I OSK 632/05Właściwość sądu w sprawach swiadczen rodzinnych
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który stwierdził nieważność decyzji SKO w sprawie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. WSA oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 477[8] par. 2 pkt 1 Kodeksu postępowania cywilnego, który po zmianie dokonanej ustawą o świadczeniach rodzinnych, miał przyznawać właściwość sądom rejonowym w sprawach o zasiłki rodzinne. NSA nie podzielił tej wykładni. Sąd podkreślił, że ustawa o świadczeniach rodzinnych przyznaje kompetencje w zakresie świadczeń rodzinnych organom administracji publicznej (wójtom, burmistrzom, prezydentom miast), a postępowanie w tych sprawach reguluje Kodeks postępowania administracyjnego. Brak przepisu szczególnego, który wyłączałby właściwość sądów administracyjnych i przenosił sprawę na drogę postępowania przed sądem powszechnym, oznacza, że obowiązuje standardowy tok instancji administracyjnej i kontrola sądów administracyjnych. NSA zaznaczył, że zmiana w KPC nie może być samoistną podstawą do wyłączenia właściwości sądów administracyjnych w sprawach, które z istoty należą do postępowania administracyjnego, chyba że ustawa szczególna stanowi inaczej. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie właściwości sądu w sprawach świadczeń rodzinnych i interpretacja relacji między przepisami KPC a ustawami szczególnymi w kontekście kontroli sądowej decyzji administracyjnych.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2005 roku i specyfiki ustawy o świadczeniach rodzinnych z 2003 roku. Może wymagać analizy w kontekście późniejszych zmian legislacyjnych i orzeczniczych.
Zagadnienia prawne (1)
Czy zmiana w art. 477[8] par. 2 pkt 1 KPC, wprowadzona ustawą o świadczeniach rodzinnych, przyznaje właściwość sądom powszechnym w sprawach o świadczenia rodzinne, wyłączając tym samym właściwość sądów administracyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana w art. 477[8] par. 2 pkt 1 KPC nie może być samoistną podstawą do wyłączenia właściwości sądów administracyjnych w sprawach o świadczenia rodzinne, jeśli ustawa o świadczeniach rodzinnych przyznaje kompetencje organom administracji publicznej i nie zawiera przepisu szczególnego wyłączającego właściwość sądów administracyjnych.
Uzasadnienie
Ustawa o świadczeniach rodzinnych przyznaje kompetencje organom administracji publicznej, a postępowanie reguluje KPA. Brak przepisu szczególnego wyłączającego właściwość sądów administracyjnych oznacza, że obowiązuje standardowy tok instancji administracyjnej i kontrola sądów administracyjnych. Zmiana w KPC nie może samodzielnie wyłączyć tej właściwości.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (15)
Pomocnicze
u.ś.r. art. 3 § pkt 11
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Definicja organu właściwego.
u.ś.r. art. 20 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Organ właściwy realizuje zadania jako zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej.
u.ś.r. art. 21 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Samorząd województwa realizuje zadania jako zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej.
u.ś.r. art. 32
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
W sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy KPA.
u.ś.r. art. 34
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Zmiana w przepisach obowiązujących, nadająca nowe brzmienie art. 477[8] KPC.
u.ś.r. art. 56 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Przepis przejściowy dotyczący odwołań od decyzji organów emerytalnych/rentowych.
k.p.a. art. 16 § par. 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § par. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa stwierdzenia nieważności decyzji (naruszenie przepisów o właściwości).
k.p.a. art. 127 § par. 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.c. art. 477[8] § par. 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis, którego wykładnia była przedmiotem sporu - dotyczy właściwości sądów rejonowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
p.p.s.a. art. 3 § par. 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 3 § par. 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
p.p.s.a. art. 145 § par. 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny (stwierdzenie nieważności decyzji).
p.p.s.a. art. 189
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.g. art. 39 § ust. 5
Ustawa o samorządzie gminnym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustawa o świadczeniach rodzinnych przyznaje kompetencje organom administracji publicznej, a postępowanie reguluje KPA. • Brak przepisu szczególnego wyłączającego właściwość sądów administracyjnych oznacza, że obowiązuje standardowy tok instancji administracyjnej i kontrola sądów administracyjnych. • Zmiana w KPC nie może samoistnie wyłączyć właściwości sądów administracyjnych w sprawach o świadczenia rodzinne.
Odrzucone argumenty
WSA argumentował, że zmiana w art. 477[8] par. 2 pkt 1 KPC przyznaje właściwość sądom powszechnym w sprawach o świadczenia rodzinne.
Godne uwagi sformułowania
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (...) przyjmuje regułę, że orzecznictwo w sprawach zasiłków rodzinnych należy do właściwości organów administracji publicznej, a do postępowania przed tymi organami w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. • Brak przepisu szczególnego stanowiącego o prawie odwołania od tych decyzji do sądu powszechnego powoduje, że obowiązuje tok instancji przyjęty w Kodeksie postępowania administracyjnego. • Art. 477[8] par. 2 Kodeksu postępowania cywilnego nie może zatem stanowić samoistnej regulacji wyłączającej tok instancji w postępowaniu administracyjnym oraz właściwości sądów administracyjnych do orzekania w sprawach skarg na decyzje w sprawach świadczeń rodzinnych podejmowanych przez organy administracji publicznej.
Skład orzekający
Elżbieta Stebnicka
przewodniczący
Jan Paweł Tarno
sprawozdawca
Leszek Włoskiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu w sprawach świadczeń rodzinnych i interpretacja relacji między przepisami KPC a ustawami szczególnymi w kontekście kontroli sądowej decyzji administracyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2005 roku i specyfiki ustawy o świadczeniach rodzinnych z 2003 roku. Może wymagać analizy w kontekście późniejszych zmian legislacyjnych i orzeczniczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii właściwości sądu, która ma znaczenie dla wielu obywateli. Pokazuje, jak interpretacja przepisów proceduralnych może wpływać na dostęp do wymiaru sprawiedliwości.
“Sądy administracyjne czy powszechne? NSA rozstrzyga o właściwości w sprawach świadczeń rodzinnych.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.