I OSK 650/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy była skarga kasacyjna od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił skargę na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy. Organy inspekcji pracy nakazały pracodawcy (S.P.W.S.P. w R.) umieszczenie pracownika A.P. w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, zgodnie z ustawą o emeryturach pomostowych. Uznano, że praca psychologa w oddziale terapeutycznym, polegająca na bezpośrednim kontakcie z pacjentami uzależnionymi, kwalifikuje się jako praca o szczególnym charakterze (poz. 23 załącznika nr 2 do ustawy). Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko, wskazując, że pojęcie 'personelu medycznego' jest szersze niż 'osoba wykonująca zawód medyczny' i obejmuje również psychologów. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił jednak wyrok WSA. Sąd kasacyjny stwierdził, że spory dotyczące kwalifikacji pracy dla celów emerytury pomostowej oraz obowiązek opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych należą do właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i sądów powszechnych, a nie Państwowej Inspekcji Pracy. Organy inspekcji pracy i WSA naruszyły przepisy o właściwości, rozstrzygając sprawę należącą do kompetencji sądów pracy i ubezpieczeń społecznych. NSA podkreślił, że umieszczenie pracownika w ewidencji nie przesądza o jego prawie do emerytury pomostowej, a jedynie dokumentuje wykonywanie pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie właściwości organów w sprawach dotyczących emerytur pomostowych i kwalifikacji pracy.
Dotyczy specyficznej sytuacji sporu między inspekcją pracy a ZUS/sądami powszechnymi w kontekście emerytur pomostowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy spór dotyczący kwalifikacji pracy psychologa jako pracy o szczególnym charakterze dla celów emerytury pomostowej należy do właściwości Państwowej Inspekcji Pracy, czy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i sądów powszechnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Spory dotyczące kwalifikacji pracy dla celów emerytury pomostowej oraz obowiązek opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych należą do właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i sądów powszechnych, a nie Państwowej Inspekcji Pracy.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że organy inspekcji pracy i sądy administracyjne naruszyły przepisy o właściwości, rozstrzygając sprawę należącą do kompetencji sądów pracy i ubezpieczeń społecznych. Umieszczenie pracownika w ewidencji nie przesądza o jego prawie do emerytury pomostowej.
Czy praca psychologa wykonującego obowiązki w oddziale terapeutycznym, w bezpośrednim kontakcie z pacjentami, kwalifikuje się jako praca o szczególnym charakterze w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych?
Odpowiedź sądu
Choć WSA uznał, że praca psychologa kwalifikuje się jako praca o szczególnym charakterze, NSA nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie z uwagi na brak właściwości.
Uzasadnienie
WSA uznał psychologa za personel medyczny w rozumieniu ustawy, podczas gdy NSA skupił się na kwestii właściwości organów do rozstrzygania sporów w tym zakresie.
Czy pojęcie 'personelu medycznego' w kontekście emerytur pomostowych jest szersze niż definicja 'osoby wykonującej zawód medyczny'?
Odpowiedź sądu
WSA przyjął, że pojęcie 'personelu medycznego' jest szersze i obejmuje psychologów, jednak NSA nie odniósł się do tego bezpośrednio z uwagi na kwestię właściwości.
Uzasadnienie
WSA dokonał wykładni językowej i systemowej, wskazując na szersze znaczenie terminu 'personel medyczny' w kontekście ustawy o emeryturach pomostowych.
Przepisy (6)
Główne
u.e.p. art. 41 § ust. 4 pkt. 2
Ustawa o emeryturach pomostowych
Nakaz umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.
u.p.i.p. art. 11a
Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy
Uprawnienia organów PIP do nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji.
Pomocnicze
u.e.p. art. 3 § ust. 3
Ustawa o emeryturach pomostowych
Definicja prac o szczególnym charakterze.
u.e.p. art. 3 § ust. 5
Ustawa o emeryturach pomostowych
Wymóg pełnego wymiaru czasu pracy przy pracach o szczególnym charakterze.
u.o.z.p.
Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego
Przepisy dotyczące ochrony zdrowia psychicznego, powołane w kontekście kontaktu z pacjentami.
u.dz.l. art. 2 § pkt 2
Ustawa o działalności leczniczej
Definicja osoby wykonującej zawód medyczny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spór o kwalifikację pracy dla celów emerytury pomostowej należy do właściwości ZUS i sądów powszechnych, a nie inspekcji pracy. • Organy inspekcji pracy i WSA naruszyły przepisy o właściwości.
Odrzucone argumenty
Praca psychologa w oddziale terapeutycznym jest pracą o szczególnym charakterze. • Pojęcie 'personelu medycznego' jest szersze niż 'osoba wykonująca zawód medyczny'.
Godne uwagi sformułowania
spory dotyczące kwalifikacji pracy dla celów emerytury pomostowej należą do właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i sądów powszechnych • organy inspekcji pracy i sądy administracyjne naruszyły przepisy o właściwości • umieszczenie pracownika w ewidencji nie przesądza o jego prawie do emerytury pomostowej
Skład orzekający
Marek Stojanowski
przewodniczący
Jan Paweł Tarno
członek
Marian Wolanin
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości organów w sprawach dotyczących emerytur pomostowych i kwalifikacji pracy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sporu między inspekcją pracy a ZUS/sądami powszechnymi w kontekście emerytur pomostowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej – właściwości organów w sporach o świadczenia emerytalne, co jest kluczowe dla wielu pracodawców i pracowników. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe określenie, który organ ma kompetencje do rozstrzygania danej sprawy.
“Kto decyduje o Twojej emeryturze? NSA rozgranicza kompetencje inspekcji pracy i ZUS.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.