Orzeczenie · 2025-04-16

I OSK 675/23

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-04-16

NSAnieruchomościWysokansa

nieruchomości warszawskiedekret o gruntach warszawskichodszkodowaniepostępowanie administracyjneNSAskarga kasacyjnabezprzedmiotowość postępowaniadecyzja ostateczna

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K.R. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość warszawską. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (brak zawieszenia postępowania mimo istnienia zagadnienia wstępnego dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji z 1978 r.) oraz art. 105 § 1 k.p.a. (umorzenie postępowania mimo braku przesłanek). Podniesiono również zarzut naruszenia prawa materialnego, w szczególności art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez nieprawidłowe uznanie, że poprzednim właścicielom nie przysługuje tryb dochodzenia odszkodowania na podstawie tej ustawy, jeśli odszkodowanie zostało już ustalone na podstawie wcześniejszych przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając ją za bezzasadną. Sąd podkreślił, że w sprawie nie wystąpiło zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., a rozstrzygnięcie o wniosku o odszkodowanie nie było uzależnione od zakończenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z 1978 r. Ponadto, NSA stwierdził, że skoro odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość zostało już przyznane ostateczną decyzją z 1978 r., to ponowne orzekanie w tym przedmiocie na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami jest niedopuszczalne jako wydane w sprawie już rozstrzygniętej. Postępowanie wszczęte wnioskiem z 2015 r. było zatem bezprzedmiotowe (art. 105 § 1 k.p.a.). Sąd uznał również, że nie doszło do naruszenia przepisów Konstytucji ani prawa międzynarodowego, a rozstrzygnięcie miało charakter procesowy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących odszkodowań za nieruchomości warszawskie, zasady zawieszania postępowania administracyjnego oraz dopuszczalność ponownego dochodzenia roszczeń, gdy sprawa została już prawomocnie rozstrzygnięta.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji nieruchomości warszawskich i prawomocnych decyzji wydanych na podstawie dekretów i ustaw z lat 50. i 70. XX wieku.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ administracji publicznej powinien zawiesić postępowanie w sprawie odszkodowania za nieruchomość warszawską na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdy toczy się odrębne postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji z 1978 r. ustalającej odszkodowanie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w sprawie nie wystąpiło zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., a rozstrzygnięcie o wniosku o odszkodowanie nie było uzależnione od zakończenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z 1978 r.

Uzasadnienie

Instytucja zawieszenia postępowania z uwagi na zagadnienie wstępne ma zastosowanie, gdy rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej jest bezwzględnie uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd istotnej dla sprawy okoliczności prawnej. Ewentualne stwierdzenie nieważności decyzji z 1978 r. jest zdarzeniem przyszłym i niepewnym, które nie uniemożliwia wydania decyzji w sprawie o odszkodowanie.

Czy poprzedni właściciele nieruchomości warszawskiej lub ich następcy prawni mogą dochodzić odszkodowania na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeśli odszkodowanie za tę samą nieruchomość zostało już ustalone ostateczną decyzją administracyjną na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeżeli odszkodowanie zostało ustalone ostateczną decyzją administracyjną na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r., to poprzednim właścicielom ani ich następcom prawnym nie przysługuje normalny tok dochodzenia odszkodowania na podstawie przepisów o gospodarce nieruchomościami.

Uzasadnienie

Sprawa dotycząca odszkodowania za nieruchomość została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją z 1978 r. Ponowne orzekanie w tym przedmiocie jest niedopuszczalne (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). W takim przypadku możliwe jest jedynie dochodzenie korekty orzeczonego odszkodowania lub wzruszenie ostatecznej decyzji o odszkodowaniu.

Czy umorzenie postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego jest prawidłowe, gdy odszkodowanie za daną nieruchomość zostało już przyznane ostateczną decyzją administracyjną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, postępowanie o przyznanie odszkodowania za nieruchomość warszawską, za którą odszkodowanie zostało już prawomocnie zakończone decyzją z 1978 r., jest bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a.

Uzasadnienie

Skoro prawo do dochodzenia odszkodowania zostało już skonsumowane w związku z wydaniem ostatecznej decyzji z dnia [...] czerwca 1978 r., brak było podstaw prawnych do wydawania nowej decyzji merytorycznej w postępowaniu wszczętym wnioskiem z 2015 r. o ustalenie odszkodowania za tę samą nieruchomość.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucono skargę

Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (9)

Główne

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.g.n. art. 215 § ust. 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Pomocnicze

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości art. 53 § ust. 2

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c