I OSK 653/16

Naczelny Sąd Administracyjny2018-01-25
NSAnieruchomościŚredniansa
wywłaszczenienieruchomośćodszkodowanieoperat szacunkowykodeks postępowania administracyjnegoprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiNSAWSAinwestycja drogowa

NSA oddalił skargę kasacyjną Ministra Infrastruktury i Budownictwa, potwierdzając zasadność uchylenia decyzji o odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość z powodu wadliwego uzasadnienia organu.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Ministra Infrastruktury i Budownictwa od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję o odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość. NSA oddalił skargę, uznając, że organ administracji nie uzasadnił wystarczająco rozbieżności w wycenie nieruchomości między dwoma operatami szacunkowymi oraz nie odniósł się do wszystkich zarzutów odwołania. Sąd podkreślił również, że dowód w postaci wyceny sąsiedniej działki, choć istotny, nie mógł być przez organ uwzględniony na etapie postępowania administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Ministra Infrastruktury i Budownictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego o ustaleniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. WSA uznał, że operat szacunkowy, stanowiący podstawę ustalenia odszkodowania, był wadliwy, ponieważ nie wyjaśniono znaczącej różnicy w wartości nieruchomości w porównaniu do wcześniejszego operatu, a także nie odniesiono się do zarzutów skarżącej dotyczących zaniżonej wyceny i porównania z sąsiednią działką. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając argumentację WSA. Sąd podkreślił, że organ administracji nie uzasadnił wystarczająco rozbieżności w wycenie nieruchomości między dwoma operatami szacunkowymi oraz nie odniósł się do wszystkich zarzutów odwołania, naruszając tym samym zasady postępowania administracyjnego. NSA odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów P.p.s.a. w zakresie oceny dowodów i kosztów postępowania, wskazując na brak podstaw do kwestionowania ustaleń sądu pierwszej instancji w tym zakresie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich zarzutów skarżącej, w szczególności do rozbieżności w wycenie nieruchomości między dwoma operatami szacunkowymi.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji zarzucił organowi naruszenie art. 107 § 3 i art. 80 K.p.a. poprzez brak ustosunkowania się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich zarzutów odwołania. NSA potwierdził, że organ nie wyjaśnił powodów niższej kwoty odszkodowania w nowszym operacie w porównaniu do starszego, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że art. 139 K.p.a. ma zastosowanie tylko w postępowaniu odwoławczym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 133 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § §1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § §1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 139

Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 166

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozporządzenie art. 1 § § 1 pkt 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozporządzenie art. 2 § § 2 ust. 3 pkt 5

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ administracji nie uzasadnił wystarczająco rozbieżności w wycenie nieruchomości między dwoma operatami szacunkowymi. Organ administracji nie odniósł się do wszystkich zarzutów skarżącej w uzasadnieniu decyzji.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. poprzez błędne zarzucenie organowi naruszenia art. 15 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i art. 107 § 3 K.p.a. polegające na nieustosunkowaniu się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wszystkich zarzutów odwołania. Zarzuty naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że kserokopia pierwszej strony operatu szacunkowego dla innej nieruchomości może stanowić materiał dowodowy. Zarzuty dotyczące błędnego ustalenia wpisu sądowego i kwoty zwrotu kosztów postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Organ nie ocenił okoliczności sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgodnie z art. 7 i art. 80 K.p.a. Sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną, lecz kontroluje legalność zaskarżonego aktu z punktu widzenia przestrzegania przez organ administracji orzekający w sprawie, wiążących go, w zakresie dotyczącym dokonywania ustaleń faktycznych, reguł proceduralnych.

Skład orzekający

Agnieszka Miernik

sprawozdawca

Maciej Dybowski

przewodniczący

Olga Żurawska - Matusiak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie decyzji administracyjnych, ocena dowodów w postępowaniu administracyjnym, wycena nieruchomości przy wywłaszczeniu, zasady postępowania przed sądami administracyjnymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozbieżności w operatach szacunkowych i sposobu ich uzasadnienia przez organ. Kwestia wpisu sądowego jest bardziej szczegółowa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe uzasadnienie decyzji administracyjnych i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli kwestia merytoryczna (wycena) jest złożona.

Brak uzasadnienia kosztował organ uchylenie decyzji o odszkodowaniu za wywłaszczenie.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 653/16 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2018-01-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-03-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Miernik /sprawozdawca/
Maciej Dybowski /przewodniczący/
Olga Żurawska - Matusiak
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 1154/15 - Wyrok WSA w Warszawie z 2015-10-30
I OZ 565/15 - Postanowienie NSA z 2015-06-03
Skarżony organ
Minister Infrastruktury~Minister Infrastruktury
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 15, art. 138 § 1 pkt. 1, art. 107 § 3, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2017 poz 1369
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant st. inspektor sądowy Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Infrastruktury i Budownictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 1154/15 w sprawie ze skargi S. Z. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 30 października 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 1154/15, po rozpatrzeniu skargi S. Z. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] lutego 2015 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z [...] lipca 2014 r. nr [...].
W uzasadnieniu wyroku Sąd podał następujący stan faktyczny i prawny:
Nieruchomość położona w gminie [...], oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...] ha, decyzją Wojewody Mazowieckiego z [...] października 2010 r. nr [...], została przeznaczona na realizację inwestycji drogowej polegającej na budowie drogi [...] o parametrach trasy ekspresowej na odcinku: koniec obwodnicy [...] – granica województwa mazowieckiego – etap I.
Wojewoda Mazowiecki decyzją z [...] lipca 2014 r. Nr [...] orzekł o ustaleniu na rzecz S. Z. odszkodowania w wysokości [...] zł za przejęcie z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa ww. nieruchomości.
S. Z. wniosła odwołanie od powyższej decyzji.
Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z [...] lutego 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z [...] lipca 2014 r. W uzasadnieniu wskazał, że podstawę dla ustalenia odszkodowania za ww. nieruchomość stanowił operat szacunkowy z [...] czerwca 2014 r. Z operatu tego wynika, że działka nr [...] położona jest na wschodnich peryferiach miasta [...], w pobliżu zieleni izolacyjnej i zabudowy jednorodzinnej, oddalona około 1 km od centrum miasta. Stanowi grunt rolny, posiadający dojazd z publicznej drogi asfaltowej. Z analizy operatu wynika, że na dzień wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, nieruchomość oznaczona jako działka nr [...], położona była na obszarze objętym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta [...], zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] listopada 2000 r. nr [...]. Zgodnie z przepisami ww. studium przedmiotowa działka położona była na obszarze trasy komunikacyjnej – [...]. Dokonując wyceny wywłaszczonej nieruchomości rzeczoznawca majątkowy zastosował podejście porównawcze, metodę porównywania parami przyjmując do porównywania nieruchomości nabywane pod drogi z terenu województwa mazowieckiego z okresu od 2010 r. do dnia wyceny. Wartość nasadzeń roślinnych określono przy zastosowaniu metody odtworzeniowej. Wartość gruntu została ustalona na kwotę [...] zł, w tym wartość nasadzeń roślinnych na kwotę [...] zł. Zdaniem organu analiza sporządzonego operatu szacunkowego nie wykazała istnienia nieprawidłowości, które mogłyby skutkować nieuznaniem tego dowodu. Operat zawiera elementy wymagane przepisami prawa, a jego autor wyczerpująco wyjaśnił przyjętą metodę szacowania nieruchomości oraz szczegółowo scharakteryzował przyjęty rynek transakcyjny.
S. Z. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie od powyższej decyzji. W skardze podniosła, że ustalone odszkodowanie jest rażąco zaniżone w stosunku do rzeczywistej wartości i cen działek o podobnym charakterze położonych w [...]. W szczególności wskazała, że nie uwzględniono utrudnienia dojazdu do działki powstałego w związku z realizacją inwestycji drogowej.
W piśmie procesowym z [...] października 2015 r. wskazała natomiast, że sąsiednia działka o numerze ewidencyjnym [...], wywłaszczona w tym samym trybie, w tym samym czasie, o takich samych parametrach, wyceniona przez tego samego rzeczoznawcę majątkowego, posiada dwukrotnie większą wartość. Świadczy to jej zdaniem, o braku obiektywności w sporządzonej w niniejszej sprawie opinii.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 30 października 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 1154/15 uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody Mazowieckiego. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że będący podstawą ustalenia odszkodowania operat szacunkowy z [...] czerwca 2014 r. jest już drugim operatem sporządzonym dla tej samej nieruchomości. Wcześniejszy operat z [...] listopada 2012 r., stanowiący podstawę ustalenia odszkodowania w decyzji Wojewody Mazowieckiego z [...] września 2013 r., określał wartość wywłaszczonej nieruchomości na kwotę [...] zł. Po dokonaniu ponownej wyceny (z uwagi na wytyczne Ministra Infrastruktury i Rozwoju zawarte w decyzji uchylającej ww. decyzję Wojewody Mazowieckiego i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania) rzeczoznawca majątkowy ustalił wartość nieruchomości na kwotę [...] zł. Skarżąca podnosiła tę okoliczność w złożonym w niniejszej sprawie odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, wskazując jednocześnie, że nie rozumie różnicy w wycenie nieruchomości. Odnosząc się do tego zarzutu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ wyjaśnił, że art. 139 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", ustanawiający zakaz orzekania na niekorzyść strony, ma zastosowanie wyłącznie w postępowaniu odwoławczym. Nie wyjaśnił natomiast skąd wzięła się rozbieżność pomiędzy wartością nieruchomości ustaloną przez tę samą biegłą w operacie z [...] listopada 2012 r. oraz z [...] czerwca 2014 r. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że okoliczność ta jest na tyle istotna, że w operacie z 2014 r. rzeczoznawca wskazała, że ceny są stabilne, co może sugerować, że trend czasowy nie ma znaczenia dla ustalenia wartości nieruchomości. Z tej przyczyny Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że w sprawie doszło do naruszenia przez organ drugiej instancji zasady ogólnej postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 15 w związku z art. 138 §1 pkt 1, art. 107 § 3 oraz art. 80 K.p.a.
Sąd pierwszej instancji wskazał ponadto na złożoną przez skarżącą przy piśmie z [...] października 2015 r. poświadczoną notarialnie kopię pierwszej strony operatu szacunkowego sporządzonego dla nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, za którą ustalono odszkodowanie w niniejszej sprawie. Podniósł, że treść tego dokumentu może mieć istotne znaczenie dla oceny i rozstrzygnięcia kwestii prawidłowości wyceny dokonanej dla potrzeb przedmiotowej sprawy. Dokument ten wskazuje bowiem, że wartość działki nr [...], bezpośrednio sąsiadującej z działką nr [...], o powierzchni większej jedynie o 20 m2, została wyceniona przez tego samego rzeczoznawcę na kwotę [...] zł, a zatem przynajmniej dwukrotnie wyższą niż wartość przedmiotowej nieruchomości. Wobec czego Sąd pierwszej instancji powziął wątpliwości co, do prawidłowości dokumentu, w oparciu o który ustalono odszkodowanie.
Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja Wojewody Mazowieckiego wydane zostały z naruszeniem art. 7, art. 75 §1, art. 77 §1, art. 80 w zw. z art. 76 oraz art. 80 K.p.a., wobec czego musiały zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. W wytycznych dla organu Sąd wskazał, że ponownie prowadząc postępowanie należy ustalić czy sporządzony w dniu [...] czerwca 2017 r. operat szacunkowy zachował swoją aktualność oraz wyjaśnić przyczyny rozbieżności w określeniu wartości nieruchomości sąsiadujących ze sobą.
Minister Infrastruktury i Budownictwa, reprezentowany przez radcę prawnego M. W., wniósł od powyższego wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości. W skardze zarzucił, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; obecnie Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a", naruszenie:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. poprzez błędne zarzucenie organowi naruszenia art. 15 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 i art. 107 § 3 oraz art. 7, art. 75, art. 77 i art. 80 K.p.a. polegające na nieustosunkowaniu się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wszystkich zarzutów odwołania;
- art. 133 § 1 P.p.s.a poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że poświadczona notarialnie kserokopia jedynie pierwszej strony operatu szacunkowego, sporządzonego w innym okresie dla innej nieruchomości, może stanowić materiał dowodowy w sprawie sądowej, a w konsekwencji błędne ustalenie, że pomimo braku wiedzy o tym dokumencie organ dopuścił się naruszenia art. 7, art. 77 §1 i art. 80 K.p.a. w sytuacji, gdy cały materiał dowodowy niezbędny do wydania decyzji został przez organ odwoławczy zgromadzony i rozpatrzony.
Ponadto zaskarżył rozstrzygnięcie dotyczące kosztów postępowania, tj. naruszenie przez Sąd Wojewódzki:
- §1 pkt 1 w związku z § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 221, poz. 2193 ze zm.), powoływanego dalej jako "rozporządzenie", poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że postępowania dotyczące ustalenia odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości na cle publiczny stanowią sprawy o należność w rozumieniu § 1 ww. rozporządzenia, podczas gdy prawidłowa wykładnia uwzględniająca zasadę równości zagwarantowaną w Konstytucji RP prowadzić powinna do przyjęcia, że sprawy te stanowią postępowania dotyczące postępowań z zakresu nieruchomości § 2 ust. 3 pkt 5;
- art. 200 P.p.s.a w związku z § 1 rozporządzenia, poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym ustaleniu kwoty 831,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego na skutek niewłaściwego ustalenia przez Sąd wpisu stosunkowego od skargi na decyzję;
- art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 166 P.p.s.a. poprzez brak uzasadnienia wysokości kwoty 834,00 zł zasądzonej tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podniósł, że analiza zaskarżonego wyroku pozwala stwierdzić, że prawidłowo przeprowadził on postępowanie wyjaśniające w sprawie, a jedynym w tym zakresie zarzutem, jest brak przeprowadzenia dowodu na okoliczność wartości nieruchomości sąsiedniej, która nie jest przedmiotem niniejszej sprawy. Ponadto wskazana przez Sąd rozbieżność pomiędzy wartością nieruchomości określonej w uprzednio sporządzonym w sprawie operacie szacunkowym a wartością nieruchomości wynikająca z aktualnego operatu szacunkowego wynosi zaledwie [...] zł. Rozbieżność ta, zdaniem organu – biorąc pod uwagę blisko dwuletni okres dzielący oba operaty – nie istnieje.
Odnośnie do zarzutów dotyczących zasądzonych w zaskarżonym wyroku kosztów podniósł, że postępowania dotyczące ustalenia odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości, na cel publiczny nie stanową spraw o należność pieniężną w rozumieniu § 1 rozporządzenia, lecz sprawy dotyczące postępowań z zakresu nieruchomości § 2 ust. 3 pkt 5. Należny wpis sądowy wynosił zatem [...] zł. Konsekwencją natomiast błędnie przyjętej podstawy wpisu jest niewłaściwe jego pobranie i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kwoty [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
S. Z. w piśmie z [...] lutego 2016 r. odpowiadając na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 wskazanej ustawy, należy zatem ograniczyć się do zarzutów wskazanych w podstawie skargi kasacyjnej. Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza natomiast związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia oraz wnioskiem.
Skarga nie została uwzględniona.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 §1 pkt 1 lit c P.p.s.a. poprzez błędne zarzucenie organowi administracyjnemu naruszenia art. 107 § 3 i art. 80 K.p.a. polegającego na nieustosunkowaniu się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wszystkich zarzutów odwołania. Z uzasadnienia decyzji wynika bowiem, że organ odwoławczy nie odniósł się do podnoszonych przez skarżącą w odwołaniu wątpliwości. Organ zresztą – jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej - nie zaprzecza temu, że nie wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji powodów ustalenia odszkodowania w operacie szacunkowym z [...] czerwca 2014 r., który stał się podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia, w kwocie niższej niż we wcześniej sporządzonym operacie szacunkowym z [...] listopada 2012 r. dotyczącym tej samej nieruchomości skarżącej. W kwestii tej organ wyjaśnił jedynie, że art. 139 K.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się (...), ma zastosowanie wyłącznie w trybie postępowania odwoławczego a nie w razie wydawania decyzji przez organ pierwszej instancji. Organ w uzasadnieniu tego zarzutu w skardze kasacyjnej wskazał, że rozbieżność w kwotach w zasadzie nie istnieje, gdyż różnica ta wynosi zaledwie [...] zł, co daje około [...] zł/m2. Z uwagi zaś na dwuletni okres dzielący oba operaty szacunkowe kwoty te należy traktować jako tożsame. Poza tym organ uznał, że w ramach swobodnej oceny dowodów okoliczność ta nie miała wpływu na wynik sprawy. Wyjaśnień choćby takich, jakie znalazły się w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, zabrakło w uzasadnieniu decyzji. Oznacza to, że organ nie ocenił okoliczności sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgodnie z art. 7 i art. 80 K.p.a. W tej sytuacji zasadnie Sąd Wojewódzki zarzucił organowi brak szczegółowego ustosunkowania się w uzasadnieniu decyzji do argumentów skarżącej, podkreślając że nie może to być utożsamiane z obowiązkiem ich uwzględnienia.
Rację należy przyznać skarżącemu kasacyjnie, że organ nie naruszył art. 15 w związku z art. 138 §1 pkt 1, art. 75 i art. 77 K.p.a. Organowi bowiem nie przedstawiono na tym etapie postępowania administracyjnego wyciągu z operatu szacunkowego sporządzonego [...] marca 2015 r. i dotyczącego sąsiedniej działki nr [...] w obrębie [...]. Tym samym organ nie mógł dopuścić tego dowodu zgodnie z art. 75 K.p.a i nie można zarzucić mu, że nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego zgodnie z art. 77 § 1 K.p.a.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. wskazać trzeba, że obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza jedynie zakaz wyjścia poza materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy. W ramach zarzutu art. 133 § 1 P.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować dokonanej przez sąd oceny zaskarżonego aktu oraz innych dokumentów, o ile dokumenty te znajdują się w materiale zgromadzonym w aktach sprawy. Z przepisu tego wynika więc jedynie nakaz wyprowadzania oceny prawnej z faktów i dowodów znajdujących odzwierciedlenie w aktach sprawy.
W rozpoznawanej sprawie Sąd włączył do akt sprawy poświadczone notarialnie kserokopię wyciągu z operatu szacunkowego określającego oszacowaną wartość działki nr [...] z obrębu [...],[...] oraz decyzję Wojewody Mazowieckiego z [...] czerwca 2015 r. nr [...] o ustalenia odszkodowania za powyższą działkę, a także załącznik graficzny obrazujący położenie działek nr [...] i nr [...].
Podnoszona w skardze kasacyjnej w ramach zarzutu naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. błędna ocena materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, w tym kwestionowanie znaczenia dla niniejszej sprawy wyceny działki sąsiedniej, nie może zatem odnieść zamierzonego skutku. Sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną, lecz kontroluje legalność zaskarżonego aktu z punktu widzenia przestrzegania przez organ administracji orzekający w sprawie, wiążących go, w zakresie dotyczącym dokonywania ustaleń faktycznych, reguł proceduralnych; orzeka na podstawie akt sprawy, rozpatrując ją na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu. Naruszenie zasady określonej w art. 133 § 1 P.p.s.a., może stanowić, w ramach art. 174 pkt 2 P.p.s.a., usprawiedliwioną podstawę kasacyjną, jeżeli polega w szczególności na: oddaleniu skargi, mimo niekompletnych akt sprawy; pominięciu istotnej części tych akt; przeprowadzeniu postępowania dowodowego z naruszeniem przesłanek wskazanych w art. 106 § 3 P.p.s.a. i oparciu orzeczenia na własnych ustaleniach Sądu, tzn. dowodach lub faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z 24 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 2232/15). Takie zarzuty zaś nie zostały w skardze kasacyjnej postawione.
Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące kosztów postępowania, a skupiające się na błędnym ustaleniu wpisu sądowego od skargi S. Z. na decyzję w przedmiocie ustalenie odszkodowania i co za tym idzie błędnym ustaleniu kwoty [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, również pozostają bezzasadne. Kwestię sporną stanowi to, czy w sprawie niniejszej powinien być pobrany wpis stały, czy stosunkowy – tak jak w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna. Skarżący kasacyjnie pomija to, że w sprawie zostało wydane postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 czerwca 2015 r. sygn. akt I OZ 565/15 oddalające zażalenie S. Z. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 kwietnia 2015 r. wzywające pełnomocnika skarżącej do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł. Wysokość wpisu ustalono stosownie do § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 2193 ze zm.). Naczelny Sad Administracyjny w postanowieniu uznał, że prawidłowo Przewodniczący przyjął, że należnym wpisem od skargi na decyzję w przedmiocie ustalenia odszkodowania jest wpis stosunkowy. To bowiem charakter sprawy, w której wniesiono skargę, a ściślej to, czy przedmiot skargi wiąże się bezpośrednio z określonymi świadczeniami pieniężnymi, będzie przesądzał o tym, jaki rodzaj wpisu strona będzie zobowiązana uiścić. Skarga wniesiona w sprawie, w której organ administracji orzekł w oddzielnej decyzji o ustaleniu i przyznaniu określonej kwoty odszkodowania, objęta jest wpisem stosunkowym, gdyż przedmiotem zaskarżenia w rozumieniu przepisów art. 215 § 1, art. 216 i art. 231 P.p.s.a jest należność pieniężna. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał ponadto, że wprawdzie w uchwale siedmiu sędziów z dnia z 20 maja 2010 r. sygn. akt I OPS 14/09 uznano, że w sprawie ze skargi na decyzję administracyjną o wywłaszczeniu nieruchomości i ustaleniu wysokości odszkodowania pobiera się wpis stały określony w § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, także wówczas, gdy skarżący kwestionuje tylko wysokość ustalonego odszkodowania, jednak wspomniana uchwała w niniejszym przypadku nie znajduje zastosowania. Przedmiotem zaskarżonej decyzji było bowiem jedynie ustalenie i wypłata odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Określając rodzaj wpisu sądowego nie można zatem utożsamiać spraw, w których przedmiotem zaskarżenia, tak jak w niniejszej sprawie, jest decyzja ustalająca odszkodowanie ze sprawami, których skargi dotyczą decyzji zawierających orzeczenie o wywłaszczeniu oraz ustaleniu odszkodowania jako obligatoryjnym elemencie decyzji o wywłaszczeniu.
Z tej przyczyny nie są zasadne zarzuty naruszenia §1 pkt 1 w związku z § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 200 P.p.s.a w związku z § 1 tego rozporządzenia.
Zgodzić się trzeba ze skarżącym kasacyjnie organem, że Sąd Wojewódzki nie wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jakie koszty składają się na kwotę [...] zł zasądzoną na rzecz skarżącej od organu tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jednak jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 P.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. W rozpoznawanej sprawie zaś nietrudno jest wywieść, że na kwotę zasądzonych kosztów sądowych złożyła się kwota wpisu sądowego od skargi - [...] zł i kwota [...] zł stanowiąca koszt dojazdu na rozprawę sądową (protokół rozprawy z [...] października 2015 r., k – 54 akt sadowych). A zatem brak szczegółowego odniesienia się przez Sąd Wojewódzki do kwestii kosztów nie rzutuje na wynik sprawy.
Z powyższych przyczyn orzeczono na podstawie art. 184 P.p.s.a. o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI