I OSK 640/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-02-14
NSAAdministracyjneŚredniansa
świadczenia rodzinneniepełnosprawnośćokres zasiłkowyprawo administracyjnepostępowanie sądoweNSAWSAzasiłek rodzinnydodatki

NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę, uznając, że prawo do świadczeń rodzinnych dla dziecka niepełnosprawnego ustala się do końca miesiąca, w którym upływa ważność orzeczenia o niepełnosprawności, ale tylko w ramach bieżącego okresu zasiłkowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje przyznające zasiłek rodzinny i dodatki, uznając, że świadczenia powinny być przyznane od daty wpłynięcia wniosku do końca ważności orzeczenia o niepełnosprawności, nawet jeśli przekraczało to okres zasiłkowy. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, oddalił skargę i przywrócił pierwotne decyzje, wyjaśniając, że prawo do świadczeń ustala się na okres zasiłkowy, a w przypadku niepełnosprawności, świadczenia przyznaje się do końca miesiąca ważności orzeczenia, ale tylko w ramach tego okresu zasiłkowego.

Sprawa dotyczyła przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków dla dziecka niepełnosprawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uchylił decyzje organów administracji, uznając, że świadczenia powinny być przyznane od daty wpłynięcia wniosku do końca miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia o niepełnosprawności, nawet jeśli ten termin przypadał poza bieżącym okresem zasiłkowym. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uchylił zaskarżony wyrok WSA i oddalił skargę. Sąd NSA wyjaśnił, że zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych, prawo do świadczeń ustala się na okres zasiłkowy (od 1 września do 31 sierpnia). W przypadku świadczeń uzależnionych od niepełnosprawności, gdy orzeczenie o niepełnosprawności jest wydane na czas określony, prawo do świadczeń ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia, ale tylko pod warunkiem, że termin ten przypada w ramach bieżącego okresu zasiłkowego. NSA podkreślił, że przepis ten nie prowadzi do przedłużenia okresu zasiłkowego, lecz może go skrócić, jeśli ważność orzeczenia upływa w jego trakcie. W związku z tym, pierwotne decyzje organów, które przyznawały świadczenia zgodnie z tymi zasadami, nie naruszały prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W takim przypadku prawo do świadczeń ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia, ale tylko w ramach bieżącego okresu zasiłkowego.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że przepis art. 24 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie prowadzi do przedłużenia okresu zasiłkowego, lecz może go skrócić, jeśli termin ważności orzeczenia o niepełnosprawności przypada w trakcie trwania okresu zasiłkowego. Okres zasiłkowy jest ściśle określony i nie podlega przedłużeniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

u.ś.r. art. 24 § ust. 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy (od 1 września do 31 sierpnia następnego roku kalendarzowego).

u.ś.r. art. 24 § ust. 3

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

W przypadku świadczeń uzależnionych od niepełnosprawności, gdy orzeczenie o niepełnosprawności jest wydane na czas określony, prawo do świadczeń ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia, ale tylko w ramach bieżącego okresu zasiłkowego.

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i oddalenia skargi.

Pomocnicze

u.ś.r. art. 3 § pkt. 10

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Definicja okresu zasiłkowego.

u.ś.r. art. 13 § ust. 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego.

u.ś.r. art. 24 § ust. 2

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek.

p.p.s.a. art. 207 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odstąpienia od zasądzenia kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna Samorządowego Kolegium Odwoławczego była zasadna, ponieważ błędna wykładnia art. 24 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez WSA doprowadziła do nieprawidłowego ustalenia okresu przyznania świadczeń.

Godne uwagi sformułowania

Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności zostało wydane na czas określony, wtedy prawo do świadczeń rodzinnych ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia. Przepis ten zatem – odmiennie niż przyjęto w zaskarżonym wyroku – nie prowadzi do przedłużenia, lecz właśnie do skrócenia okresu zasiłkowego pod warunkiem, że termin ważności orzeczenia upływa w czasie okresu zasiłkowego.

Skład orzekający

Elżbieta Stebnicka

przewodniczący

Anna Lech

członek

Leszek Włoskiewicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustalania okresu przyznawania świadczeń rodzinnych dla dzieci niepełnosprawnych, w szczególności w kontekście okresu zasiłkowego i ważności orzeczeń o niepełnosprawności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania świadczeń na podstawie orzeczenia o niepełnosprawności wydanego na czas określony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii praktycznej związanej z prawem do świadczeń rodzinnych dla osób niepełnosprawnych, co jest istotne dla wielu obywateli i prawników zajmujących się prawem socjalnym.

Jak długo przysługuje zasiłek dla dziecka niepełnosprawnego? Kluczowa interpretacja NSA.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 640/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-02-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-05-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Lech
Elżbieta Stebnicka /przewodniczący/
Leszek Włoskiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
II SA/Go 518/05 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2005-12-08
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Stebnicka Sędziowie Anna Lech NSA Leszek Włoskiewicz (spr.) Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 8 grudnia 2005r. sygn. akt II SA/Go 518/05 w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. odstępuje od zasądzenia od Z. K. kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim – po rozpoznaniu skargi Z. K. – wyrokiem z dnia 8 grudnia 2005 r. II SA/Go 518/05 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] [...], którą przyznano skarżącej na córkę A. C. zasiłek rodzinny, wraz z dodatkiem z tytułu samotnego wychowywania dziecka oraz dodatkiem z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, od dnia 1 grudnia 2004 r., tj. od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, do dnia 31 sierpnia 2005 r.
Sąd nie podzielił zarzutów skarżącej, która domagała się przyznania świadczeń od dnia 1 maja 2004 r., i nie będąc związany zarzutami skargi uznał, że wydane w sprawie decyzje naruszają art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.)., gdyż – orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia 27 października 2004 r. – A. C. została zaliczona do osób niepełnosprawnych, i dlatego, jak stanowi ten przepis, świadczenie rodzinne, uzależnione od niepełnosprawności, powinno zostać ustalone do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia, tj. do dnia 5 lutego 2008 r.
Wnosząc skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławcze w [...] jako jej podstawę przytoczyło naruszenie prawa materialnego, tj. "art. 24 ust. 3 w powiązaniu z art. 24 ust. 1, art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 1 oraz art. 8 pkt 5 i art. 13 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) poprzez błędną jego wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem, iż w stanie faktycznym sprawy świadczenie rodzinne w postaci dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powinno zostać ustalone do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia, czyli do dnia 5 lutego 2008r."
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że – poza wyjątkami – prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, tj. od dnia 1 września do dnia 31 sierpnia następnego roku kalendarzowego, jednak począwszy od miesiąca złożenia wniosku, w przypadku zaś świadczeń uzależnionych od niepełnosprawności, jeżeli orzeczenie o niepełnosprawności zostało wydane na czas określony, tylko do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia, jednak zawsze w ramach tego samego okresu zasiłkowego, i art. 24 ust. 3 powołanej ustawy stanowi właśnie o sytuacji, kiedy orzeczenie o niepełnosprawności wydano na czas określony krótszy niż dany okres zasiłkowy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono również, że dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego przysługuje do zasiłku rodzinnego, nie ma więc samoistnego charakteru i juz dlatego nie może zostać ustalony na okres dłuższy niż sam zasiłek.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Z. K. wniosła o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwiona podstawę.
Jak stanowi art. 24 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się – poza wyjątkami nie dotyczącymi tej sprawy – na okres zasiłkowy, tj. okres od dnia 1 września do dnia 31 sierpnia następnego roku kalendarzowego (art. 3 pkt. 10), i tylko na ten okres, po upływie którego prawo do świadczeń rodzinnych ustala się ponownie na kolejny okres zasiłkowy, jeżeli uprawniony nadal spełnia ustawowe wymagania.
Okres zasiłkowy jest więc ściśle oznaczony i nie podlega przedłużeniu.
Stosownie do art. 24 ust. 3, w przypadku ustalania prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności – na przykład w razie ustalania prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego (art. 13 ust. 1) – prawo to ustala się na okres zasiłkowy, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności zostało wydane na czas określony, wtedy prawo do świadczeń rodzinnych ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia.
W świetle tego przepisu prawo do świadczeń rodzinnych ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia, jednak tylko wówczas, kiedy do upływu terminu dojdzie jeszcze w okresie zasiłkowym, gdyż zdarzenia późniejsze, mające mieć miejsce dopiero po 31 sierpnia następnego roku kalendarzowego, nie mogą wywoływać skutków prawnych we wcześniejszym okresie zasiłkowym.
Przepis ten zatem – odmiennie niż przyjęto w zaskarżonym wyroku – nie prowadzi do przedłużenia, lecz właśnie do skrócenia okresu zasiłkowego pod warunkiem, że termin ważności orzeczenia upływa w czasie okresu zasiłkowego.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na mocy art. 188 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylając zaskarżony wyrok i oddalając skargę dlatego, że wydane w sprawie decyzje nie naruszają prawa.
Decyzje te znajdują swą podstawę w art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowiącym, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami.
Na mocy art. 207 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odstąpiono od zasądzenia od skarżącej na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, uznając że zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, w rozumieniu tego przepisu, ze względu na charakter i okoliczności sprawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI