Orzeczenie · 2025-04-09

I OSK 684/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-04-09
NSAAdministracyjneWysokansa
ewidencja gruntówbudynkizmiana sposobu użytkowaniaprawo budowlaneprawo geodezyjneaktualizacja danychpostępowanie administracyjneskarga kasacyjna

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M.S. i T.K. od wyroku WSA w Kielcach, który oddalił ich skargi na decyzję Świętokrzyskiego WINB w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Skarżący domagali się zmiany funkcji budynków z przemysłowej na rolniczą, opierając się na operacie geodezyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną, analizując liczne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego. Sąd uznał, że kluczową kwestią jest dopuszczalność aktualizacji ewidencji w oparciu o dokumentację geodezyjną w przypadku zmiany sposobu użytkowania budynków. NSA podkreślił, że zmiana sposobu użytkowania budynku wymaga zgłoszenia zgodnie z art. 71 Prawa budowlanego, a dokumentacja geodezyjna nie jest wystarczająca do takiej aktualizacji, jeśli nie towarzyszą jej odpowiednie zgłoszenia lub decyzje. Sąd odwołał się również do wcześniejszego orzecznictwa, które potwierdzało, że zmiana funkcji budynków wymaga spełnienia określonych warunków prawnych i proceduralnych, a sama dokumentacja geodezyjna nie może zastąpić tych procedur. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że WSA prawidłowo zaakceptował stanowisko organów administracji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że zmiana sposobu użytkowania budynku wymaga zgłoszenia zgodnie z Prawem budowlanym, a dokumentacja geodezyjna nie jest wystarczająca do aktualizacji ewidencji w tym zakresie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy przedmiotem aktualizacji ewidencji jest zmiana sposobu użytkowania budynku.

Zagadnienia prawne (3)

Czy aktualizacja ewidencji gruntów i budynków w zakresie zmiany sposobu użytkowania budynku może nastąpić na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, czy też wymaga zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania zgodnie z Prawem budowlanym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Aktualizacja ewidencji gruntów i budynków w zakresie zmiany sposobu użytkowania budynku wymaga zgłoszenia zgodnie z art. 71 Prawa budowlanego. Dokumentacja geodezyjna przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego nie jest wystarczająca do takiej aktualizacji, jeśli nie towarzyszą jej odpowiednie zgłoszenia lub decyzje.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że zmiana sposobu użytkowania budynku jest czynnością prawną wymagającą zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Dokumentacja geodezyjna nie może zastąpić tej procedury. Sąd odwołał się do przepisów Prawa budowlanego i Prawa geodezyjnego, wskazując na konieczność przestrzegania określonych procedur przy zmianie sposobu użytkowania budynków.

Czy sąd administracyjny może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny nie może przeprowadzić dowodów uzupełniających z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Przepis ten dotyczy dowodów spoza akt sprawy, a celem postępowania dowodowego jest ocena legalności zaskarżonego aktu, a nie ponowne ustalanie stanu faktycznego.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że art. 106 § 3 p.p.s.a. nie służy podważaniu ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji ani ponownemu ustalaniu stanu faktycznego. Dowody uzupełniające mogą być przeprowadzane tylko z dokumentów spoza akt sprawy, jeśli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości.

Czy naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym (art. 10 § 1 k.p.a.) zawsze skutkuje uchyleniem decyzji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie zasady czynnego udziału strony nie zawsze skutkuje uchyleniem decyzji. Strona musi wykazać, że uchybienie to uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że dla skuteczności zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. strona musi wykazać związek przyczynowy między naruszeniem a wynikiem sprawy, udowadniając, że uniemożliwiło jej to podjęcie konkretnych czynności procesowych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Kielcach, który oddalił skargi na decyzję WINB w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków.

Przepisy (21)

Główne

p.b. art. 71 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Zmiana sposobu użytkowania budynku wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Tylko zgłoszenie, wobec którego organ nie wniósł sprzeciwu, może stanowić podstawę do aktualizacji ewidencji.

p.g.k. art. 24 § ust. 2b pkt 1 lit. f) i h)

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Aktualizacja ewidencji następuje na podstawie zgłoszeń zmiany sposobu użytkowania (lit. f) lub dokumentacji geodezyjnej (lit. h). NSA uznał, że lit. f ma pierwszeństwo w przypadku zmiany sposobu użytkowania.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 59 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Zmiana zagospodarowania terenu wymagająca pozwolenia na budowę lub decyzji o warunkach zabudowy.

e.g.b. § § 35 pkt 1, pkt 3, pkt 5, § 44 pkt 2, § 45 ust. 1 pkt 1, § 47 ust. 1

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

Reguluje źródła danych ewidencyjnych i zasady aktualizacji ewidencji.

p.p.s.a. art. 183 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość przeprowadzenia przez sąd dowodów uzupełniających.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania organów dla dobra strony.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 85

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego

Dowód z oględzin.

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek informowania stron.

k.p.a. art. 10

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału strony.

k.p.a. art. 79a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.

k.p.a. art. 81

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do umożliwienia stronie wypowiedzenia się.

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego

Rozstrzyganie sprawy w drodze decyzji.

k.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego

Strona postępowania.

k.p.a. art. 111 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego

Uzupełnienie decyzji.

k.p.c. art. 233 § § 1

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego

Ocena dowodów przez sąd.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmiana sposobu użytkowania budynku wymaga zgłoszenia zgodnie z Prawem budowlanym, a nie tylko dokumentacji geodezyjnej. • Dokumentacja geodezyjna nie może zastąpić procedury zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania budynku. • Sąd administracyjny nie przeprowadza dowodów uzupełniających z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy.

Odrzucone argumenty

Organy nie rozpoznały całości wniosku skarżących (zmiana roku budowy, pola powierzchni zabudowy). • Aktualizacja ewidencji powinna nastąpić na podstawie dokumentacji geodezyjnej (art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h p.g.k.). • Sąd I instancji naruszył art. 106 § 3 p.p.s.a. nie przeprowadzając dowodów uzupełniających. • Naruszenie zasady czynnego udziału strony (art. 10 § 1 k.p.a.) poprzez wydanie decyzji przed upływem terminu do wypowiedzenia się. • Decyzja skierowana do osoby niebędącej stroną w zakresie działki nr [...].

Godne uwagi sformułowania

Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie sposobu użytkowania budynku lub jego części może mieć miejsce wyłącznie na podstawie stosownych zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części. • Taki tryb zmiany sposobu użytkowania terenu nie jest dopuszczalny w świetle art. 59 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. • Sąd administracyjny nie może przeprowadzić dowodów uzupełniających z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy.

Skład orzekający

Monika Nowicka

przewodniczący

Piotr Przybysz

sprawozdawca

Dariusz Chaciński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że zmiana sposobu użytkowania budynku wymaga zgłoszenia zgodnie z Prawem budowlanym, a dokumentacja geodezyjna nie jest wystarczająca do aktualizacji ewidencji w tym zakresie."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy przedmiotem aktualizacji ewidencji jest zmiana sposobu użytkowania budynku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w kontekście aktualizacji danych ewidencyjnych, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości i praktyków prawa administracyjnego.

Zmiana funkcji budynku: czy wystarczy mapa geodety?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst