I OSK 684/22

I OSK 684/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-04-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Chaciński
Monika Nowicka /przewodniczący/
Piotr Przybysz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Geodezja i kartografia
Sygn. powiązane
II SA/Ke 372/21 - Wyrok WSA w Kielcach z 2021-11-29
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 71 ust. 1 i 2,
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2021 poz 741
art. 59 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym -  t.j.
Dz.U. 2021 poz 1990
art. 2 pkt 8, art. 4 ust. 1d, art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. f) i h)
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
Dz.U. 2019 poz 393
§ 35 pkt 1, pkt 3, pkt 5, § 44 pkt 2, § 45 ust. 1 pkt 1, § 47 ust. 1
Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie: sędzia NSA Piotr Przybysz (spr.) sędzia del. WSA Dariusz Chaciński Protokolant starszy asystent sędziego Marta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.S. i T.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 29 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Ke 372/21 w sprawie ze skarg M.S., T.K. i K. Sp. z o.o. w W. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Kielcach z dnia 15 stycznia 2021 r. nr WIG.II.7221.97.2020 w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M.S. i T.K. solidarnie na rzecz Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Kielcach kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach po rozpoznaniu sprawy ze skarg T.K. i M.S. oraz K. Sp z o.o. w W. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Kielcach z 15 stycznia 2021 r., znak WIG.II.7221.97.2020, w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, wyrokiem z 29 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Ke 372/21, oddalił skargi.
Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie złożyli M.S. i T.K., zastępowani przez radcę prawnego, zaskarżając wyrok w całości.
W skardze kasacyjnej zarzucono Sądowi I instancji:
I. naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze. zm.; dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 7, 77, 80 i 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 1960 Nr 30, poz. 168; dalej: k.p.a.) poprzez oddalenie skarg M.S. oraz T.K., podczas gdy Decyzje zostały wydane z naruszeniem wskazanych przepisów postępowania, gdyż organy dokonały błędnej i wybiorczej oceny materiału dowodowego, nie podjęły wszystkich czynności koniecznych do ustalenia stanu faktycznego i prawnego w sprawie, a wreszcie – nie uzasadniły przekonująco swojego stanowiska – co jednak zupełnie zignorował Sąd I instancji oceniając prawidłowość działania organów. Rozumowanie Sądu we wskazanym zakresie było sprzeczne z elementarnymi zasadami logiki i doświadczenia życiowego. W szczególności Sąd I instancji:
1) błędnie uznał, że organy postępowania administracyjnego prawidłowo, stosownie do art. 80 k.p.a., oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, a w konsekwencji właściwie ustaliły stan faktyczny sprawy. Tymczasem organy te dokonały błędnej oceny następujących dowodów:
a) operatu technicznego o identyfikatorze ewidencyjnym [...], KERG: GN.VIII.6642.1.62.2018 wykonanego przez mgr. inż. W.S. w okresie od 14 lutego 2018 r. do 17 kwietnia 2018 r. ("Operat") przyjmując, że zakres i przedmiot objętych tę dokumentacją zmian budzi wątpliwości, a wykonawca Operatu nie miał podstaw do wprowadzenia objętych Operatem zmian, podczas gdy:
- Operat został sporządzony przez posiadającego uprawnienia zawodowe geodetę mgr. inż. W.S. (numer świadectwa: [...]), który jako specjalista biegły w dziedzinie geodezji niewątpliwie posiada odpowiednią wiedzę i doświadczenie, by dokonać odpowiedniej kwalifikacji, oznaczenia oraz pomiaru gruntów i budynków, których dotyczy niniejsze postępowanie. Mgr. inż. W.S. osobiście dokonywał kontroli i oględzin nieruchomości, a także ich pomiarów;
- Operat w dniu 15 maja 2019 r. został włączony do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w wyniku czego ukształtował się określony stan ewidencyjny, mający długotrwały charakter, a dotyczący nie tylko sytuacji Skarżących, ale i innych uczestników postępowania. Zgodnie z § 35 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ("e.g.b.") właśnie materiały i informacje zgromadzone w Państwowym Zasobie Geodezyjnym i Kartograficznym są źródłami niezbędnymi do założenia ewidencji gruntów i budynków;
- Operat został oparty o przeprowadzone terenowe pomiary geodezyjne, które to zgodnie z § 35 pkt 3 e.g.b. stanowią źródła danych ewidencyjnych niezbędnych do założenia ewidencji gruntów i budynków;
- Operat zawiera zgodną ze stanem rzeczywistym kwalifikację objętych niniejszym postępowaniem gruntów i budynków, czego bezsprzecznie dowodzą wyjaśnienia stron złożone w toku postępowania administracyjnego, w szczególności pismo T.K. z 28 września 2020 r., pismo M.S. z 5 października oraz załączona do nich dokumentacja fotograficzna, a także inwentaryzacja obiektów budowlanych sporządzona przez mgr. inż. E.D. w okresie od grudnia 2016 r. do maja 2017 r.
Pomimo zasygnalizowania ww. okoliczności w skargach wniesionych przez Skarżących, Sąd I instancji w ogóle nie wziął ich pod uwagę poddając kontroli dokonaną przez organy postępowania administracyjnego ocenę Operatu jako dowodu w sprawie. Nie odniósł się w żaden sposób do tego, że treść wyjaśnień stron postępowania oraz inwentaryzacji sporządzonej przez mgr. E.D. pokrywa się z treścią z Operatu, a w szczególności nie zidentyfikował tego, że organy administracji nie zestawiły Operatu z dokumentacją fotograficzną załączoną do ww. pism Skarżących, porównując jego treść wyłącznie z dokumentami oraz fotografiami dotyczącymi kontroli terenowej przeprowadzonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniach 18 listopada 2019 r., 29 stycznia 2020 r., 12 lutego 2020 r. oraz 27 lipca 2020 r. w P. ("Kontrola");
b) inwentaryzacji obiektów budowlanych sporządzonej przez mgr. inż. E.D. w okresie od grudnia 2016 r. do maja 2017 r. ("Inwentaryzacja") nie odnosząc się do tego dokumentu, a w konsekwencji zupełnie pomijając wynikające z niego wnioski co do niezgodności danych aktualnie zawartych w ewidencji gruntów i budynków, a dotyczących objętych niniejszym postępowaniem nieruchomości, ze stanem rzeczywistym, podczas gdy:
- Inwentaryzacja została sporządzona przez posiadającą uprawnienia zawodowe (nr uprawnień: [...]) oraz budowlane (do oceny stanu technicznego budynków i budowli - nr uprawnień: [...]) mgr. inż. E.D., jednocześnie będącą biegłym sądowym w zakresie budownictwa lądowego, wpisanym na listę przy Sądzie Okręgowym w K. (nr wpisu [...]), która jako specjalistka biegła w dziedzinie budownictwa niewątpliwie posiada odpowiednią wiedzę i doświadczenie, by dokonać odpowiedniej kwalifikacji, oznaczenia oraz pomiaru budynków, których dotyczy niniejsze postępowanie. Mgr. inż. E.D. osobiście dokonywała kontroli i oględzin budynków, a także ich pomiarów;
- Inwentaryzacja zawiera zgodną ze stanem rzeczywistym kwalifikację objętych niniejszym postępowaniem gruntów i budynków, czego bezsprzecznie dowodzą wyjaśnienia stron złożone w toku postępowania administracyjnego, w szczególności pismo T.K. z 28 września 2020 r., pismo M.S. z 5 października oraz załączona do nich dokumentacja fotograficzna, a także Operat.
Pomimo zasygnalizowania ww. okoliczności w skargach wniesionych przez Skarżących, Sąd I instancji w ogóle nie wziął ich pod uwagę poddając kontroli dokonaną przez organy postępowania administracyjnego ocenę Inwentaryzacji jako dowodu w sprawie. Tymczasem, nie sposób uznać za prawidłowe działania organu, który milcząco pomija jeden z dowodów w sprawie, zupełnie nie oceniając jego wiarygodności ani znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd I instancji powinien był więc ten błąd organów dostrzec, tymczasem w zaskarżonym Wyroku próżno szukać jakiegokolwiek odniesienia się do tej okoliczności.
c) dokumentów oraz fotografii dotyczących kontroli terenowej przeprowadzonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniach 18 listopada 2019 r., 29 stycznia 2020 r., 12 lutego 2020 r. oraz 27 lipca 2020 r. ("Kontrola") poprzez oparcie ustaleń w niniejszej sprawie niemal wyłącznie na wynikach Kontroli i bezpodstawne przyjęcie jakoby stanowiła ona dowód tego, że na przeważającej części działek i budynków objętych postępowaniem w sprawie nie ma śladów prowadzonej działalności rolniczej, podczas gdy:
- została ona przeprowadzona z naruszeniem szeregu przepisów k.p.a., a w konsekwencji dokumentacja z nią związana nie może stanowić niepoddawanego należytej ocenie – paradoksalnie z tego powodu, że została przeprowadzona przez organ administracji inny niż prowadzący postępowanie w niniejszej sprawie – dowodu, na podstawie którego wydawana jest w sprawie decyzja administracyjna.
- w toku postępowania (pismo procesowe z 18 marca 2021 r.) organ II instancji podniósł, że w prowadzonym przez niego postępowaniu "wykorzystano dowody pozyskane w trakcie kontroli prowadzonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego", po to by następnie wskazać, że "postępowanie odwoławcze prowadzone przez Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nie obejmowało oceny prawidłowości postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego". Zatem, organ II instancji nie tylko nie zaprzeczył licznym zarzutom dotyczącym sposobu prowadzenia Kontroli, które z oczywistych względów mają przełożenie na jej wyniki – a w konsekwencji (niekorzystne dla Skarżących) rozstrzygnięcie wydane w niniejszej sprawie, ale wprost przyznał, że nad oceną tych dowodów w ogóle się nie pochylał. Inaczej mówiąc, organ II instancji wprost oświadczył, że nie dokonał oceny dowodu, na którego podstawie wydał w sprawie decyzję administracyjną! Świadczy to o rażącym naruszeniu art. 7. art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., które miało znaczący wpływ na rozstrzygnięcie sprawy – bowiem jak wynika z zaskarżonej Decyzji to właśnie na przedmiotowych, niepoddanych ocenie i bezrefleksyjnie przyjętych w zakres zgromadzonego w sprawie materiału dowodach, oparto rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.
Pomimo zasygnalizowania ww. okoliczności w skargach wniesionych przez Skarżących oraz w dalszym toku postępowania sądowego, Sąd I instancji w ogóle nie wziął ich pod uwagę poddając kontroli dokonaną przez organy postępowania administracyjnego ocenę dokumentów oraz fotografii dotyczących Kontroli jako dowodu w sprawie. Do części ww. argumentów Skarżących Sąd w ogóle się nie ustosunkował, w odniesieniu do pozostałych uczynił to jedynie pozornie. Nie przedstawił bowiem toku swojego rozumowania. Ograniczając się do sformułowań takich jak: "nie mogły odnieść skutku zarzuty skarg", "nie mogła odnieść skutku argumentacja stron" nie wyjaśniając, dlaczego te zarzuty czy argumentacja nie mogły zdaniem Sądu I instancji "odnieść skutku". Co jednak znamienne – mimo, że nie uznał za zasadne zarzutów Skarżących co do Kontroli i oceny dowodów w postaci dotyczących jej dokumentów i fotografii, swój wywód w tym zakresie zakończył konstatacją, że "zgodnie z art. 75 § 1 k.p.k. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (...) takim środkiem dowodowym może być również materiał fotograficzny" (s. 34 uzasadnienia zaskarżonego Wyroku). Oznacza to, że Sąd I instancji wprost sprowadził znaczenie dowodowe jakiejkolwiek dokumentacji dotyczącej Kontroli wyłącznie do wartości dowodowej dokumentacji fotograficznej, która to:
- po pierwsze, nie może stanowić wiarygodnego dowodu na okoliczność nieprowadzenia działalności rolniczej na gruntach objętych przedmiotowym postępowaniem i niewykorzystywania ulokowanych w ich obszarze budynków pomocniczo w tej działalności. Gdyby bowiem Skarżący mieli wiedzę, w jakim przedmiocie przeprowadzana jest Kontrola, złożyliby w jej toku odpowiednie wyjaśnienia i wskazali, na czym polega działalność rolna prowadzona na kontrolowanym obszarze, a także w jaki sposób wykorzystywane do działalności pomocniczej w rolnictwie są kontrolowane budynki. Jest kwestią zupełnie oczywistą, że sprzęty wykorzystywane do działalności rolniczej są na czas wykonywania prac wynoszone z budynków, w których są przechowywane, tak jak i produkty działalności rolniczej są transportowane pomiędzy rożnymi częściami gospodarstwa,
- po drugie, wyżej opisaną okoliczność doskonale obrazuje fakt, że z dokumentacji fotograficznej przedłożonej przez Skarżących w toku postępowania wprost wynika fakt prowadzenia takiej działalności na objętych przedmiotowym postępowaniem terenach. Na przedłożonych fotografiach, widać produkty działalności rolniczej, sprzęty rolnicze, pola i lasy;
d) dokumentacji fotograficznej załączonej do pisma T.K. z 28 września 2020 r. oraz pisma M.S. z 5 października nie odnosząc się do tych dowodów, a w konsekwencji zupełnie pomijając wynikające z nich wnioski co do prowadzenia działalności rolniczej na gruntach objętych przedmiotowym postępowaniem oraz wykorzystywania znajdujących się na nich budynków do działalności rolniczej, podczas gdy fakt prowadzenia wskazanych działalności w obrębie ww. gruntów i budynków wprost wynika z owej dokumentacji, co nie powinno ujść uwadze organów postępowania administracyjnego, a wreszcie Sądu I instancji dokonującego kontroli zaskarżonej Decyzji w ramach postępowania sądowo administracyjnego;
e) decyzji Wojewody Kieleckiego z 9 sierpnia 1993 r., znak GP.VII-72240/187/93, w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez przedsiębiorstwo państwowe P. ("P.’) prawa wieczystego użytkowania gruntów Skarbu Państwa stanowiących m.in. działki objęte niniejszym postępowaniem oraz własność posadowionych na tych gruntach budynków ("Decyzja Wojewody") arbitralnie przyjmując, że (i) w Decyzji Wojewody nie został określony sposób zagospodarowania ww. gruntów, gdyż w dacie jej wydania było oczywiste, że P. prowadziło na tym terenie produkcję przemysłową zgodnie z celem swojej działalności, oraz (ii) że nazwy budynków wskazane w Decyzji Wojewody świadczą o tym, że są to budynki związane z prowadzeniem określonej działalności przemysłowej i przeznaczone do prowadzenia takiej działalności, podczas gdy:
- sprzeczne z elementarnymi zasadami logiki i doświadczenia życiowego jest przyjmowanie, że w wydawanych przez organ decyzjach administracyjnych nie wskazywane są zagadnienia takie, jak sposób zagospodarowania gruntów tylko dlatego, że organowi czy też bliżej niezidentyfikowanym podmiotom wydaje się oczywistym, że dane przedsiębiorstwo prowadzi na terenie, którego owa decyzja dotyczy, działalność o określonym przedmiocie;
- samo wskazanie w Decyzji Wojewody budynków, których opis wskazuje na pełnienie przez nie funkcji budynków pomocniczych w działalności przemysłowej, nie świadczy o tym, że P. nie prowadziło na terenie działek, których dotyczy niniejsze postępowanie, działalności rolniczej i leśnej.
Pomimo zasygnalizowania ww. okoliczności w skargach wniesionych przez Skarżących oraz w dalszym toku postępowania sądowego, Sąd I instancji w ogóle nie wziął ich pod uwagę poddając kontroli dokonaną przez organy postępowania administracyjnego ocenę Decyzji Wojewody jako dowodu w sprawie. Zupełnie zignorował okoliczność wskazania przez Skarżących w skargach wniesionych od zaskarżonej decyzji wyłożonych powyżej błędów logicznych, które pojawiły się w rozumowaniu organów postępowania administracyjnego – w ogóle nie ustosunkował się do nich w sposób merytoryczny. Za taki bowiem nie można uznać zacytowania wypowiedzi sformułowanych już w tym zakresie przez organy postępowania administracyjnego i okraszenie ich fragmentami: "jak trafnie zauważył [...]" oraz "w tym kontekście nie może budzić wątpliwości prawidłowość stwierdzenia organu odwoławczego o związaniu ww. budynków z prowadzeniem określonej działalności przemysłowej, na potrzeby której zostały wybudowane" (s. 31 uzasadnienia zaskarżonego Wyroku).
2) błędnie uznał, że organy postępowania administracyjnego w sposób właściwy wywiązały się z wymogu dążenia do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, a w konsekwencji właściwie ustaliły stan faktyczny sprawy. Tymczasem, organy te nie przeprowadziły następujących czynności koniecznych do dokładnego ustalenia stanu faktycznego w sprawie:
a) oględzin objętych wnioskiem Skarżących nieruchomości na okoliczność ich wykorzystywania w działalności rolnej i leśnej, podczas gdy:
- oględziny stanowią podstawowy środek dowodowy służący do należytej oceny, czy na danym terenie prowadzona jest działalność rolnicza;
- w żadnym wypadku nie sposób uznać za oględziny (w rozumieniu art. 85 k.p.a.) przeprowadzonej przez PINB Kontroli, gdyż jak słusznie podnosi się w doktrynie, "oględziny polegają na bezpośrednim zbadaniu pewnego przedmiotu, miejsca lub osoby przez organ orzekający w celu dokonania bezpośrednich spostrzeżeń za pomocą zmysłów wzroku, słuchu, dotyku, węchu, smaku, co do właściwości lub stanu badanej rzeczy lub miejsca" (A. Wiktorowska, w; Wierzbowski, Postępowanie administracyjne, 2015, s. 115. Komentarz do art. 85 KPA red. Wierzbowski 2021, wyd. 30/1’'. Elżanowski). Skoro kontrolę przeprowadził Państwowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego, Sąd I instancji w żadnym wypadku nie powinien odnosić się do niej jako do oględzin, czy wizji gdyż wprowadza w ten sposób w błąd co do wartości dowodowej środka dowodowego, a co najistotniejsze — stara się ukryć i rozmyć fakt, że rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie wydano bez przeprowadzenia fundamentalnego z punktu widzenia przedmiotu tego postępowania dowodu, tj. dowodu z oględzin przedmiotowych nieruchomości, z których to organ prowadzący postępowanie i dokonujący oględzin powinien sporządzić stosowny protokół i za których to przeprowadzenie zgodnie z przepisami k.p.a. powinien ponosić odpowiedzialność;
b) dowodu z opinii biegłego posiadającego wiadomości specjalne celem ustalenia charakteru, funkcji, a także innych wskazanych w Operacie danych ewidencyjnych nieruchomości tj. celem ustalenia, czy zostały one wskazane w Operacie w sposób prawidłowy, podczas gdy:
- należy uznać że dowód taki winien być przez organy postępowania administracyjnego przeprowadzony, gdyż tak jak sporządzenie Operatu wymagało odpowiednich kwalifikacji i wiadomości specjalnych, tak owych wiadomości specjalnych wymagało zweryfikowanie, czy Operat został sporządzony zgodnie ze stanem rzeczywistym;
c) czynności mających na celu wyjaśnienie okoliczności związanych z poprzednim sposobem użytkowania budynków, których dotyczy przedmiotowe postępowanie, tj. zmierzających do odnalezienia i uzyskania pozwoleń na budowę lub ewentualnych późniejszych zezwoleń na zmianę sposobu użytkowania tych budynków, podczas gdy:
- aby w ogóle rozważać (notabene bezpodstawne) zastosowanie w niniejszej sprawie art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ("p.b.") oraz art. 59 ust. 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003 r. (Dz.U. Nr 80, poz. 717; dalej: [...]5p.), a więc zakładać, że doszło do zmiany sposobu użytkowania budynków organy postępowania administracyjnego powinny w pierwszej kolejności ustalić ich poprzedni sposób użytkowania. Skarżący nie twierdzą bowiem, że doszło w tym zakresie do zmiany sposobu użytkowania, która wymaga ujawnienia, ale że dane dotyczące objętych niniejszym postępowaniem nieruchomości zawarte w ewidencji gruntów i budynków są błędne i niezgodne z rzeczywistością i z tego względu wymagają aktualizacji;
- zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą, zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego trzeba oceniać w porównaniu ze sposobem użytkowania tego obiektu określonym w pozwoleniu na budowę lub w późniejszych zezwoleniach na zmianę sposobu użytkowania (w obecnym stanie prawnym - zgłoszeń zmiany sposobu użytkowania, co do których organ nie wniósł sprzeciwu) (Wyrok WSA w Lublinie z 18.10.2012 r., II SA/Lu 695/12, LEX nr 1234365);
- dokumenty powołane przez organy postępowania administracyjnego oraz Sąd I instancji, tj. studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz Decyzja Wojewody, czy też dokumentacja fotograficzna sporządzona w trakcie Kontroli nie stanowią dowodów, na podstawie których można przesądzić o dotychczasowym sposobie użytkowania budynków w rozumieniu p.b., do którego to nawiązuje pojęcie sposobu użytkowania zawarte w [...]5p.;
3) nie dostrzegł, że organ II instancji sporządził wadliwe uzasadnienie prawne i faktyczne zaskarżonej decyzji, w szczególności w szczególności nie odnosząc się do zarzutów i wniosków Skarżących, podczas gdy w odwołaniu od decyzji organu I instancji odnieśli się oni do poszczególnych obiektów i danych zawartych w arkuszach szczegółowo wyjaśniając, dlaczego w Operacie zostały nadane poszczególnym budynkom odpowiednie klasy, rodzaje i główne funkcje, a organ II instancji winien był się do tych argumentów ustosunkować.
Powyższe uchybienia miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż doprowadziły do bezpodstawnego oddalenia skarg M.S. i T.K.. Gdyby Sąd I instancji prawidłowo zastosował wskazane w ww. zarzucie przepisy postępowania doszedłby do wniosku, że ograny dokonały błędnej i wybiórczej oceny materiału dowodowego, nie przeprowadziły wszystkich czynności niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a nadto sporządziły wadliwe uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji, co doprowadziło do bezpodstawnej odmowy aktualizacji ewidencji gruntów i budynków przez organy postępowania administracyjnego, a w konsekwencji Sąd I instancji uwzględniłby skargi Skarżących i uchylił wydane w sprawie decyzje.
2. art. 151 p.p.s.a. w zw. art. 106 § 3 i § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr43, poz. 296; dalej: k.p.c.) poprzez dokonanie przez Sąd I instancji błędnej, sprzecznej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego oceny materiału dowodowego w postaci:
a) umów dzierżawy zawartych w dniu 30 grudnia 2003 r. oraz 12 marca 2002 r. pomiędzy P. a Z.T. i przyjęcie, że z dokumentów tych nie wynika, aby na gruntach objętych przedmiotowym postępowaniem prowadzona była działalność rolnicza, podczas gdy:
- fakt prowadzenia działalności rolniczej na gruntach objętych niniejszym postępowaniem wynika wprost z treści ww. umów — "na wydzierżawionym gruncie dzierżawca ma prawo dokonywać upraw rolnych lub przeznaczyć go na pastwisko, bez prawa sadzenia drzew i krzewów". Stosowny fragment został zresztą zacytowany przez Sąd I instancji (s. 33 uzasadnienia zaskarżonego Wyroku), jednakże powołanie tego istotnego postanowienia umownego nie doprowadziło Sądu do wniosku, który w sposób logiczny i oczywisty z niego wynika. Wprost przeciwnie Sąd I instancji bezpodstawnie, i w żaden sposób nie uzasadniając swojego stanowiska przyjął istnienie odmiennego stanu faktycznego;
- początkowo Sąd I instancji wywodzi jakoby z ww. umów nie wynikała okoliczność prowadzenia na gruntach objętych przedmiotowym postępowaniem działalności rolniczej, by następnie stwierdzić: "mając na uwadze czasookres trwania tej umowy (3 lata), przy jednoczesnym braku przedstawienia jej przedłużenia, nie sposób podzielić zarzutów skarżących co do braku ustalenia przez organ, czy ewentualna zmiana sposobu użytkowania miała charakter stały, czy czasowy" (s. 33 uzasadnienia zaskarżonego Wyroku). Wskazuje to na ewidentną wewnętrzną sprzeczność w ustaleniach Sądu I instancji. Z toku rozumowania Sądu wynika bowiem jakby z tego samego dowodu miał wynikać brak prowadzenia działalności rolniczej oraz fakt jej prowadzenia przez okres 3 lat;
- zastosowane przez sąd kryteria oceny dowodów był oczywiście błędne. Sąd odszedł bowiem od literalnej wykładni postanowień umów będących dowodem w sprawie, w żaden sposób owego odejścia nie uzasadniając, a jednocześnie zaprezentował dalszą, niespójną i wewnętrznie sprzeczną argumentację czyniąc w oparciu o te dowody ustalenia w sprawie;
b) oceny dobrostanu i warunków utrzymania koni sporządzonej w dniu 14 maja 2021 r. przez dr hab. inż. M.G. poprzez niepoczynienie na podstawie tego dokumentu właściwych ustaleń w sprawie wskutek błędnego przyjęcia, że uniemożliwia to fakt niedysponowania nim przez Organ II instancji w dacie wydania Decyzji – jako że Sąd ocenia jej legalność właśnie na ten moment, podczas gdy:
- gdyby przyjąć tok rozumowania Sądu I instancji, art. 106 § 3 p.p.s.a. byłby pozbawiony jakiegokolwiek znaczenia, bowiem w swojej istocie opiera się on na prowadzeniu postępowania dowodowego na podstawie dowodów, które zgłaszane są na etapie postępowania sądowego, a więc organy nie dysponują nimi w dacie wydawania decyzji;
- ograniczenie kognicji sądu administracyjnego do kontroli legalności decyzji wyłącza jedynie możliwość czynienia przez ten sąd ustaleń, które miałyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją. Oznacza to więc jedynie, że wynikiem postępowania dowodowego prowadzonego na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. będzie uchylenie zaskarżonej decyzji ze wskazaniem organowi zakresu postępowania dowodowego, które organ winien przeprowadzić (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 stycznia 2007 r., I OSK 287/06).
Powyższe uchybienia miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż doprowadziły do bezpodstawnego oddalenia skarg M.S. i T.K.. Gdyby Sąd I instancji prawidłowo zastosował wskazane w ww. zarzucie przepisy postępowania, po dokonaniu należytej oceny ww. dowodów, uwzględniłby skargi Skarżących i uchylił wydane w sprawie decyzje.
3. art. 151 p.p.s.a. w zw. art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez nieprzeprowadzenie przez Sąd I instancji uzupełniających dowodów z następujących dokumentów: (i) wypisu z rejestru gruntów z dnia 19 lipca 2019 roku, jednostka rejestrowa [...]1, (ii) wypisu z rejestru gruntów z dnia 19 lipca 2019 roku, jednostka rejestrowa [...]2, (iii) dokumentacji zdjęciowej załączonej do skarg na Decyzję wniesionych przez Skarżących, (iv) mapy sytuacyjnej z opisem, (v) mapy glebowo-rolniczej oraz wyciągu z mapy glebowo-rolniczej, (vi) inwentaryzacji sporządzonej przez mgr. inż. E.D. w okresie od grudnia 2016 roku do maja 2017 r., (vii) pisma T.K. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pińczowie z 3 lutego 2021 r., (viii) pisma T.K. i M.S. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pińczowie z 2 lutego 2021 r., podczas gdy:
- zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą "gdy strona oferuje w trakcie postępowania sądowego dowody z dokumentów Sąd nie może ich pominąć, chyba że uzna, iż nie są one niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości lub też spowodowałoby to nadmierne przedłużenie postępowania w sprawie" (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 stycznia 2007 r., I OSK 287/06; Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 maja 2009 r., U r-SK 1886/07);
- wszystkie ww. dowody zostały powołane celem wykazania faktów niezbędnych dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości (prowadzenie działalności rolnej i leśnej, zgodność Operatu ze stanem faktycznym), a także stanowią dowody z dokumentów, wobec czego z swojej istotny nie powodują nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Nadto, nie są obszerne, a ich analiza nie wymaga ponadprzeciętnego zaangażowania czasowego;
- uzasadnienie faktu nieprzeprowadzenia przez Sąd I instancji ww. dowodów poprzez stwierdzenie, że "w niniejszej sprawie, brak było takiej możliwości, zwłaszcza że Sąd orzekał w oparciu o przedstawione akta sprawy" jawi się nie tylko jako lakoniczne i bezpodstawne, ale także sprzeczne z zasadami elementarnej logiki. Nie zawiera bowiem wyjaśnienia dlaczego na gruncie tej konkretnej sprawy Sąd nie miałby możliwości przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, a nadto zdaje się sugerować, że argumentem przemawiającym za jego zaniechaniem miałby być fakt orzekania przez Sąd w oparciu o przedstawione akta sprawy. Nie sposób nie dojść w tym miejscu do oczywistej konstatacji, że sądy zawsze orzekają w oparciu o przedstawione im akta sprawy, a gdyby ta okoliczność miała świadczyć o braku możliwości przeprowadzania uzupełniającego postępowania dowodowego przez sądy administracyjne, to art. 106 § 3 nie miałby racji bytu.
Powyższe uchybienia miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż doprowadziły do bezpodstawnego oddalenia skarg M.S. i T.K. na Decyzję. Gdyby Sąd I instancji prawidłowo zastosował wskazane w ww. zarzucie przepisy postępowania, po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego uwzględniłby skargi Skarżących i uchylił wydane w sprawie decyzje;
4. art. 151 p.p.s.a. w zw. art. 9 k.p.a. poprzez oddalenie skarg M.S. oraz T.K., podczas gdy Decyzje zostały wydane z naruszeniem wskazanych przepisów postępowania, gdyż organy naruszyły obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, które to przejawiło się w poinformowaniu Skarżących przez organ I instancji o tym, że nie udowodnili faktu prowadzenia gospodarstwa rolnego na będących przedmiotem niniejszego postępowania nieruchomościach (co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony) dopiero w zawiadomieniu o możliwości zapoznania się z aktami sprawy z 10 września 2020 r., które zostało doręczone T.K. w dniu 21 września 2020 r., a M. S. w dniu 28 września 2020 r., podczas gdy:
- obowiązek wynikający z art. 9 k.p.a. musi być wykonywany przez organy administracji z urzędu. Innymi słowy, nie należy w tym zakresie oczekiwać żadnej inicjatywy ze stron postępowania administracyjnego. Rozciąga się on na wszystkie etapy, stadia i czynności postępowania administracyjnego. Zasada informowania powinna bowiem przyświecać organom administracji publicznej w każdym stadium postępowania, a nie dopiero na jego ostatnim etapie. Nie należy bowiem pozbawiać strony wpływu na tok postępowania (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 11 kwietnia 2018 r., III SA/Kr 107/18).
- Za takie pozbawienie wpływu Skarżących na tok postępowania należy uznać poinformowanie ich o nieudowodnieniu (w przekonaniu organu) okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, których to niewykazanie może skutkować wydaniem przez organ decyzji odmownej dopiero w treści zawiadomienia o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, a więc na końcowym etapie sprawy. Jako, że po upływie 7 dni od doręczenia stronie takiego pisma wydawana jest decyzja w sprawie, strona poinformowana o przeszkodach w wydaniu decyzji zgodnej z jej wnioskiem dopiero na tym etapie nie ma już realnej możliwości zapobieżenia wydaniu niekorzystnej dla niej decyzji, np. w drodze dostarczenia dalszych dowodów, czy wyjaśnień celem udowodnienia jej twierdzeń;
- w niniejszej sprawie naruszenie art. 9 k.p.a. przybiera jeszcze mocniejszy wydźwięk z uwagi na wydanie decyzji w sprawie 30 września 2020 r., a więc 5 dni przed upływem terminu na zapoznanie się przez M.S. z aktami sprawy i złożenie oświadczenia co do zebranych dowodów i materiałów. Oznacza to, że organ I instancji poinformował Skarżącą o niewykazaniu istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności na 2 dni przed wydaniem decyzji w sprawie!
5. naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. art. 10 k.p.a. w zw. z art. 79a k.p.a. i 81 k.p.a. poprzez oddalenie skarg M.S. oraz T.K. i nieuchylenie Decyzji, podczas gdy skarżącą pozbawiono czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym i uniemożliwiono jej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań z uwagi wydanie decyzji w sprawie przez organ I instancji 30 września 2020 r., a więc 5 dni przed upływem terminu na zapoznanie się przez M.S. z aktami sprawy i złożenie oświadczenia co do zebranych dowodów i materiałów, co pozbawiło stronę możliwości udziału w istotnym z punktu widzenia rozstrzygnięcia fragmencie postępowania administracyjnego, a zostało zupełnie zignorowane początkowo przez organ II instancji, a następnie przez Sąd w zaskarżonym Wyroku, podczas gdy:
- zgodnie z poglądami doktryny i ugruntowaną w tym zakresie linią orzeczniczą, strona ma prawo do zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy. "Jest to prawo strony do wypowiedzenia "ostatniego słowa" w sprawie stanowiącej przedmiot postępowania administracyjnego. Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest pouczenie strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia, a także wstrzymania się od wydania decyzji do czasu (określonego wyznaczonym stronie terminem) złożenia powyższego oświadczenia" (w, Dawidowicz, Postępowanie administracyjne, zarys wykładu, s. 94);
- biorąc pod uwagę, że owe pouczenie zostało skarżącej doręczone 28 września 2020 r., a już 30 września 2020 r. organ I instancji wydał decyzje w sprawie (pomimo wyznaczenie stronie 7 dniowego terminu na złożenie stosownego oświadczenia) organ I instancji w rażący sposób naruszył ciążący na nim obowiązek, natomiast pomimo podniesienia tej okoliczności przez skarżącą w sporządzonym przez nią odwołaniu, organ II instancji zupełnie zignorował to uchybienie, co następnie uczynił Sąd I instancji w zaskarżonym Wyroku;
- nie sposób zgodzić się z twierdzeniem Sądu I instancji jakoby uniemożliwienie M. S. zapoznania się z aktami sprawy oraz zajęcia stanowiska co do materiału dowodowego przed wydaniem decyzji przez organ II instancji sanowało ww. uchybienie organu I instancji. Jest tak dlatego, że przesądzająca dla skuteczności zarzutu jest okoliczność wykazania przez skarżącą, że uchybienie to uniemożliwiło jej dokonanie konkretnej czynności procesowej, mianowicie złożenia ww. pisma z 5 października 2020 r., zawierającego wnioski dowodowe. Pozbawienie skarżącej prawa zapoznania się z aktami sprawy i złożenia oświadczenia co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji w sprawie miało wpływ na rozstrzygnięcie organu I instancji, który to po zapoznaniu się z ww. pismem skarżącej niechybnie wydał by rozstrzygnięcie zgodne z wnioskiem M.S.. Uchybienie organu I instancji w żadnym wypadku nie zostało naprawione w toku postępowania przed organem II instancji. Organ ten nie pochylił się w ogóle nad faktami i wnioskami dowodowymi zawartymi w piśmie skarżącej z 5 października 2020 r. i pominął je przy wydawaniu rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, o czym świadczy nie tylko niekorzystne dla skarżącej rozstrzygnięcie organu II instancji, ale także treść zaskarżonej decyzji, w której organ II instancji do przedmiotowego pisma się nie odniósł.
Powyższe uchybienia (pkt 4 i 5) miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż doprowadziły do bezpodstawnego oddalenia skarg M.S. i T.K.. Gdyby Sąd I instancji prawidłowo zastosował wskazane w ww. zarzucie przepisy postępowania, niewątpliwie uznałby, że naruszenie przez ograny obowiązków informacyjnych oraz pozbawienie Skarżących czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym uniemożliwiło podniesienie przez nich istotnych twierdzeń i zgłoszenie na ich poparcie dowodów, w tym przede wszystkim pisma skarżącej z 5 października 2020 r., a wobec przedstawionych w nim twierdzeń i przedłożonych dowodów w postaci dokumentacji fotograficznej Sąd doszedłby do wniosku o słuszności stanowiska Skarżących i uwzględniłby skargi;
6. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 104 k.p.a. poprzez oddalenie skarg M.S. oraz T.K., podczas gdy decyzja organu I instancji utrzymana w mocy przez decyzję organu II instancji, nie zawierała rozstrzygnięcia o całości wniosku Skarżących, tj. w zakresie żądania zmiany innych niż funkcja atrybutów tych budynków (takich jak m.in.: aktualizacja danych dotyczących roku budowy, czy przede wszystkim – pola powierzchni zabudowy wynikającego z aktualnego pomiaru sytuacyjnego), podczas gdy:
- stosownie do regulacji art. 104 k.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji. Decyzja rozstrzyga sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończy postępowanie w danej instancji. Skoro w niniejszej sprawie organ I instancji nie stwierdził niedopuszczalności jej rozstrzygnięcia, ani nie określił, że wydana decyzja jest decyzją częściową (co musiałby uczynić wprost i jednoznacznie, gdyż okoliczności tej nie można domniemywać), to winien był rozstrzygnąć o całości żądania Skarżących. Skoro zaskarżona decyzja nie zawiera rozstrzygnięcia o całości wniosku Skarżących, który był podstawą wszczęcia postępowania, a brak jest podstaw do stwierdzenia, że jest to decyzja częściowa przewidująca wydanie odrębnej decyzji dla części nierozstrzygniętej (z zastrzeżeniem, że zdaniem Skarżących wydanie takiej decyzji w niniejszej sprawie byłoby niedopuszczalne) to należy stwierdzić, że została ona wydana z istotnym naruszeniem przepisu art. 104 k.p.a;
7. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 24 ust. 2a pkt 2) p.g.k. poprzez oddalenie skarg M.S. oraz T.K., podczas gdy decyzja w zakresie dotyczącym odmowy akuzacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków zgodnie z Operatem dla działki o numerze [...] została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, przy czym naruszenie to powoduje, że decyzja w tym zakresie jest dotknięta sankcją nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., tymczasem:
- jakkolwiek Operat zawierał wykaz zmian danych ewidencyjnych dla działki nr [...], to działka ta nie stanowi przedmiotu własności, czy użytkowania wieczystego Skarżących. Zatem, należy uznać, że organy I i II instancji niesłusznie prowadziły postępowanie w tym zakresie, a następnie doręczyły im rozstrzygnięcie dotyczące odmowy aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dla tej działki.
Powyższe uchybienie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż doprowadziło do bezpodstawnego oddalenia skarg M.S. i T.K., podczas gdy Sąd I instancji winien był stwierdzić nieważność Decyzji w ww. zakresie, jako że nie sposób zaakceptować istnienia w obrocie decyzji administracyjnych skierowanych do podmiotów nie będących stroną danego postępowania administracyjnego.
II. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj.:
8. art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 71 ust. 2 p.b. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że w niniejszej sprawie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania budynków wymagająca zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej, a w konsekwencji przyjęcie, że z uwagi na brak dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2 p.b. (zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego) potwierdzających zmianę funkcji budynków z przemysłowej na rolniczą nie można dokonać wnioskowanych przez strony postępowania administracyjnego zmian, podczas gdy:
- z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że aby móc dokonać ustalenia, że co do danego budynku nastąpiła zmiana sposobu jego użytkowania w rozumieniu 71 p.b., "należy w pierwszej kolejności wykazać, jaki był przewidziany dopuszczalny sposób użytkowania obiektu budowlanego lub jego części i jaki jest obecny sposób użytkowania. Ustaleń tych należy dokonać w oparciu o pozwolenia na budowę lub zgłoszenia określonego obiektu lub jego części i ustalenia faktyczne odzwierciedlające rzeczywiste wykorzystywanie obiektu lub jego części" (Wyrok WSA w Lublinie z 18.10.2012 r., II SA/Lu 695/12, LEX nr 1234365);
- tymczasem, w niniejszym postępowaniu nie wykazano, jaki był poprzedni sposób użytkowania budynków, a tym bardziej nie wykazano, by były to budynki przemysłowe. Taka okoliczność nie wynika, jak już wyżej wyjaśniono, z Decyzji Wojewody, studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, czy też dokumentacji fotograficznej sporządzonej w trakcie Kontroli. Zresztą, nawet gdyby uznać, że dowody te wskazują na niegdyś przemysłowe użytkowanie Budynku (czemu Skarżący zaprzeczają), to zgodnie z jednolitymi w tym zakresie poglądami orzecznictwa i doktryny, nie może mieć to dla rozstrzygnięcia sprawy znaczenia. Wyłącznie dokumenty takie jak pozwolenie na budowę lub w późniejsze zezwolenia na zmianę sposobu użytkowania (w obecnym stanie prawnym - zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania, co do których organ nie wniósł sprzeciwu) mogą stanowić dowód co do poprzedniego, zgodnego z prawem, sposobu użytkowania danego budynku. Wyłącznie na takich dokumentach organ może oprzeć się ustalając poprzedni sposób jego użytkowania. W niniejszej sprawie organy administracji nie oparły ustaleń na wymienionych dokumentach;
- skoro organy administracji nie ustaliły owego "poprzedniego" sposobu użytkowania budynków, nie sposób określić innego niż aktualnego, wskazanego w Operacie sposobu ich użytkowania. W tym kontekście twierdzenia Sądu I instancji o rzekomych próbach Skarżących uniknięcia rygoru urzędowego zgłoszenia zmiany przeznaczenia budynków nie mogą się ostać. Należy więc uznać, że do zmiany sposobu użytkowania, o której mowa w art. 71 p.b. w ogóle nie doszło, zatem art. 71 ust. 2 p.b. został w sprawie błędnie zastosowany;
9. art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 59 ust. 1 i 2 [...]5p. poprzez ich błędne zastosowanie i przyjęcie, że w niniejszej sprawie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania budynków wymagająca ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy, a w konsekwencji przyjęcie, że z uwagi na nieuzyskanie przez Skarżących takiej decyzji nie można dokonać wnioskowanych przez strony postępowania administracyjnego zmian, podczas gdy:
- pojęcie zmiany sposobu użytkowania, o którym mowa w ww. przepisie nie zostało na gruncie [...]5p. zdefiniowane, zatem w celu ustalenia, czy w danym przypadku ma miejsce zmiana sposobu użytkowania w rozumieniu art. 59 [...]5p należy sięgnąć do definicji zawartej w art. 71 ust. 1 p.b. (Tak np. A. Despot-Mładanowicz (w:) Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz aktualizowany, red. A. Plucińska-Filipowicz, M. Wierzbowski, LEX/el. 2021, art. 59);
- stosując zatem argumentację prawną dot. art. 71 p.b. przedstawioną powyżej, należy uznać, że skoro organy administracji nie ustaliły owego "poprzedniego" sposobu użytkowania budynków, nie sposób określić innego niż aktualnego, wskazanego w Operacie sposobu ich użytkowania. Należy więc uznać, że do zmiany sposobu użytkowania, o której mowa w art. 59 ust. 1 [...]5p. w ogóle nie doszło, zatem przepis ten został w sprawie błędnie zastosowany;
- z kolei w art. 59 ust. 2 [...]5p. mowa jest nie o zmianie sposobu użytkowania obiektu, ale o zmianie zagospodarowania terenu — zgodnie z ust. 1 tego przepisu polegającej na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych - ani według stron postępowania, ani według ustaleń organów postępowania administracyjnego, ani wreszcie według ustaleń Sądu I instancji w sprawie nie nastąpiła taka zmiana — zatem przepis ten został przez Sąd błędnie powołany;
10. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 71 ust. 1 p.b. oraz art. 59 ust. 1 [...]5p. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten znajduje zastosowanie do każdej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, a w konsekwencji przyjęcie, że z uwagi na brak dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2 p.b. (zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowalnego) potwierdzających zmianę funkcji budynków z przemysłowej na rolniczą oraz nieuzyskanie przez Skarżących decyzji o warunkach zabudowy nie można dokonać wnioskowanych przez strony postępowania administracyjnego zmian, podczas gdy:
- zgodnie z treścią tego przepisu, przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska, bądź wielkość lub układ obciążeń;
- jakkolwiek z uwagi na posłużenie się w art. 71 p.b. sformułowaniem "w szczególności" ww. definicja nie jest wyczerpująca, to zgodnie z ugruntowanym poglądem orzecznictwa i doktryny, poza zmianami, o których jest mowa wprost w treści przepisu, jedynie takie zmiany sposobu użytkowania budynku, których skutki są podobne do skutków zmian w nim wymienionych, powodują konieczność dokonania stosownego zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej;
- zmiana sposobu użytkowania obiektu lub jego części sprowadza się głównie do potrzeby ustalenia, czy i w jakim stopniu podjęcie lub zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności związanej z jego użytkowaniem wpływa na zmianę wymagań stawianych obiektowi, związanych głównie z bezpieczeństwem jego dalszego, zmienionego sposobu użytkowania. Wymagania te zostały określone w art. 5 p.b. (A. Kosicki [w;j Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany, red. A. Plucińska-Filipowicz, M. Wierzbowski, Gdańsk 2019, art. 71). Jeżeli zmiana sposobu użytkowania obiektu nie powoduje powstania dodatkowych wymagań, które musiałby spełniać budynek, tak by bezpieczeństwo jego użytkowania zostało zachowane, to obowiązek zgłoszenie, o którym mowa w art. 71 p.b. nie powstaje;
- pojęcie zmiany sposobu użytkowania, o którym mowa w art. 59 [...]5p nie zostało na gruncie [...]5p. zdefiniowane, zatem w celu ustalenia, czy w danym przypadku ma miejsce zmiana sposobu użytkowania w rozumieniu art. 59 [...]5p należy sięgnąć do definicji zawartej w art. 71 ust. 1 p.b. (Tak np. A. Despot-Mładanowicz (w:) Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz aktualizowany, red. A. Plucińska-Filipowicz, M. Wierzbowski, LEX/el. 2021, art. 59);
- zatem nawet jeśli uznać, że nastąpiła zmiana sposobu użytkowania budynków objętych Operatem na budynki pomocnicze w działalności rolnej (przy czym Skarżący stoją na stanowisku, że brak jest w aktach sprawy dowodów przesądzających o ich poprzednim przemysłowym sposobie użytkowania), to nie spowodowała ona konieczności wprowadzenia żadnych robót, czy zmian, ponieważ takie same wymagania budynki te musiały spełniać zarówno przy ich uprzednim, jak i aktualnym wykorzystaniu. Zatem ani art. 71 ust. 2 p.b. ani art. 59 ust. 1 [...]5p. nie powinien znaleźć w sprawie zastosowania;
11. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. f) ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. 1989 nr 30, poz. 163; dalej: p.g.k.) (Organ I instancji wskazał w uzasadnieniu decyzji art. 20 ust. 2b pkt f) p.g.) poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że znajduje on zastosowanie w niniejszej sprawie, a w konsekwencji, z uwagi na brak złożenia przez strony postępowania administracyjnego dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2 p.b. (zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego) potwierdzających zmianę funkcji budynków z przemysłowej na rolniczą nie można dokonać wnioskowanych przez strony postępowania administracyjnego zmian, podczas gdy:
- art. 71 p.b. w ogóle nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, co zostało szczegółowo uzasadnione powyżej;
- organy powinny orzekać na podstawie art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h) p.g.k., zgodnie z którym aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Strony postępowania administracyjnego złożyły bowiem wniosek o aktualizację ewidencji gruntów i budynków w oparciu o przedłożony Operat, który został przyjęty do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego;
- nie sposób zgodzić się z Sądem I instancji, który twierdzi jakoby zastosowanie trybu przewidzianego w art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h) p.g.k. było możliwe dopiero wówczas, gdy pozostałe wymienione w przepisie przesłanki są spełnione – nie wskazuje na to literalne brzmienie przepisu, a także żaden inny rodzaj wykładni. W orzecznictwie przywołującym stany faktyczne, w których to dany podmiot korzysta z trybu wniosku o zmiany w ewidencji określonego w art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h) p.g.k. nie przywołuje się konieczności spełnienia pozostałych przewidzianych w tym przepisie podstaw — a jedynie uzyskania dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego;
12. art. 151 p.p.s.a. w zw. z § 44 pkt 2 e.g.b., § 45 ust. 1 pkt 1 e.g.b. oraz § 47 ust. 1 e.g.b., a także art. 2 pkt 8 p.g.k., art. 4 ust. 1d p.g.k. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie a w konsekwencji przyjęcie, że nie można dokonać aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków zgodnie z wnioskiem Skarżących, podczas gdy:
- stosownie do ww. przepisów, ewidencja gruntów i budynków powinna być systematycznie aktualizowana, a zawarte w niej informacje powinny być wykazywane zgodnie ze stanem faktycznym. Tymczasem, pomimo przedłożenia przez Skarżących w niniejszym postępowaniu dokumentów stanowiących podstawę aktualizacji ww. rejestru, organ I instancji odmówił jej dokonania, organ II instancji utrzymał tę wadliwą decyzję w mocy, a Sąd I instancji oddalił złożone przez Skarżących skargi twierdząc, że nie doszło do wymaganej przez § 45 ust. 1 pkt 1 e.g.b. zmiany stanu faktycznego. Jak już podniesiono - trudno w przedmiotowym stanie faktycznym w ogóle mówić o zmianie, skoro brak jest dokumentów, na podstawie których można przesądzić, że do zmiany sposobu użytkowania w rozumieniu art. 71 p.b. doszło. Z całą jednak pewnością dane dotyczące nieruchomości objętych niniejszym postępowaniem są niezgodne ze stanem faktycznym, a więc istnieje konieczność ich aktualizacji;
- Skoro wskazane w Operacie dane dotyczące objętych nim nieruchomości są zgodne ze stanem rzeczywistym, organ powinien zastosować ww. przepisy prawa materialnego i zgodnie z wnioskiem Skarżących, stosownie do § 47 ust. 1 e.g.b. zaktualizować ewidencję gruntów i budynków;
13. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h) p.g.k. oraz § 35 pkt 1, pkt 3 i pkt 5 e.g.b. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, że nie można dokonać aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków zgodnie z wnioskiem Skarżących, podczas gdy:
- Skarżący złożyli wymagane zgodnie z treścią ww. przepisów dokumenty;
- zgodnie z art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h) p.g.k. aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno- technicznej na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Operat w dniu 15 maja 2019 r. został włączony do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w wyniku czego ukształtował się określony stan ewidencyjny, mający długotrwały charakter. Operat został oparty o przeprowadzone terenowe pomiary geodezyjne, które to z godnie z §35 pkt 3 e.g.b. stanowią źródła danych ewidencyjnych niezbędnych do założenia ewidencji gruntów i budynków;
- Operat zawiera zgodną ze stanem rzeczywistym kwalifikację objętych niniejszym postępowaniem gruntów i budynków, czego bezsprzecznie dowodzą wyjaśnienia stron złożone w toku postępowania administracyjnego, w szczególności pismo T.K. z 28 września 2020 r., pismo M.S. z 5 października oraz załączona do nich dokumentacja fotograficzna, a także Inwentaryzacja obiektów budowlanych sporządzona przez mgr. inż. E.D.;
- znamienne jest wskazanie przez Sąd I instancji, że przyczyną braku podstaw – w ocenie Sądu – do aktualizacji ewidencji gruntów i budynków zgodnie z wnioskiem Skarżących były wyniki oględzin (art. 35 pkt 7 e.g.b.). Skarżący w pełni zgadzają się z Sądem, że oględziny winny być jednym z podstawowych dowodów przeprowadzanych przez organy administracji w tego rodzaju postępowaniach. Wbrew jednak temu co zdaje się twierdzić Sąd I instancji, w niniejszej sprawie oględzin nie przeprowadzono (jak wyżej wywiedziono – nie sposób za takie uznać przeprowadzonej przez inny organ Kontroli), co stanowi jedno z najpoważniejszych uchybień proceduralnych, których dopuściły się organy administracji w przedmiotowym postępowaniu, które to uchybienie zostało całkowicie przeoczone przez Sąd I instancji.
Podnosząc powyższe zarzuty w przypadku uznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, że podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, wniesiono o uchylenie zaskarżonego Wyroku w całości i rozpoznanie skarg Skarżących poprzez stwierdzenie nieważności decyzji organu II instancji w części, tj. w zakresie w jakim organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji dotyczącą aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] miasta P. dla działki [...], a w pozostałej części, tj. w zakresie w jakim nie zostanie objęta stwierdzeniem nieważności, poprzez uchylenie zaskarżonej Decyzji. Na wypadek braku uwzględnienia powyższego wniosku wniesiono o uchylenie zaskarżonego Wyroku w całości i rozpoznanie skarg Skarżących poprzez stwierdzenie nieważności decyzji organu II instancji w części, tj. w zakresie, w jakim organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji dotyczącą aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] miasta P. dla działki [...], a w pozostałej części, tj. w zakresie w jakim nie zostanie objęta stwierdzeniem nieważności, poprzez uchylenie zaskarżonej Decyzji.
Ponadto wniesiono o:
a) stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji w zakresie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] miasta P. dla działki [...];
b) uchylenie decyzji organu I instancji w pozostałym zakresie, tj. w jakim organ I instancji odmówił aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] miasta P. na podstawie operatu nr ewid. [...] dotyczącego: zmiany danych ewidencyjnych dla działek [...]1, [...]2, [...]3, [...]4, [...]5, [...]6, [...]7, [...]8, [...]9, [...]10, [...]11, [...]12, [...]13, [...]14, [...]15, [...]16, [...]17, ujawnienia budynku o identyfikatorze [...]1 oraz zmiany funkcji budynków o identyfikatorach: [...]2, [...]3, [...]4, [...]5, [...]6, [...]7, [...]8, [...]9, [...]10, [...]11, [...]12, [...]13, [...]14, [...]15, [...]16, [...]17 położonych na tych działkach.
1. zobowiązanie Starosty Pińczowskiego do wydania w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku, wnioskowanej przez strony postępowania administracyjnego decyzji o dokonaniu aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] miasta P. na podstawie operatu nr ewid. P.2608.2019,296, tj. zmiany danych ewidencyjnych dla działek [...]1, [...]184, [...]192, [...]4, [...]5, [...]/72, [...]/74, [...]/75, [...]/76, [...]/77, [...]/78, [...]/79, [...]/80, [...]/81, [...]/82, [...]/87, ujawnienia budynku o identyfikatorze [...];1 oraz zmiany danych ewidencyjnych dla budynków o identyfikatorach: [...]2, [...]3, [...]4, [...]5, [...]6, [...]7, [...]8, [...]9, [...]10, [...]11, [...]12, [...]13, [...]14, [...]15, [...]16, [...]17 położonych na tych działkach.
2. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z następujących znajdujących się w aktach sprawy, a nieprzeprowadzonych przez Sąd I instancji dokumentów:
a) wypisu z rejestru gruntów z 19 lipca 2019 r., jednostka rejestrowa [...]1,
b) wypisu z rejestru gruntów z 19 lipca 2019 r., jednostka rejestrowa [...]2,
dokumentów wskazanych w pkt a)-b) powyżej na okoliczność prowadzenia przez Skarżących działalności rolnej i leśnej
c) dokumentacji zdjęciowej załączonej do skarg na decyzję organu II instancji wniesionych przez Skarżących,
d) mapy sytuacyjnej z opisem,
e) mapy glebowo-rolniczej oraz wyciągu z mapy glebowo-rolniczej,
f) inwentaryzacji sporządzonej przez mgr. Inż. E.D. w okresie od grudnia 2016 r. do maja 2017 r.,
dokumentów wskazanych w pkt c)-f) powyżej na okoliczność zgodności danych wskazanych w Operacie ze stanem rzeczywistym;
g) pisma T.K. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pińczowie z 3 lutego 2021 r.,
h) pisma T.K. i M.S. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pińczowie z 2 lutego 2021 r.,
dokumentów wskazanych w pkt g)-h) powyżej na okoliczność zasygnalizowania przez Skarżących Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Pińczowie licznych nieprawidłowości związanych z przeprowadzoną Kontrolą, złożenia wniosku o doręczenie Skarżącym protokołów z Kontroli i umożliwienie złożenia do niej stosownych zastrzeżeń; odmowy uwzględnienia tych wniosków Skarżących przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Wniesiono również o rozpoznanie sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny na rozprawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje od organu na rzecz każdego ze Skarżących, w tym kosztów zastępstwa procesowego według spisu kosztów, który zostanie przedłożony na rozprawie, a na wypadek jego nieprzedłożenia według norm prawem przepisanych.
Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył organ zastępowany przez radcę prawnego wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz zasądzenie od skarżących na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej jako "p.p.s.a."), a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują.
Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą kasacyjnie naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego czy też procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony skarżącej kasacyjnie do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw.
W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie wielu przepisów prawa i postępowania, wskazując na szereg okoliczności uzasadniających postawione zarzuty. Pomimo multiplikacji zarzutów należy stwierdzić, że zasadniczą oś sporu stanowi kwestia dopuszczalności aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w sposób wnioskowany przez skarżących. Sąd I instancji zaakceptował stanowisko organów, że w sytuacji, gdy nie przedstawiono zgłoszenia dotyczącego zmiany sposobu użytkowania budynków lub ich części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu (art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. f ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne Dz.U. z 2020 r. poz. 2052; dalej: p.g.k.), a w odniesieniu do użytków gruntowych nie doszło do wymaganej przez § 45 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2016 r. poz. 1034; dalej: "rozporządzenie z 2001 r.") zmiany stanu faktycznego, bądź prawnego, to nie jest dopuszczalna aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
Zdaniem natomiast skarżących zebrany w sprawie materiał dowodowy, o ile zostałby oceniony prawidłowo przez organy, dawał podstawy dla aktualizacji ewidencji we wskazanym przez nich trybie, to jest w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zarzuty kasacyjne koncentrujące się na stwierdzeniu, że organy obu instancji nie rozpoznały całości wniosku skarżących, którzy żądali nie tylko aktualizacji ewidencji gruntów i budynków nie tylko w zakresie zmiany funkcji określonych budynków, ale także zmiany innych niż funkcja atrybutów tych budynków (takich jak m.in.: aktualizacja danych dotyczących roku budowy, czy pola powierzchni zabudowy wynikającego z aktualnego pomiaru sytuacyjnego), nie mogły spowodować skutku oczekiwanego przez stronę skarżącą kasacyjnie.
Stwierdzić należy, że kwestia nieobjęcia rozstrzygnięciem o całości żądania strony może być konwalidowana wyłącznie w drodze żądania uzupełnienia decyzji przez stronę lub z urzędu przez organ decyzyjny na podstawie art. 111 § 1 k.p.a. W piśmiennictwie przyjmuje się trafnie, że strona może żądać uzupełnienia decyzji co do rozstrzygnięcia od organu administracji publicznej, który wydał decyzję obarczoną tym brakiem. Do uzupełnienia decyzji organu pierwszej instancji nie jest właściwy organ odwoławczy. Sporne jest, czy w sytuacji, gdy organ administracji publicznej nie orzekł o całości żądań strony, a strona nie wniosła o uzupełnienie decyzji, dopuszczalne jest odwołanie strony od decyzji w części dotyczącej części jej żądania nierozstrzygniętej w decyzji. Według postanowienia Sądu Najwyższego z 7 lipca 1988 r., III AZP 10/88, OSNCP 1990, Nr 9, poz. 116: "W razie wniesienia odwołania dotyczącego części żądań strony nierozstrzygniętych w decyzji, organ pierwszej instancji powinien potraktować jego treść jako żądanie uzupełnienia decyzji co do rozstrzygnięcia (art. 111 § 1 k.p.a.). Organ odwoławczy, któremu przedstawiono jednak takie odwołanie, powinien wyjaśnić rzeczywiste intencje strony; w razie popierania odwołania powinien stwierdzić jego niedopuszczalność (art. 134 k.p.a.), w razie zaś oświadczenia, że chodzi o żądanie uzupełnienia decyzji organu pierwszej instancji - umorzyć postępowanie odwoławcze (art. 138 § 1 pkt 3 i art. 105 § 1 i 2 w zw. z art. 140 k.p.a." (zob. A. Wróbel "Komentarz aktualizowany do art. 111 Kodeksu postępowania administracyjnego", System Informacji Prawnej LEX]).
Powyższe oznacza, że o ile zdaniem skarżących nie zostały rozpoznane wszystkie ich żądania, to ich obowiązkiem było wystąpienie o uzupełnienie decyzji organu I instancji w zakresie odnoszącym się do nierozpoznanej części wniosku. Skarżący nie wnieśli jednak o uzupełnienie decyzji pierwszoinstancyjnej w trybie art. 111 § 1 k.p.a. Takiego żądania nie zgłosili również w odwołaniu. Nie można zatem skutecznie zarzucać Sądowi I instancji, że nie uwzględnił skargi, w części odnoszącej się do tej kwestii, gdyż sprawa ta nie stanowiła przedmiotu orzekania przez organ administracyjny.
Mając powyższe na uwadze należy następnie odnieść się do zarzutu kasacyjnego dotyczącego błędnego – zdaniem strony skarżącej kasacyjnie – przyjęcia, że w przedmiotowej sprawie zasadnie przyjęto, że podstawę prawną rozstrzygnięcia powinien stanowić art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. f) ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. 1989 nr 30, poz. 163; dalej: p.g.k.), podczas gdy zdaniem skarżących kasacyjnie powinien być zastosowany art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h) tej ustawy.
Przepis art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. f) p.g.k. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji stanowił, że aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu. Przepis art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h) p.g.k. stanowi natomiast, że aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b.
Strona skarżąca kasacyjnie uważa, że skoro domagała się aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków na podstawie przedłożonej dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, to rozpatrzenie jej żądania powinno nastąpić na podstawie 24 ust. 2b pkt 1 lit. h) p.g.k.
W ocenie Sądu kasacyjnego powyższe stanowisko strony skarżącej kasacyjnie nie jest prawidłowe. Należy bowiem przyjąć, że w każdym przypadku, gdy aktualizacja obejmuje zmianę sposobu użytkowania budynku lub jego części, to może ona mieć miejsce wyłącznie na podstawie stosownych zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części. Zmiana sposobu użytkowania budynku lub jego części jest mianowicie skutkiem dokonania stosownego zgłoszenia, wobec którego właściwy organ nie wniósł sprzeciwu. Takie zgłoszenie nie może być zastąpione treścią dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Przepis art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h) p.g.k. musi być zatem rozumiany w taki sposób, że na jego podstawie nie może nastąpić aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie sposobu użytkowania budynku lub jego części.
Należy podkreślić, że zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części następuje w wyniku podjęcia bądź zaniechania w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Zmiana taka wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej, przy czym zgłoszenia należy dokonać przed dokonaniem zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Zmiana sposobu użytkowania może nastąpić, jeżeli w terminie 30 dni, od dnia doręczenia zgłoszenia, organ administracji architektoniczno-budowlanej, nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji i nie później niż po upływie 2 lat od doręczenia zgłoszenia (art. 71 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.; dalej pr.bud.). Powyższe oznacza, że jeżeli doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części pomimo obowiązku zgłoszenia takiej zmiany albo jeżeli właściwy organ wniósł sprzeciw, to nastąpiła zmiana sposobu faktycznego wykorzystywania obiektu budowlanego lub jego części. Zmiana taka nie może być kwalifikowana jako zmiana sposobu użytkowania w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt 2 pr.bud., a tym samym nie stanowi przesłanki aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w tym zakresie.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, że zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego, o której mowa w art. 71 pr.bud., jest podjęcie w nim takiej działalności, do której mają po prostu zastosowanie inne normy z zakresu bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź dotyczące wielkości lub układu obciążeń, aniżeli normy, które miały zastosowanie względem dotychczasowego sposobu użytkowania. Za trafnością tej interpretacji przemawia sposób sformułowania przepisu, a także jego istota. Przyjęta bowiem przez ustawodawcę formuła "podjęcie działalności zmieniającej warunki" w przeciwieństwie do formuły, np. "podjęcie działalności zwiększającej ryzyko" wskazuje na zamierzone odwołanie się ustawodawcy do pewnych norm ("warunków"), które mogą mieć zastosowanie do nowo podjętej działalności. Należy też pamiętać, że celem reglamentacji prawa budowlanego jest zapewnienie zgodności obiektów budowlanych z przepisami. Zasadne jest zatem reglamentowanie nowego sposobu użytkowania obiektu ze względu na podjęcie działalności, do której mają zastosowanie inne (względem dotychczasowego sposobu użytkowania) normy wynikające z przepisów prawa - z reguły z zakresu bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska, czy mające wpływ na obciążenie konstrukcji budynku, aniżeli normy, które miały zastosowanie względem dotychczasowego sposobu użytkowania. Nie musi to być podjęcie takiej działalności, która prowadzi do zwiększenia zagrożeń m.in. w zakresie dziedzin wymienionych w art. 71 ust. 1 pkt 2 pr.bud. (wyrok NSA z 12 grudnia 2023 r., II OSK 765/21).
Strona skarżąca kasacyjnie podnosi, że samo wskazanie w decyzji Wojewody Kieleckiego z 9 sierpnia 1993 r. budynków, których opis wskazuje na pełnienie przez nie funkcji budynków pomocniczych w działalności przemysłowej, nie świadczy o tym, że P. nie prowadziło na terenie działek, których dotyczy niniejsze postępowania działalności rolnej i leśnej. Skarżący kasacyjnie twierdzą, że budynki, których dotyczy żądanie aktualizacji informacji w ewidencji budynków w zakresie ich funkcji, obecnie służą za pomieszczenia pomocnicze w rolnictwie. Podnoszą, że takie same wymagania budynki te musiały spełniać zarówno przy ich uprzednim, jak i aktualnym wykorzystaniu. Skarżący kasacyjnie podkreślają, że kwestię zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego można oceniać wyłącznie w porównaniu ze sposobem użytkowania tego obiektu określonym w pozwoleniu na budowę lub w późniejszych zezwoleniach na zmianę sposobu użytkowania (w obecnym stanie prawnym - zgłoszeń zmiany sposobu użytkowania, co do których organ nie wniósł sprzeciwu). Zauważają, że w niniejszej sprawie organy administracji nie oparły ustaleń na ww. dokumentach.
Strona skarżąca kasacyjnie uważa, że nie stanowi zmiany sposobu użytkowania w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt 2 pr.bud. zmiana rodzaju rzeczy przechowywanych w magazynie. Obiekt budowlany pełni bowiem cały czas tę samą funkcję, czyli funkcję przechowywania rzeczy. Strona skarżąca kasacyjnie nie wykazuje jednak, że niezależnie od rodzaju rzeczy przechowywanych w magazynie są stosowane te same normy (warunki), o których mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2 pr.bud.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie wskazuje w tym miejscu, że jest mu wiadomo z urzędu, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 18 lutego 2025 r., II OSK 1446/22, oddalił skargę kasacyjną M.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 23 lutego 2022 r. II SA/Ke 19/22, w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z 28 października 2021 r. znak: WINB-WOA.7721.8.8.2021 w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania nieruchomości. Tym samym stała się prawomocna decyzja Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z 28 października 2021 r., znak: WINB-WOA.7721.8.8.2021, którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pińczowie z 11 czerwca 2021 r., znak: PINB.5161.1.2020, nakazującą skarżącej na podstawie art. 71a ust. 4 pr.bud. w związku z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471), przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania środkowej części budynku magazynowego o wymiarach około 9,20 x 29,62 m (wymiary wewnątrz budynku), użytkowanej jako pomieszczenie inwentarskie – stajnia dla koni z 3 boksami, do funkcji magazynowej, znajdującego się na działce nr ewid. [...]4, [...]5, obr. [...] w P. na pomieszczenie magazynowe poprzez zaprzestanie chowu koni w budynku. W uzasadnienie wyroku NSA z 18 lutego 2025 r. wskazano m.in., że poza gołosłownymi twierdzeniami strony skarżącej brak jest obiektywnie istniejących dowodów na potwierdzenie, że przedmiotowy budynek miał przeznaczenie jako stajnia dla koni. Co prawda w trakcie trwającego postępowania wyjaśniającego nie uzyskano decyzji o pozwoleniu na budowę tego budynku, jak również decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, jednak w sposób spójny zgromadzone w sprawie dowody – jak dokumenty oraz zeznania świadków – dawały podstawy do stwierdzenia, że przedmiotowy budynek wpisywał się w przemysłowy charakter zabudowy P.Z., pełniąc funkcję magazynową. Z kolei z zestawienia warunków (wskazanych w art. 71 § 1 pkt 2 pr.bud.) wcześniejszych z aktualnymi, porównania ich i określenia, czy uległy one zmianie, wynika, że stajnia dla koni wymaga m.in. zmiany warunków higieniczno-sanitarnych.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w ww. wyroku z 18 lutego 2025 r., II OSK 1446/22, że w sytuacji, gdy nie zachowała się decyzja o pozwoleniu na budowę tego budynku, jak również decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, to ustalenie pierwotnych funkcji budynków jest możliwe na podstawie innych dowodów.
Należy zatem przypomnieć w tym miejscu, że Przedsiębiorstwo Państwowe P. na mocy decyzji Wojewody Kieleckiego z 9 sierpnia 1993 r. nabyło z dniem 5 grudnia 1990 r. prawo wieczystego użytkowania gruntów Skarbu Państwa o ogólnej powierzchni 46,0832 ha stanowiących działki nr [...]18, [...]19, [...]20, [...]21, [...]22, [...]23, [...]24, [...]25, [...]26, [...]27, [...]28, [...]29, [...]30, [...]31, [...]32, [...]33, [...]34, [...]35, [...]36, [...]37, [...]38, [...]39, [...]40, [...]41, [...]42, [...]43, [...]44, [...]45, [...]46, [...]47, [...]48, [...]49, [...]50, [...]51, [...]52, [...]53, [...]54, [...]55, [...]56, [...]57, [...]58, [...]59, [...]60, obręb [...], P. oraz własności posadowionych na tych gruntach budynków. Nie ma podstaw do twierdzenia, że przedsiębiorstwo to nie prowadziło na tym terenie produkcji przemysłowej zgodnie z celem swojej działalności. Nie ma przy tym dowodów na prowadzenie przez to przedsiębiorstwo na tym terenie działalności w rolnictwie. Zasadna jest zatem ocena, że grunty i położone na nich budynki były ówcześnie przeznaczone do prowadzenia produkcji przemysłowej. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie nie wynika, że w późniejszym okresie dokonano zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części położonych na ww. działkach, jak również że na tych gruntach była prowadzona działalność rolnicza. Odmienne twierdzenia strony skarżącej kasacyjnie są gołosłowne. Strona skarżąca kasacyjnie nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie swych twierdzeń, poprzestając jedynie na spekulacjach. Takim dowodem nie są w szczególności umowy dzierżawy zawarte w dniu 30 grudnia 2003 r. oraz 12 marca 2002 r. pomiędzy P. a Z.T.. Jak stwierdzono w skardze kasacyjnej, z treści tych umów ma wynikać fakt prowadzenia działalności rolniczej na gruntach objętych niniejszym postępowaniem, bo stwierdzono w nich, że "na wydzierżawionym gruncie dzierżawca ma prawo dokonywać upraw rolnych lub przeznaczyć go na pastwisko, bez prawa sadzenia drzew i krzewów". Należy jednak zauważyć, że z tych umów wynika sama możność prowadzenia działalności w zakresie rolnictwa, co nie jest tożsame z faktycznym jej prowadzeniem. Jeżeli zaś taka działalność rzeczywiście była prowadzona, to jak zauważył Sąd I instancji, taki tryb zmiany sposobu użytkowania terenu nie jest dopuszczalny w świetle art. 59 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Strona skarżąca kasacyjnie nie wykazała również, że normy (warunki), o których mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2 pr.bud., są jednakowe dla produktów, narzędzi, surowców itp. magazynowanych w przedsiębiorstwie zajmującym się produkcją w dziedzinie kamienia budowlanego oraz dla produktów i sprzętu wykorzystywanego do prowadzenia działalności w zakresie rolnictwa.
Należy podkreślić, że stwierdzenie, że aktualnie grunty i budynki są wykorzystywane do prowadzenia działalności w rolnictwie, nie oznacza, że można odstąpić od przeprowadzenia stosownych procedur dotyczących zmiany sposobu użytkowania gruntów i budynków oraz zastąpić te procedury sporządzeniem operatu przez posiadającego uprawnienia zawodowe geodetę oraz przyjęciem tego operatu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Wykonawca prac geodezyjnych nie jest uprawniony do samodzielnej zmiany danych dotyczących sposobu użytkowania budynków sprzecznej z dokumentacją architektoniczno-budowlaną.
Należy w tym miejscu przypomnieć, że w sprawie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie sposobu użytkowania budynku lub jego części zbędna jest ocena dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Podstawą do aktualizacji są bowiem w takiej sytuacji zgłoszenia dotyczące zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu. Zmiana zagospodarowania terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę, z wyjątkiem tymczasowej, jednorazowej zmiany zagospodarowania terenu, trwającej do roku, wymaga natomiast uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, jeżeli dla danej nieruchomości nie sporządzono planu miejscowego (art. 59 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). W sytuacji zatem, gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, że grunty i budynki były uprzednio wykorzystywane do prowadzenia działalności przemysłowej, zaś skarżący wykazywali, że grunty i budynki są aktualnie wykorzystywane w działalności w zakresie rolnictwa, ale nie przedłożyli w toku postępowania administracyjnego stosownych zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynków ani decyzji o warunkach zagospodarowania terenu, to zasadnie organy odmówiły aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w tym zakresie, zaś Sąd I instancji nie naruszył prawa akceptując takie rozstrzygnięcia organów.
Zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. przez Sąd I instancji nie jest zasadny. Zgodnie z tym przepisem sąd administracyjny może wprawdzie przeprowadzić dowody uzupełniające, ale jedynie w postaci dokumentów i to o tyle, o ile jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przewidzianą w art. 106 § 3 p.p.s.a. możliwość przeprowadzenia przez sąd dowodu uzupełniającego z dokumentu należy rozumieć jako odnoszącą się do sytuacji wystąpienia istotnych wątpliwości związanych z oceną, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem. Istotą oraz celem postępowania, o którym stanowi art. 106 § 3 p.p.s.a., jest ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie, czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń. Istotą oraz celem postępowania, o którym stanowi art. 106 § 3 p.p.s.a., nie jest natomiast ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest utrwalony pogląd, że przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. nie może służyć podważeniu prawidłowości ustaleń faktycznych przyjętych przez sąd administracyjny za podstawę wyrokowania, z którymi strona skarżąca kasacyjnie się nie zgadza (por. wyrok NSA z 7 lipca 2023 r., III FSK 1284/22).
Nieprzeprowadzenie dowodu z dokumentu, tak jak wskazuje to przepis art. 106 § 3 p.p.s.a., nie może być oceniane jako naruszenie prawa procesowego i to naruszenie mające istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 25 stycznia 2024 r., II OSK 1438/21).
Dodać należy, że zgodnie z art. 133 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Oznacza to, że na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. można przeprowadzić dowód z dokumentu, który nie znajduje się w aktach sprawy. Tymczasem dokumenty, z których dowód miałby przeprowadzić Sąd I instancji, znajdowały się w aktach sprawy. Nie było zatem podstaw do przeprowadzenia dowodu z tych dokumentów w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. Należy dodać, że wniosek o przeprowadzenie przez Naczelny Sąd Administracyjny dowodu z tych samych dokumentów został zawarty również w skardze kasacyjnej. Wniosek ten jest w tym stanie rzeczy bezprzedmiotowy.
Naczelny Sąd Administracyjny nie znajduje podstaw również do uwzględnienia zarzutu kasacyjnego dotyczącego naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. i art. 79a § 1 k.p.a. Organ I instancji doręczył stronom pismo informujące o zakończeniu postępowania wyjaśniającego celem umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i zgłoszenia żądań w trybie art. 10 § 1 k.p.a. W aktach administracyjnych znajdują się potwierdzenia doręczenia tego pisma stronom. Organ pierwszej instancji uznał, że skoro M.S. przed odebraniem tej przesyłki (miało to miejsce w dniu 28 września 2020 r.) w dniu 25 września 2020 r. zapoznała się z aktami sprawy oraz osobiście wykonała zdjęcia z akt sprawy, to należy wydać decyzję w przedmiotowej sprawie do 30 września 2020 r. Taki termin załatwienia sprawy został wyznaczony przez Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z 1 września 2020 r. wydanym po rozpatrzeniu ponaglenia stron na przewlekłość postępowania Starosty Pińczowskiego w przedmiotowej sprawie. Organ pierwszej instancji w decyzji wydanej w dniu 30 września 2020 r. stwierdził, że nie jest uprawniony do przedłużenia tego terminu.
Należy stwierdzić, że sam fakt braku skutecznego wywiązania się przez organy z obowiązku, o którym mowa w art. 10 § 1 k.p.a., nie uzasadnia jeszcze zasadności takiego zarzutu skutkującego koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. W doktrynie, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym sam fakt pozbawienia strony czynnego uczestnictwa w toku postępowania administracyjnego nie oznacza, że decyzja taka, choć naruszająca zasadę postępowania administracyjnego, będzie musiała zostać uchylona w trybie sądowej kontroli. Uchylenie bowiem takiej decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy strona skarżąca wykaże, że umożliwienie jej wzięcia udziału w postępowaniu, a w szczególności przedsięwzięcie konkretnych czynności procesowych, mogłoby mieć istotny wpływ na treść wydawanej decyzji. A contrario, nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji wydanie decyzji przed upływem terminu do wypowiedzenia się przez stronę na temat zebranego materiału dowodowego i zgłoszenia wniosków dowodowych w sytuacji, gdy jej czynny udział i tak nie mógłby doprowadzić do wydania rozstrzygnięcia odmiennego niż to wydane bez jej aktywnego uczestnictwa. W tak przedstawionej sytuacji uchylenie decyzji, z uwagi na naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. nie będzie miało racjonalnych podstaw i mogłoby prowadzić do przewlekłości postępowania. Zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. wyrok Naczelnego sądu Administracyjnego z 15 marca 2024 r., sygn. akt I GSK 287/230). Natomiast w wyroku z 23 listopada 2023 r. sygn. akt II OSK 563/21 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że dla skuteczności zarzutu pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym koniecznym jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. To do strony stawiającej zarzut należy więc wykazanie istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy. Strona powinna wykazać, że wydanie decyzji przed upływem wspomnianego terminu uniemożliwiło jej dokonanie w danym postępowaniu konkretnej czynności procesowej. Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. ocenić należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy.
W przedmiotowej sprawie skarżąca kasacyjnie nie wykazała, jakich konkretnych istotnych do rozstrzygnięcia sprawy czynności procesowych nie mogła dokonać w związku z powyższym naruszeniem przepisów postępowania. Należy w tym miejscu zauważyć, że w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej zawarto wnioski o przeprowadzenie przez organ odwoławczy dowodów. Ponadto organ drugiej instancji pismem datowanym na 1 grudnia 2020 r. poinformował strony o możności zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji. Zaskarżona decyzja została wydana po upływie terminu określonego w tym piśmie.
Jeśli chodzi zaś o skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w odniesieniu do działki nr [...] (nie stanowiącej przedmiotu użytkowania wieczystego skarżących), to brak podstaw, by stwierdzić w tym zakresie naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy podkreślić, że skarżący wnieśli o aktualizację ewidencji gruntów i budynków również w odniesieniu do tej działki. Obowiązkiem organów było zatem odniesienie się do wniosku skarżących również w zakresie działki nr [...]. Wymaga podkreślenia, że wprawdzie kasator zarzuca skierowanie decyzji wydanych w tej sprawie do osoby niebędącej stroną w sprawie, jednakże nie wskazuje tej osoby. Z treści omawianych decyzji nie wynika przy tym, aby były one kierowane do innych podmiotów, niż strony.
Z tych wszystkich powodów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.).
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 tej ustawy.
Uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego zostało sporządzone z uwzględnieniem przepisu art. 193 in fine p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.