I OSK 670/23
Podsumowanie
NSA oddalił skargę kasacyjną Ministra Rozwoju i Technologii, potwierdzając, że trwały zarząd nieruchomością Skarbu Państwa na rzecz MON przekształcił się z mocy prawa, a Stołeczny Zarząd Infrastruktury miał legitymację do działania.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Ministra Rozwoju i Technologii od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję Ministra umarzającą postępowanie w przedmiocie trwałego zarządu nieruchomością na rzecz Służby Wywiadu Wojskowego. Minister zarzucał błędną wykładnię przepisów o gospodarce nieruchomościami oraz o służbie cywilnej, kwestionując przekształcenie zarządu w trwały zarząd i legitymację Stołecznego Zarządu Infrastruktury (SZI) do działania. NSA oddalił skargę, uznając, że trwały zarząd MON do nieruchomości powstał z mocy prawa, a SZI miał umocowanie do reprezentowania MON w tej sprawie na podstawie odpowiednich pełnomocnictw.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Ministra Rozwoju i Technologii od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję Ministra umarzającą postępowanie odwoławcze w sprawie ustanowienia trwałego zarządu nieruchomością Skarbu Państwa na rzecz Służby Wywiadu Wojskowego. Minister zarzucał błędną wykładnię art. 199 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.), twierdząc, że przekształcenie zarządu w trwały zarząd wymaga faktycznego sprawowania zarządu, co nie miało miejsca. Kwestionowano również legitymację Stołecznego Zarządu Infrastruktury (SZI) do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując na brak odpowiedniego umocowania i błędne zastosowanie przepisów o służbie cywilnej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że przepis art. 199 ust. 2 u.g.n. nie uzależnia przekształcenia zarządu w trwały zarząd od faktycznego jego wykonywania, a jedynie od jego prawnego istnienia. Potwierdzono, że decyzja z 1974 r. stanowiła źródło trwałego zarządu dla Ministerstwa Obrony Narodowej (MON). Sąd odrzucił zarzut dotyczący legitymacji SZI, wskazując, że SZI, jako jednostka wojskowa, ma zadanie gospodarowania nieruchomościami będącymi w trwałym zarządzie MON, a pełnomocnictwa udzielone Szefowi SZI przez Ministra Obrony Narodowej i Dyrektora Departamentu Infrastruktury MON były skuteczne. NSA podkreślił, że przepisy o służbie cywilnej nie miały zastosowania w tej konkretnej sytuacji, a SZI działał na podstawie właściwych pełnomocnictw. Sąd uznał również zarzuty naruszenia przepisów postępowania za niezasadne, w tym zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. dotyczący uzasadnienia wyroku WSA oraz art. 133 § 1 p.p.s.a. dotyczący podstawy orzekania. Rozstrzygnięcie o kosztach nastąpiło na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten nie uzależnia przekształcenia zarządu w trwały zarząd od faktycznego jego wykonywania, a jedynie od jego prawnego istnienia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że sformułowanie 'zarząd sprawowany' w art. 199 ust. 2 u.g.n. należy rozumieć jako zarząd istniejący prawnie, niezależnie od jego rzeczywistego wykonywania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (20)
Główne
u.g.n. art. 199 § ust. 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Przekształcenie zarządu w trwały zarząd następuje z mocy prawa i nie wymaga faktycznego sprawowania zarządu.
Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 87
Grunty państwowe w użytkowaniu jednostek organizacyjnych przeszły w zarząd tych jednostek.
Pomocnicze
u.g.n. art. 43 § ust. 1 i ust. 5
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 60
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Ustawa o służbie cywilnej art. 25 § ust. 4 pkt 1 lit. g)
Przepis dotyczy reprezentowania Skarbu Państwa przez dyrektora generalnego urzędu w zakresie mienia urzędu, nie miał zastosowania do reprezentowania MON w sprawach dotyczących nieruchomości resortu obrony narodowej.
Ustawa o zasadach zarządzania mieniem państwowym art. 5 § ust. 1
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 33 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący umorzenia postępowania odwoławczego.
k.p.a. art. 127 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd orzeka na podstawie akt sprawy.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o oddaleniu skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 193 § zdanie drugie
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sporządzenie uzasadnienia wyroku.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów.
Statut Stołecznego Zarządu Infrastruktury art. 7 § ust. 1
Zadaniem SZI jest gospodarowanie nieruchomościami będącymi w trwałym zarządzie MON.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Trwały zarząd nieruchomością Skarbu Państwa na rzecz MON przekształcił się z mocy prawa, niezależnie od faktycznego sprawowania zarządu. Stołeczny Zarząd Infrastruktury posiadał legitymację do działania w sprawie na podstawie udzielonych pełnomocnictw. Pełnomocnictwo udzielone Szefowi SZI było skuteczne, gdyż jest on osobą fizyczną posiadającą zdolność do czynności prawnych.
Odrzucone argumenty
Błędna wykładnia art. 199 ust. 2 u.g.n. przez przyjęcie, że faktyczne sprawowanie zarządu jest warunkiem przekształcenia w trwały zarząd. Błędna wykładnia przepisów dotyczących legitymacji SZI do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Niezastosowanie art. 25 ust. 4 pkt 1 lit. g) ustawy o służbie cywilnej w związku z brakiem umocowania do reprezentowania MON przez SZI. Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 133 § 1 p.p.s.a.
Godne uwagi sformułowania
zarząd sprawowany należy rozumieć jako zarząd istniejący, ustanowiony w znaczeniu prawnym, niezależnie do jego rzeczywistego wykonywania. niezasadny jest zarzut kasacyjny, w ramach którego zakwestionowano legitymację Stołecznego Zarządu Infrastruktury do wystąpienia z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. w postępowaniu administracyjnym pełnomocnikiem może być wyłącznie osoba fizyczna 'a nie organizacja, podmiot lub piastun funkcji (niezindywidualizowany szef SZI)' - zarzut ten nie jest trafny.
Skład orzekający
Marek Stojanowski
przewodniczący
Marian Wolanin
sprawozdawca
Jakub Zieliński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przekształceniu zarządu w trwały zarząd, legitymacja procesowa jednostek wojskowych w sprawach nieruchomościowych, skuteczność pełnomocnictw w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej nieruchomości Skarbu Państwa zarządzanych przez MON i jego jednostki organizacyjne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii prawnych związanych z zarządzaniem nieruchomościami Skarbu Państwa przez jednostki wojskowe, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i nieruchomościach.
“Trwały zarząd nieruchomością MON: Kluczowe rozstrzygnięcie NSA w sprawie legitymacji SZI.”
Sektor
nieruchomości
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
I OSK 670/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2026-01-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-03-24 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jakub Zieliński Marek Stojanowski /przewodniczący/ Marian Wolanin /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6071 Trwały zarząd nieruchomościami Hasła tematyczne Nieruchomości Sygn. powiązane I SA/Wa 963/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-09-08 Skarżony organ Minister Rozwoju, Pracy i Technologii Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 65 art. 199 ust. 2, art. 43 ust. 1 i ust. 5, art. 60 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j. Dz.U. 1985 nr 22 poz 99 art. 87 Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Dz.U. 2008 nr 227 poz 1505 art. 25 ust. 4 pkt 1 lit. g) Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej. Dz.U. 2020 poz 256 art. 28, art. 33 § 1, art. 138 § 1 pkt 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2022 poz 329 art. 133 § 1, aty. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Marian Wolanin (spr.) Sędzia del. WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu 14 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Rozwoju i Technologii od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 września 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 963/22 w sprawie ze skargi Skarbu Państwa – Stołecznego Zarządu Infrastruktury na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z 4 lutego 2022 r., nr 7/22 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Ministra Finansów i Gospodarki na rzecz Skarbu Państwa – Stołecznego Zarządu Infrastruktury kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z 8 września 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 963/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji, WSA), na skutek skargi Skarbu Państwa – Stołecznego Zarządu Infrastruktury (dalej: skarżący), uchylił decyzję nr 7/22 Ministra Rozwoju i Technologii z 4 lutego 2022 r., znak: DN-IV.7771.4.2021.EP (120/1535), którą umorzono postępowanie o ponowne rozpatrzenie sprawy. W skardze kasacyjnej od przywołanego wyroku pełnomocnik Ministra Rozwoju i Technologii (dalej: skarżący kasacyjnie) zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego przez: a) błędną wykładnię art. 199 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, w zw. z art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, poprzez przyjęcie, że zarząd przekształcił się w trwały zarząd w sytuacji niewykonywania faktycznie zarządu, gdyż niezbędnym warunkiem tego przekształcenia było faktyczne sprawowanie zarządu; b) błędną wykładnię § 7 pkt 1 załącznika nr 34 do Statutu Stołecznego Zarządu Infrastruktury w Warszawie (Dz. Urz. MON z 2013 r., poz. 291), w związku z art. 28 i 127 § 1 k.p.a., oraz art. 60 ust. 3 u.g.n., polegającą na przyjęciu, że Stołeczny Zarząd Infrastruktury (SZI) posiadał legitymację prawną do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rozwoju, Pracy Technologii z dnia 18 grudnia 2020 r. nr 25/20 o ustanowieniu trwałego zarządu na rzecz Służby Wywiadu Wojskowego, jako podmiot uprawniony do gospodarowania nieruchomościami będącymi w trwałym zarządzie Ministerstwa Obrony Narodowej, które to uprawnienie ma wynikać ze Statutu, podczas gdy zgodnie § 7 pkt 1 Statutu zadaniem SZI jest gospodarowanie nieruchomościami będącymi w trwałym zarządzie Ministra Obrony Narodowej, a nie jednostki organizacyjnej, tj. Ministerstwa Obrony Narodowej; c) niezastosowanie art. 25 ust. 4 pkt 1 lit. g ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym, w zw. z art. 43 ust. 1 u.g.n i w zw. z art. 28 i 33 §1 k.p.a., a w konsekwencji błędne uznanie, że Stołecznemu Zarządowi Infrastruktury przysługuje uprawnienie do reprezentowania Ministerstwa Obrony Narodowej w postępowaniu w sprawie trwałego zarządu dotyczącego innej jednostki organizacyjnej, podczas gdy zgodnie z art. 25 ust. 4 pkt 1 lit. g ustawy o służbie cywilnej, reprezentowanie w odniesieniu do mienia urzędu należy do kompetencji dyrektora generalnego urzędu, który może udzielić właściwego umocowania do działania w jego imieniu;, przy czym może być nim wyłącznie osoba fizyczna, a nie inny organ. W skardze kasacyjnej zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a, w związku z art. 28 i 127 §1 k.p.a. oraz z art. 60 ust. 3 u.g.n., polegającą na przyjęciu, że Stołeczny Zarząd Infrastruktury posiadał legitymację prawną do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rozwoju, Pracy Technologii z dnia 18 grudnia 2020 r. nr 25/20 o ustanowieniu trwałego zarządu na rzecz Służby Wywiadu Wojskowego, mimo że jedyną stroną prowadzonego, w trybie art. 60 ust. 3 u.g.n. postępowania była Służba Wywiadu Wojskowego, zaś Stołeczny Zarząd Infrastruktury posiadał jedynie interes faktyczny; b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z 28 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a i w zw. z art. 199 ust. 2 u.g.n., poprzez błędne przyjęcie, że Minister Rozwoju i Technologii wydając decyzję z dnia 18 grudnia 2020 r. nr 25/20, nieprawidłowo uznał, że trwały zarząd nie przysługuje Ministerstwu Obrony Narodowej, na skutek braku sprawowania zarządu, który nie uległ przekształceniu w trwały zarząd, a w konsekwencji Ministerstwo Obrony Narodowej oraz reprezentujący je Stołeczny Zarząd Infrastruktury miało interes prawny w zaskarżeniu decyzji, co miało wpływ na wynik sprawy; c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a i w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z § 7 pkt 1 Statutu oraz art. 25 ust. 4 pkt 1 lit. g ustawy o służbie cywilnej w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy o zasadach zarządzania mieniem państwowym, poprzez brak uwzględnienia w skarżonym wyroku wszystkich okoliczności sprawy i ustaleń dokonanych przez organ w zakresie braku sprawowania trwałego zarządu przez Ministerstwo Obrony Narodowej, a w konsekwencji błędne zarzucenie organowi nieuwzględnienia Statutu jako podstawy prawnej interesu prawnego Stołecznego Zarządu Infrastruktury w Warszawie w postępowaniu z wniosku Szefa Służby Wywiadu Wojskowego o ustanowienie trwałego zarządu do nieruchomości, podczas gdy wyszczególnione w decyzji Ministra Rozwoju i Technologii okoliczności sprawy uniemożliwiają stwierdzenie zarówno istnienia prawa zarządu Ministerstwa Obrony Narodowej, jak i reprezentacji Ministerstwa Obrony Narodowej przez Stołeczny Zarząd Infrastruktury, a tym samym możliwość uznania jego interesu prawnego w postępowaniu; d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a , poprzez błędne zarzucenie organowi nieuprawnionego zastosowania tego przepisu, mimo wystąpienia w sprawie wskazanych w tym przepisie przesłanek umorzenia postępowania administracyjnego odwoławczego; e) art. 133 § 1 in principio p.p.s.a. poprzez podjęcie zaskarżonego orzeczenia z pominięciem całokształtu okoliczności sprawy i zgromadzonego materiału dowodowego uwzględnionego w decyzji organu; f) art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy skarga na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia z dnia 4 lutego 2022 r. nr 7/22 winna być oddalona w całości. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację mającą przemawiać za uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji, ewentualnie, za uchyleniem zaskarżonego wyroku i oddaleniem skargi. W piśmie stanowiącym odpowiedź na skargę kasacyjną pełnomocnik skarżącego przedstawił stanowisko mające uzasadniać oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, zatem podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to związanie tego Sądu przytoczonymi w skardze kasacyjnej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Wobec niestwierdzenia ziszczenia się przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu I instancji pod kątem zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne. Zgodnie z art. 199 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 65 t.j. ze zm.; dalej: u.g.n.) zarząd nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oraz własność gminy, sprawowany w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. 1 stycznia 1998 r.) przez jednostki organizacyjne, przekształca się z tym dniem w trwały zarząd tych nieruchomości. Wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie, przywołany przepis nie uzależnia przekształcenia zarządu w trwały zarząd od faktycznego sprawowania zarządu. W ujęciu art. 199 ust. 2 u.g.n. sformułowanie "zarząd sprawowany" należy rozumieć jako zarząd istniejący, ustanowiony w znaczeniu prawnym, niezależnie do jego rzeczywistego wykonywania. Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy źródło trwałego zarządu przysługującego Ministerstwu Obrony Narodowej do nieruchomości Skarbu Państwa położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. 0,9499 ha, z obrębu [...], powstałej w wyniku podziału działki nr [...] (dalej: sporna nieruchomość, sporna działka), stanowi decyzja Urzędu Dzielnicowego Warszawa – Wola z 12 czerwca 1974 r. (dalej: decyzja z 1974 r.), na mocy której wskazana nieruchomość została przekazana Ministerstwu Obrony Narodowej w użytkowanie z przeznaczeniem pod budownictwo mieszkaniowe. Na podstawie art. 87 (a nie art. 80, jak przyjął WSA) ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99 ze zm.) - w pierwotnym brzmieniu tego przepisu – grunty państwowe będące w dniu wejścia w życie ustawy (tj. 1 sierpnia 1985 r.) w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych – w tym także sporna działka, co nie było kwestionowane przez skarżącego kasacyjnie - przeszły w zarząd tych jednostek. Następnie zaś, na podstawie art. 199 ust. 2 u.g.n., uprawnienie to uległo przekształceniu w trwały zarząd. Niezasadny jest zarzut kasacyjny, w ramach którego zakwestionowano legitymację Stołecznego Zarządu Infrastruktury do wystąpienia 7 stycznia 2021 r. z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii nr 25/20 z 18 grudnia 2020 r. o nieodpłatnym ustanowieniu trwałego zarządu do spornej nieruchomości na rzecz Służby Wywiadu Wojskowego (dalej: decyzja z 18 grudnia 2020 r.) oraz o zamianę tej decyzji przez orzeczenie o wygaśnięciu trwałego zarządu Ministerstwa Obrony Narodowej do ww. nieruchomości. Stołeczny Zarząd Infrastruktury (dalej: SZI) stanowi jednostkę wojskową i budżetową podległą Szefowi Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych. Zgodnie z § 7 ust. 1 Statutu Stołecznego Zarządu Infrastruktury, stanowiącego Załącznik nr 34 do Zarządzenia Nr 28/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 października 2013 r. w sprawie nadania statutów Inspektoratowi Wsparcia Sił Zbrojnych oraz jednostkom podległym Szefowi Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych (Dz. Urz. MON poz. 291; dalej: Statut), podstawowym zadaniem Zarządu jest gospodarowanie nieruchomościami będącymi w trwałym zarządzie Ministra Obrony Narodowej, realizacja zadań dotyczących eksploatacji, inwestycji i remontów nieruchomości oraz związanej z nimi infrastruktury technicznej, gospodarki energetycznej, komunalnej i ochrony środowiska, zaopatrywania w ruchome składniki majątkowe niezbędne do wyposażenia i technicznego utrzymania nieruchomości, oraz planowanie i koordynacja przedsięwzięć związanych z przygotowaniem infrastruktury wojskowej na wypadek mobilizacyjnego rozwinięcia i wojny, a także realizowanie przedsięwzięć związanych z zakwaterowaniem wojska. Stosownie do art. 43 ust. 1 i ust. 5 u.g.n. trwały zarząd jest formą prawną władania nieruchomością przez jednostkę organizacyjną, przy czym nieruchomości stanowiące przedmiot własności lub przedmiot użytkowania wieczystego Skarbu Państwa oddaje się w trwały zarząd państwowej jednostce organizacyjnej, a nieruchomości stanowiące przedmiot własności lub przedmiot użytkowania wieczystego jednostki samorządu terytorialnego - odpowiedniej samorządowej jednostce organizacyjnej, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej. Mając zatem na uwadze powyższe unormowanie, § 7 ust. 1 Statutu trzeba odczytywać w ten sposób, że do zadań SZI należy gospodarowanie nieruchomościami Skarbu Państwa będącymi w trwałym zarządzie Ministerstwa Obrony Narodowej, a nie Ministra Obrony Narodowej, skoro trwały zarząd stanowi formę władania przez jednostkę organizacyjną, a nie organ. Wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie brak było podstaw do zastosowania w sprawie art. 25 ust. 4 pkt 1 lit. g) ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz. U. z 2020 r. poz. 265 ze zm.), zgodnie z którym dyrektor generalny urzędu zapewnia funkcjonowanie i ciągłość pracy urzędu, warunki jego działania, a także organizację pracy, w szczególności przez reprezentowanie Skarbu Państwa w zakresie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym. Dyrektor Generalny Urzędu reprezentuje Ministra Obrony Narodowej w zakresie wykonywania trwałego zarządu wobec nieruchomości Skarbu Państwa wykorzystywanych na potrzeby określone w art. 60 u.g.n. (m.in. przeznaczonych na potrzeby ministerstw). Tymczasem sporna nieruchomość nie była i nie jest wykorzystywana na tego rodzaju potrzeby, lecz na cele sił zbrojnych, na zakwaterowanie jednostek organizacyjnych resortu obrony narodowej. Na mocy decyzji Ministra Obrony Narodowej z 3 marca 2022 r. nieruchomość ta stanowi teren zamknięty. Jak trafnie wskazywał w toku sprawy skarżący, oznaczenie w decyzji z 1974 r. jako podmiotu uprawnionego Ministerstwa Obrony Narodowej wynikało nie z faktu przeznaczenia nieruchomości na cele Ministerstwa jako urzędu, lecz przyjętej wówczas praktyki przekazywania wszelkich nieruchomości przeznaczonych na potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa w użytkowanie (przekształcone następnie w zarząd i w trwały zarząd) Ministerstwa Obrony Narodowej, tj. ogólnie resortu obrony narodowej bez wskazywania konkretnych jednostek, które to uprawnienie wykonują. Wobec tego niezasadne jest stanowisko skarżącego kasacyjnie, iż w rozpatrywanej sprawie dotyczącej trwałego zarządu Ministerstwa Obrony Narodowej umocowanie do reprezentowania tej jednostki powinno zostać udzielone przez Dyrektora Generalnego Ministerstwa Obrony Narodowej, a nie – jak to prawidłowo miało miejsce – przez Ministra Obrony Narodowej. Szef Stołecznego Zarządu Infrastruktury dla wykazania swego umocowania w sprawie przedłożył dwa dokumenty: 1) pełnomocnictwo notarialne (Rep. A numer [...]) z 23 stycznia 2013 r., na mocy którego ówczesny Minister Obrony Narodowej RP – Tomasz Siemoniak upoważnił Dyrektora Departamentu Infrastruktury Ministerstwa Obrony Narodowej RP - płk mgr inż. D. R. m.in. do reprezentowania Ministra Obrony Narodowej oraz reprezentowania Skarbu Państwa w imieniu Ministra Obrony Narodowej przed Sądem Najwyższym, Naczelnym Sądem Administracyjnym, sądami powszechnymi, polubownymi i administracyjnymi, organami administracji rządowej, organami samorządowymi i komisjami regulacyjnymi, w sprawach związanych z nieruchomościami Skarbu Państwa będącymi we władaniu resortu obrony narodowej oraz 2) pełnomocnictwo notarialne (Rep. A numer [...]) z 23 stycznia 2013 r., na mocy którego Dyrektor Departamentu Infrastruktury Ministerstwa Obrony Narodowej RP - płk mgr inż. D. R., na podstawie powołanego wyżej pełnomocnictwa Ministra Obrony Narodowej, udzielił dalszych pełnomocnictw Szefowi Stołecznego Zarządu Infrastruktury oraz Szefom Wojskowego i Rejonowych Zarządów Infrastruktury m.in. do reprezentowania Ministra Obrony Narodowej oraz reprezentowania Skarbu Państwa w imieniu Ministra Obrony Narodowej RP przed Sądem Najwyższym, Naczelnym Sądem Administracyjnym, sądami powszechnymi, polubownymi i administracyjnymi, organami administracji rządowej, organami samorządowymi, komisjami regulacyjnymi, w sprawach związanych z nieruchomościami Skarbu Państwa będącymi we władaniu resortu obrony narodowej. Skarżący kasacyjnie kwestionuje skuteczność tego ostatniego pełnomocnictwa podnosząc argument, że w postępowaniu administracyjnym pełnomocnikiem może być wyłącznie osoba fizyczna "a nie organizacja, podmiot lub piastun funkcji (niezindywidualizowany szef SZI)". Zarzut ten nie jest trafny. Zgodnie z art. 33 § 1 k.p.a. pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych. Wskazany w kwestionowanym dokumencie pełnomocnictwa Szef Stołecznego Zarządu Infrastruktury niewątpliwie jest osobą fizyczną i choć nie wskazano go z imienia i nazwiska, to każdorazowo możliwe jest ustalenie osoby pełnomocnika. Tak długo, jak pełnomocnictwo to nie zostanie odwołane, pełnomocnikiem będzie bowiem osoba, która aktualnie pełni funkcję Szefa Stołecznego Zarządu Infrastruktury. Podsumowując rozważania poczynione w kontekście zarzutów sformułowanych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że WSA prawidłowo uznał, że dokonana przez Ministra Rozwoju i Technologii wadliwa wykładnia art. 28 k.p.a. w związku z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami doprowadziła do niezasadnego umorzenia postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., co uzasadniało konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z 18 grudnia 2020 r. o nieodpłatnym ustanowieniu trwałego zarządu do spornej nieruchomości na rzecz Służby Wywiadu Wojskowego organ powinien mieć na uwadze, że skoro decyzja z 1974 r. stanowi źródło trwałego zarządu przysługującego Ministerstwu Obrony Narodowej do spornej nieruchomości, to z punktu widzenia zasady praworządności niedopuszczalna jest sytuacja, w której w obrocie prawnym pozostają dwie decyzje administracyjne przyznające to samo uprawnienie do tej samej nieruchomości dwóm różnym podmiotom/jednostkom organizacyjnym. Konsekwencją nietrafności zarzutów naruszenia prawa materialnego jest niezasadność podniesionych przez skarżącego kasacyjnie zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku posiada wymagane tym przepisem elementy, wobec czego możliwa jest jego kontrola instancyjna i prześledzenie toku rozumowania Sądu I instancji, w tym poznanie przesłanek, które stały się podstawą uwzględnienia skargi z uwagi na sprzeczność z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. W motywach wyroku Sąd I instancji logicznie i rzeczowo ustosunkował się do zasadniczych zarzutów skargi. Należy jednocześnie podkreślić, że w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać oceny sądu co do prawidłowości ustalonego przez organ administracji stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Naruszenie wynikającej z art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady orzekania przez sąd administracyjny na podstawie akt sprawy mogłoby stanowić skuteczną podstawę kasacyjną na przykład w sytuacji oddalenia skargi mimo niekompletnych akt sprawy, pominięcia istotnej części tych akt, czy oparcia orzeczenia na własnych ustaleniach sądu, tj. na faktach lub dowodach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy. Należy dokonać wyraźnego rozróżnienia między poddaniem sądowej kontroli działalności administracji publicznej na podstawie materiału innego niż akta sprawy, a wydaniem wyroku na podstawie akt sprawy, z przyjęciem odmiennej oceny materiału dowodowego zawartego w tych aktach. Oznacza to zatem, że co do zasady art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może stanowić podstawy do kwestionowania ustaleń i oceny przyjętego w sprawie stanu faktycznego. Nie służy on również zwalczaniu wniosków, jakie zostały wyprowadzone przez sąd z materiału dowodowego sprawy (tak np. NSA w uzasadnieniu wyroku z 14 maja 2025 r., sygn. akt III FSK 173/24). Sąd I instancji nie zastosował - powołanych w zarzutach skargi kasacyjnej – art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 151 p.p.s.a., lecz wydał wyrok na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Nie mógł więc naruszyć przepisów postępowania, których nie stosował, co w konsekwencji wyklucza dopuszczalność oceny naruszenia tych przepisów. Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że podstawą skargi kasacyjnej określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. mogą być tylko przepisy regulujące proces dochodzenia przez sąd do rozstrzygnięcia, a nie przepisy regulujące samo rozstrzygnięcie. Dlatego też zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lub art. 151 p.p.s.a. nie może stanowić samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej, ponieważ przepisy te stanowią normy o charakterze "wynikowym", regulujące sposób rozstrzygnięcia skargi. Dla skutecznego postawienia zarzutu naruszenia tych przepisów konieczne jest zatem wskazanie naruszenia innych przepisów proceduralnych w zakresie ustaleń i ocen prawnych, którym uchybiono w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Uzasadnienie wyroku zostało sporządzone zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto na podstawie art. 204 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę