I OSK 659/07

Naczelny Sąd Administracyjny2007-10-08
NSAAdministracyjneWysokansa
stopień naukowydoktor habilitowanyCentralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułówocena dorobku naukowegorecenzjepostępowanie administracyjnekontrola sądowaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie odmowy zatwierdzenia stopnia doktora habilitowanego, podkreślając ograniczony zakres kontroli sądowej nad oceną dorobku naukowego.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej R. K. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów odmawiającą zatwierdzenia uchwały o nadaniu stopnia doktora habilitowanego. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, kwestionując ocenę swojej rozprawy habilitacyjnej i dorobku naukowego przez recenzentów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej oceny dorobku naukowego, a jedynie do kontroli legalności postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów odmawiającą zatwierdzenia uchwały o nadaniu skarżącemu stopnia doktora habilitowanego. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym kwestionował ocenę swojej rozprawy habilitacyjnej i dorobku naukowego przez recenzentów powołanych przez Centralną Komisję. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną, podkreślając, że sąd administracyjny nie dokonuje merytorycznej oceny dorobku naukowego ani recenzji, a jedynie kontroluje zgodność z prawem działań organu administracji. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko, wskazując, że postępowanie w sprawach stopni naukowych ma specyficzny charakter, a sądowa kontrola ogranicza się do badania legalności decyzji, w tym przestrzegania procedur, powołania kwalifikowanych recenzentów i prawidłowości głosowania. Sąd podkreślił, że nie jest rolą sądu administracyjnego wkraczanie w merytoryczną ocenę dorobku naukowego, która wymaga specjalistycznej wiedzy. W związku z tym, że postępowanie przed Centralną Komisją zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami, a ocena dorobku opierała się na prawidłowo powołanych recenzjach i wynikach głosowania, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej oceny dorobku naukowego ani recenzji, a jedynie do kontroli legalności postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Postępowanie w sprawach stopni naukowych ma specyficzny charakter, a ocena dorobku wymaga specjalistycznej wiedzy. Sąd bada jedynie zgodność decyzji z prawem, przestrzeganie procedur, powołanie kwalifikowanych recenzentów i prawidłowość głosowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.s.n.t.n. art. 17 § 1

Ustawa o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki

Rozprawa habilitacyjna musi stanowić znaczny wkład w rozwój dyscypliny naukowej.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.s.n.t.n. art. 16

Ustawa o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki

u.s.n.t.n. art. 29 § 1

Ustawa o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki

W sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu.

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 16 i 17 ust. 1 u.s.n.t.n.) poprzez nieprawidłowe zastosowanie. Zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 1 § 2 p.u.s.a., art. 7, 8, 77 § 1, 80 k.p.a.) poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie. Zarzut, że sąd I instancji pominął analizę zarzutów skarżącego pod adresem recenzji. Zarzut, że recenzenci nie zapoznali się z treścią pracy habilitacyjnej, nie dostrzegli części dorobku naukowego, a praca nie podważa utartych poglądów.

Godne uwagi sformułowania

sąd administracyjny nie dokonuje merytorycznej oceny dorobku naukowego sąd nie jest uprawniony do rozwiązywania merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki sąd administracyjny dokonuje jedynie kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu organu administracji postępowanie Centralnej Komisji do chwili wydania decyzji ma charakter niejawny recenzje są wyrazem osobistej oceny dokonanej przez recenzenta

Skład orzekający

Joanna Banasiewicz

sędzia

Marek Stojanowski

przewodniczący

Witold Falczyński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ograniczenia kontroli sądowej nad oceną dorobku naukowego w postępowaniach o nadanie stopni naukowych oraz specyfiki postępowania przed Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań o nadanie stopni naukowych i nie może być stosowane do innych postępowań administracyjnych, gdzie sąd ma szersze kompetencje merytoryczne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu kariery naukowej – uzyskania stopnia doktora habilitowanego – i wyjaśnia granice ingerencji sądu administracyjnego w ocenę dorobku naukowego, co jest istotne dla środowiska akademickiego i prawników zajmujących się prawem administracyjnym.

Czy sąd może ocenić pracę naukową? NSA wyjaśnia granice kontroli nad stopniami naukowymi.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 659/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-10-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-04-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Banasiewicz
Marek Stojanowski /przewodniczący/
Witold Falczyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I SA/Wa 1027/06 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-09-14
Skarżony organ
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 65 poz 595
art. 17, 29
Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184, 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz Witold Falczyński (spr) Protokolant Magdalena Cieślak po rozpoznaniu w dniu 8 października 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 września 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1027/06 w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia uchwały o nadaniu stopnia naukowego oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...], nr [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału [...] Akademii [...] w K. z dnia [...] o nadaniu R. K. stopnia naukowego doktora habilitowanego, utrzymała w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] odmawiającą zatwierdzenia wskazanej uchwały.
W uzasadnieniu decyzji Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów podniosła, że Sekcja Nauk Humanistycznych i Społecznych po zapoznaniu się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, po wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji oraz po przeprowadzeniu dyskusji, w głosowaniu tajnym wypowiedziała się przeciw uchyleniu poprzedniej decyzji Centralnej Komisji o odmowie zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału [...] Akademii [...] w K. z dnia [...] o nadaniu R. K. stopnia naukowego doktora habilitowanego (za uchyleniem decyzji 3 głosy, przeciw 27 głosów, wstrzymujących się 5 głosów).
Prezydium Centralnej Komisji po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji, postanowiło w głosowaniu tajnym utrzymać w mocy poprzednią decyzję Centralnej Komisji, odmawiającą zatwierdzenia omawianej uchwały Rady Wydziału (za utrzymaniem decyzji 11 głosów, przeciw 0, wstrzymujących się 0).
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów podkreśliła, że ocena dokonana przez Sekcję wskazuje, iż argumenty podniesione w wystąpieniu o ponowne rozpatrzenie sprawy nadal nie pozwalają na uznanie, że rozprawa habilitacyjna stanowi znaczny wkład w rozwój dyscypliny historia, wymagany zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.).
Organ wskazał, że w postępowaniu dotyczącym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy powołano kolejno dwu recenzentów, którzy przedstawili jednoznacznie negatywne opinie zawierające argumenty potwierdzające zasadność odmowy zatwierdzenia uchwały o nadaniu R. K. stopnia naukowego doktora habilitowanego. W opiniach tych ponownie zwrócono uwagę na zasadnicze wady rozprawy habilitacyjnej oraz zasadnicze braki warsztatowe habilitanta. Podkreślono, że rozprawa habilitacyjna nie stanowi faktycznie wkładu w rozwój dyscypliny habilitacji.
Zaznaczono, że dorobek naukowy habilitanta jest niewielki i ma niewielką wartość naukową. Nie było podstaw, by uznać ten dorobek jako znaczny, spełniający wymagania art. 16 powołanej ustawy, od czego zależała możliwość wszczęcia omawianego przewodu.
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów podniosła, że recenzenci Rady Wydziału wskazali jedynie część wad rozprawy habilitacyjnej i dorobku naukowego habilitanta, większość tych wad ujawniło dopiero postępowanie Centralnej Komisji. W świetle wyników tego postępowania Rada Wydziału nie miała wystarczającego uzasadnienia, by wszcząć przewód habilitacyjny R. K. i nadać mu stopień naukowy doktora habilitowanego.
W tym stanie rzeczy Prezydium Centralnej Komisji za uzasadnione uznało zatem stanowisko Sekcji sprzeciwiające się uchyleniu decyzji o odmowie zatwierdzenia uchwały nadającej R. K. stopień naukowy doktora habilitowanego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. K. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 kpa oraz naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki przez przyjęcie, że rozprawa habilitacyjna nie stanowi znacznego wkładu w rozwój dyscypliny naukowej.
W obszernym uzasadnieniu skarżący odniósł się do opinii recenzentów wyznaczonych przez Centralną Komisję i przedstawił szereg argumentów świadczących - jego zdaniem - o tym, że opinie te jako dowody nie mogą stanowić wystarczającej podstawy faktycznej do wydania negatywnych decyzji.
Skarżący podniósł ponadto, że żaden z tekstów recenzji, które otrzymał od Centralnej Komisji nie jest podpisany przez autora. Nazwiska niektórych wynikają jedynie z pism przewodnich organu, ale nie jest to regułą.
R. K. wniósł o uchylenie decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, podnosząc, że umożliwi to ponowne rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o materiał dowodowy zebrany zgodnie z przepisami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, czyli w oparciu o opinie obiektywnych recenzentów, którzy merytorycznie ustosunkują się do poziomu jego dorobku naukowego i rozprawy habilitacyjnej.
W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Organ podniósł, że postępowanie przed Centralną Komisją przeprowadzone zostało zgodnie z obowiązującymi przepisami, zarzuty skarżącego mają zaś charakter polemiczny i dotyczą głównie opinii recenzentów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 września 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1027/06 oddalił skargę.
W ocenie Sądu skarga jest niezasadna, bowiem zarówno zaskarżona decyzja z dnia [...] jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] nie naruszają prawa.
W motywach wyroku podkreślono, że ze specyfiki postępowania w sprawie zatwierdzenia uchwały o nadaniu stopnia naukowego doktora habilitowanego wynika, iż sąd administracyjny nie dokonuje merytorycznej oceny przestawionych w danej sprawie recenzji, nie ocenia dorobku naukowego osoby ubiegającej się o uzyskanie stopnia naukowego doktora habilitowanego oraz tego, czy rozprawa habilitacyjna kandydata stanowiła znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej. Sąd nie jest również uprawniony do rozwiązywania merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki. Sąd administracyjny dokonuje jedynie kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu organu administracji.
Postępowanie przed Centralną Komisją, w tym postępowanie w sprawie zatwierdzenia uchwały o nadaniu stopnia naukowego doktora habilitowanego podjętej przez radę właściwej jednostki organizacyjnej uregulowane jest w ustawie z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.) i tylko w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (art. 29 ust. 1). Poza wskazanymi uregulowaniami moc obowiązującą mają również przepisy Statutu przyjętego na posiedzeniu plenarnym w dniu 19 kwietnia 1991 r.
Zaznaczyć należy, że Statut uchwalony na podstawie delegacji zamieszczonej w art. 34 ust. 5 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych (Dz. U. Nr 65, poz. 386 ze zm.) obowiązuje również pod rządami nowej ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki.
Postępowanie przed Centralną Komisją w przedmiocie zatwierdzenia uchwały rady wydziału o nadaniu stopnia naukowego doktora habilitowanego zostaje wszczęte z chwilą przedstawienia przez radę wydziału uchwały wraz z dokumentacją przewodu habilitacyjnego. Zgodnie z art. 35 ust. 1 powołanej ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, Centralna Komisja działa na posiedzeniach plenarnych lub przez swoje organy. Organami Centralnej Komisji są przewodniczący, prezydium i sekcje (art. 35 ust. 2).
Kompetencje organów Centralnej Komisji, jej tryb działania oraz sposób powoływania recenzentów określa Statut z dnia 19 kwietnia 1991 r.
Zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 2 Statutu prowadzenie postępowania opiniodawczego i podejmowanie uchwał w zakresie ustawowych zadań Centralnej Komisji związanych z nadawaniem stopni naukowych należy do zadań sekcji stałej. Organem zatwierdzającym uchwały sekcji w sprawach nadawania stopni naukowych jest Prezydium Komisji (§ 4 pkt 1 Statutu), przy czym Prezydium Komisji nie jest związane decyzją podjętą przez Sekcję (wyrok NSA z dnia 9 grudnia 1999 r., sygn. akt I SA 393/99, LEX nr 46275).
Stosownie do treści § 7 ust. 1 i 2 Statutu uchwały Prezydium Komisji i sekcji Komisji w sprawach zatwierdzenia uchwał rad wydziałów dotyczących nadania stopni naukowych zapadają w głosowaniu tajnym, bezwzględną większością oddanych głosów w obecności co najmniej połowy liczby członków.
Postępowanie opiniodawcze w sprawach dotyczących oceny kwalifikacji kandydatów do stopni naukowych prowadzone jest w sekcji stałej, której kompetencje najbliższe są specjalności reprezentowanej przez ocenianego kandydata (§ 8 ust. 1 Statutu) .
Zgodnie z § 9 ust. 3 w sprawach dotyczących zatwierdzenia uchwały o nadaniu stopnia naukowego doktora habilitowanego decyzja Komisji odmawiająca zatwierdzenia tej uchwały zapada po zasięgnięciu opinii co najmniej dwu recenzentów. W postępowaniu opiniodawczym sekcji po otrzymaniu negatywnej opinii recenzenta powołuje się recenzenta dodatkowego spoza składu Komisji (§ 9 ust. 4 Statutu). Sekcja powołuje dodatkowych recenzentów lub wnioskuje o ich powołanie przed powzięciem uchwały w danej sprawie (§ 9 ust. 5 Statutu).
W myśl § 11 Statutu recenzent przedstawia swą opinię na piśmie i referuje ją na posiedzeniu właściwej sekcji oraz uczestniczy w dyskusji o poświęconej opiniowanej sprawie. Z ważnych powodów sekcja może zgodzić się na rozpatrzenie danej sprawy bez osobistego udziału recenzenta w posiedzeniu; w tym przypadku otrzymaną opinię recenzenta referuje przewodniczący sekcji lub upoważniony przez niego członek sekcji.
Uchwałę sekcji referuje na posiedzeniu Prezydium przewodniczący sekcji, a w razie jego nieobecności - zastępca przewodniczącego sekcji, któremu równocześnie przysługują na tym posiedzeniu uprawnienia członka Prezydium. Prezydium Komisji po zapoznaniu się z uchwałą sekcji podejmuje, na wniosek przewodniczącego właściwej sekcji, uchwałę w sprawie. Przed powzięciem uchwały Prezydium może zasięgnąć opinii dodatkowego recenzenta i po jej uzyskaniu albo rozstrzygnąć sprawę albo zwrócić sprawę sekcji do ponownego rozpatrzenia z wykorzystaniem tej dodatkowej opinii (§ 12 Statutu). Stosownie zaś do § 14 Statutu postępowanie Centralnej Komisji do chwili wydania decyzji ma charakter niejawny.
Dokonując kontroli działalności Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów w oparciu o wskazane wyżej przepisy prawa Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy. Podkreślił , że postępowanie przed Centralą Komisją w sprawie zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału [...] Akademii [...] w K. o nadaniu R. K. stopnia naukowego doktora habilitowanego przebiegało zgodnie z obowiązującymi w tym postępowaniu regułami. Podstawą decyzji odmawiających zatwierdzenia uchwały były negatywne opinie recenzentów, którzy zostali - zdaniem Sądu - prawidłowo powołani przez Centralną Komisję. Nieuzasadnione są więc twierdzenia skarżącego, że decyzje te wydane zostały z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 kpa.
Odnosząc się zaś do podnoszonego w skardze zarzutu dotyczącego braku podpisów na recenzjach otrzymanych od Centralnej Komisji Sąd stwierdził, że przepisy ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz Statut Centralnej Komisji z dnia 19 kwietnia 1991 r. nie regulują tej kwestii. Brak podpisów na recenzjach przekazywanych osobie ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego jest wynikiem specyfiki postępowania przed Centralną Komisją, które - jak wyżej wskazano - do chwili wydania decyzji ma charakter niejawny. Autorzy poszczególnych recenzji znani są jedynie organom Centralnej Komisji prowadzącym postępowanie.
W konkluzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułu z dnia [...] jak też poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] nie naruszają prawa.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł R. K. reprezentowany przez radcę prawnego.
Skarga kasacyjna wskazując na podstawy z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "p.p.s.a.", podnosi zarzuty:
1. naruszenia prawa materialnego, tj. art. 16 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.) poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie,
2. naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie wskazano na przepisy: art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 7 , art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, które - w ocenie strony skarżącej - zostały nieprawidłowo zastosowane.
Wskazując na powyższe zarzuty R. K. domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podniósł, że Sąd I instancji poddał analizie jedynie reguły proceduralne dotyczące postępowania przed Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów i całkowicie pominął jakiekolwiek odniesienie się do zarzutów, jakie formułował skarżący pod adresem recenzji, na których opierała swoje decyzje Centralna Komisja.
Skarżący przyznaje, iż kontrola postępowania Centralnej Komisji i recenzji, na których się ona oparła, nie mogła mieć charakteru kontroli merytorycznej w ścisłym tego słowa znaczeniu. Zgodnie ze wskazanymi w zarzucie jako naruszonymi przepisami postępowania, Sąd winien jednak dokonać kontroli w takim zakresie, w jakim może jej dokonać np. w relacji do przedstawionej opinii biegłego, tj. w warstwie formalnej i logicznej (podobnie: wyrok z dnia 24 maja 2005 r. Sądu Najwyższego, V CK 659/04 - LEX nr 180821).
Część podnoszonych przez skarżącego zarzutów - jego zdaniem - tej warstwy właśnie dotyczy. Jako przykład skarżący wskazuje zarzut niezapoznania się przez recenzentów z treścią pracy habilitacyjnej, niedostrzeżenie części jego dorobku naukowego, zarzut odmienności wyniku pracy habilitacyjnej od "utartych poglądów", chociaż praca ich nie podważa, a stawia sobie inne pytania, na które udziela odpowiedzi. Pozostawienie wskazanego aspektu oceny postępowania przed Centralną Komisją poza kognicją Sądu czyni praktycznie dowolnym postępowanie organu sprawującego władzę publiczną i wyłącza w tym zakresie sądową kontrolę działalności administracji publicznej.
W konsekwencji powyższego nieuzasadnionego - zdaniem autora skargi kasacyjnej - ograniczenia zakresu rozpoznania sprawy, musiało dojść do naruszenia przepisów prawa materialnego wskazanych w skardze.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Postępowanie w sprawie zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału [...] Akademii [...] w K. z dnia [...] o nadaniu dr R. K. stopnia naukowego doktora habilitowanego, podlega przepisom ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65. poz. 595 ze zm., zwanej dalej ustawą). Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy postępowanie dotyczące nadania stopnia doktora habilitowanego toczy się w oparciu o przepisy tej ustawy, a tylko w zakresie w niej nieuregulowanym stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Oprócz powyższych uregulowań znajdują zastosowanie postanowienia Statutu Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów. Postępowanie w sprawach nadania tytułu naukowego oraz stopni naukowych cechuje pewna odrębność związana ze specyfiką tych spraw w stosunku do postępowań prowadzonych wprost na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i dlatego ustawodawca w przepisie art. 29 ust. 1 ustawy określił, że przepisy k.p.a. mają zastosowanie tylko "odpowiednio" do postępowania o nadanie stopnia naukowego czy tytułu naukowego. Odrębność postępowania w spawach o nadanie stopnia naukowego czy tytułu naukowego polega zwłaszcza na sposobie podejmowania decyzji przez Prezydium Centralnej Komisji tj. przez organ kolegialny, którego członkowie decydują w wyniku tajnego głosowania. Prezydium Centralnej Komisji zobowiązane jest stosownie do art. 77 § 1 i 80 kpa zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy. Mimo, że rozstrzygnięcie podejmowane przez Prezydium Centralnej Komisji zapada w głosowaniu tajnym, to winno ono znaleźć odzwierciedlenie w dokumentacji sprawy obrazującej przebieg postępowania przed tą Komisją. Uzasadnienie zaś decyzji, co już niejednokrotnie podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny w swoich wyrokach, z uwagi na sposób jej podejmowania - w głosowaniu tajnym - siłą rzeczy nie może w pełni odpowiadać wymogom przewidzianym w art. 107 § 3 kpa.
W sprawach o nadanie stopni naukowych oraz tytułu naukowego, w których to sprawach ocena dorobku kandydata wymaga specjalistycznej wiedzy, sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę jedynie w zakresie badania legalności decyzji kończącej postępowanie w tego rodzaju sprawach, to znaczy bada czy decyzja została wydana zgodnie z przepisami ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz z przepisami wykonawczymi do tej ustawy regulującymi tryb i zasady postępowania w sprawach. Nie jest natomiast rolą sądu administracyjnego i być nie może wkraczanie, jak w gruncie rzeczy chciałby tego skarżący, w merytoryczną ocenę dorobku naukowego osoby ubiegającej się o nadanie stopnia naukowego, dokonaną w toku postępowania zarówno w recenzjach naukowych, jak i stanowisku sekcji Centralnej Komisji zawierającej propozycję rozstrzygnięcia sprawy dla Prezydium Centralnej Komisji, ze względu właśnie na wiadomości specjalistyczne. Takie stanowisko znalazło wyraz w orzecznictwie Sądu Najwyższego na tle rozpoznawanych spraw pod rządem ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych (Dz. U. Nr 65. poz. 386 ze zm.), a które jest w tym zakresie aktualne również przy rozpoznawaniu spraw w oparciu o ustawę z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (patrz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 1996 r., III ARN 86/95, OSNAP i US 1996, Nr 21, poz. 315). Jak podkreślił Sąd Najwyższy postępowanie przed Centralną Komisją nie stwarza kandydatowi na stopień naukowy możliwości toczenia dyskusji na temat recenzji, czy też kwestionowania na drodze postępowania sądowego wystawionych ocen rozprawy habilitacyjnej (dzieła), nawet jeśli zainteresowany jest najgłębiej przekonany, iż nie są one umotywowane, czy niesłuszne lub krzywdzące.
Skarżący musi bowiem zdawać sobie sprawę, że w świetle przepisów ustawy poddaje się on recenzjom i musi się liczyć z tym, że mogą być takie recenzje, których on nie chce zaakceptować. Recenzje bowiem nie stanowią w ścisłym słowa znaczeniu opinii w rozumieniu art. 84 kpa, który to przepis w § 2 odsyła w zakresie regulacji sytuacji prawnej biegłego do przepisów dotyczących świadków, z którymi strona postępowania administracyjnego może polemizować. Recenzje natomiast są wyrazem osobistej oceny dokonanej przez recenzenta zarówno wkładu kandydata w rozwój określonej dyscypliny naukowej , jak i dorobku naukowego.
Z powyższych przyczyn chybiona jest argumentacja skargi kasacyjnej odwołująca się do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2005 r. VCK 659/04, w którym rozważane są kwestie dotyczące oceny przez Sąd opinii biegłego. Jak podkreślił Sąd Najwyższy w powołanym wyżej wyroku z dnia 26 kwietnia 1996 r. sposób przeprowadzenia postępowania tj. powoływanie recenzentów i następnie tajne głosowanie jest gwarancją wolności wyrażenia stanowiska przez członków Prezydium Centralnej Komisji. Sądowa kontrola musi zatem ograniczać się jedynie do tego, czy zachowane były reguły proceduralne, tzn. czy dochowano przepisów dotyczących terminów, quorum i głosowania, czy powołano odpowiednio kwalifikowanych recenzentów, czy przygotowali oni umotywowane recenzje, a także innych przewidzianych przepisami reguł tego postępowania. Okoliczność, iż skarżący uważa, że recenzenci niesprawiedliwie ocenili jego dorobek naukowy i samą pracę habilitacyjną nie dyskwalifikuje tych recenzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w sposób szczegółowy i wnikliwy przeanalizował przepisy regulujące postępowanie w przedmiocie zatwierdzenia uchwały o nadaniu stopnia naukowego doktora habilitowanego i prawidłowo ocenił, iż nie zostały one naruszone w toku postępowania w przedmiotowej sprawie, czemu dał wyraz w obszernym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
W świetle powyższych rozważań należało uznać, że wskazane przez skarżącego zarzuty kasacyjne nie mają uzasadnionych podstaw. W szczególności wobec ustalenia, że postępowanie w sprawie prowadzone było przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów w sposób odpowiadający przepisom ustawy oraz Statutu tej Komisji, nie można podzielić stanowiska, że zaskarżona decyzja, a w konsekwencji także zaskarżony wyrok Sądu I instancji, naruszają przepisy art. 16 i 17 ust. 1 ustawy. Prezentowany przez Centralą Komisję pogląd, iż R. K. nie uzyskał znacznego dorobku naukowego, a przedstawiona przez niego rozprawa habilitacyjna nie stanowi znacznego wkładu autora w rozwój dyscypliny naukowej (historia), oparty jest bowiem na recenzjach powołanych w sposób prawidłowy recenzentów, którymi były osoby spełniające wymogi wskazane w § 9 ust. 1 i 2 Statutu Centralnej Komisji oraz na wynikach tajnego głosowania członków jej Prezydium.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zostały także naruszone wskazane w skardze kasacyjnej przepisy prawa określone jako przepisy postępowania. W tym zakresie uzasadnienie skargi kasacyjnej nie wyjaśnia bliżej, na czym naruszenie tych przepisów miałoby polegać, co utrudnia polemikę z przyjętą przez skarżącego tezą.
Nie można jednak dopatrzyć się w sprawie naruszenia wobec skarżącego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) ani przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) mówiącego o sprawowaniu przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem - w sytuacji, gdy sprawa była rozpoznawana przez sądy administracyjne w dwóch instancjach.
Oczywiście chybiony jest także zarzut naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarga kasacyjna jest bowiem środkiem odwoławczym od orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, przeto jej zarzuty powinny powoływać się na przepisy prawa, w oparciu o które to orzeczenie zostało wydane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydając zaskarżony wyrok opierał się na przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), a nie na przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, których tym samym nie mógł naruszyć. Powyższy zarzut nie może być zatem rozumiany jako naruszenie przepisów postępowania, o którym mowa w art. 174 pkt 2 ppsa.
Z powyższych względów i na podstawie art. 184 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.