I OSK 646/15Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego spółka jawna 11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku [...] Spółki Jawnej M. S., A. K. o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa w prawo własności. Organy administracji, opierając się na literalnej wykładni art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, odmówiły uwzględnienia wniosku, wskazując, że spółka jawna nie jest ani osobą fizyczną, ani prawną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzje organów, stosując wykładnię celowościową i systemową, uwzględniając art. 331 §1 Kodeksu cywilnego oraz zasadę równości wobec prawa. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Wojewody, uchylił wyrok WSA. Sąd kasacyjny opowiedział się za ścisłą wykładnią przepisów dotyczących własności, uznając, że spółka jawna nie jest wymieniona w art. 1 ust. 1 ustawy jako podmiot uprawniony do przekształcenia. NSA podkreślił, że stosowanie art. 331 §1 KC w tym kontekście stanowi niedopuszczalną wykładnię rozszerzającą. Sąd powołał się również na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. (sygn. akt K 29/13), który stwierdził niezgodność art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z Konstytucją w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia osobom, które nie miały tego uprawnienia w dniu wejścia w życie nowelizacji. W konsekwencji NSA uznał, że wyrok WSA oparty na przepisie uznanym za niezgodny z Konstytucją nie może być traktowany za zgodny z prawem, uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę spółki jawnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących podmiotów uprawnionych do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, dopuszczalność wykładni rozszerzającej w sprawach własnościowych, znaczenie wyroków Trybunału Konstytucyjnego dla orzecznictwa sądów administracyjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji spółki jawnej i ustawy z 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego. Wyrok TK z 2015 r. wpłynął na stan prawny.
Zagadnienia prawne (1)
Czy spółka jawna, jako jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, jest podmiotem uprawnionym do wystąpienia z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, spółka jawna nie jest podmiotem uprawnionym do wystąpienia z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny opowiedział się za ścisłą wykładnią art. 1 ust. 1 ustawy z 2005 r., który wymienia jedynie osoby fizyczne i prawne jako uprawnione. Stwierdzono, że stosowanie art. 331 §1 KC w celu rozszerzenia kręgu uprawnionych na spółki osobowe stanowi niedopuszczalną wykładnię rozszerzającą. Dodatkowo, sąd powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego uznający przepisy ustawy za niezgodne z Konstytucją w zakresie, w jakim przyznają uprawnienia podmiotom nieuprawnionym od początku.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (3)
Główne
u.p.u.w.w.n. art. 1 § ust. 1
Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości
Przepis ten przyznaje prawo do przekształcenia jedynie osobom fizycznym i prawnym. Wykładnia rozszerzająca na spółki osobowe jest niedopuszczalna.
Pomocnicze
k.c. art. 331 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis ten stanowi o odpowiednim stosowaniu przepisów o osobach prawnych do jednostek organizacyjnych, którym ustawa przyznaje zdolność prawną, jednak nie oznacza stosowania prawa wprost w kontekście ustawy o przekształceniu.
u.g.n. art. 4 § pkt 12
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Zgodnie z definicją ustawową, pod pojęciem spółki należy rozumieć spółkę akcyjną lub spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, co wyklucza spółki osobowe.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka jawna nie jest osobą prawną ani fizyczną, a zatem nie mieści się w kręgu podmiotów uprawnionych do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z 2005 r. • Stosowanie art. 331 §1 KC w celu rozszerzenia uprawnień spółek osobowych na podstawie ustawy o przekształceniu stanowi niedopuszczalną wykładnię rozszerzającą. • Wyrok Trybunału Konstytucyjnego (K 29/13) wskazuje na niezgodność przepisów ustawy z Konstytucją w zakresie przyznawania uprawnień podmiotom nieuprawnionym od początku, co podważa podstawę wyroku WSA.
Odrzucone argumenty
Wykładnia celowościowa i systemowa art. 1 ust. 1 ustawy z 2005 r. powinna uwzględniać art. 331 §1 KC, co pozwala na objęcie spółek jawnych prawem do przekształcenia. • Wykluczenie spółek jawnych z prawa do przekształcenia narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP).
Godne uwagi sformułowania
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach dotyczących własności należy opowiedzieć się za ścisłym rozumieniem przepisów. • Ustawodawca w sposób jednoznaczny określił podmioty uprawnione do przekształcenia, nie wymieniając jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej. • Wyrażone w zaskarżonym wyroku stanowisko prowadzi do wykreowania, jako uprawnionych nowych podmiotów, nie wskazanych przez ustawodawcę. • Należy podzielić dokonaną przez organ odwoławczy ocenę, że dokonywanie wykładni przepisów omawianej ustawy z uwzględnieniem treści art.33 1 §1 kc stanowi niedopuszczalną wykładnię rozszerzającą art.1 ust.1 ustawy.
Skład orzekający
Jolanta Rudnicka
przewodniczący-sprawozdawca
Maciej Dybowski
sędzia
Agnieszka Miernik
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podmiotów uprawnionych do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, dopuszczalność wykładni rozszerzającej w sprawach własnościowych, znaczenie wyroków Trybunału Konstytucyjnego dla orzecznictwa sądów administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki jawnej i ustawy z 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego. Wyrok TK z 2015 r. wpłynął na stan prawny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów prawa cywilnego i administracyjnego w kontekście przekształcenia prawa własności, z odwołaniem do wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w nieruchomościach i prawie administracyjnym.
“Spółka jawna nie przekształci prawa użytkowania wieczystego w prawo własności – NSA rozstrzyga wątpliwości interpretacyjne.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.