. 270 art. 37 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy bezczynności organu.
Dz.U. 2012 poz. 270 art. 3 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
pkt 1-4a - dotyczy aktów i czynności podlegających kontroli.
Dz.U. 2012 poz. 270 art. 3 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
pkt 4 - inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Dz.U. 2012 poz. 270 art. 3 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
pkt 8 - bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Dz.U. 2012 poz. 270 art. 58 § § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Odrzucenie skargi, jeżeli jej wniesienie lub utrzymanie w mocy zaskarżonego aktu jest niedopuszczalne z innych przyczyn.
Dz.U. 2012 poz. 270 art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Merytoryczne rozpoznawanie skargi.
Dz.U. 2012 poz. 270 art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Merytoryczne rozpoznawanie skargi.
Dz.U. 2012 poz. 270 art. 166
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2012 poz. 270 art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
Dz.U. 2012 poz. 270 art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2012 poz. 270 art. 182 § § 1 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm. art. 101 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym
Podstawa skargi do sądu administracyjnego na uchwałę rady gminy.
Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm. art. 101 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym
Wymaga wykazania naruszenia indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga na działania organu w trybie art. 227 K.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych, ponieważ nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 P.p.s.a. • Postępowanie skargowe uregulowane w Dziale VIII K.p.a. nie jest objęte zakresem kontroli sądów administracyjnych. • Sama okoliczność wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa nie przekształca skargi w skargę z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jeśli jej przedmiot nie dotyczy uchwały rady gminy i nie narusza indywidualnego interesu prawnego.
Odrzucone argumenty
WSA dokonał błędnej oceny dopuszczalności skargi bez wszechstronnych wyjaśnień. • Sąd pierwszej instancji powinien był zbadać, czy skarga nie była oparta na art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym lub czy nie dotyczyła bezczynności organu (art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w zw. z art. 37 § 1 K.p.a.). • Błędne zastosowanie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. zamiast art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przez WSA.
Godne uwagi sformułowania
„nie ma ona cech środka prawnego uregulowanego w przepisach postępowania administracyjnego lub innych procedurach, a za to zawiera zarzut wadliwej działalności organu” • „w sprawach tego rodzaju sądy administracyjne nie są właściwe” • „przedmiotowa skarga nie spełnia warunków określonych w art. 3 § 2 P.p.s.a.” • „w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, iż w sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego” • „Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami Działu VIII K.p.a., nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 P.p.s.a.” • „Takie zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi T. G. organ wystosował do skarżącego w piśmie z dnia 11 czerwca 2012 r. Na tego rodzaju zawiadomienie nie służy skarga do sądu administracyjnego” • „Sama tylko okoliczność, że strona wzywała organ do usunięcia naruszenia prawa w sposób określony w powołanym wyżej przepisie pozostaje bez znaczenia, skoro przedmiot skargi nie obejmował spraw, które – zgodnie z art. 3 P.p.s.a. – podlegają kontroli sądu administracyjnego.” • „Przepisy art. 134 § 1 i art. 133 § 1 P.p.s.a. znajdują zastosowanie wyłącznie w przypadku merytorycznego rozpoznawania skargi, a więc skargi skutecznie wniesionej i dopuszczalnej.”
Skład orzekający
Wiesław Morys
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że skargi wniesione na podstawie art. 227 K.p.a. (skargi na działania organów w trybie K.p.a.) nie podlegają kognicji sądów administracyjnych, nawet jeśli strona powołuje się na naruszenie prawa lub bezczynność organu, a także w kontekście prawidłowego stosowania art. 58 P.p.s.a."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw, gdzie przedmiotem skargi jest działanie organu w trybie K.p.a. (postępowanie skargowe), a nie konkretne akty lub czynności administracyjne podlegające kontroli sądów administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa wyjaśnia istotną kwestię proceduralną dotyczącą właściwości sądów administracyjnych w kontekście skarg na działania organów w trybie K.p.a., co jest kluczowe dla praktyki prawniczej.
“Czy skarga na działania urzędnika zawsze trafia do sądu? NSA wyjaśnia granice kognicji sądów administracyjnych.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.