I OSK 64/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-10-20
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo jazdynieważność decyzjirażące naruszenie prawapostępowanie administracyjneegzaminkwalifikacjeruch drogowy

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o wydaniu prawa jazdy z 1971 r., uznając, że zostało ono wydane z rażącym naruszeniem prawa.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej S. H. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. o stwierdzeniu nieważności decyzji z 1971 r. dotyczącej wydania prawa jazdy kategorii B. SKO uznało, że prawo jazdy zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ S. H. nie zdał egzaminu praktycznego. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że wydanie prawa jazdy bez pozytywnego wyniku egzaminu stanowiło rażące naruszenie prawa, a decyzja ta nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną S. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który utrzymał w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi o stwierdzeniu nieważności decyzji z 1971 r. dotyczącej wydania S. H. prawa jazdy kategorii B. SKO uznało, że decyzja z 1971 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ S. H. nie zdał egzaminu praktycznego na prawo jazdy, a mimo to zostało mu ono wydane. S. H. w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 151 PPSA i art. 156 § 1 pkt 2 KPA, argumentując, że odległość czasowa od wydania decyzji, niekompletność materiału dowodowego i opieszałość organów uniemożliwiają stwierdzenie rażącego naruszenia prawa. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za chybione. Sąd podkreślił, że wydanie prawa jazdy kategorii B bez pozytywnego wyniku egzaminu praktycznego stanowiło rażące naruszenie przepisów rozporządzenia Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z 1968 r. NSA stwierdził, że decyzja o wydaniu prawa jazdy nie jest aktem, który wywołuje nieodwracalne skutki prawne, a odległość czasowa nie legalizuje rażącego naruszenia prawa. W związku z tym, Sąd uznał, że stwierdzenie nieważności decyzji z 1971 r. było zasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja o wydaniu prawa jazdy może zostać stwierdzona jako nieważna z powodu rażącego naruszenia prawa, jeśli została wydana pomimo negatywnego wyniku egzaminu praktycznego.

Uzasadnienie

Wydanie prawa jazdy kategorii B osobie, która nie zdała egzaminu praktycznego, stanowi rażące naruszenie przepisów rozporządzenia o ruchu drogowym. Taka decyzja nie jest aktem wywołującym nieodwracalne skutki prawne, co pozwala na stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 KPA.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (23)

Główne

KPA art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

KPA art. 156 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 20 lipca 1968 r. w sprawie ruchu na drogach publicznych art. 195 § 2

Ustawa z dnia 27 listopada 1961 r. o bezpieczeństwie i porządku na drogach publicznych

Pomocnicze

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 175 § 1-3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 250

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 248

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 204 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszone przez Skarb Państwa koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 19 § 1

KPA art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

KPA art. 157 § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

u.s.k.o. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych

Rozporządzenie Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 20 lipca 1968 r. - w sprawie ruchu na drogach publicznych art. 193 § 1, 2 i 3

Rozporządzenie Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 20 lipca 1968 r. - w sprawie ruchu na drogach publicznych art. 195 § 1 i 2

Rozporządzenie Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 20 lipca 1968 r. - w sprawie ruchu na drogach publicznych art. 210

Rozporządzenie Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 20 lipca 1968 r. - w sprawie ruchu na drogach publicznych art. 211 § 1, 2 i 5

Ustawa z dnia 27 listopada 1961 r. o bezpieczeństwie i porządku na drogach publicznych

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym art. 97 § 1

PPSA art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wydanie prawa jazdy kategorii B bez pozytywnego wyniku egzaminu praktycznego stanowi rażące naruszenie prawa. Decyzja o wydaniu prawa jazdy nie jest aktem wywołującym nieodwracalne skutki prawne, co pozwala na stwierdzenie jej nieważności.

Odrzucone argumenty

Odległość czasowa od wydania decyzji, niekompletność materiału dowodowego i opieszałość organów uniemożliwiają stwierdzenie rażącego naruszenia prawa. Wskazanie wyłącznie art. 151 PPSA jako podstawy oddalenia skargi jest wystarczające do podważenia wyroku.

Godne uwagi sformułowania

błędne rozstrzygnięcie jest jedynie następstwem błędu zasadniczego, polegającego na wadliwym wykonaniu przez Sąd administracyjny funkcji kontroli legalności kwestionowanych decyzji. Decyzja dotycząca wydania prawa jazdy określonej kategorii nie jest aktem, który może wywołać nieodwracalne skutki. O rażącym naruszeniu prawa można mówić gdy decyzja wydana została wbrew nakazowi ustanowionemu w przepisie prawa tj. gdy istnieje przepis prawny dający podstawę do wydania decyzji administracyjnej, a rozstrzygnięcie zawarte w decyzji, dotyczące praw lub obowiązków, zostało ukształtowane sprzecznie z przesłankami wprost określonymi w tym przepisie.

Skład orzekający

Andrzej Jurkiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Henryk Dolecki

członek

Wojciech Chróścielewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych, zwłaszcza w sprawach dotyczących uprawnień, oraz kwestia wpływu czasu na możliwość stwierdzenia nieważności."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego z przeszłości (wydanie prawa jazdy w 1971 r.) i odnosi się do przepisów już nieobowiązujących, choć zasady interpretacji przepisów o nieważności decyzji pozostają aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak długo po wydaniu decyzji można dochodzić jej unieważnienia z powodu rażącego naruszenia prawa, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Prawo jazdy z 1971 roku unieważnione po latach z powodu rażącego naruszenia prawa.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 64/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-10-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-01-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Henryk Dolecki
Wojciech Chróścielewski
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II SA/Łd 1077/02 - Wyrok WSA w Łodzi z 2004-09-08
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 156 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Tezy
1. Wskazanie wyłącznie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ jako naruszenie prawa procesowego nie może być wystarczające do podważenia wyroku. Rozstrzygnięcie oddalające skargę nie jest następstwem zastosowania wskazanego art. 151. Zastosowanie tego przepisu stanowi skutek procesu myślowego, poprzedzającego wydanie wyroku. Innymi słowy, błędne rozstrzygnięcie jest jedynie następstwem błędu zasadniczego, polegającego na wadliwym wykonaniu przez sąd administracyjny funkcji kontroli legalności kwestionowanych decyzji.
2. Decyzja dotycząca wydania prawa jazdy określonej kategorii nie jest aktem, który może wywołać nieodwracalne skutki.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.), Sędziowie NSA Wojciech Chróścielewski, Henryk Dolecki, Protokolant Tomasz Zieliński, po rozpoznaniu w dniu 20 października 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 września 2004 r. sygn. akt 3/II SA/Łd 1077/02 w sprawie ze skargi S. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia 17 czerwca 2002 r. (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej prawa jazdy 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Skarbu Państwa /kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi/ na rzecz adw. W. H. oraz adw. J.O. kwotę po 120 /słownie: sto dwadzieścia/ zł tytułem nieopłaconej pomoc prawnej udzielonej z urzędu, 3. zasądza od S. H. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. kwotę 120 /kwotę: sto dwadzieścia/ zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Sygn. akt I OSK 64/05 U Z A S A D N I E N I E
Wyrokiem z dnia 8 września 2004 r. 3/II SA/Łd 1077/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę S. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] czerwca 2002 r. (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej prawa jazdy.
Wyrok ten wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. (...) Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Ł. po rozpatrzeniu wniosku S. H. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] maja 2002 r. (...), działając na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1, art. 157 par. 1 i 2, art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych /Dz.U. 2001 nr 79 poz. 856 ze zm./, par. 193 ust. 1, 2 i 3, par. 195 ust. 1 i 2, par. 210 oraz par. 211 ust. 1, 2 i 5 rozporządzenia Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 20 lipca 1968 r. - w sprawie ruchu na drogach publicznych, wydanego w wykonaniu ustawy z dnia 27 listopada 1961 r. o bezpieczeństwie i porządku na drogach publicznych /Dz.U. nr 53 poz. 295 ze zm./ - utrzymało w mocy własną decyzję w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Komunikacji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Z. z dnia [...] czerwca 1971 r. w części dotyczącej wydania S. H. prawa jazdy kategorii B. W motywach tej decyzji organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie zostało ustalone w sposób nie budzący wątpliwości, iż strona w dniu 29 maja 1971 r. przystąpiła do egzaminu na prawo jazdy kategorii A i B a z umiejętności prowadzenia samochodu otrzymał ocenę niedostateczna. W związku z powyższym decyzja Kierownika Wydziału Komunikacji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Z. z dnia [...] czerwca 1971 r. zarządzająca wydanie prawa jazdy kategorii B S. H., który nie spełniał podstawowej przesłanki ustawowej tj. nie uzyskał pozytywnego wyniku na egzaminie, stanowi naruszenie prawa wskazujące na niemożność pogodzenia tej decyzji z wymaganiami praworządności. Zdaniem organu zaistniała pełna podstawa do przyjęcia, iż decyzja organu z dnia [...] czerwca 1971 r. o wydaniu prawa jazdy kategorii A i B została wydana z rażącym naruszeniem prawa, które uzasadniało stwierdzenie jej nieważności w opisanym zakresie.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. S. H. wskazał, iż rażące naruszenie prawa nastąpiło w jego przypadku z winy urzędu. Podniósł, że nikt go nie poinformował o niedostatecznej ocenie z praktycznego egzaminu jazdy, mimo że dwukrotnie wymieniał prawo jazdy kategorii A i B na skutek zniszczenia. Dodał także, iż kieruje pojazdami 31 lat i nie był w tym czasie uczestnikiem żadnej kolizji bądź wypadku i uważa to za swój egzamin teoretyczny i praktyczny.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalając skargę przede wszystkim wskazał przepis art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./ pozwalający rozpoznać temu Sądowi wniesioną i nierozpoznaną przed dniem 1 stycznia 2004 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę. Następnie przytoczony został przepis art. 145 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ określający rodzaje wyroków uwzględniających skargę i wychodząc z przesłanek zawartych w tym przepisie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania administracyjnego w sposób istotnie wpływający na wynik sprawy, co w myśl wskazanego art. 145 par. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogłoby stanowić podstawę ich uchylenia. Zaznaczono, iż organ nadzoru dokonując oceny czy zachodzą przesłanki z art. 156 par. 1 Kpa. wyjaśnia stan faktyczny i prawny z daty wydania kontrolowanych decyzji. W niniejszej sprawie podstawę materialnoprawną weryfikowanego orzeczenia administracyjnego stanowiły przepisy rozporządzenia Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 20 lipca 1968 r. w sprawie ruchu na drogach publicznych /Dz.U. nr 27 poz. 183 ze zm./ wydanego w wykonaniu ustawy z dnia 27 listopada 1961 r. o bezpieczeństwie i porządku na drogach publicznych /Dz.U. nr 53 poz. 295 ze zm./. Z dyspozycji par. 195 ust. 2 powołanego rozporządzenia wynika, iż prawo jazdy kategorii B może otrzymać osoba, która opowiada warunkom określonym w par. 194 ust. 2 pkt 2-5, czyli między innymi wykaże się przed komisja egzaminacyjną posiadaniem kwalifikacji fachowych w zakresie programu egzaminacyjnego ustalonego przez Ministra Komunikacji. Szczegółowe warunki wydawania prawa jazdy zostały ustalone w załączniku nr 2 tego rozporządzenia, zgodnie z którym, właściwy do spraw komunikacji organ prezydium powiatowej rady narodowej wyda prawo jazdy odpowiedniej kategorii na podstawie dodatniej oceny przez komisję egzaminacyjną kwalifikacji fachowych ubiegającego się o prawo jazdy /ust. 9 załącznika/. Natomiast jak podkreślił Sąd I instancji z akt sprawy jednoznacznie wynika, że S. H. przystąpił do egzaminu sprawdzającego kwalifikacje fachowe w zakresie prawa jazdy kategorii A i B w dniu 29 maja 1971 r. w Ośrodku Ligi Obrony Kraju w Ł. Na drugiej stronie protokołu przeprowadzonego egzaminu, sporządzonego przez Komisję egzaminacyjną, pod pozycją 39 umieszczone zostało imię i nazwisko strony oraz zapis "umiejętność prowadzenia samochodu - Nied.". Ponadto na drugiej stronie druku podania o wydanie prawa jazdy w części III, dotyczącej wyniku egzaminu, podane zostało przez Przewodniczącego Komisji Egzaminacyjnej, z powołaniem się na protokół, że S. H. nie posiada kwalifikacji fachowych do uzyskania prawa jazdy kategorii A i B i do egzaminu poprawkowego może przystąpić nie wcześniej niż po upływie 1 tygodnia. Z opisu wynika, iż skarżący wykazał się przed komisją egzaminacyjną umiejętnościami w zakresie przepisów o ruchu drogowym w stopniu dostatecznym, z budowy, obsługi i techniki prowadzenia pojazdów samochodowych w stopniu dostatecznym, z prowadzenia motocykla w stopniu dostatecznym i z prowadzenia samochodu w stopniu niedostatecznym.
W tym stanie rzeczy jak konkludował Sąd wydane [...] czerwca 1971 r. S. H. prawo jazdy kategorii B nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa tj. przepisów ustawy z dnia 27 listopada 1961 r. o bezpieczeństwie i porządku ruchu na drogach publicznych a w szczególności naruszone zostały przepisy rozporządzenia Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 20 lipca 1968 r. w sprawie ruchu na drogach publicznych /par. 195 ust. 2 tego rozporządzenia/. S. H. nie wykazał się posiadaniem kwalifikacji fachowych w zakresie prawa jazdy kategorii B, a zatem nie mógł otrzymać prawa jazdy tej kategorii bez przeprowadzenia powtórnego egzaminu. Z wyjaśnień skarżącego, jak również z materiałów zgromadzonych w toku postępowania wynika, iż nigdy nie przystępował on do egzaminu powtórkowego na prawo jazdy kategorii B. Wobec powyższego w ocenie Sądu wydane w dniu [...] czerwca 1971 r. prawo jazdy kategorii B stronie, dotknięte było wadą nieważności, ponieważ nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa o bezpieczeństwie i porządku ruchu na drogach publicznych stąd też zasadne było wobec spełnienia przesłanki z art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa. stwierdzenie nieważności decyzji. Dlatego też oddalono wniesioną skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł pełnomocnik S. H. zaskarżając go w całości. Wyrokowi temu na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i cytat "art. 156 par pkt 2 Kpa" - koniec cytatu, poprzez oddalenie skargi i uznanie, iż w sprawie zachodzi rażące naruszenie prawa gdy tymczasem szereg okoliczności a w szczególności ponad 30 letnia odległość czasowa od wydania decyzji przyznającej prawo jazdy, niekompletność materiału dowodowego, pewien bałagan w aktualnie istniejącej dokumentacji i opieszałość organu administracji nie pozwala na wyciągnięcie takiego wniosku.
Powołując się na powyższe naruszenie prawa zgłoszono wniosek uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosło o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1/ naruszenia prawa materialnego przez błędna wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2/ naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 par. 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod uwagę nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego -uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo, że wytknięte naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kasacja nie odpowiadająca tym wymogom pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na to, że skarga kasacyjna jest bardzo sformalizowanym środkiem prawnym jest obwarowana przymusem adwokacko-radcowskim /art. 175 par. 1-3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny.
Skarga kasacyjna wniesiona w przedmiotowej sprawie przez pełnomocnika skarżącego S. H. oparta została o zarzut wskazany w art. 174 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tj. naruszenia przepisów postępowania. Jak wynika z utrwalonych poglądów w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzutu oparty na podstawie art. 174 pkt 2 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skierowany musi być przeciwko wyrokowi sądu a nie decyzji organy administracji /porównaj wyrok z dnia 19 maja 2004 r. FSK 80/04 - ONSAiWSA 2004 Nr 1 poz. 12/.
Pełnomocnik skarżącego wskazując na naruszenie prawa procesowego zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym i art. 156 par. 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Przepis art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, statuuje zasadę, iż w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Tak sformułowany zarzut naruszenia prawa procesowego w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie mógłby być wystarczający do podważenia zaskarżonego wyroku. Rozstrzygnięcie oddalające skargę nie jest następstwem zastosowania wskazanego art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zastosowanie tego przepisu stanowi skutek procesu myślowego, poprzedzającego wydanie wyroku. Innymi słowy, błędne rozstrzygnięcie jest jedynie następstwem błędu zasadniczego, polegającego na wadliwym wykonaniu przez Sąd administracyjny funkcji kontroli legalności kwestionowanych decyzji.
Jednakże powiązanie powyższego przepisu ustawy procesowej z art. 156 par. 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego pozwala w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego na merytoryczne ustosunkowanie się do tak wskazanego zarzutu skargi kasacyjnej.
Powołany wyżej przepis stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Zastosowanie tej normy prawnej uzależnione jest od zaistnienia dwóch przesłanek negatywnych albowiem stosownie do treści art. 156 par. 2 Kpa nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w art. 156 par. 1, 3, 4 i 7 jeżeli od dnia doręczenia decyzji lub ogłoszenia nie upłynęło 10 lat a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.
Przedmiotem oceny legalności Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pozostawały decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. stwierdzające nieważność decyzji Kierownika Wydziału Komunikacji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Z. z dnia [...] czerwca 1971 r. w części dotyczącej wydania S. H. prawa jazdy kategorii B z powodu rażącego naruszenia prawa. Uznając istnienie podstaw do orzekania w tej sprawie Sąd I instancji trafnie przyjął, że decyzja dot. wydania prawa jazdy określonej kategorii nie jest aktem, który może wywołać nieodwracalne skutki.
Naruszenie prawa stanowiące przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji w trybie art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa odnosi się do wszystkich norm prawnych regulujących działanie administracji publicznej w indywidualnych sprawach, niezależnie od tego, z jakich przepisów prawa są one wywodzone. Charakteryzowana wada decyzji określona w art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa nie odnosi się do przepisów stanowiących jej podstawę prawną i jako takich wymienionych w niej lecz dotyczy stanu prawnego sprawy. W judykaturze powszechnie uznaje się konieczność eliminowania decyzji z obrotu prawnego, z racji istnienie w niej wad o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. O rażącym naruszeniu prawa można mówić gdy decyzja wydana została wbrew nakazowi ustanowionemu w przepisie prawa tj. gdy istnieje przepis prawny dający podstawę do wydania decyzji administracyjnej, a rozstrzygnięcie zawarte w decyzji, dotyczące praw lub obowiązków, zostało ukształtowane sprzecznie z przesłankami wprost określonymi w tym przepisie. Taką wadę zawierała w sobie decyzja z 1971 r. o wydaniu skarżącemu prawa jazdy kategorii B.
Z lektury akt przedmiotowej sprawy w sposób niewątpliwy wynika, iż przystępując w dniu 29 maja 1971 r. w Ośrodku Ligi Obrony Kraju w Ł. do egzaminu sprawdzającego kwalifikacje fachowe w zakresie prawa jazdy kategorii A i B, S. H. z umiejętności prowadzenia samochodu otrzymał ocenę niedostateczną i mimo nie odbycia egzaminu poprawkowego w tym zakresie wydano stronie przedmiotowe prawo jazdy, co uczyniono decyzją Kierownika Wydziału Komunikacji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Z. z dnia [...] czerwca 1971 r. Okoliczność tę prawidłowo ocenił w motywach zaskarżonego wyroku również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego. Stąd też Naczelny Sąd Administracyjny jako chybiony uznał zarzut niekompletności materiału dowodowego.
W związku z powyższym powołana decyzja z dnia [...] czerwca 1971 o zarządzeniu wydania prawa jazdy w tym dot. kategorii B S. H. podjęta została z rażącym naruszeniem prawa a to przepisu par. 195 ust. 2 rozporządzenia Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 20 lipca 1968 r. w sprawie ruchu na drogach publicznych /Dz.U. nr 27 poz. 183/, który określał, iż prawo jazdy kategorii B może otrzymać osoba, która odpowiada warunkom określonym w par. 194 ust. 2 pkt 2-5, tj. w szczególności wykaże się przed komisja egzaminacyjną, posiadaniem kwalifikacji fachowych w zakresie programu egzaminacyjnego ustalonego przez Ministra Komunikacji. Szczegółowe warunki wydawania prawa jazdy ustalone zostały w załączniku do tego rozporządzenia, zgodnie z którym, właściwy do spraw komunikacji organ prezydium powiatowej rady narodowej wyda prawo jazdy odpowiedniej kategorii na podstawie dodatniej oceny przez komisję egzaminacyjną kwalifikacji fachowych ubiegającego się o prawo jazdy /ust. 9 załącznika/.
Brak dodatniej /pozytywnej/ oceny z egzaminu praktycznego - nauki jazdy stanowił przeszkodę do wydania stronie w dniu [...] czerwca 1971 r. prawa jazdy kategorii B bowiem ten w opisanym zakresie nie posiadał wymaganych kwalifikacji zaś wydanie tego prawa jazdy dotknięte było wadą nieważności, ponieważ nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa o bezpieczeństwie i porządku ruchu na drogach publicznych. Dlatego też w okolicznościach tej sprawy prawidłowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyjął w zaskarżonym wyroku, że stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 1971 r. w części dotyczącej prawa jazdy kategorii B było zasadne, gdyż spełniona została przesłanka, o której stanowi przepis art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa.
Wydanie skarżącemu przez organ administracji prawa jazdy kategorii B wbrew literalnemu przepisowi powołanego par. 195 ust. 2 cytowanego rozporządzenia w sprawie ruchu na drogach publicznych nie pozwala na uznanie argumentacji skargi w zakresie braku podstaw do zastosowania art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa. Natomiast wykazywana w skardze kasacyjnej 30 letnia odległość czasowa od wydania decyzji nie stanowi negatywnej przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji w trybie art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa i nie stanowi też okoliczności, która legalizowałaby rażące naruszenie prawa. Pozostałe zarzuty dotyczące bałaganu w aktualnej dokumentacji czy też opieszałości organów administracji nie mogą wpłynąć na zmianę wyżej wyrażonego poglądu o prawidłowości stanowiska Sądu I instancji wyrażonym w zaskarżonym wyroku.
Tym samym w okolicznościach tej sprawy uznano, iż skarżący nie przedstawił usprawiedliwionych podstaw kasacji a to spowodowało oddalenie jego skargi na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./. Orzeczenie o kosztach zapadło na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ w związku z par. 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszone przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz.U. nr 163 poz. 1348 ze zm./. Przyznanie prawa pomocy skarżącemu nie zwalniało go od obowiązku zwrotu kosztów postępowania dlatego też na podstawie art. 248 w zw. z art. 204 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Z tych powodów orzeczono jak w sentencji orzeczenia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI