I OSK 663/24

I OSK 663/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Chaciński
Maciej Dybowski /sprawozdawca/
Piotr Przybysz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
II SA/Bk 445/23 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2023-09-19
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2268
art. 8 ust. 3 i 4
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Przybysz Sędziowie: sędzia NSA Maciej Dybowski (sprawozdawca) sędzia del. WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 15 grudnia 2023 r. sygn. akt II SA/Bk 445/23 w sprawie ze skargi M.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 22 maja 2023 r. nr 406.688/E-11/VI/23 w przedmiocie zasiłku okresowego 1. prostuje oczywistą omyłkę pisarską na stronie 13 (trzynastej) w wersie 10 (dziesiątym) w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w ten sposób, że liczbę "26" zastępuje liczbą "19"; 2. oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 19 września 2023 r. sygn. akt II SA/Bk 445/23 (dalej wyrok z 19 września 2023 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku po rozpoznaniu sprawy ze skargi M.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 22 maja 2023 r. nr 406.688/E-11/VI/23 w przedmiocie zasiłku okresowego uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Wójta Gminy T. z dnia 11 maja 2023 r. nr GOPS.5011.17.2023.MZ (k. 50, 52-57v akt sądowych).
Skargę kasacyjną wywiodło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku (dalej Kolegium), reprezentowane przez prof. dra hab. D.K., zaskarżając wyrok z 19 września 2023 r. w całości, zarzucając wyrokowi naruszenie:
1. prawa materialnego:
a. art. 8 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. 2023 r. poz. 901 ze zm., dalej ups), przez jego błędną wykładnię polegającą na polegającą na przyjęciu, że istotnym w sprawie jest wskazanie, "... czy niemieckie świadczenie Kindergeld jest świadczeniem tego samego rodzaju co świadczenie wychowawcze lub inne wymienione w art. 8 ust. 4, czy też jest tożsame (bądź co najmniej wykazuje podobieństwo) do polskich świadczeń rodzinnych" oraz że "Wyjaśnienie to ma kluczowe znaczenie dla ustalenia dochodu skarżącego i jego prawa do świadczeń z pomocy społecznej";
b. art. 8 ust. 13 ups przez jego niezastosowanie i w konsekwencji uznanie, że dochód uzyskany w walucie obcej podlega przeliczeniu według kursu obowiązującego w dniu wypłacenia dochodu, a nie według kursu waluty z dnia wydania decyzji;
2. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7, 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 kpa, gdyż w okolicznościach analizowanej sprawy organy dokonały właściwej subsumcji przepisów relewantnych z punktu widzenia załatwienia przedmiotowej sprawy, wyjaśniając uprzednio w sposób dokładny wszystkie istotne okoliczności faktyczne sprawy, a następnie wnikliwie rozpatrując zebrany materiał dowodowy i dokonując jego prawidłowej oceny.
Kolegium wniosło o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi; ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpatrzenia; rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym, zrzekając się rozpoznania sprawy na rozprawie (k. 67-69v akt sądowych).
Wyrokiem z dnia 15 grudnia 2023 r. sygn. akt II SA/Bk 445/23 (dalej wyrok z 15 grudnia 2023 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku po rozpoznaniu sprawy ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 19 września 2023 r. sygn. akt II SA/Bk 445/23 w sprawie ze skargi M.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 22 maja 2023 r. nr 406.688/E-11/VI/23 w przedmiocie zasiłku okresowego 1. uchylił zaskarżony wyrok; 2. oddalił skargę.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie [...] podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok [...] rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę (art. 179a ppsa). Art. 179a ppsa umożliwia wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu dokonania autokontroli zaskarżonego wyroku [...], od którego przysługuje skarga kasacyjna. Z woli ustawodawcy, uchylenie zaskarżonego orzeczenia i ponowne rozpoznanie sprawy może nastąpić wówczas, gdy sąd ten uzna, że podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione [...]. Podstawy skargi są oczywiście usprawiedliwione, w szczególności jeżeli sąd "od razu", "na pierwszy rzut oka" ocenia jako uzasadnione zarzuty i żądania zawarte w skardze kasacyjnej. W ocenie Sądu I instancji taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie.
Sąd I instancji, w wyniku ponownej analizy akt sprawy, stanowiska skarżącego kasacyjnie Kolegium i analizy przepisów prawa doszedł do wniosku, że organy nie dopuściły się nieprawidłowości wskazanych przez Sąd w wyroku z 19 września 2023 r., a zatem - po uwzględnieniu skargi kasacyjnej w trybie sądowej autokontroli - skarga winna podlegać oddaleniu.
Sposób ustalania dochodu na potrzeby przyznawania świadczeń z pomocy społecznej reguluje szczegółowo art. 8 ust. 3 ups. Zgodnie z tym przepisem, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Dochody pozyskiwane ze źródeł wymienionych w art. 8 ust. 4 ups (w punktach 1-20) nie podlegają wliczeniu do dochodu ustalanego na potrzeby przyznania świadczeń z ups. Na potrzeby stosowania ustawy o pomocy społecznej ustala się i wlicza dochód z każdego źródła, chyba że został z tego wliczania wyłączony.
W punkcie 7 ust. 4 art. 8 ups wymieniono świadczenie wychowawcze, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2019 r. poz. 2407 oraz z 2021 r. poz. 1162 i 1981). W związku z tym do dochodu nie powinno się wliczać tzw. świadczenia "500+". Do dochodu wliczane są natomiast świadczenia rodzinne w rozumieniu ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 390 z późn. zm., dalej uśr), ponieważ nie wymieniono ich w art. 8 ust. 4 ups.
Odnosząc powyższe do okoliczności sprawy niniejszej Sąd I instancji wskazał, że przy obliczaniu dochodu rodziny skarżącego organy prawidłowo uznały, że w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku (w lutym 2023 r.) na dochód ten składały się zarówno pieniądze, które wpłynęły na konto skarżącego w ramach niemieckiego świadczenia Kindergeld w kwocie 250 euro (którego to wpływu skarżący nie kwestionuje) i środki, które przelała dobrowolnie matka na dziecka w kwocie 53 euro. Posługując się kursem euro/pln NBP z 11 maja 2023 r. (z dnia wydania decyzji I instancji) wyliczono łączny dochód rodziny skarżącego w lutym 2023 r. na kwotę 1.371,35 [zł - uw. NSA], co stanowi przekroczenie progu dochodu rodziny o 171,35 zł (art. 8 ust. 1 pkt 3 ups). Daje to kwotę dochodu na osobę w rodzinie 685,67 zł, stanowiąc przekroczenie progu dochodu przewidzianego na jedną osobę pozostającą w rodzinie o 85,67 zł (art. 8 ust. 1 pkt 2 ups).
Katalog zawarty w art. 8 ust. 4 ups ma charakter zamknięty. Oznacza to, że tylko świadczenia wprost w nim wymienione podlegają pominięciu przy ustalaniu dochodu na mocy art. 8 ups i na potrzeby przyznawania świadczeń z pomocy społecznej. Skoro w tym katalogu nie wymieniono wprost niemieckiego świadczenia Kindergeld, ani art. 8 ust. 4 ups nie zawiera odwołania do innych świadczeń podobnych do świadczenia wychowawczego, jak też nie zawiera sformułowania (co trafnie podkreśliło Kolegium w skardze kasacyjnej), że podlegają odliczeniu od dochodu świadczenia "podobne", "o podobnym charakterze" czy "będące odpowiednikiem", natomiast zawiera wskazanie, że odliczeniu podlega świadczenie wychowawcze, o którym mowa w ustawie o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - poszukiwanie podobieństwa świadczenia wychowawczego i innych świadczeń otrzymywanych przez skarżącego na zasadzie innych rodzajów wykładni niż wykładnia literalna nie znajduje usprawiedliwienia.
Art. 8 ust. 4 ups jest jednoznaczny w swej treści i daje jasne rezultaty w bezpośrednim rozumieniu. Po pierwsze, zawiera zamknięty katalog świadczeń, po drugie, nie zawiera odniesień wskazujących na konieczność czy nawet możliwość poszukiwania innych rodzajów świadczeń odliczanych od dochodu, które winny się w tym katalogu znaleźć. Oznacza to, że wykładnia literalna art. 8 ust. 4 ups przepisu daje jednoznaczne rezultaty i czyni zbędnym sięganie do innych rodzajów wykładni dla wyjaśnienia znaczenia przepisu czy potwierdzenia jego brzmienia. W sferze świadczeń obowiązujących na gruncie prawa polskiego nie ma wątpliwości, które świadczenia podlegają odliczeniu od dochodu a które nie. Innymi słowy "podobieństwo" czy "porównywalność" świadczeń w tym konkretnym przypadku nie może być podstawą do zaliczenia do katalogu świadczeń odliczanych od dochodu. W tym zakresie stanowisko Kolegium zawarte w skardze kasacyjnej jest oczywiście usprawiedliwione w rozumieniu art. 179a ppsa i podlega uwzględnieniu.
Wobec niewątpliwego faktu pobierania przez skarżącego niemieckiego świadczenia Kindergeld, wysokości tego świadczenia (250 euro), wysokości przesyłanych przez matkę dziecka dobrowolnych kwot, w tym w lutym 2023 r. w kwocie 53 euro - spór w sprawie między organem a skarżącym jest w zasadzie wyłącznie sporem o prawo, tj. o wykładnię art. 8 ust. 4 pkt 7 ups. W sporze tym Sąd I instancji stwierdził, po ponownej analizie przepisów i akt sprawy, że nie ma podstaw do podważenia stanowiska organów i dokonanej przez nie wykładni literalnej przepisu. Dochód skarżącego w sprawie niniejszej należało wyliczyć zgodnie z art. 8 ust. 3 ups, tj. według sumy miesięcznych przychodów z lutego 2023 r. - miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, jako sumę przeliczonych na walutę polską kwot 250 euro (Kindergeld) i 53 euro (dobrowolnych kwot przesłanych przez matkę na dziecko).
W sposób oczywiście usprawiedliwiony Kolegium w tej mierze zarzuciło, że Sąd I instancji nieprawidłowo wskazał konieczność wyliczenia wysokości ww. kwot według średniego kursu złotego polskiego w NBP z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku (według zasady z art. 8 ust. 3 ups) a nie z daty wydania decyzji. W przypadku uzyskiwania dochodu w walucie obcej, wysokość tego dochodu ustala się według średniego kursu Narodowego Banku Polskiego z dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie świadczenia z pomocy społecznej (art. 8 ust. 13 ups). Organy prawidłowo wyliczyły ten dochód, według art. 8 ust. 13 ups, na kwotę 1.371,35 zł, co stanowi przekroczenie progu dochodu rodziny o 171,35 zł. Daje to kwotę dochodu na osobę w rodzinie 685,67 zł, co z kolei stanowi przekroczenie progu dochodu przewidzianego na jedną osobę pozostającą w rodzinie o 85,67 zł (art. 8 ust. 1 pkt 2 i 3 ups).
Po ponownym rozważeniu argumentów stron na skutek zarzutów skargi kasacyjnej Sąd I instancji zauważył, że należy przyjąć odmienne niż w uchylanym wyroku z 19 września 2023 r. stanowisko odnośnie znaczenia w sprawie regulacji unijnych, w szczególności odnośnie dopuszczalności porównywania świadczeń rodzinnych i zakazu kumulacji (art. 1 lit. z i art. 10 rozporządzenia nr 883/2004). Jak wskazał WSA w Warszawie w wyroku z 5.8.2022 r. I SA/Wa 2775/21 "akty normatywne prawa unijnego [...] służą rozwiązaniu występujących przypadków kolizji norm i wyeliminowaniu kumulacji świadczeń, a nie pozbawieniu strony uprawnień do świadczeń. [...] Ustawodawca unijny nie przewiduje prawnej możliwości porównania poszczególnych rodzajów świadczeń rodzinnych, lecz jedynie wysokości, czyli kwot, które można uzyskać w ramach świadczeń rodzinnych w poszczególnych państwach". W związku z tym użyte przez Wojewodę Podlaskiego w piśmie z 21.3. 2023 r. nr PS-IX.9471.356.2023.JJ sformułowanie o "porównywalności świadczenia wychowawczego do Kindergeld" ma znaczenie tylko takie, że jeśli oba należą do tzw. klasycznego koszyka świadczeń rodzinnych w rozumieniu art. 1 lit. z rozporządzenia nr 883/2004, to dotyczy ich zakaz kumulacji. Przynależność do tego "koszyka świadczeń" nie jest jednak oparta o tożsamość świadczeń (identyczność ich cech) z uwagi na różnorodność ustawodawstw państw członkowskich. Wystarczy że są świadczeniami "odpowiadającymi wydatkom rodziny". Porównuje się natomiast ich wysokość by zapobiec kumulacji, zaś różnice wyrównuje się dodatkiem dyferencyjnym.
Całokształt zgromadzonego materiału dowodowego i stan prawny potwierdzają ustalenia i ocenę prawną organów. Prowadzą do konieczności uznania zarzutów skargi [kasacyjnej] naruszenia przez organy przepisów ups i innych za bezskuteczne. Zaskarżoną decyzję oparto na prawidłowo i wszechstronnie ustalonych okolicznościach sprawy. Niezasadne pozostają zarzuty skargi, w szczególności ponowne rozpoznanie sprawy nie daje podstaw do podtrzymania w całości stanowiska Sądu zaprezentowanego w wyroku z "26" [winno być "19"- uw. NSA] września 2023 r. wydanego w sprawie niniejszej.
Mając powyższe na uwadze, w punkcie 1 wyroku z 15 grudnia 2023 r., uchylono własny wyrok z 19 września 2023 r. (uchylający zaskarżoną decyzję) na zasadzie art. 179a ppsa. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji skargę oddalił w całości (art. 151 ppsa), o czym orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania nie orzekano z uwagi na ustawowe zwolnienie skarżącego z obowiązku ponoszenia tych kosztów i korzystanie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika na zasadzie prawa pomocy (k. 106, 110-116 akt sądowych).
Skargę kasacyjną wywiódł M.L. (dalej skarżący kasacyjnie lub wnioskodawca), reprezentowany przez r. pr. Z.I., zaskarżając wyrok z 15 grudnia 2023 r. II SA/Bk 445/23 w całości, zarzucając wyrokowi naruszenie art. 7 i 11 kpa przez naruszenie zasady wyjaśnienia sprawy w jej całokształcie, jak też zasady przekonywania w zakresie wyjaśnienia charakteru prawnego świadczenia Kindergeld oraz naruszenia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego przez uznanie, że świadczenie Kindergeld nie jest tożsamym ze świadczeniem wychowawczym "500+" przyznawanym w Polsce.
Skarżący kasacyjnie wniósł o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku; rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym, zrzekając się rozpoznania sprawy na rozprawie (k. 149, 150-153, 159-160 akt sądowych).
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Według art. 193 zdanie drugie ppsa, w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze ppsa. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny zrezygnował z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadził swoją wypowiedź tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku I instancji.
Obowiązkiem skarżącego kasacyjnie jest ścisłe określenie jednostki redakcyjnej aktu normatywnego, wobec którego zawiera się w treści skargi kasacyjnej zarzuty (wyrok NSA z: 5.10.2010 r. I GSK125/09; 23.11.2010 r. II FSK 1165/09; 1.12.2010 r. II FSK 1507/09; 8.12.2010 r. I GSK 619/09; 19.7.2013 r. I OSK 2766/12, cbosa, aprobowane przez J. Drachala, A. Wiktorowską, R. Stankiewicza w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu administracyjnym. Komentarz, C.H. Beck 2023, s. 897, nb 19). Zarzuty i ich uzasadnienie, winny być ujęte precyzyjnie i zrozumiale, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny I instancji nie naruszył innych przepisów (postanowienie Sądu Najwyższego z 26.10.2000 r. IV CKN 1518/00, OSNC 2001/3/39 i Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5.8.2004 r. FSK 299/04, OSP 2005/3/36). Sąd nie może zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczone podstawy kasacyjne, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 176 ppsa).
Naczelny Sąd Administracyjny związany jest zarzutami skargi kasacyjnej i orzeka w granicach tych zarzutów, przeto przedmiotem oceny nie mogły być przepisy nie objęte zarzutami. W skardze kasacyjnej nie wskazano jako wzorców kontroli konkretnych przepisów prawa materialnego, mimo ogólnikowego wskazania "[...] oraz naruszenia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego przez uznanie, że świadczenie Kindergeld nie jest tożsamym ze świadczeniem wychowawczym "500+" przyznawanym w Polsce [...]" (s. 2 skargi kasacyjnej). W judykaturze Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym nie jest dopuszczalne zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania zarzutem naruszenia prawa materialnego (np. wyroki NSA z: 13.2.2009 r. I OSK 414/08; 29.4.2014 r. II OSK 2887/12; 10.12.2014 r. II OSK 981/13; 24.6.2022 r. III OSK 5231/21). Pogląd ten dotyczy także sytuacji odwrotnej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U.UE.L.04.166.1 ze zm.; dalej rozporządzenie nr 883/2004), jest obszernym aktem prawnym, liczącym 95 artykułów, z których wiele dzieli się na dalsze jednostki redakcyjne (ustępy, litery). W dacie wydania zaskarżonej decyzji, rozporządzenie nr 883/2004, po wielu nowelizacjach, obowiązywało w brzmieniu nadanym nowelizacją opublikowaną w Dz.U.UE.L. 2019.186.21. Brak wskazania naruszenia konkretnego przepisu lub - w przypadku dzielenia się danego artykułu na ustępy i litery - czyni zarzut "naruszenia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego" nieskutecznym. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma podstaw do domyślania się, naruszenia którego z artykułów, oraz - ewentualnie - którego punktu lub litery - Autor skargi kasacyjnej będący profesjonalnym pełnomocnikiem - się dopatruje, tym bardziej, że Sąd I instancji wskazał jako wzorce kontroli art. 1 lit. z i art. 10 rozporządzenia nr 883/2004 (s. 12 uzasadnienia wyroku z 15 grudnia 2023 r.).
Wskazany w skardze kasacyjnej wyrok Trybunału (Piątej Izby) z dnia 8 maja 2014 r. C-347 (dalej wyrok C-347) nie przemawia za uwzględnieniem skargi kasacyjnej. Wyrok C-347 zapadł pod rządem dawnego rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie, ze zmianami (Dz.U. L 149, s. 2). Trybunał wyrokiem C-347 orzekł: "Wykładni art. 1 lit. u) ppkt (i) i art. 4 ust. 1 lit. h) rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie, zmienionego i uaktualnionego rozporządzeniem Rady (WE) nr 118/97 z dnia 2 grudnia 1996 r., zmienionego rozporządzeniem Rady (WE) nr 1606/98 z dnia 29 czerwca 1998 r., jak również art. 10 ust. 1 lit. b) ppkt (i) rozporządzenia Rady (EWG) nr 574/72 z dnia 21 marca 1972 r. w sprawie wykonywania rozporządzenia nr 1408/71, zmienionego i uaktualnionego rozporządzeniem nr 118/97, należy dokonywać w ten sposób, że w sytuacji takiej jak rozpatrywana w postępowaniu głównym w celu obliczenia ewentualnie należnego pracownikowi migrującemu w państwie członkowskim miejsca zatrudnienia dodatku dyferencyjnego nie należy uwzględniać wszystkich świadczeń rodzinnych pobieranych przez rodzinę tego pracownika na podstawie przepisów prawa państwa członkowskiego miejsca zamieszkania, skoro - z zastrzeżeniem ustaleń, jakich ma dokonać sąd odsyłający - przewidziane w prawie niemieckim świadczenie Elterngeld nie jest tego samego rodzaju, w rozumieniu art. 12 rozporządzenia nr 1408/71, co przewidziane również w prawie niemieckim świadczenie Kindergeld i przewidziane w prawie luksemburskim zasiłki rodzinne.". Wyrok C-347 wskazuje zatem wykładnię rozważanych przez Trybunał konkretnych przepisów rozporządzenia nr 1408/71 ze zm. oraz konkretnego przepisu rozporządzenia nr 574/72 w sprawie wykonywania rozporządzenia nr 1408/71, zmienionego i uaktualnionego rozporządzeniem nr 118/97, dla obliczenia ewentualnie należnego pracownikowi migrującemu dodatku dyferencyjnego (co nie było przedmiotem postępowania kontrolowanego w sprawie II SA/Bk 445/230 i na co trafnie zwrócił uwagę Sąd I instancji (s. 12/13 uzasadnienia wyroku z 15 grudnia 2023 r.). Wyrok C-347 nie wpływa na prawidłowość stosowania w kontrolowanej sprawie art. 8 ust. 4 pkt 7 ups (kontrolowana sprawa nie dotyczy bowiem koordynacji, a prawa do zasiłku okresowego z art. 38 ups), co jest istotą kontrolowanej sprawy. W doktrynie wskazuje się ustawodawca wspólnotowy dokonał rozróżnienia pojęć "świadczeń rodzinnych" i "zasiłków rodzinnych", ale również z uwagi na fakt, że rozporządzenie 1407/71 wyłącza spod zakresu swojego działania świadczenia z pomocy społecznej. W praktyce okazuje się bowiem, że świadczenia z pomocy społecznej są często trudne do odgraniczenia od świadczeń systemu zabezpieczenia społecznego [...] Europejski Trybunał Sprawiedliwości w orzeczeniu z 20.1.2005 r. w sprawie Nilsa Lorina Effingen (C-302/02), w którym powołując swe wcześniejsze wyroki z 15.3.2001 r. w sprawie Offermanns (C-85/99) i z 5.2.2002 r. w sprawei Humer (C-255/99) wyjaśnił, że użyte w art. 1 lit. u pkt i) rozporządzenia 1408/71 wyrażenie "wyrównwać koszty utrzymania rodziny", musi być interpretowane w ten sposób, że dotyczy ono w szczególności kwot wypłacanych z funduszy publicznych do budżetu rodziny, w celu zmniejszenia kosztów wynikających z utrzymywania dzieci. Sposób klasyfikacji zastosowany w prawie krajowym, tzn. nieumieszczenie danego świadczenia jako świadczenia rodzinnego, czy też szerzej, jako świadczenia z zabezpieczenia społecznego, pozostaje zdaniem Trybunału bez znaczenia na objęcie tego świadczenia systemem koordynacji. Decydujące znaczenie mają tu bowiem cechy konstytutywne danego świadczenia, a przede wszystkim jego cel (W. T. Dobek, I. Kryśpiak, B. Pawłowska, A. M. Pochylska, M. Rusewicz, pod red. merytoryczną G. Uścińskiej, w: "Komentarz do rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r." Ministerstwo Polityki Społecznej 2005, s. 28, uw. do art. 1 lit. u), s. 28).
Zarzuty naruszenia art. 7 kpa (zasady prawdy obiektywnej i zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli; B. Adamiak w: B. Adamiak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Komentarz, C.H. Beck 2024, s. 96-102 nb 7-13; s. 102-106 nb 15-20) ani art. 11 kpa (zasady wyjaśniania zasadności przesłanek; B. Adamiak - op. cit., s. 133-135 nb 1-3). Charakterystyczne jest, że skarżący kasacyjnie nie stawia zarzutu naruszenia art. 179a ppsa, mimo że zaskarżony wyrok zapadł na tej podstawie prawnej i został wprost wskazany przez Sąd I instancji (s. 9, 13 uzasadnienia wyroku z 15 grudnia 2023 r.).
O sprostowaniu oczywistej omyłki na s. 13 w wersie 10 uzasadnienia wyroku z 15 grudnia 2023 r. II SA/Bk 445/23 orzeczono na podstawie art. 156 § 3 ppsa.
Na podstawie art. 184 ppsa skargę kasacyjną należało oddalić. Pełnomocnik skarżącego kasacyjnie na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 8 ppsa winien zwrócić się z odrębnym wnioskiem i stosownym oświadczeniem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku o przyznaniu wynagrodzenia radcy prawnemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy.