I OSK 679/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez P. S.A. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego. Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym art. 200 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, kwestionując stanowisko, że decyzja o naliczeniu opłat za zarząd gruntem nie może stanowić podstawy do stwierdzenia prawa zarządu. Podniesiono również zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny, odwołując się do uchwały siedmiu sędziów NSA z dnia 16 grudnia 2024 r. (sygn. akt I OPS 2/23), przyznał, że decyzja o naliczeniu lub aktualizacji opłat za zarząd nieruchomością może stanowić samoistny dowód stwierdzenia posiadania gruntu w zarządzie w postępowaniu uwłaszczeniowym. Jednakże, w analizowanej sprawie, załączona decyzja o ustaleniu opłat za grunt nie zawierała wystarczającej identyfikacji spornej nieruchomości, co było warunkiem uznania jej za dowód. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nieuzasadnione, w tym zarzuty dotyczące przepisów komunalizacyjnych i naruszeń proceduralnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja dowodów w postępowaniu uwłaszczeniowym, w szczególności znaczenie decyzji o opłatach za zarząd nieruchomością oraz wymóg identyfikacji nieruchomości.
Orzeczenie opiera się na specyficznej uchwale NSA i dotyczy konkretnych przepisów dotyczących uwłaszczenia z 1990 r. Wymóg identyfikacji nieruchomości jest kluczowy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy decyzja o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością może stanowić samoistny dowód stwierdzenia posiadania gruntu w zarządzie w postępowaniu uwłaszczeniowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja ta może stanowić samoistny dowód, pod warunkiem, że zawiera rozstrzygnięcie o naliczeniu lub aktualizacji opłat i identyfikuje nieruchomość.
Uzasadnienie
NSA, opierając się na uchwale siedmiu sędziów, uznał, że przepisy rozporządzenia wykonawczego pozwalają na uznanie decyzji o opłatach za zarząd za dowód prawa zarządu w postępowaniu uwłaszczeniowym, niezależnie od odwołania do aktu ustanowienia tego prawa. Kluczowe jest jednak, aby decyzja ta zawierała wystarczającą identyfikację nieruchomości.
Czy decyzja o ustaleniu opłat za zarząd gruntem, która nie zawiera wystarczającej identyfikacji spornej nieruchomości, może stanowić podstawę do stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego z mocy prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli decyzja nie zawiera wystarczającej identyfikacji nieruchomości, nie może stanowić podstawy do stwierdzenia prawa zarządu, a tym samym do uwłaszczenia.
Uzasadnienie
W analizowanej sprawie, mimo że decyzja o opłatach mogła być dowodem, brak precyzyjnej identyfikacji nieruchomości w tej decyzji uniemożliwił stwierdzenie prawa zarządu i uwłaszczenia.
Czy przepisy dotyczące komunalizacji mają zastosowanie w postępowaniu uwłaszczeniowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy dotyczące komunalizacji mają zastosowanie w innym postępowaniu i nie mogą być stosowane w postępowaniu uwłaszczeniowym.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że komunalizacja i uwłaszczenie to odrębne formy przekształceń własnościowych, a przepisy dotyczące komunalizacji nie mają zastosowania w kontekście uwłaszczenia.
Przepisy (16)
Główne
u.g.n. art. 200 § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu art. 4 § 1 pkt 6
Ustawa o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 2 § 1 i 2
P.p.s.a. art. 174
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 4 § 1 pkt 1
Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 38 § 2
Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 87 § 1
Ustawa – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych art. 11 § 1 pkt 2
Ustawa – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych art. 5 § 1 pkt 1
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.a. art. 75 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja o naliczeniu opłat za zarząd nieruchomością może stanowić samoistny dowód stwierdzenia posiadania gruntu w zarządzie w postępowaniu uwłaszczeniowym, o ile zawiera rozstrzygnięcie o opłatach i identyfikuje nieruchomość.
Odrzucone argumenty
Decyzja o naliczeniu opłat za zarząd gruntem, która nie zawiera wystarczającej identyfikacji spornej nieruchomości, nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego z mocy prawa. • Przepisy dotyczące komunalizacji nie mają zastosowania w postępowaniu uwłaszczeniowym. • Organy poczyniły wystarczające ustalenia faktyczne mające na celu zindywidualizowanie spornego gruntu.
Godne uwagi sformułowania
decyzja dotycząca naliczenia opłat za zarząd gruntem – w ocenie organów administracji oraz Sądu I instancji – nie była dowodem potwierdzającym istnienie po stronie PKP prawa zarządu. • uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2024 r., sygn. akt I OPS 2/23, podjętej już po wydaniu zaskarżonego wyroku, a w której przyjęto, że "W postępowaniu w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne decyzja, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. z 1998 r. Nr 23 poz. 120), może stanowić samoistny dowód stwierdzenia posiadania wskazanego w tej decyzji gruntu w zarządzie, o którym mowa w art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344 ze zm.)". • decyzja o ustaleniu opłat za grunt będący w zarządzie Śląskiej Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w Katowicach takiej identyfikacji nie zawiera. W szczególności nie wymieniono w tej decyzji objętej wnioskiem skarżącej nieruchomości położonej w [...], oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...] o powierzchni 307 m2.
Skład orzekający
Mariola Kowalska
przewodniczący
Krzysztof Sobieralski
sprawozdawca
Joanna Skiba
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja dowodów w postępowaniu uwłaszczeniowym, w szczególności znaczenie decyzji o opłatach za zarząd nieruchomością oraz wymóg identyfikacji nieruchomości."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na specyficznej uchwale NSA i dotyczy konkretnych przepisów dotyczących uwłaszczenia z 1990 r. Wymóg identyfikacji nieruchomości jest kluczowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z uwłaszczeniem i interpretacją dowodów w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w nieruchomościach i prawie administracyjnym.
“Decyzja o opłatach za zarząd nieruchomością: kiedy jest dowodem uwłaszczenia?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.