Orzeczenie · 2017-10-04

I OSK 636/17

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2017-10-04

NSAAdministracyjneŚredniansa

koszty postępowaniazwolnienie od kosztówrozgraniczenie nieruchomościkpaskarżącyNSAWSAsytuacja materialnauznanie administracyjne

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną W. i E. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który utrzymał w mocy postanowienie odmawiające zwolnienia skarżących od kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Postępowanie to zostało wszczęte na wnioski różnych osób, a koszty ustalenia przebiegu granic nieruchomości oszacowano na łączną kwotę ponad 4900 zł. Wójt Gminy odmówił zwolnienia, wskazując na dochody skarżących (renta, wynagrodzenie, dochód z gospodarstwa rolnego) i ich wydatki, uznając, że pozostaje im kwota pozwalająca na pokrycie kosztów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze skorygowało wyliczenia, ale również utrzymało w mocy postanowienie o odmowie zwolnienia. WSA w Krakowie oddalił skargę, podkreślając uznaniowy charakter zwolnienia i uznając, że skarżący nie wykazali 'niewątpliwej niemożności' poniesienia kosztów, prawidłowo analizując ich sytuację materialną, w tym posiadany majątek. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych (art. 141 § 4, art. 133 § 1 p.p.s.a.) oraz błędną wykładnię art. 267 k.p.a. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że sądy niższych instancji prawidłowo oceniły stan faktyczny i prawny, a zarzuty nie zdołały podważyć zasadności zaskarżonego wyroku. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu 'niewątpliwej niemożności' spoczywał na wnioskodawcach, a przedstawione przez nich dowody w skardze kasacyjnej nie mogły być uwzględnione jako nowe fakty.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Interpretacja przesłanki 'niewątpliwej niemożności' poniesienia kosztów postępowania administracyjnego oraz zakresu uznania administracyjnego w kontekście art. 267 k.p.a. Zakres kognicji NSA w postępowaniu kasacyjnym i niedopuszczalność wprowadzania nowych dowodów.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i procedury rozgraniczenia nieruchomości, ale ogólne zasady dotyczące zwolnienia od kosztów i postępowania kasacyjnego mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organy administracji publicznej prawidłowo oceniły sytuację materialną strony ubiegającej się o zwolnienie od kosztów postępowania administracyjnego, w szczególności czy wykazały się należytą analizą dochodów i wydatków?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organy administracji oraz sądy administracyjne prawidłowo oceniły sytuację materialną skarżących, uwzględniając wszystkie istotne okoliczności, w tym dochody, majątek oraz możliwość pozyskania zasobów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy obu instancji dokonały rzetelnej analizy sytuacji majątkowej skarżących, zestawiając ich dochody z wydatkami. Prawidłowo uwzględniono nie tylko wpływy pieniężne, ale także posiadany majątek (las) i możliwość jego wykorzystania. Pomimo trudnej sytuacji życiowej i finansowej, skarżący nie wykazali 'niewątpliwej niemożności' poniesienia kosztów, co jest warunkiem zwolnienia.

Czy zwolnienie od kosztów postępowania administracyjnego na podstawie art. 267 k.p.a. ma charakter obligatoryjny, czy uznaniowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Zwolnienie od kosztów postępowania administracyjnego na podstawie art. 267 k.p.a. ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ ma większą swobodę w rozstrzygnięciu, ale musi działać rzetelnie i wnikliwie analizować okoliczności sprawy.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że art. 267 k.p.a. daje organowi swobodę w rozstrzygnięciu, ale nie dowolność. Organ jest zobowiązany do wnikliwej analizy wszystkich okoliczności sprawy, a uznanie administracyjne nie oznacza dowolności. W tej sprawie organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego.

Czy sąd administracyjny może uwzględnić nowe dowody przedstawione wraz ze skargą kasacyjną, dotyczące zmiany stanu faktycznego po wydaniu zaskarżonej decyzji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny, w tym NSA, orzeka na podstawie materiału zgromadzonego przez organ w toku postępowania, a dowody przedstawione po wydaniu zaskarżonej decyzji lub wyroku sądu I instancji mogą stanowić jedynie obraz zmian stanu faktycznego, który zasadniczo nie podlega uwzględnieniu w postępowaniu kasacyjnym.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że podstawą orzekania sądu administracyjnego jest materiał zgromadzony przez organ. Dokumenty wystawione po wydaniu zaskarżonej decyzji lub wyroku WSA nie mogą być uwzględnione w postępowaniu przed NSA, gdyż wyznaczają one zakres rozpoznania sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Krakowie, który utrzymał w mocy postanowienie odmawiające zwolnienia od kosztów postępowania rozgraniczeniowego.

Przepisy (6)

Główne

k.p.a. art. 267

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis ten pozwala na zwolnienie strony z całości lub części opłat, kosztów i należności związanych z postępowaniem, jednak ma charakter uznaniowy i wymaga wykazania 'niewątpliwej niemożności' poniesienia kosztów.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § § 4