I OSK 645/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-12-16
NSAAdministracyjneWysokansa
bezrobociestatus bezrobotnegozasiłek dla bezrobotnychprawo pracyrynek pracyustawa o promocji zatrudnieniaustawa o zatrudnieniuprawo administracyjnepostępowanie administracyjneprawa nabyte

NSA uchylił wyrok WSA w sprawie przyznania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku, uznając błędną wykładnię przepisów o stosowaniu prawa w czasie.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od daty rejestracji, mimo że skarżąca zarejestrowała się przed wejściem w życie nowej ustawy o promocji zatrudnienia. WSA oddalił skargę, uznając, że zastosowanie powinny mieć nowe przepisy. NSA uchylił wyrok, stwierdzając, że błędnie zinterpretowano przepis przejściowy (art. 146 ustawy), który nie pozwala na rozszerzanie stosowania nowej ustawy do spraw, gdzie postępowanie I instancji rozpoczęto przed jej wejściem w życie. Sąd podkreślił również znaczenie praw nabytych i skutków wyroku sądu pracy.

Skarżąca, Małgorzata I., zarejestrowała się jako osoba bezrobotna w lutym 2004 r., w okresie obowiązywania ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Z powodu kwestionowania przez ZUS prawa do świadczenia rehabilitacyjnego, postępowanie o przyznanie statusu bezrobotnego zostało zawieszone. Po uzyskaniu wyroku sądu pracy potwierdzającego brak prawa do świadczenia rehabilitacyjnego, skarżąca przedstawiła go urzędowi pracy w lipcu 2004 r. Urząd przyznał jej status bezrobotnego od daty rejestracji, ale zasiłek dopiero od daty przedstawienia wyroku (lipiec 2004 r.) i na okres 184 dni, zgodnie z nową ustawą o promocji zatrudnienia. Skarżąca odwołała się, argumentując, że powinny obowiązywać przepisy starej ustawy, które przewidywały dłuższy okres zasiłku (365 dni). Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że nowe przepisy miały zastosowanie, ponieważ zasiłek nie został przyznany przed 1 czerwca 2004 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że błędnie zinterpretowano art. 146 ustawy o promocji zatrudnienia. Przepis ten nie pozwala na stosowanie nowej ustawy do spraw, w których postępowanie administracyjne I instancji rozpoczęto przed jej wejściem w życie. NSA podkreślił, że należy stosować przepisy dotychczasowe, chroniąc prawa nabyte. Sąd zwrócił również uwagę na potrzebę rozważenia skutków wyroku sądu pracy w kontekście definicji bezrobotnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten nie może być rozumiany jako rozszerzający stosowanie przepisów nowej ustawy do spraw, w których przed dniem wejścia jej w życie wszczęto postępowanie administracyjne w I instancji. Skoro nawet w stosunku do postępowania odwoławczego i postępowania przed sądem administracyjnym stosuje się przepisy dotychczasowe, to zgodnie z wykładnią celowościową, przepisy te mają zastosowanie także do wcześniejszych etapów tego postępowania.

Uzasadnienie

NSA uznał, że wykładnia WSA była błędna. Art. 146 ustawy o promocji zatrudnienia stanowi, że sprawy, w których przed dniem wejścia w życie ustawy wszczęto postępowanie odwoławcze lub przed sądem administracyjnym, podlegają rozpatrzeniu według przepisów dotychczasowych. Ta zasada powinna obejmować również wcześniejsze etapy postępowania, aby chronić prawa nabyte.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (25)

Główne

u.p.z.i.r.p. art. 146

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Przepis nie może być rozumiany jako rozszerzający stosowanie przepisów nowej ustawy do spraw, w których przed dniem wejścia jej w życie wszczęto postępowanie administracyjne w I instancji. Stosuje się przepisy dotychczasowe.

u.z.i.p.b. art. 23 § ust. 1 pkt 2 lit. a

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy, po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, jeżeli w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni, był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej najniższego wynagrodzenia, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy.

u.z.i.p.b. art. 23 § ust. 2 pkt 3

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Do 365 dni, o których mowa w ust. 1 pkt 2 zalicza się również okresy pobierania zasiłku chorobowego.

Pomocnicze

u.p.z.i.r.p. art. 71 § ust. 6

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

W przypadku udokumentowania przez bezrobotnego okresu uprawniającego do zasiłku po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy, jednak w okresie posiadania statusu bezrobotnego prawo do zasiłku przysługuje od dnia udokumentowania tego prawa.

u.p.z.i.r.p. art. 73 § ust. 1

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Okres pobierania zasiłku wynosi 6 miesięcy dla bezrobotnych zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze działania powiatowego urzędu pracy, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku, nie przekracza 125% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju.

u.p.z.i.r.p. art. 33 § ust. 1 i 2

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Rejestracja bezrobotnych i poszukujących pracy następuje po przedstawieniu przez te osoby dokumentów niezbędnych do ustalenia ich statusu i uprawnień.

u.p.z.i.r.p. art. 139

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Zasady wypłacania zasiłków określone w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, obowiązują tylko w odniesieniu do zasiłków przyznanych przed dniem 1 czerwca 2004 r.

u.p.z.i.r.p. art. 2 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Definicja osoby bezrobotnej.

u.p.z.i.r.p. art. 2 § ust. 1 pkt 14 lit. a i b

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Określenie warunków przyznania statusu osoby bezrobotnej.

u.p.z.i.r.p. art. 71 § ust. 1-2 i ust. 6

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Warunki przyznania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku.

u.p.z.i.r.p. art. 73 § ust. 1

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Okres pobierania zasiłku.

u.p.z.i.r.p. art. 138 § ust. 1

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Zasady wypłacania świadczeń przyznanych przed dniem wejścia w życie ustawy.

u.z.i.p.b. art. 2 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Definicja osoby bezrobotnej.

u.z.i.p.b. art. 23 § ust. 1

Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Prawo do zasiłku dla bezrobotnych.

u.z.i.p.b. art. 23 § ust. 1 pkt 2 lit. a

Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Warunki nabycia prawa do zasiłku.

u.z.i.p.b. art. 23 § ust. 2 pkt 3

Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Okresy zaliczane do 365 dni uprawniających do zasiłku.

p.p.s.a. art. 146

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres stosowania przepisów dotychczasowych.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

p.p.s.a. art. 183 § par. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 185 § par. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach.

p.p.s.a. art. 205

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach.

k.p.c. art. 365 § par. 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skutek prawnomocnego orzeczenia.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek informowania stron.

k.p.a. art. 138 § par. 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna wykładnia art. 146 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przez WSA, który zastosował nowe przepisy do sprawy wszczętej przed wejściem w życie ustawy. Naruszenie zasady ochrony praw nabytych poprzez zastosowanie przepisów nowej ustawy, które pozbawiły skarżącą uprawnień przysługujących jej pod rządem starej ustawy. Naruszenie art. 23 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu poprzez nieuwzględnienie, że skarżąca spełniała warunki do nabycia prawa do zasiłku w dniu rejestracji. Naruszenie art. 2 ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w związku z art. 365 Kpc poprzez nieuwzględnienie skutków prawomocnego wyroku sądu pracy.

Odrzucone argumenty

Argumenty WSA i organów administracji o zastosowaniu nowych przepisów, ponieważ zasiłek nie został przyznany przed 1 czerwca 2004 r. Argumenty organów o konieczności przedłożenia dokumentów potwierdzających prawo do zasiłku dopiero w dniu 21 lipca 2004 r.

Godne uwagi sformułowania

Przepis art. 146 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (...) nie może być rozumiany jako rozszerzający stosowanie przepisów nowej ustawy do spraw, w których przed dniem wejścia jej w życie wszczęto postępowanie administracyjne w I instancji. Skoro nawet w stosunku do postępowania odwoławczego i postępowania przed sądem administracyjnym stosuje się przepisy dotychczasowe, to zgodnie z wykładnią celowościową, przepisy te mają zastosowanie także do wcześniejszych etapów tego postępowania. W przeciwnym wypadku strona, która zataiłaby fakt złożenia odwołania do sądu powszechnego, dotyczący jej stanu zdrowia, znajdowałaby się w lepszej sytuacji niż osoba, która przedstawiła w toku postępowania administracyjnego wszystkie okoliczności sprawy.

Skład orzekający

Małgorzata Jaśkowska

przewodniczący

Małgorzata Borowiec

sprawozdawca

Janina Antosiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących stosowania prawa w czasie, ochrona praw nabytych, zasady przyznawania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku w kontekście zmian legislacyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów dotyczących rynku pracy i stosowania prawa w czasie. Konieczność analizy konkretnych dat wszczęcia postępowania i wejścia w życie przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak zmiany legislacyjne mogą wpływać na prawa obywateli i jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów przejściowych. Pokazuje też, jak kluczowe jest rozróżnienie między datą rejestracji a datą wydania decyzji.

Zmiana prawa pracy: czy możesz stracić zasiłek przez datę wydania decyzji?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 645/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-12-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-06-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Janina Antosiewicz
Małgorzata Borowiec /sprawozdawca/
Małgorzata Jaśkowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne
Bezrobocie
Sygn. powiązane
III SA/Łd 1016/04 - Wyrok WSA w Łodzi z 2005-02-09
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 99 poz 1001
art. 146
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Dz.U. 2003 nr 58 poz 514
art. 23 ust. 1 pkt 2 lit. a, art. 23 ust. 2 pkt 3
Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 185 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Tezy
Przepis art. 146 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy /Dz.U. nr 99 poz. 1001 ze zm./ nie może być rozumiany jako rozszerzający stosowanie przepisów nowej ustawy do spraw, w których przed dniem wejścia jej w życie wszczęto postępowanie administracyjne w I instancji. Skoro nawet w stosunku do postępowania odwoławczego i postępowania przed sądem administracyjnym stosuje się przepisy dotychczasowe, to zgodnie z wykładnią celowościową, przepisy te mają zastosowanie także do wcześniejszych etapów tego postępowania.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska, Sędziowie NSA Janina Antosiewicz, , Małgorzata Borowiec (spr.), Protokolant Iwona Sadownik, po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Małgorzaty I. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 lutego 2005 r. sygn. akt III SA/Łd 1016/04 w sprawie ze skargi Małgorzaty I. na decyzję Wojewody Ł. z dnia 10 września 2004 r. (...) w przedmiocie przyznania statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Wojewody Ł. na rzecz adwokata Ryszarda M. kwotę 180 złotych /sto osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokiem z dnia 9 lutego 2005 r. oddalił skargę Małgorzaty I. na decyzję Wojewody Ł. z dnia 10 września 2004 r., w przedmiocie przyznania statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Wyrok ten wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Prezydent Miasta Ł., decyzją z dnia 26 lipca 2004 r. wydaną na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. "a i b", art. 71, art. 72, art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy /Dz.U. nr 99 poz. 1001/, orzekł o przyznaniu Małgorzacie I. statusu osoby bezrobotnej od dnia zgłoszenia się do Powiatowego Urzędu Pracy, w celu rejestracji tj. od dnia 26 lutego 2004 r. oraz o przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnego na okres 184 dni od dnia 21 lipca 2004 r., tj. od dnia przedstawienia przez nią wyroku Sądu Rejonowego w sprawie oddalenia odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, odmawiającej przyznania prawa do świadczenia rehabilitacyjnego. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż z przedłożonych przez wyżej wymieniona dowodów wynika, że w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania w urzędzie pracy, udokumentowała 365 dni okresów wymienionych w art. 71 ust. 1 i 2 i jednocześnie spełnione zostały warunki z art. 2 ust. 1 pkt 2, a ogólny udokumentowany okres uprawniający do zasiłku wynosi 21 lat.
W odwołaniu od powyższej decyzji, Małgorzata I. wskazała, iż z powodu nieprzyznania jej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych dalszego świadczenia rehabilitacyjnego, w dniu 26 lutego 2004 r. zgłosiła się do PUP w celu rejestracji i poinformowała, że złożyła do sądu odwołanie od decyzji ZUS o nieprzyznaniu jej świadczenia rehabilitacyjnego. Wówczas z urzędu zawieszono postępowanie w sprawie przyznania jej statusu osoby bezrobotnej od dnia rejestracji oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych, a jednocześnie poinformowano ją, że w przypadku wydania przez Sąd wyroku niekorzystnego dla niej, zostanie uznana za osobę bezrobotną od dnia 26 lutego 2004 r., tj. od dnia zarejestrowania i także od tej daty zostanie jej wypłacone wyrównanie zasiłku dla bezrobotnych. Tymczasem po przedstawieniu wyroku Sądu, przyznano jej status osoby bezrobotnej od dnia 26 lutego 2004 r. lecz zasiłek dla bezrobotnych dopiero od dnia 21 lipca 2004 r. i tylko na 184 dni. W ocenie skarżącej, takie postępowanie organu jest dla niej krzywdzące i niezgodne z prawem, gdyż w dniu rejestracji tj. 26 lutego 2004 r. obowiązywała ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w myśl której zasiłek dla bezrobotnych przysługiwał na 365 dni. Powołując się na powyższe, skarżąca wniosła o przyznanie jej prawa do zasiłku od dnia 26 lutego 2004 r. na okres 365 dni.
Wojewoda Ł., decyzją z dnia 10 września 2004 r. (...), działając na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa oraz art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 10 ust. 4 pkt 2, art. 71 ust. 1-2 i ust. 6, art. 73 ust. 1, art. 139 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy /Dz.U. nr 99 poz. 1001/, zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż Małgorzata I. składając odwołanie od decyzji w sprawie odmowy przyznania świadczenia rehabilitacyjnego, podważyła swoją zdolność do pracy i kwestia ta została rozstrzygnięta dopiero wyrokiem Sądu, przedłożonym w dniu 21 lipca 2004 r.
Zdaniem organu dopiero w dniu 21 lipca 2004 r. możliwe było ustalenie, iż skarżąca spełnia warunki niezbędne do uzyskania statusu osoby bezrobotnej i dokonanie oceny jej uprawnień do zasiłku dla bezrobotnych.
Z tych względów na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przyznano jej ten zasiłek od dnia 21 lipca 2004 r.
Organ podał też, iż powołany wyżej przepis wszedł w życie od dnia 1 czerwca 2004 r., w związku z czym, osoby, które nabyły prawo do zasiłku po tym dniu, uzyskały je na "nowych" zasadach. Za słusznością takiej wykładni przemawia w ocenie organu art. 139 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, który stanowi, że zasady wypłacania zasiłków określone w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, obowiązują tylko w odniesieniu do zasiłków przyznanych przed dniem 1 czerwca 2004 r.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi Małgorzaty I. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że w PUP zapewniono ją, że w przypadku wydania przez Sąd niekorzystnego dla niej wyroku, zostanie jej wypłacone wyrównanie zasiłku od dnia rejestracji. Była więc zaskoczona decyzją przyznającą jej zasiłek dla bezrobotnych dopiero od dnia 21 lipca 2004 r. i tylko na okres 184 dni. W rozmowie z pracownikiem działu prawnego dowiedziała się, że zmieniły się przepisy.
Skarżąca wskazała, że gdyby w dniu rejestracji nie pokazała odwołania od decyzji ZUS-u, to wówczas otrzymałaby zasiłek dla bezrobotnych i nie musiała żyć przez okres 5 miesięcy za pożyczone pieniądze. Podkreśliła, że jej rodzina znajduje się w trudnej sytuacji materialnej.
Wojewoda Ł. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, iż ewentualne informacje udzielone skarżącej przez pracowników organu w dniu zgłoszenia się do Powiatowego Urzędu Pracy w lutym 2004 r. mogły obejmować swoim zakresem jedynie obowiązujący stan prawny, który uległ zmianie od dnia 1 czerwca 2004 r. tj. od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i rynku pracy /Dz.U. nr 99 poz. 1001/, która uchyliła ustawę o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Zgodnie z art. 146 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, jedynie sprawy, w których przed dniem wejście w życie ustawy wszczęto postępowanie odwoławcze lub postępowanie przed sądem administracyjnym, podlegają rozpatrzeniu według przepisów dotychczasowych. Do pozostałych spraw stosuje się przepisy nowe. Ponadto, stosownie do art. 138 ust. 1 tej ustawy zasiłki, dodatki szkoleniowe oraz inne świadczenia z tytułu bezrobocia, przyznawane bezrobotnym przed dniem wejścia w życie ustawy są wypłacane na zasadach określonych w dotychczasowych przepisach, z wyjątkiem ich waloryzacji i zawieszania, które są dokonywane na zasadach określonych w niniejszej ustawie.
Sąd I instancji uznał, że skoro skarżącej przed dniem 1 czerwca 2004 r., a więc przed dniem wejścia w życie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, nie został przyznany zasiłek dla bezrobotnych, jak również nie zostało wszczęte w tej sprawie postępowanie odwoławcze, to organy orzekające nie miały podstaw, by w sprawie stosować przepisy dotychczasowe, a więc przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi organy orzekające prawidłowo przyznały skarżącej prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 21 lipca 2004 r. tj. od dnia przedłożenia przez nią w Powiatowym Urzędzie Pracy, wyroku Sadu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, oddalającego odwołanie od decyzji ZUS w sprawie odmowy przyznania świadczenia rehabilitacyjnego, gdyż art. 71 ust. 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wyraźnie stanowi, iż w przypadku udokumentowania przez bezrobotnego okresu uprawniającego do zasiłku po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy, jednak w okresie posiadania statusu bezrobotnego prawo do zasiłku przysługuje od dnia udokumentowania tego prawa na okres, o którym mowa w art. 73 ust. 1 ustawy. Skoro dokument potwierdzający fakt braku uprawnień skarżącej do świadczenia rehabilitacyjnego wpłynął do Powiatowego Urzędu Pracy w dniu 21 lipca 2004 r., dopiero od tej daty można było uznać, iż udokumentowała ona prawo do uzyskania zasiłku. Organ nie mógł przyznać skarżącej prawa do zasiłku dla bezrobotnego na okres dłuższy niż 6 miesięcy. Sprzeciwiałoby się to bowiem treści art. 73 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, który stanowi, iż okres pobierania zasiłku wynosi 6 miesięcy dla bezrobotnych zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze działania powiatowego urzędu pracy, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku, nie przekracza 125% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju. Zgodnie natomiast z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 25 września 2003 r. /M.P. nr 47 poz. 703/, przeciętna stopa bezrobocia na obszarze Powiatowego Urzędu Pracy Nr 2 w Łodzi w dniu 30 czerwca 2003 r. wynosiła 19,3% i nie przekraczała 125% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ - skargę oddalił.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła skarżąca Małgorzata I. reprezentowana przez pełnomocnika i zaskarżając wyrok w całości, zarzuciła:
1/ naruszenie prawa materialnego w szczególności
- art. 23 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. nr 58 poz. 514 ze zm./ w wyniku pominięcia, iż skarżąca spełniała wszystkie przesłanki z tego przepisu, a także poprzez uchylenie się od rozróżnienia pojęć prawnych - zarejestrowania się bezrobotnego i wydania decyzji o przyznaniu statusu i prawa do świadczenia, jak również błędnej oceny daty od jakiej należy się świadczenie, wynikającej wprost z art. 23 ust. 1,
- art. 2 ust. 2 tej ustawy w związku z art. 365 Kodeksu postępowania cywilnego w zakresie skutku prawomocnego wyroku i daty od jakiej przesłanki wyroku obowiązują,
- art. 146 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w drodze błędnej jego wykładni przez przyjęcie, iż zapis rozszerzający stosowanie starej ustawy należy uznać jako rozszerzający stosowanie nowej ustawy, w sytuacji gdy przemawia przeciwko temu zasada ochrony praw nabytych,
- art. 33 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w drodze błędnej jego wykładni,
- art. 71 tej ustawy w drodze uchylenia się od rozróżnienia pojęć prawnych zarejestrowania się bezrobotnego i wydania decyzji o przyznaniu statusu i prawa do świadczenia, a nadto faktu, że skarżąca spełniała przesłanki z tego przepisu.
2/ naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 365 Kpc w drodze pominięcia, iż wyrok Sądu pracy nie ustalał stanu faktycznego i prawnego na dzień swego uprawomocnienia się, lecz skutek wynikający z tego wyroku obowiązuje wstecz od samego początku postępowania, art. 9 Kpa w drodze uchylenia się od oceny prawnej negatywnych skutków błędnego pouczenia strony przez organ.
Wskazując na powyższe podstawy, wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącej wskazała, iż art. 146 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy dotyczy rozszerzenia stosowania przepisów poprzedniej ustawy także na postępowania, w których wszczęto postępowanie odwoławcze lub skargowe. Natomiast żaden przepis ustawy nie stanowi, iż w sprawach wszczętych pod rządami starej ustawy, a niezakończnych do dnia wejścia w życie nowej ustawy decyzją, stosuje się przepisy nowe. Brak takiego przepisu nakazuje stosować podstawową regułę wykładni respektowania praw nabytych. Tym samym wykładnia Sądu, iż należy stosować nową ustawę jest błędna. W tym konkretnym wypadku pozbawia stronę uprawnień, jakie przysługiwały jej pod rządem starej ustawy, a tym samym w sensie prawnym, narusza zasadę ochrony praw nabytych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał analizy zakresu stosowania art. 146 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. z rażącym naruszeniem reguł wykładni.
Podniosła, że dokonała rejestracji w terminie 7 dni. Zdaniem skarżącej istnieje zasadnicza różnica pomiędzy aktem zarejestrowania się bezrobotnego, a wydaniem decyzji o przyznaniu statusu bezrobotnego i przyznaniu świadczenia. Błąd Sądu polegał na uznaniu, iż momentem rejestracji jest data wydania decyzji, a nie data spełnienia wymogu formalnego przez bezrobotną. Na tej podstawie, w oparciu o przesłanki formalne, zaaprobowano pozbawienie skarżącej należnych jej praw. Jest przy tym znamiennym, iż wykładnia prawa zastosowana w wyroku jest sprzeczna z literalnym brzmieniem przepisu, który stanowi, iż prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania we właściwym powiatowym urzędzie pracy. Skoro doszło do zarejestrowania, to z upływem 7-go dnia powstało prawo do zasiłku. Bez znaczenia jest zatem data, kiedy organ o tym orzeka.
Wojewoda Ł., w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie. Wskazał, iż przez "bezrobotnego" należy rozumieć osobę, o której mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2 cyt. ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie, z zastrzeżeniem lit. "g", nieuczącą się w szkole w systemie dziennym, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania /stałego lub czasowego/ powiatowym urzędzie pracy, jeżeli spełnia warunki wymienione od lit. "a" /do "j"/ tego przepisu. W tej sytuacji przyjęcie, że w momencie zgłoszenia do Powiatowego Urzędu Pracy skarżąca spełniała warunki określone w art. 2 i art. 23 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, skoro sama zakwestionowała swoją zdolność i gotowość podjęcia pracy, byłoby niezgodne z obowiązującymi przepisami.
Dokument potwierdzający fakt braku uprawnień skarżącej do świadczenia rehabilitacyjnego, wpłynął do Powiatowego Urzędu Pracy w dniu 21 lipca 2004 r. i dlatego też, dopiero od tej daty można było uznać, jak podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku, że skarżąca udokumentowała prawo do uzyskania zasiłku. Zarówno bowiem z treści art. 33 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, jak i z treści obowiązującej do dnia 31 maja 2005 r. ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wynika, że rejestracja bezrobotnych i poszukujących pracy następuje po przedstawieniu przez te osoby dokumentów niezbędnych do ustalenia ich statusu i uprawnień. Warunkiem bowiem nabycia prawa do zasiłku po upływie 7 dni od dnia rejestracji, jest przedłożenie przez osobę posiadająca status bezrobotnego, w dniu rejestracji kompletu dokumentów niezbędnych do ustalenia jej uprawnień. W przypadku nieprzedłożenia w dniu rejestracji wymaganych dokumentów, prawo do zasiłku ustalane jest na podstawie art. 71 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Bezzasadnym jest zatem zarzut naruszenia art. 71 cyt. wyżej ustawy.
Nieuzasadnionym jest również zarzut naruszenia art. 146 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, bowiem - jak podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku - zgodnie z tymże art. 146, jedynie sprawy, w których przed dniem wejścia w życie ustawy wszczęto postępowanie odwoławcze lub postępowanie przed sądem administracyjnym, podlegają rozpatrzeniu według przepisów dotychczasowych. Do pozostałych spraw stosuje się przepisy ustawy nowej, czyli ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
Przepisy art. 146 i art. 139 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy są przepisami przejściowymi, które w sposób wyczerpujący regulują zakres stosowania ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i dlatego dokonanie wykładni rozszerzającej stosowania przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu na inne poza określonymi w przepisach przejściowych sprawy, byłoby niezgodne z wykładnią literalną, celowościową i systemową.
Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 9 Kpa, do którego odniósł się Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Za niezasadny uznano zarzut naruszenia art. 365 Kpc, gdyż organ zatrudnienia przyznał skarżącej prawo do zasiłku od dnia 21 lipca 2004 r. tj. od dnia przedstawienia przez nią dokumentów niezbędnych do ustalenia jej statusu i uprawnień.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej co oznacza, że jest związany podstawami kasacyjnymi zawartymi w skardze kasacyjnej, a z urzędu może brać pod rozwagę jedynie przesłanki uzasadniające nieważność postępowania sądowego, określone w par. 2 art. 183. Przesłanki te w tej sprawie nie wystąpiły.
Oceniając skargę kasacyjną wniesioną w rozpoznawanej sprawie należy na wstępie zauważyć, że pełnomocnik skarżącej nie powołał art. 174 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co jednak nie stanowiło przeszkody do nadania jej prawidłowego biegu, gdyż treść zarzutów wskazuje, że oparł on skargę kasacyjną na obu podstawach wymienionych w art. 174 ustawy.
W związku z tym rozważanie należy rozpocząć od zarzutu naruszenia prawa procesowego, gdyż zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą podlegać ocenie Sądu tylko w odniesieniu do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego stanowiącego podstawę zastosowania prawa materialnego.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał ten zarzut za niezasadny, gdyż powołanie wyłącznie przepisów procedury administracyjnej i Kodeksu postępowania cywilnego nie stanowi wskazania prawidłowej podstawy kasacyjnej w art. 174 pkt 2 ustawy.
Za trafny należało uznać zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 146 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy /Dz.U. nr 99 poz. 1001/ przez błędną jego wykładnię.
Zgodnie z tym przepisem sprawy, w których przed dniem wejścia w życie ustawy wszczęto postępowanie odwoławcze lub postępowanie przed sądem administracyjnym, podlegają rozpatrzeniu według przepisów dotychczasowych.
Przepis ten nie może być rozumiany jako rozszerzający stosowanie przepisów nowej ustawy do spraw, w których przed dniem wejścia jej w życie wszczęto postępowanie administracyjne w I instancji. Skoro nawet w stosunku do postępowania odwoławczego i postępowania przed sądem administracyjnym stosuje się przepisy dotychczasowe, to zgodnie z wykładnią celowościową, przepisy te mają zastosowanie także do wcześniejszych etapów tego postępowania. W przeciwnym wypadku strona, która zataiłaby fakt złożenia odwołania do sądu powszechnego, dotyczący jej stanu zdrowia, znajdowałaby się w lepszej sytuacji niż osoba, która przedstawiła w toku postępowania administracyjnego wszystkie okoliczności sprawy.
W przypadku zaskarżenia takiej decyzji do sądu administracyjnego, musiałby on uwzględniać przepisy dotychczasowe.
W sprawie jest niesporne, iż wszczęcie postępowania administracyjnego w tej sprawie nastąpiło z dniem zarejestrowania się skarżącej w dniu 26 lutego 2004 r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ł. Następnie w tej dacie zostało wydane postanowienie o jego zawieszeniu z urzędu. Obowiązywały wówczas przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 2003 nr 58 poz. 514 ze zm./.
Za zasadny uznano zarzut naruszenia art. 2 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w związku z art. 365 Kodeksu postępowania cywilnego. Przepis art. 2 pkt 2 powołanej ustawy zawiera definicję bezrobotnego, którym jest m.in. osoba zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia. W myśl art. 365 par. 1 Kpc prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i Sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby. W niniejszej sprawie Sąd I instancji nie rozważył, czy wyrok Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. z dnia 30 czerwca 2004 r. (...) oddalający odwołanie Małgorzaty I. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Ł. z dnia 3 lutego 2004 r. o świadczenie rehabilitacyjne, skutkował uznaniem, iż w chwili zarejestrowania w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ł. skarżąca była osobą zdolną do pracy.
Uzasadniony okazał się także zarzut naruszenia art. 23 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 2 lit. "a", ust. 2 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu, prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy, po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, jeżeli w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni, był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej najniższego wynagrodzenia, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy.
Do 365 dni, o których mowa w ust. 1 pkt 2 zalicza się również okresy pobierania zasiłku chorobowego.
W niniejszej sprawie Sąd I instancji nie rozważył, czy skarżąca w dniu rejestracji tj. 26 lutego 2004 r. spełniała warunki nie tylko do uzyskania statusu osoby bezrobotnej, ale również do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 185 par. 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono na mocy art. 203 pkt 1 i art. 205 powołanej ustawy, a ich wysokość określono na podstawie par. 18 pkt 2 lit. "b" w związku z par. 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 września 2002 r. - w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz.U. nr 163 poz. 1348 ze zm./ /pkt 2 sentencji wyroku/.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI