II SA/Bk 785/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2021-11-30
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościgospodarka nieruchomościamicel publicznystacja transformatorowaograniczenie sposobu korzystaniaplan miejscowyrokowniasłużebnośćWSAadministracja budowlana

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę właścicieli nieruchomości na decyzję Wojewody ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości w celu budowy stacji transformatorowej, uznając spełnienie przesłanek prawnych.

Skarżący kwestionowali decyzję Wojewody ograniczającą sposób korzystania z ich nieruchomości na cele budowy stacji transformatorowej. Zarzucali naruszenie przepisów K.p.a. i u.g.n., w tym brak należytego informowania, brak rokowań oraz niezgodność z planem miejscowym. Sąd uznał, że inwestycja jest celem publicznym, zgodnym z planem miejscowym, a rokowania zostały przeprowadzone bezskutecznie. Sąd oddalił skargę, wskazując, że kwestie odszkodowania i opinii środowiskowej będą rozpatrywane na późniejszych etapach.

Sprawa dotyczyła skargi T. G. i K. G. na decyzję Wojewody P., która ograniczyła sposób korzystania z ich nieruchomości w celu przeprowadzenia inwestycji celu publicznego – budowy kontenerowej stacji transformatorowej. Starosta wydał pierwotną decyzję, którą następnie sprostowano. Skarżący w odwołaniu zarzucili naruszenie szeregu przepisów K.p.a. i ustawy o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.), m.in. brak należytego informowania, uniemożliwienie udziału w postępowaniu osobom z prawem służebności, niezbadanie zgodności inwestycji z planem miejscowym, pozorność rokowań oraz naruszenie zasady zaufania do władzy publicznej. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty w mocy, uznając, że inwestycja jest celem publicznym, zgodnym z planem miejscowym, a rokowania były bezskuteczne z powodu braku zgody właścicieli. Skarżący wnieśli skargę do WSA, podnosząc dodatkowo zarzuty dotyczące braku opinii o oddziaływaniu na środowisko i zajęcia nieruchomości bez odszkodowania. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że decyzja została wydana na podstawie obowiązujących przepisów. Sąd potwierdził, że inwestycja jest celem publicznym, zgodnym z planem miejscowym, a rokowania były konieczne i bezskuteczne. Kwestie opinii środowiskowej i odszkodowania zostały uznane za nierozpatrywane na tym etapie postępowania, wskazując na odrębne procedury.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, ograniczenie jest zgodne z planem miejscowym, a przesłanki prawne, w tym potrzeba realizacji celu publicznego i bezskuteczność rokowań z właścicielem, zostały spełnione.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że inwestycja budowy stacji transformatorowej jest celem publicznym, zgodnym z ustaleniami planu miejscowego, który przewidywał lokalizację tego typu obiektu. Stwierdzono również, że rokowania z właścicielami były konieczne i zakończyły się bez porozumienia, co uzasadniało wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.g.n. art. 124 § 1 i 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Określa przesłanki wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na przeprowadzenie inwestycji celu publicznego, gdy właściciel nie wyraża zgody. Wymaga zgodności z planem miejscowym lub decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz poprzedzenia rokowań z właścicielem.

Pomocnicze

u.g.n. art. 6 § pkt 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Definiuje cele publiczne, w tym inwestycje związane z budową i utrzymaniem ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.

K.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ich prawa i obowiązki.

K.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy prawa stron do czynnego udziału w postępowaniu.

K.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy stron postępowania administracyjnego.

K.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy obowiązku wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

K.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy oceny mocy dowodowej materiału dowodowego przez organ.

Prawo budowlane art. 35 § ust. 1 pkt 1 lit. b

Ustawa - Prawo budowlane

Określa wymagania dotyczące zgodności projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska na etapie wydawania pozwolenia na budowę.

u.g.n. art. 129 § ust. 1 w zw. z ust. 5 pkt 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Reguluje kwestię wydawania odrębnej decyzji o odszkodowaniu w przypadku ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.

Konstytucja RP art. 64

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Gwarantuje prawo własności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Inwestycja stanowi cel publiczny. Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Rokowania z właścicielami nieruchomości były przeprowadzone, ale zakończyły się bez porozumienia. Opinia o oddziaływaniu na środowisko nie jest wymagana na etapie decyzji zezwalającej na inwestycję celu publicznego. Kwestia odszkodowania zostanie rozstrzygnięta w odrębnym postępowaniu.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 9 K.p.a. przez zaniechanie należytego informowania stron. Naruszenie art. 10 w zw. z art. 28 K.p.a. przez uniemożliwienie udziału w postępowaniu właścicielom służebności. Naruszenie art. 124 ust. 1 u.g.n. przez zaniechanie zbadania zgodności inwestycji z planem miejscowym. Naruszenie art. 124 ust. 3 u.g.n. przez pozorność rokowań. Naruszenie art. 8 ust. 1 K.p.a. przez naruszenie zasady proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 K.p.a. przez brak wszechstronnego zebrania materiału dowodowego. Brak opinii o oddziaływaniu na środowisko. Zajęcie nieruchomości bez zapłaty odszkodowania. Decyzja wydana na podstawie nieaktualnych faktów.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja ograniczająca sposób korzystania przez skarżących z ich nieruchomości została wydana na podstawie obowiązujących norm prawa i w granicach zakreślonych treścią norm prawa, co dla sądu administracyjnego, kontrolującego zaskarżony akt wyłącznie poprzez pryzmat jego zgodności z prawem, stanowi uzasadnioną podstawę dla oddalenia skargi. Rokowania stanowią tryb cywilnoprawny i rządzi nimi zasada swobody umów. Wystarczy więc, że tylko jedna strona nie zgadza się na warunki zaproponowane przez drugą ze stron, aby można było przyjąć, że rokowania okazały się bezskuteczne. Na obecnym etapie postępowania bezzasadny jest zarzut braku opinii oddziaływania na środowisko w związku z ewentualnym promieniowaniem elektroenergetycznym. Stanowisko skarżącego wyrażone na rozprawie prowadzi do wniosku, że główny zarzut dotyczy wysokości ewentualnego odszkodowania za zajęty grunt. Odnosząc się do tego wskazać należy, że w przypadku ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości, wydaje się odrębną decyzję o odszkodowaniu.

Skład orzekający

Małgorzata Roleder

przewodniczący

Grażyna Gryglaszewska

sprawozdawca

Barbara Romanczuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na cele publiczne, w szczególności w kontekście zgodności z planem miejscowym, obowiązku przeprowadzenia rokowań oraz rozstrzygania kwestii środowiskowych i odszkodowawczych na odrębnych etapach postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy stacji transformatorowej, ale zasady interpretacji przepisów są szersze. Brak rozstrzygnięcia kwestii odszkodowania i opinii środowiskowej na tym etapie może być istotnym ograniczeniem dla stron.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu ograniczenia prawa własności na cele publiczne, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości. Zawiera szczegółowe omówienie procedury i przesłanek prawnych.

Czy Twoją nieruchomość można zająć pod inwestycję celu publicznego? Sąd wyjaśnia kluczowe zasady.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bk 785/21 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2021-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-10-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Barbara Romanczuk
Grażyna Gryglaszewska /sprawozdawca/
Małgorzata Roleder /przewodniczący/
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 647/22 - Wyrok NSA z 2023-06-29
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1990
art. 6 pkt 2, art. 124 ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 listopada 2021 r. sprawy ze skargi T. G. i K. G. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na przeprowadzenie inwestycji celu publicznego oddala skargę
Uzasadnienie
Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności.
Starosta Powiatu B., po rozpatrzeniu wniosku PGE S.A. z siedzibą w L., decyzją z [...] lutego 2021 r., nr [...], ograniczył sposób korzystania z nieruchomości położonej w obrębie K., gm. C., oznaczonej jako działka nr [...], poprzez udzielenie Spółce zezwolenia na przeprowadzenie inwestycji celu publicznego, polegającej na budowie kontenerowej stacji transformatorowej SN/nN wraz z liniami kablowymi SN 15kV i nN 0,4kV. W sentencji decyzji organ określił obszar zajęcia gruntu na czas budowy w wielkości 12,5 m2, a po zakończeniu budowy obszar zajęcia gruntu o pow. 10 m2, zgodnie z załącznikiem graficznym stanowiącym integralną część decyzji.
Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli T. i K. G., właściciele przedmiotowej nieruchomości. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1) art. 9 K.p.a., przez zaniechanie należytego i wyczerpującego informowania stron o okoliczności związanej z uzyskaniem uzgodnienia z [...] stycznia 2021 r. w przedmiocie usytuowania projektowanego uzbrojenia terenu;
2) art. 10 w zw. z art. 28 K.p.a., przez uniemożliwienie udziału w postępowaniu właścicielom działki nr [...], na rzecz których ustanowiona jest służebność przechodu i przejazdu przez działkę nr [...];
3) art. 124 ust. 1 u.g.n., przez zaniechanie zbadania zgodności inwestycji z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tj. czy lokalizacja inwestycji została wyraźnie wskazana w miejscowym planie;
4) art. 124 ust. 3 u.g.n., przez bezpodstawne uznanie, że zakład energetyczny prawidłowo przeprowadził rokowania ze skarżącymi, w sytuacji gdy z okoliczności sprawy wynika, że rokowania miały charakter pozorny i nie obejmowały wszystkich istotnych elementów warunków przyszłej umowy, w szczególności inwestor nie poinformował właścicieli nieruchomości o obszarze zajęcia gruntu na czas budowy, nie wykazał zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzeni oraz całkowicie zaniechał rokowań względem właściciela nieruchomości władnącej, któremu przysługuje służebność na działce nr [...];
5) art. 8 ust. 1 K.p.a., przez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej poprzez naruszenie proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania;
6) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a., przez brak wszechstronnego zebrania materiału dowodowego w sprawie oraz oparcie rozstrzygnięcia bez prawidłowego ustalenia stanu faktycznego.
Odwołujący się zauważyli również błąd w załączniku graficznym zaskarżonej decyzji, w zakresie wskazania nieprawidłowej gminy (W.), na terenie której położona jest nieruchomość, co ich zdaniem uniemożliwia wykonanie decyzji. Strony wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie o odmowie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W związku z zasygnalizowanym błędem, Starosta Powiatu B., postanowieniem z [...] marca 2021 r., sprostował oczywistą omyłkę pisarską w części opisowej załącznika do decyzji z [...] lutego 2021 r., poprzez wpisanie "gm. C.", zamiast "gm. W.". Po rozpatrzeniu zażalenia T. i K. G., Wojewoda P., ostatecznym postanowieniem z [...] kwietnia 2021 r., utrzymał w mocy postanowienie z [...] marca 2021 r.
Na etapie postępowania odwoławczego Wojewoda P. w piśmie z [...] kwietnia 2021 r. zwrócił się do organu pierwszej instancji o uzupełnienie materiału dowodowego w zakresie wskazania właściciela nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...] oraz położenia tej nieruchomości. Wyjaśniono, że w Dziale III księgi wieczystej nr [...], prowadzonej dla nieruchomości, oznaczonej m.in. jako działka nr [...], widnieje wpis o ustanowionej służebności przechodu i przejazdu przez tę działkę po takim obszarze działki obciążonej, jaki przylega bezpośrednio do działki władnącej do czasu przejścia własności działki nr [...] na rzecz Gminy C. na poszerzenie istniejącej drogi. Ww. ograniczone prawo dotyczy każdoczesnych właścicieli działki nr [...]. Poinformowano, że organ odwoławczy, na podstawie przekazanych wraz z odwołaniem akt sprawy oraz serwisu geoportal.gov.pl. nie mógł również ustalić położenia działki nr [...]. W związku z powyższym istnieje wątpliwość, czy działka nr [...] aktualnie występuje w ewidencji gruntów. W związku z brakiem odpowiedzi Starosty Powiatu B., organ odwoławczy w piśmie z [...] czerwca 2021 r. ponowił prośbę o uzupełnienie materiału dowodowego. Organ pierwszej instancji żądane dokumenty przesłał przy piśmie z [...] lipca 2021 r. wraz z wyjaśnieniami, że działka nr [...] została podzielona na działki: nr [...]
Wojewoda P. decyzją z [...] września 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa, zaś zarzuty odwołania nie mogą stanowić podstawy do jej uchylenia. W uzasadnieniu organ stwierdził, że z art. 124 ust. 1 i 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r., poz. 1990 ze zm.; dalej powoływana jako u.g.n.) wynika, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości możliwe jest tylko przy łącznym spełnieniu następujących przesłanek:
1) planowana inwestycja ma charakter inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 6 u.g.n.;
2) ograniczenie ma być zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego w przypadku braku planu;
3) właściciel nie wyraża zgody na realizację inwestycji na jego działce, co potwierdzają udokumentowane rokowania pomiędzy inwestorem a właścicielem.
Przechodząc do oceny spełnienia tych przesłanek w sprawie niniejszej organ odwoławczy w pierwszej kolejności stwierdził, że przedmiotowa inwestycja, polegająca na budowie kontenerowej stacji transformatorowej SN/nN wraz z liniami kablowymi SN 15kV i nN 0,4kV, niewątpliwie stanowi cel publiczny.
Następnie wskazano, że teren obejmujący działkę skarżących jest objęty ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy C. w granicach administracyjnych obejmujących wyodrębnione obszary funkcjonalne - uchwała nr XXVII/244/01 Rady Miejskiej w C. z 27 grudnia 2001 r. (Dz. Urz. Woj. P. z 2002 r., nr 4, poz. 70).
Organ odwoławczy zgodził się z organem pierwszej instancji, że wnioskowane ograniczenie jest zgodne z aktem prawa miejscowego. Obszar wnioskowanego ograniczenia położony jest na terenie oznaczonym symbolem MR, MN, UR, UH, UG, Ul, które oznaczają obszary przemieszanej zabudowy zagrodowej istniejącej i projektowanej jednorodzinnej, tereny drobnego przemysłu i rzemiosła usługowego, tereny usług handlowych o powierzchni użytkowej nieprzekraczającej 1000 m2 i gastronomicznych oraz usługi inne nieuciążliwe nie określone w planie miejscowym.
Wskazano, że na załączniku graficznym miejscowego planu, w pobliżu zachodniego narożnika działki nr [...], sąsiadującej z przedmiotową nieruchomością, zaznaczona jest stacja transformatorowa. Z uwagi jednak na jakość rysunku i jej skalę nie można precyzyjnie określić jej położenia. Podkreślono przy tym, że planowana kontenerowa stacja transformatorowa ma zastąpić przeznaczoną do rozbiórki słupową stację transformatorową na nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...], która znajduje się w północnej części nieruchomości i przy zachodnim narożniku działki nr [...]. Należy zatem stwierdzić, zdaniem organu odwoławczego, że akt prawa miejscowego przewidział stację transformatorową na tym obszarze. Dodano przy tym, że zapisy miejscowego planu w § 3 pkt 4.6.3. dopuszczają zmianę lokalizacji stacji transformatorowych pod warunkiem, że nie będzie to kolidowało z istniejącym i projektowanym zagospodarowaniem terenu i zachowane będą obowiązujące w tym zakresie przepisy szczególne. W punkcie 4.7 uchwałodawca wskazał natomiast, że pokazany na rysunku planu rozrząd uzbrojenia, może ulegać zmianom pod warunkiem uzgodnienia z ZUD na etapie projektu budowlanego. Jak ustalił organ pierwszej instancji lokalizacja stacji transformatorowej została uzgodniona na naradzie koordynacyjnej w dniu [...] stycznia 2021 r. Wyjaśniono przy tym, że skrót "ZUD" oznaczał zespół uzgadniania dokumentacji projektowej, który został w 2014 r. zastąpiony naradami koordynacyjnymi.
Biorąc pod uwagę powyższe organ odwoławczy stwierdził, że wnioskowane ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości jest zgodne z ustaleniami planu miejscowego.
Odnośnie spełnienia obowiązku przeprowadzenia rokowań, o których mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n., wskazano że spełnienie tego warunku oznacza taką sytuację, w której pomimo prowadzonych rozmów, nie doszło do zawarcia umowy, a inwestor określił i zaproponował właścicielowi konkretne warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 u.g.n. Niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy w ogóle nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażaniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia.
Z dokumentacji zebranej w przedmiotowej sprawie wynika, że inwestor w pismach z [...] kwietnia i [...] lipca 2020 r. zwracał się do właścicieli nieruchomości o wyrażenie zgody na realizację inwestycji. W odpowiedzi T. i K. G. w piśmie z [...] lipca 2020 r. nie wyrazili zgody na wejście w teren działki nr [...] w celu rozbiórki istniejącej słupowej stacji transformatorowej i budowie kontenerowej stacji transformatorowej wraz z liniami kablowymi SN i nN.
Mając na uwadze powyższy stan faktyczny, organ odwoławczy stwierdził, że stwierdzić należy, że wniosek złożony w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n., poprzedzały rokowania, jednak strony nie doszły do porozumienia. Skarżący precyzyjnie przedstawili swoje stanowisko w sprawie, a więc inwestor nie był zobowiązany do prowadzenia dalszych negocjacji.
Odnosząc się do zarzutu odwołania, że rokowania miały charakter pozorny i nie obejmowały wszystkich istotnych elementów warunków przyszłej umowy wyjaśniono, że w postępowaniu administracyjnym nie podlegają ocenie same warunki negocjacji, proponowana kwota odszkodowania, jak i okoliczność, czy inwestor zaproponował właścicielowi takie warunki, które są dla niego korzystne, czy takie, które są dla niego nie do przyjęcia. Rokowania stanowią tryb cywilnoprawny i rządzi nimi zasada swobody umów. Wystarczy więc, że tylko jedna strona nie zgadza się na warunki zaproponowane przez drugą ze stron, aby można było przyjąć, że rokowania okazały się bezskuteczne.
W kwestii braku poinformowania właścicieli nieruchomości na etapie rokowań o obszarze zajęcia gruntów na czas budowy wskazano, że zgodnie z załącznikiem graficznym, dołączonym do pism inwestora z [...] kwietnia i [...] lipca 2020 r., zwymiarowano zakres planowanej służebności (obszar koloru zielonego). Zakres ten jest zbieżny z obszarem trwałego zajęcia na załączniku graficznym zaskarżonej decyzji. Natomiast, fakt określenia w postępowaniu administracyjnym dodatkowo obszaru tymczasowego zajęcia nieruchomości na czas prowadzenia robót budowlanych kolorem niebieskim nie ma wpływu na skuteczność przeprowadzonych rokowań.
Inwestor nie miał również obowiązku w trakcie rokowań wykazywać właścicielom nieruchomości zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Ustosunkowując się do zarzutu o braku rokowań, oraz zapewnieniu czynnego udziału w postępowania właścicielom działki nr [...], na rzecz których jest ustanowiona służebność przechodu i przejazdu przez działkę nr [...], wskazano że organ odwoławczy przeprowadził w tym zakresie postępowanie wyjaśniające. Ustalono, że działka o uprzednim nr [...] (obecnie działki nr: [...]), graniczyła w południowej części z działką nr [...]. Zatem, planowane ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w jej północnej części, nie ma żadnego wpływu na ustanowioną służebność przechodu i przejazdu. Tym samym niezasadne okazały się zarzuty o braku udziału w postępowania innych osób lub rokowań z tymi osobami.
Zdaniem organu odwoławczego nietrafny jest również zarzut o naruszeniu art. 9 K.p.a., poprzez zaniechanie należytego i wyczerpującego informowania stron w zakresie uzgodnienia z [...] stycznia 2021 r. w przedmiocie usytuowania projektowanego uzbrojenia terenu. Jak wynika z akt sprawy, organ pierwszej instancji dołączył do materiału dowodowego protokół z narady koordynacyjnej wraz z mapą na której zaznaczona jest projektowana kontenerowa stacja transformatorowa z liniami kablowymi. Następnie zawiadomieniem z [...] stycznia 2021 r. zawiadomiono strony o możliwości zapoznania się z całością akt sprawy. Nie należy zatem czynić organowi zarzutu w zakresie niewyczerpującego informowania stron, skoro to od woli samej strony zależy, czy strona skorzysta z przysługującego jej prawa wglądu w akta sprawy, oraz z jaką dokładnością to uczyni.
Odnosząc się do uwag o nierównym traktowaniu stron, czy naruszenia zasady bezstronności, wskazano że decyzje wydawane na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. ze swej istoty naruszają interes własny strony (właściciela nieruchomości). W przedmiotowej sprawie, wyjaśniono stronom dlaczego ich prawa mają zostać ograniczone w określonym zakresie. Wyjaśniono przy tym, że zakres ochrony prawa własności nie jest bezwzględny. Prawo własności jest prawem zagwarantowanym konstytucyjnie, co wynika z art. 64 Konstytucji RP, a jego ograniczenie jest możliwe tylko ustawą. Jedną z nich jest ustawa o gospodarce nieruchomościami.
Wojewoda podniósł, że choć zrozumiały jest sprzeciw właścicieli nieruchomości na ograniczenie ich prawa własności, to ustawodawca przewiduje takie ograniczenie. Nie czyni jednak tego dowolnie. Ustawa o gospodarce nieruchomościami jasno wskazuje na konieczność zgodności ograniczenia z planem miejscowym lub decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego. W wypadku skarżących są to ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które przewidują lokalizację stacji transformatorowej, co potwierdza załącznik graficzny aktu prawa miejscowego.
Podsumowując, w ocenie organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki warunkujące wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...], położonej w obrębie K., gm. C., powiat b.. Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości jest zgodne z planem miejscowym, a właściciele nieruchomości nie wyrazili zgody na jej udostępnienie na warunkach zaproponowanych przez Inwestora. Decyzja Starosty Powiatu B. wraz z załącznikiem graficznym, sprostowanym postanowieniem z 12 marca 2021 r., wskazuje jednoznacznie zarówno położenie inwestycji na nieruchomości, jak i zakres uszczuplenia władztwa w zakresie niezbędnym dla jej prawidłowego wykonania.
Stwierdzono również, że organ pierwszej instancji przeprowadził prawidłowo postępowanie zmierzające do wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy, a tym samym z zachowaniem reguł przewidzianych w art. 7, 77 i 80 K.p.a. Ponadto Wojewoda z uwagi na zarzuty związane z ustanowioną na przedmiotowej nieruchomości służebnością przechodu i przejazdu przeprowadził dodatkowe postępowanie w celu uzupełniania dowodów i materiałów w sprawie, które nie wpłynęły na prawidłowość decyzji organu pierwszej instancji.
Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego wnieśli T. i K. G., zarzucając bezprawne zajęcie części nieruchomości bez zapłaty odszkodowania za jej użytkowanie. Skarżący podnieśli, że kwestionowana decyzja została wydana bez opinii oddziaływania na środowisko oraz na podstawie nieaktualnych faktów, gdyż droga została zbudowana i poszerzona dwa lata temu i nie ma aktualnie planów na kolejne poszerzenie drogi.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do braku opinii oddziaływania na środowisko w związku z ewentualnym promieniowaniem elektroenergetycznym, wyjaśniono że brak było podstaw prawnych do żądania takiego dokumentu od inwestora na obecnym etapie planowanego przedsięwzięcia. Decyzja wydana w oparciu o przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. ma jedynie umożliwiać realizację inwestycji celu publicznego, gdyż daje inwestorowi prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane i stwarza warunki do wystąpienia z wnioskiem o pozwolenie na budowę. Dopiero na etapie udzielenia pozwolenia na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, o czym stanowi wprost art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo budowlane. W związku z powyższym, stanowisko skarżących o wydaniu zaskarżonej decyzji bez opinii oddziaływania na środowisko jest niezasadne na obecnym etapie przygotowywania inwestycji. Ustosunkowując się do zarzutu o zajęciu nieruchomości bez zapłaty odszkodowania wyjaśniono, że ustalenie wysokości odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania możliwe jest dopiero po zakończeniu prac na nieruchomości, gdyż dopiero wówczas jest możliwość określenia wartości wszelkich powstałych szkód oraz do ustalenia czy doszło do zmniejszenia wartości nieruchomości. Zatem, wszelkie kwestie dotyczące szkód i obniżenia wartości nieruchomości będą przedmiotem odrębnego postępowania prowadzonego przez Starostę Powiatu B. po zakończeniu budowy. Jako niezrozumiały oceniono zarzut, że decyzja Wojewody P. została wydana na podstawie nieaktualnych faktów. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazywał, że droga ma zostać poszerzona. Sformułowania o "poszerzeniu istniejącej drogi", wynikały wyłącznie z przywołania treści wpisów o ustanowionej służebności przechodu i przejazdu w Dziale III księgi wieczystej nr [...], prowadzonej dla nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...]. Jak ustalono w postępowaniu odwoławczym planowane ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w jej północnej części, nie ma żadnego wpływu na ustanowioną służebność przechodu i przejazdu w południowej części ww. działki.
Na rozprawie w dniu 30 listopada 2021 r. skarżący poparł skargę i podał, że nie zgadza się, aby jego grunt dożywotnio został zajęty przez Spółkę za 700 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Sąd nie dopatrzył się bowiem w zaskarżonej decyzji zarzucanego przez skarżących naruszenia przepisów prawa. Decyzja ograniczająca sposób korzystania przez skarżących z ich nieruchomości została wydana na podstawie obowiązujących norm prawa i w granicach zakreślonych treścią norm prawa, co dla sądu administracyjnego, kontrolującego zaskarżony akt wyłącznie poprzez pryzmat jego zgodności z prawem, stanowi uzasadnioną podstawę dla oddalenia skargi.
Zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n., stanowiącym materialnoprawną podstawę kwestionowanej decyzji, starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może w drodze decyzji ograniczyć sposób korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje – jak stanowi cytowany przepis – zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Treść przytoczonego przepisu wskazuje zatem, że przesłankami uzasadniającymi jego zastosowanie są:
- uzasadniona miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego potrzeba przeprowadzenia przez daną nieruchomość inwestycji liniowej celu publicznego służącej przesyłaniu lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, łączności publicznej i sygnalizacji wraz z niezbędnymi do korzystania z instalacji obiektami i urządzeniami towarzyszącymi;
- brak zgody właściciela nieruchomości na przeprowadzenie przez jego nieruchomość opisanej wyżej inwestycji.
Stosownie do art. 6 pkt 2 u.g.n. celami publicznymi w rozumieniu ustawy są, między innymi, inwestycje polegające na budowie i utrzymywaniu ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. W świetle powyższej definicji stwierdzić należy, że zasadnie w sprawie niniejszej oceniono, że inwestycja polegającej na budowie kontenerowej stacji transformatorowej SN/nN wraz z liniami kablowymi SN 15kV i nN 0,4kV niewątpliwie realizuje cel publiczny.
Prawidłowo także organy oceniły, że realizacja tej inwestycji na nieruchomości skarżących została przewidziana ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy C. w granicach administracyjnych obejmujących wyodrębnione obszary funkcjonalne - uchwała nr XXVII/244/01 Rady Miejskiej w C.y z 27 grudnia 2001 r. (Dz. Urz. Woj. P. z 2002 r., nr 4, poz. 70). Obszar wnioskowanego ograniczenia położony jest na terenie oznaczonym symbolem MR, MN, UR, UH, UG, Ul, które oznaczają obszary przemieszanej zabudowy zagrodowej istniejącej i projektowanej jednorodzinnej, tereny drobnego przemysłu i rzemiosła usługowego, tereny usług handlowych o powierzchni użytkowej nieprzekraczającej 1000 m2 i gastronomicznych oraz usługi inne nieuciążliwe nie określone w planie miejscowym. Stacja transformatorowa zaznaczona jest na załączniku graficznym miejscowego planu, w pobliżu zachodniego narożnika działki nr [...], sąsiadującej z przedmiotową nieruchomością. Istotnie, jak podniósł organ odwoławczy, z uwagi na jakość rysunku i jej skalę nie można precyzyjnie określić położenia skrzynki. Niemniej jednak planowana kontenerowa stacja transformatorowa ma zastąpić przeznaczoną do rozbiórki słupową stację transformatorową na nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...], która znajduje się w północnej części nieruchomości i przy zachodnim narożniku działki nr [...]. Słusznie zatem stwierdzono, że akt prawa miejscowego przewidział stację transformatorową na tym obszarze. Jak wynika z § 3 pkt 4.6.3. zapisy planu dopuszczają zmianę lokalizacji stacji transformatorowych pod warunkiem, że nie będzie to kolidowało z istniejącym i projektowanym zagospodarowaniem terenu i zachowane będą obowiązujące w tym zakresie przepisy szczególne. W punkcie 4.7 uchwałodawca wskazał natomiast, że pokazany na rysunku planu rozrząd uzbrojenia, może ulegać zmianom pod warunkiem uzgodnienia z ZUD na etapie projektu budowlanego. W sprawie niniejszej lokalizacja stacji transformatorowej została uzgodniona na naradzie koordynacyjnej w dniu [...] stycznia 2021 r. Spełniony zatem został także warunek zgodności ograniczenia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Zdaniem sądu, na etapie postępowania administracyjnego dowiedziony także został przez wnioskodawcę brak zgody skarżących na przeprowadzenie na ich nieruchomości inwestycji celu publicznego przewidzianej planem, zmuszający wnioskodawcę do wystąpienia z wnioskiem o decyzyjne ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Zgodnie z art. 124 ust. 3 u.g.n., decyzyjne ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości dla przeprowadzenia inwestycji celu publicznego, opisanej ust. 1 art. 124 ustawy, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1 art. 124 ustawy. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie a do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.
Procedura rokowań jest jednolicie interpretowana przez sądy administracyjne i doktrynę. Wyrażona przez właściciela nieruchomości zgoda na przeprowadzenie inwestycji celu publicznego oznacza zawarcie stosownej umowy cywilnoprawnej między właścicielem a podmiotem ubiegającym się o dostęp do nieruchomości, o charakterze obligacyjnym ze skutkami w sferze prawa rzeczowego (vide: wyrok NSA z 8 lutego 2000 r., I SA 361/99, pub. CBOSA). Spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań, o których mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n., oznacza taką sytuację, w której pomimo prowadzonych rozmów, nie doszło do zawarcia umowy, a inwestor określił i zaproponował właścicielowi konkretne warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 ustawy. Niemożność uzyskania zgody oznacza stan, gdy właściciel nieruchomości w ogóle nie odpowiedział na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia (vide: wyrok WSA w Rzeszowie z 14 stycznia 2015 r., II SA/Rz 1099/14., wyrok WSA w Białymstoku z 12 lutego 2013 r., II SA/Bk 692/12, wyrok WSA w L. z 30 czerwca 2011 r., II SA/Lu 301/11, pub. CBOSA).
Z dokumentacji zebranej w przedmiotowej sprawie wynika, że inwestor w pismach z [...] kwietnia i [...] lipca 2020 r. zwracał się do właścicieli nieruchomości o wyrażenie zgody na realizację inwestycji. W odpowiedzi T. i K. G. w piśmie z [...] lipca 2020 r. jednoznacznie nie wyrazili zgody na wejście w teren działki nr [...] w celu rozbiórki istniejącej słupowej stacji transformatorowej i budowie kontenerowej stacji transformatorowej wraz z liniami kablowymi SN i nN. Zasadnie zatem w sprawie przyjęto, że wniosek poprzedzały rokowania w wyniku których strony nie doszły do porozumienia. Jak słusznie stwierdził organ odwoławczy skarżący precyzyjnie przedstawili swoje stanowisko, w związku z tym nie był zobowiązany do prowadzenia dalszych rokowań.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki warunkujące legalne wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Legalności tej decyzji nie podważają zarzuty skargi. W szczególności na obecnym etapie postępowania bezzasadny jest zarzut braku opinii oddziaływania na środowisko w związku z ewentualnym promieniowaniem elektroenergetycznym. Jak zasadnie wskazał organ w odpowiedzi na skargę zgodność inwestycji z wymaganiami ochrony środowiska będzie oceniana na etapie wydawania pozwolenia na budowę. Stanowisko skarżącego wyrażone na rozprawie prowadzi do wniosku, że główny zarzut dotyczy wysokości ewentualnego odszkodowania za zajęty grunt. Odnosząc się do tego wskazać należy, że w przypadku ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości, wydaje się odrębną decyzję o odszkodowaniu. Stanowi o tym przepis art. 129 ust. 1 w zw. z ust. 5 pkt 1 u.g.n. Stąd też również zarzut dotyczący odszkodowania na obecnym etapie postępowania jest bezzsadny.
Mając powyższe na uwadze sąd orzekł o oddaleniu skargi (art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI