I OSK 659/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2024-09-25
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
ochrona zwierzątodebranie zwierzątznęcanie się nad zwierzętamiKodeks postępowania administracyjnegoustawa o ochronie zwierzątpostępowanie dowodoweskarżącyorgan administracjiWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Fundacji "P." na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymującą w mocy odmowę odebrania psów właścicielowi, uznając brak przesłanek do interwencyjnego odbioru zwierząt.

Fundacja "P." zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy odmowę odebrania dwóch psów właścicielowi K. R. przez Wójta Gminy. Fundacja zarzucała naruszenie przepisów KPA dotyczących postępowania dowodowego. Sąd administracyjny, analizując zebrany materiał dowodowy, w tym dokumentację weterynaryjną i protokoły kontroli, uznał, że nie wystąpiły przesłanki do interwencyjnego odebrania zwierząt w trybie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt, co uzasadniało utrzymanie w mocy decyzji o odmowie odebrania psów.

Sprawa dotyczyła skargi Fundacji "P." na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy Wola Krzysztoporska o odmowie odebrania dwóch psów rasy owczarek niemiecki właścicielowi K. R. Fundacja domagała się odebrania zwierząt w trybie interwencyjnym, powołując się na art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt, jednakże nie przedstawiła dowodów na uzasadnienie tej interwencji ani na wystąpienie przesłanek niecierpiącego zwłoki zagrożenia dla życia lub zdrowia psów. Organy administracji, opierając się na kontrolach warunków bytowych psów, oświadczeniach lekarza weterynarii oraz dokumentacji medycznej, stwierdziły, że zwierzęta były w dobrej kondycji i miały zapewnione właściwe warunki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, rozpoznając skargę, uznał, że mimo drobnego naruszenia proceduralnego (brak zawiadomienia o przesłuchaniu świadka), nie miało ono istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ zebrany materiał dowodowy nie potwierdził wystąpienia przesłanek do odebrania zwierząt. W konsekwencji, sąd oddalił skargę Fundacji, uznając decyzje organów administracji za zgodne z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, brak dowodów i uzasadnienia ze strony organizacji, mimo wezwań, prowadzi do odmowy odebrania zwierzęcia, gdyż nie wykazano przesłanek z art. 7 ust. 3 u.o.z.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że obowiązek wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego przez organ nie zwalnia strony z obowiązku przedstawienia dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Brak aktywności strony w tym zakresie, mimo wezwań, skutkuje brakiem podstaw do uwzględnienia jej żądania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (25)

Główne

u.o.z. art. 7 § 3

Ustawa o ochronie zwierząt

u.o.z. art. 6 § 2

Ustawa o ochronie zwierząt

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.z. art. 6 § 1a

Ustawa o ochronie zwierząt

u.o.z. art. 7 § 1

Ustawa o ochronie zwierząt

u.o.z. art. 4 § 11

Ustawa o ochronie zwierząt

Definicja 'rażącego zaniedbania'.

u.o.z. art. 4 § 15

Ustawa o ochronie zwierząt

Definicja 'właściwych warunków bytowania'.

u.o.z. art. 7 § 1b

Ustawa o ochronie zwierząt

p.u.s.a. art. 1 § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 79

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 79a

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 50 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 79 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez Fundację przesłanek do interwencyjnego odebrania zwierząt zgodnie z art. 7 ust. 3 u.o.z. Zgromadzony materiał dowodowy (kontrola warunków, dokumentacja weterynaryjna) potwierdza dobrą kondycję zwierząt i właściwe warunki bytowania. Brak istotnego wpływu stwierdzonego naruszenia proceduralnego (art. 79 § 2 KPA) na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Zarzuty Fundacji dotyczące naruszenia przepisów KPA (art. 7, 75, 79, 86) nie zostały uzasadnione i nie wykazały istotnego wpływu na wynik sprawy.

Godne uwagi sformułowania

zasada oficjalności postępowania dowodowego nie pozwala na przyjęcie, że strona może zachowywać się biernie w toku prowadzonego postępowania administracyjnego ciężący na organach administracji obowiązek wszechstronnego oraz rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, nie oznacza, że organ ma obowiązek poszukiwania dowodów mających wykazać zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony, w sytuacji jej pasywnej postawy w tym zakresie uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia celem powtórzenia czynności dowodowej, która pozostawałaby bez jakiegokolwiek wpływu na wynik wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, nie znajduje uzasadnienia

Skład orzekający

Michał Zbrojewski

przewodniczący

Tomasz Porczyński

sprawozdawca

Agnieszka Grosińska-Grzymkowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących interwencyjnego odbioru zwierząt (art. 7 ust. 3 u.o.z.) oraz obowiązków stron w postępowaniu administracyjnym w kontekście ciężaru dowodu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dowodów ze strony organizacji wnioskującej o odebranie zwierzęcia oraz oceny wpływu naruszeń proceduralnych na wynik sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady postępowania dowodowego w administracji i prawa stron do czynnego udziału, co jest istotne dla prawników procesualistów. Pokazuje też, jak ważne jest udokumentowanie podstaw interwencji w sprawach ochrony zwierząt.

Czy organizacja ochrony zwierząt może odebrać psa bez dowodów? Sąd wyjaśnia obowiązki stron w postępowaniu.

Sektor

ochrona zwierząt

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 423/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2024-09-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska
Michał Zbrojewski /przewodniczący/
Tomasz Porczyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne
Ochrona zwierząt
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1580
art. 7 ust. 3, art. 6 ust. 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt
Sentencja
Dnia 25 września 2024 roku . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Michał Zbrojewski Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Grosińska – Grzymkowska Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) Protokolant: Asystent sędziego Tomasz Stańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2024 roku sprawy ze skargi Fundacji "P." z siedzibą w N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 20 marca 2024 roku znak: KO.462.7.2024 w przedmiocie odmowy odebrania zwierząt oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 20 marca 2024 r., nr KO.462.7.2024 wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 572) – dalej: k.p.a.; art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 poz. 1580) – dalej: u.o.z.; Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Wola Krzysztoporska z dnia 15 stycznia 2024 r., znak ROSR.6140.17.2023 o odmowie odebrania 2 psów typu owczarek niemiecki, należących do K. R..
Z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych wynika, że w dniu 22 maja 2023 r. Fundacja "P." z siedzibą w N. (dalej również Fundacja; skarżąca) przesłała do Wójta Gminy Wola Krzysztoporska zawiadomienie o odebraniu, w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z., w/w 2 psów typu owczarek niemiecki, należących do K. R., zamieszkałego [...], [...] W.. Przesłane zawiadomienie datowane było na dzień 25 kwietnia 2023 r., jednakże jak wynika z wyjaśnień Fundacji, wcześniej zostało on wysłane na niewłaściwy adres. Z akt sprawy wynika również, że celem działalności Fundacji zgodnie z wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego nr [...] jest działalność charytatywna i edukacyjna w zakresie opieki i pomocy zwierzętom.
W toku wszczętego postępowania administracyjnego Fundacja wezwana została do przedłożenia szczegółowego uzasadnienia czasowego odbioru w/w zwierząt w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z. oraz przedstawienia dowodów na tę okoliczność. Wezwanie to pozostało bezskuteczne.
Natomiast w dniu 5 czerwca 2023 r. właściciel zwierząt przedłożył do akt sprawy oświadczenie lekarza weterynarii R. M. z dnia [...] r. na okoliczność dobrej kondycji zwierząt oraz dołączył kserokopię książeczek zdrowia psów. W aktach sprawy znajduje się nadto protokół z kontroli miejsca pobytu psów należących do K. R., przeprowadzonej w dniu 14 kwietnia 2023 r. przez pracownika Urzędu Gminy Wola Krzysztoporska w związku ze zgłoszonym do organu podejrzeniem zaniedbywania psów. W wyniku przeprowadzonych czynności ustalono, że przedmiotowe psy są zadbane, sierść czysta, wyczesana, zęby białe, bez widocznych braków. Teren, na którym znajdują się psy jest ogrodzony, zabezpieczony zarówno przed możliwością ucieczki psów, jaki dostania się innych zwierząt. Na terenie znajdują się dwie budy oraz beczka z wodą. Zgodnie z oświadczeniem właściciela zwierząt mają one codziennie dostarczaną świeżą wodę i karmę. W toku przeprowadzonej kontroli sporządzono dokumentację fotograficzną, która stanowi załącznik do w/w protokołu.
W oparciu o tak dokonane ustalenia Wójt Gminy Wola Krzysztoporska decyzją z dnia 2 sierpnia 2023 r. orzekł o odmowie odbioru przedmiotowych 2 psów uznając, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki z art. 7 ust. 3 u.o.z. W wyniku rozpatrzenia odwołania Fundacji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim decyzją z dnia 2 października 2023 r. uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na stwierdzone istotne uchybienia proceduralne, między innymi w zakresie dokonanych ustaleń faktycznych i zgromadzonego materiału dowodowego, jak gwarantowanych ustawowo uprawnień procesowych Fundacji.
W toku ponownie prowadzonego postępowania Wójt Gminy Wola Krzysztoporska ponownie wezwał stronę skarżącą do przedłożenia wszelkich materiałów i dowodów wskazujących na wystąpienie przesłanek, które uzasadniałyby zastosowanie trybu określonego w art. 7 ust. 3 u.o.z. (pismo z dnia 17 października 2023 r.). Wezwanie powyższe pozostało bez jakiejkolwiek odpowiedzi ze strony Fundacji. Ponadto, jak wynika z akt sprawy przed wydaniem decyzji organ I instancji zadośćuczynił ciążącym na nim obowiązkom procesowym wynikającym z art. 10 § 1 i art. 79a k.p.a. (pisma z dnia 16 listopada 2023 r. i z dnia 27 grudnia 2023 r.).
Z akt sprawy wynika również, że w dniu 26 października 2023 r., organ I instancji działając na podstawie art. 50 § 1 k.p.a., odebrał wyjaśnienia od R. M. – weterynarza prowadzącego Gabinet Weterynaryjny [...], [...], W., na okoliczność odebrania przedmiotowych 2 psów. Z załączonego do akt sprawy protokołu wyjaśnień wynika, iż właściciel psów korzystał z usług weterynaryjnych wezwanego w roku 2018, 2019, a ostatnio w kwietniu 2023 r. podczas wizyty domowej, kiedy to psy były szczepione przeciwko wściekliźnie i innym psim chorobom, jak również odrobaczane. Zgodnie z oświadczeniem wezwanego, w kwietniu 2023 r. psy były dobrej kondycji zdrowotnej, pozwalającej na ich zaszczepienie, miały pełne uzębienie i sierść dobrym stanie. Ponadto psy były dobrze zsocjalizowane, radosne i w dobrym kontakcie z ludźmi.
Decyzją z dnia 15 stycznia 2024 r. Wójt Gminy Wola Krzysztoporska orzekł o odmowie odebrania 2 psów typu owczarek niemiecki, należących do K. R., co argumentował brakiem wystąpienia przesłanek uzasadniających zastosowanie trybu określonego w art. 7 ust. 3 u.o.z.
W odwołaniu od powyższej decyzji Fundacja "P." wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zarzucała naruszenie art. 7, art. 75, art. 79, art. 86 k.p.a. Wniesione odwołanie nie zawierało jakiegokolwiek uzasadnienia.
Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 20 marca 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając organ wskazał, iż stosownie do art. 6 ust. 1a u.o.z. zabrania się znęcania nad zwierzętami, przez co należy rozumieć zadawania albo świadome dopuszczanie się zadawania bólu lub cierpień (art. 6 ust. 2 u.o.z.). Dalej odwołując się do przepisu art. 7 ust. 1 ustawy Kolegium wskazało, iż zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane podmiotom określonym w pkt 1-3 przywołanego przepisu. Ponadto zgodnie z art. 7 ust. 3 u.o.z. w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. Kolegium podkreśliło, iż w sytuacji opisanej w art. 7 ust. 1 ustawy odebranie zwierzęcia następuje po wydaniu decyzji właściwego organu, natomiast w sytuacji, o której mowa w ust. 3 odebranie zwierzęcia poprzedza podjęcie decyzji w tym przedmiocie. Przy czym dla możliwości orzeczenia o czasowym odbiorze zwierzęcia niezbędne jest ustalenie ponad wszelką wątpliwość, że w danym stanie faktycznym doszło do znęcania się nad zwierzęciem, a w przypadku zastosowania trybu określonego w art. 7 ust. 3 u.o.z. dodatkowo koniecznym jest wykazanie wystąpienia przesłanki "przypadku niecierpiącego zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu". Ustaleń w powyższym zakresie organy dokonują na zasadach ogólnych określonych przepisami k.p.a.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Kolegium wskazało, iż z wniesionego przez Fundację w dniu 22 maja 2023 r., a datowanego na 25 kwietnia 2023 r. zawiadomienia o odebraniu 2 psów typu owczarek niemiecki należących do K. R., na podstawie art. 7 ust. 3 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 10 i pkt 19 u.o.z. nie wynikają jakiekolwiek okoliczności, co do faktu odebrania psów właścicielowi, co do danych konkretnych osób dokonujących tego odebrania, czy też wystąpienia przesłanek uzasadniających odebranie zwierząt, w szczególności wskazujących na to, iż ich pozostawienie u dotychczasowego właściciela zagrażałoby życiu lub zdrowiu tych zwierząt. Powyższe okoliczności, co podkreśla Kolegium nie zostały również wykazane w toku wszczętego wskutek dokonanego zawiadomienia postępowania administracyjnego, pomimo kierowanych do Fundacji wezwań. Pomimo zapewnienia stronie czynnego udziału w toczącym się postępowaniu Fundacja nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień procesowych.
Kolegium wskazało nadto na dokonane w sprawie ustalenia faktyczne i zgromadzony materiał dowodowy sprawy, w tym: na przeprowadzoną w dniu 14 kwietnia 2023 r., przed wszczęciem postępowania kontrolę warunków bytowych 2 psów należących do K. R., w związku z pozyskanym zgłoszeniem podejrzenia zaniedbywania psów, jak również przedłożone książeczki zdrowia psów i wyjaśnienia lekarza weterynarii, sprawującego w ostatnich latach opiekę weterynaryjną nad przedmiotowymi psami, w oparciu o co ustalono, iż w kwietniu 2023 r. psy były w dobrej kondycji zdrowotnej i fizycznej, miały zadbaną sierść i uzębienie, były zaszczepione i odrobaczone, miały zapewnione należyte warunki bytowe.
W oparciu o tak dokonane ustalenia faktyczne organ stwierdził, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki z art. 7 ust. 3 u.o.z., co uzasadniało wydanie orzeczenia o odmowie odbioru w/w psów.
W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Fundacja "P." z siedziba w N. zarzucała naruszenie:
- art. 7 k.p.a. poprzez podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;
- art. 75 § 1 k.p.a. poprzez fakt, iż dowodem w sprawie mogą być zeznania świadków;
- art. 79 k.p.a. poprzez fakt, iż strona była zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków lub oględzin na 7 dni przed terminem;
- art. 86 k.p.a. poprzez fakt, iż organ I instancji wezwał na przesłuchanie strony postępowania.
Z uwagi na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie kwestionowanej skargą decyzji oraz o zwrot kosztów postępowania. Wniesiona skarga nie zawierała jakiegokolwiek uzasadnienia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim wnosiło o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935) - dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują̨ wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią̨ inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postepowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć́ istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Jak już wcześniej wskazano przedmiotem skargi Fundacja "P." z siedzibą w N. uczyniła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 20 marca 2024 r. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy Wola Krzysztoporska z dnia 15 stycznia 2024 r. o odmowie odebrania 2 psów typu owczarek niemiecki, należących do K. R..
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1580) – dalej: u.o.z.
Wskazać na wstępie należy, iż stosownie do art. 5 w zw. z art. 4 pkt 2 u.o.z. każde zwierzę wymaga humanitarnego traktowania, przez które rozumie się traktowanie uwzględniające potrzeby zwierzęcia i zapewniające mu opiekę i ochronę. Zgodnie zaś z art. 6 ust. 1a u.o.z. zabrania się znęcania nad zwierzętami. Przez znęcanie się nad zwierzętami, stosownie do art. 6 ust. 2 u.o.z. należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, a w szczególności: utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji (pkt 10); utrzymywanie zwierzęcia bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku (pkt 19). Wskazać również należy, że definicja legalna "rażącego zaniedbania" zamieszczona została przez ustawodawcę w art. 4 pkt 11 u.o.z., który rozumie pod tym pojęciem drastyczne odstępstwo od określonych w ustawie norm postępowania ze zwierzęciem, a w szczególności w zakresie utrzymywania zwierzęcia w stanie zagłodzenia, brudu, nieleczonej choroby, w niewłaściwym pomieszczeniu i nadmiernej ciasnocie. Z kolei, przez "właściwe warunki bytowania" należy rozumieć zapewnienie zwierzęciu możliwości egzystencji, zgodnie z potrzebami danego gatunku, rasy, płci i wieku (art. 4 pkt 15 u.o.z.).
Zgodnie z art. 7 ust. 1 tej u.o.z. zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane: pkt 1 - schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub pkt 2 - gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub pkt 3 - ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych. Natomiast jak wynika z treści art. 7 ust. 3 u.o.z. w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia.
Zaznaczyć w tym miejscu należy, że przepis art. 7 u.o.z. przewiduje dwie odmienne sytuacje, w których organ właściwy jest uprawniony do orzeczenia w przedmiocie czasowego odbioru zwierząt. Pierwsza, określona w ust. 1 i ust. 1a przywołanego przepisu zachodzi w sytuacji, gdy decyzja podejmowana jest z urzędu po uzyskaniu informacji od Policji, straży gminnej, lekarza weterynarii lub upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt. Przekazanie zwierzęcia, o którym mowa w ust. 1, następuje za zgodą podmiotu, któremu zwierzę ma być przekazane (art. 7 ust. 1b u.o.z.). Natomiast, decyzja wydana w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z. jest decyzją następczą, ponieważ stanowi szczególny rodzaj decyzji, która zostaje wydana, gdy zwierzę zostało już faktycznie odebrane. Organ zobligowany jest wówczas do oceny, czy w momencie odebrania zwierzęcia właścicielowi, wystąpiły ustawowe przesłanki tej czynności. Przy czym analiza treści art. 7 ust. 3 u.o.z. pozwala na stwierdzenie, iż przepis ten wyodrębnia dwa etapy procedury odebrania zwierzęcia właścicielowi lub opiekunowi przez wskazane w nim podmioty. Pierwszy etap polega na interwencyjnym odebraniu zwierzęcia w przypadku zaistnienia szczególnych niecierpiących zwłoki okoliczności wskazujących, iż dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu. Drugi etap polega na wszczęciu postępowania administracyjnego, wskutek dokonanego niezwłocznie przez podmiot odbierający zwierzę, zgłoszenia zmierzającego do wydania przez właściwego wójta (burmistrza, prezydenta miasta) decyzji administracyjnej. Przy czym jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych celem tego postępowania jest zbadanie, czy w momencie odebrania zwierzęcia zachodziły przesłanki, które pozwalały na dokonanie tej czynności. Inaczej mówiąc warunkiem prawidłowego zastosowania przez organ art. 7 ust. 3 u.o.z. jest przeprowadzenie wszechstronnego postępowania wyjaśniającego, mającego oparcie w kompletnym i rzetelnie ocenionym materiale dowodowym, pozwalającego na udzielenie miarodajnej odpowiedzi na pytanie, czy w dacie odebrania zwierzęcia okoliczności sprawy wskazują na występowanie zabronionego przez prawo znęcania się nad zwierzęciem przez jego właściciela lub opiekuna, a nadto czy zachodzi przypadek niecierpiący zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu. W toku postępowania administracyjnego, poprzedzającego wydanie decyzji w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z., organy administracji publicznej zobligowane są przede wszystkim działać na podstawie przepisów prawa, stać na straży praworządności (art. 6 k.p.a.); z urzędu lub na wniosek stron podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.); w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.); postępując zgodnie z wyrażoną w art. 8 § 1 k.p.a. zasadą zaufania do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, jak również respektując przysługujące stronom uprawnienia procesowe, w tym wynikające między innymi z art. 10 § 1, art. 79, art. 79a k.p.a. (por. wyroki NSA: z 28 stycznia 2020 r., I OSK 659/18; z 14 stycznia 2016 r,., II OSK 782/16; z 11 czerwca 2013 r., II OSK 2417/12; wyrok WSA w Łodzi z 14 maja 2024 r., II SA/Łd 193/24; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpoznawanej sprawie bezsporne pozostaje, iż statutowym celem działalności Fundacji "P." z siedzibą w N., zgodnie z załączonym, do akt sprawy odpisem z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS [...]) jest działalność charytatywna i edukacyjna w zakresie opieki i pomocy zwierzętom, jak również wspieranie działań w zakresie ratowania życia i humanitarnej ochrony zwierząt. Tym samym nie ulega wątpliwości, iż strona skarżąca zalicza się do podmiotów wymienionych w art. 7 ust. 3 u.o.z. Bezsporną pomiędzy stronami pozostaje również ta okoliczność, iż zawiadomieniem z dnia 22 maja 2023 r. (datowanym na dzień 25 kwietnia 2023 r.) skarżąca zawiadomiła Wójta Gminy Wola Krzysztoporska o czasowym odebraniu 2 psów typu owczarek niemiecki, stanowiących własność uczestnika postępowania – K. R., wskazując jako podstawę odebrania art. 7 ust. 3 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 10 i art. 19 u.o.z. Niemniej jednak zarówno wraz z wniesionym zawiadomieniem, jak i w toku wszczętego w dniu 29 maja 2023 r. postępowania administracyjnego skarżąca, pomimo kierowanych do niej wezwań, nie przedstawiła jakichkolwiek okoliczności świadczących o zasadności interwencyjnego odebrania w/w psów, w szczególności świadczących o utrzymywaniu tych zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji, bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku, jak również nie wykazała wystąpienia przypadku niecierpiącego zwłoki, który uzasadniałby stwierdzenie, iż dalsze pozostawanie psów u ich właściciela zagrażał życiu lub zdrowiu psów. Strona, pomimo kierowanych do niej wezwań nie przedstawiła również jakichkolwiek informacji, co do rzeczywistego dokonania wskazywanego odebrania psów, jak i danych podmiotu działającego w imieniu Fundacji, dokonującego odebrania tych zwierząt, czy też miejsca ich pobytu ograniczając się w tym zakresie jedynie do stwierdzenia, że psy pozostają pod opieką Fundacji.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że zasada oficjalności postępowania dowodowego wynikająca z treści art. 7 k.p.a. nie pozwala na przyjęcie, że strona może zachowywać się biernie w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Strona, która z danych faktów zamierza wywodzić korzystne dla siebie skutki prawne, zobowiązana jest wskazać organowi te fakty i przedstawić dowody, które mogą potwierdzić jej stanowisko (por. wyrok WSA w Olsztynie z 19 września 2023 r., II SA/Ol 464/23; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ciążący na organach administracji obowiązek wszechstronnego oraz rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, nie oznacza, że organ ma obowiązek poszukiwania dowodów mających wykazać zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony, w sytuacji jej pasywnej postawy w tym zakresie. Z treści przepisów k.p.a. normujących postępowanie dowodowe nie można bowiem wyprowadzić konkluzji, że organy administracji zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy ona środków takich nie przedstawia. Nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia bowiem strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonych okoliczności faktycznych może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony (por. wyroki NSA: z 31 sierpnia 2023 r., I OSK 1862/21; z 14 marca 2023 r., I OSK 69/22; z 14 lutego 2023 r., I OSK 2821/19; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wobec powyższego, w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą skargę, procedujące w sprawie organy mając na uwadze dokonane w sprawie ustalenia faktyczne, jak i zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności: przedłożone do akt sprawy, przez właściciela zwierząt, kserokopie książeczek zdrowia psów wraz z oświadczeniem lekarza weterynarii R. M. z dnia 21 kwietnia 2023 r. na okoliczność dobrej kondycji zwierząt; złożone na wezwanie organu w dniu 26 października 2023 r., w trybie art. 50 § 1 k.p.a., wyjaśnienia lekarza weterynarii R. M. na okoliczność kondycji psów w kwietniu 2023 r.; jak również posiadaną z urzędu wiedzę, co do kondycji i warunków bytowych zwierząt w miejscu ich przebywania, udokumentowaną protokołem z przeprowadzonej w dniu 14 kwietnia 2023 r. przez pracownika Urzędu Gminy Wola Krzysztoporska kontroli, w związku z dokonanym do organu zgłoszeniem podejrzenia zaniedbywania psów oraz sporządzoną w trakcie tej kontroli dokumentacją fotograficzną, zasadnie uznały, iż brak jest podstaw do wydania decyzji o czasowym odebraniu tych zwierząt, na podstawie art. 7 ust. 3 u.o.z.
Odnosząc się do zarzutów skargi, mając na uwadze sposób ich sformułowania, jak i brak przedstawienia jakiegokolwiek uzasadnienia na ich zasadność wskazać należy, iż Sąd nie jest uprawniony do "poprawnego formułowania" za stronę skarżącą zarzutów skargi, czy też ich "dopasowywania" do ustalonego przez procedujące w sprawie organy administracji publicznej stanu faktycznego. Niemniej jednak, mając na uwadze wynikającą z powołanego wcześniej art. 134 § 1 p.p.s.a. zasadę braku związania sądu zarzutami i wnioskami skargi, nakładającą na sąd obowiązek przeprowadzenia oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu w pełnym zakresie, stwierdzić należy, iż w ocenie Sądu procedujące w sprawie organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały i oceniły cały materiał dowodowy pod kątem wystąpienia ustawowych przesłanek wydania decyzji o czasowym odbiorze zwierząt na podstawie art. 7 ust. 3 u.o.z. Prowadząc postępowanie organy działały na podstawie i w granicach obowiązującego prawa (art. 6 k.p.a.), w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się wyrażonymi w art. 8 k.p.a. zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, wypełniając ciążący na nich obowiązek informowania stron postępowania (art. 9 k.p.a.). Dokonane w sprawie ustalenia faktyczne (art. 7 k.p.a.), jak i przeprowadzoną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego (art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a.) uznać należy za wystarczające do załatwienia sprawy, a uzasadnienie kwestionowanego skargą rozstrzygnięcia odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Strona skarżąca miała nadto zapewniony czynny udział na każdym etapie postępowania administracyjnego (art. 10 § 1, art. 79a, art. 81 k.p.a.). Sąd zauważa co prawda, iż skarżąca nie została zawiadomiona o zamiarze i terminie przeprowadzenia przez organ I instancji czynności procesowej z wyjaśnień lekarza weterynarii R. M. na okoliczność kondycji i warunków bytowych psów, co stanowiło naruszenie art. 79 § 2 k.p.a., zgodnie z którym strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia (§ 2). Podkreślenia wymaga, że co do zasady naruszenie wynikającego z art. 79 k.p.a. obowiązku organów administracji zawiadomienia strony postępowania, z co najmniej 7 dniowym wyprzedzeniem o zamiarze przeprowadzenia czynności dowodowej oraz umożliwienia stronie udziału w przeprowadzeniu dowodu stanowi istotne naruszenie przepisów prawa procesowego. W szczególności, gdy w oparciu o tak przeprowadzoną czynność dowodową procedujące w sprawie organy administracji ustaliły zasadniczą cześć stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy. Wskazać również należy, iż zagwarantowane w art. 79 § 2 k.p.a. prawo do udziału strony w przeprowadzeniu dowodu stanowi uszczegółowienie wyrażonej w art. 10 § 1 k.p.a. ogólnej zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, co czyni zasadnym stwierdzenie, iż uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia z uwagi na naruszenie art. 79 § 2 k.p.a. wymaga wykazania związku przyczynowego pomiędzy tym naruszeniem a treścią wydanego rozstrzygnięcia, co w rozpoznawanej sprawie w ocenie Sądu nie miało miejsca. Wskazać bowiem należy, iż złożone w dniu 26 października 2023 r. wyjaśnienia świadka R. M. potwierdziły de facto stan faktyczny sprawy wynikający ze zgromadzonych w aktach dokumentów, który co należy raz jeszcze podkreślić nie został w jakikolwiek sposób zakwestionowany przez skarżącą. Tym samym uchylenie kwestionowanych skargą decyzji, celem powtórzenia czynności odebrania wyjaśnień od świadka z udziałem strony, która to czynność dowodowa, wobec bezspornego faktu pozostawania w 2023 r. w oparciu o pozostałą zgromadzoną w aktach sprawy dokumentację, pozostawałaby w ocenie Sądu bez jakiegokolwiek wpływu na wynik wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, nie znajduje uzasadnienia. Wobec powyższego, w realiach rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, iż stwierdzone naruszenie art. 79 § 2 k.p.a. nie stanowiło naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a co w konsekwencji uzasadniałoby uwzględnienie skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
P.K.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI