I OSK 631/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J.K. i W.K. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił ich skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej. Sprawa dotyczyła opłaty naliczonej po podziale nieruchomości, gdzie Wójt Gminy ustalił opłatę adiacencką na podstawie operatu szacunkowego. Właściciele kwestionowali prawidłowość operatu, wskazując na błędy w wycenie. WSA oddalił skargę, uznając operat za prawidłowy. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, stwierdził naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 80 kpa i art. 98a ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd kasacyjny uznał, że operat szacunkowy został sporządzony wadliwie, ponieważ biegły pomniejszył wartość nieruchomości o powierzchnię zarówno dróg publicznych, jak i dróg wewnętrznych, podczas gdy przepis art. 98a ust. 3 ugn dopuszcza pomniejszenie jedynie o powierzchnię dróg publicznych lub ich poszerzenie. Organy obu instancji oraz WSA błędnie oceniły ten operat. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzje organów administracji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy po sporządzeniu nowego operatu szacunkowego, z uwzględnieniem wskazówek sądu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 98a ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami w kontekście ustalania opłaty adiacenckiej, zwłaszcza w zakresie pomniejszenia wartości nieruchomości o drogi wewnętrzne.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podziału nieruchomości i ustalania opłaty adiacenckiej. Kluczowe jest ustalenie, czy drogi wydzielone w wyniku podziału są drogami publicznymi, czy wewnętrznymi.
Zagadnienia prawne (3)
Czy operat szacunkowy, na podstawie którego ustalono opłatę adiacencką, może pomniejszać wartość nieruchomości o powierzchnię działek wydzielonych pod drogi wewnętrzne, jeśli przepis (art. 98a ust. 3 ugn) stanowi o pomniejszeniu jedynie o drogi publiczne lub ich poszerzenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, operat szacunkowy został sporządzony z naruszeniem art. 98a ust. 3 ugn, ponieważ błędnie pomniejszono wartość nieruchomości o powierzchnię dróg wewnętrznych, a nie tylko dróg publicznych.
Uzasadnienie
Sąd kasacyjny uznał, że przepis art. 98a ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami dopuszcza pomniejszenie wartości nieruchomości przy ustalaniu opłaty adiacenckiej wyłącznie o powierzchnię działek wydzielonych pod drogi publiczne lub ich poszerzenie. Pominięcie powierzchni dróg wewnętrznych w wycenie jest niezgodne z tym przepisem. Organy administracji i sąd pierwszej instancji wadliwie oceniły operat szacunkowy, który nie mógł stanowić podstawy do ustalenia opłaty.
Czy organy administracji publicznej i sąd administracyjny mogą samodzielnie dokonywać merytorycznej oceny poprawności wyliczeń zawartych w operacie szacunkowym, czy też są związane opinią rzeczoznawcy majątkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organy administracji publicznej i sąd administracyjny mają obowiązek ocenić operat szacunkowy pod kątem zgodności z prawem i całokształtem materiału dowodowego, w tym zweryfikować, czy nie doszło do pominięcia norm materialnoprawnych.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że operat szacunkowy, jako dowód z opinii biegłego, podlega ocenie organu administracji na podstawie art. 80 kpa. Organ musi zbadać, czy operat jest należycie uzasadniony i czy nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, takich jak art. 98a ust. 1b i 3 ugn. Sąd pierwszej instancji również ma obowiązek kontroli legalności decyzji, w tym oceny dowodów.
Czy naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym (art. 10 § 1 kpa) poprzez niezawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie wymierzenia opłaty adiacenckiej, stanowi podstawę do uchylenia decyzji?
Odpowiedź sądu
Nie rozstrzygnięto wprost, gdyż sąd skupił się na błędach proceduralnych związanych z operatem szacunkowym.
Uzasadnienie
Jeden z zarzutów skargi kasacyjnej dotyczył naruszenia zasady czynnego udziału strony. Sąd kasacyjny uznał jednak, że zarzut dotyczący wadliwości operatu szacunkowego jest zasadny i wystarczający do uchylenia zaskarżonego wyroku i decyzji, co czyni pozostałe zarzuty bezprzedmiotowymi.
Przepisy (27)
Główne
u.g.n. art. 98a § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 98a § ust. 1a
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 98a § ust. 1b
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 98a § ust. 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Przepis ten stanowi, że przy ustalaniu opłaty adiacenckiej, wartość nieruchomości pomniejsza się o powierzchnię działek wydzielonych pod drogi publiczne lub pod ich poszerzenie. Nie obejmuje to dróg wewnętrznych.
Pomocnicze
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji ma obowiązek oceny całokształtu materiału dowodowego, w tym operatu szacunkowego.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 135
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61 § § 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozporządzenie art. 36
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego
u.g.n. art. 156 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 157 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Argumenty
Skuteczne argumenty
Operat szacunkowy został sporządzony z naruszeniem art. 98a ust. 3 ugn, ponieważ błędnie pomniejszono wartość nieruchomości o powierzchnię dróg wewnętrznych, a nie tylko dróg publicznych. • Organy administracji i sąd pierwszej instancji wadliwie oceniły operat szacunkowy.
Odrzucone argumenty
Argumenty WSA dotyczące prawidłowości operatu szacunkowego i braku naruszeń przepisów przez organy niższych instancji.
Godne uwagi sformułowania
Operat szacunkowy sporządzony 7 czerwca 2021 r. przez rzeczoznawcę majątkowego J.S., został wykonany z naruszeniem art. 98a ust. 3 ugn, bowiem biegły 'zarówno według stanu przed podziałem jak i po podziale' pomniejszył przy wycenie powierzchnię dzielonej działki nr [...]. • Organy obu instancji dokonały wadliwej oceny operatu szacunkowego, jako dowodu z opinii biegłego (art. 80 kpa). • Nie wyłącza się powierzchni dróg wewnętrznych. • Wadliwe opracowanie Operatu (z naruszeniem art. 98a ust. 3 ugn), jego błędna ocena organów obu instancji, i nietrafna aprobata tych uchybień przez Sąd I instancji powoduje, że Operat nie może służyć jako podstawa wyceny nieruchomości w celu ustalenia opłaty adiacenckiej.
Skład orzekający
Maciej Dybowski
przewodniczący sprawozdawca
Elżbieta Kremer
sędzia
Anna Wesołowska
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 98a ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami w kontekście ustalania opłaty adiacenckiej, zwłaszcza w zakresie pomniejszenia wartości nieruchomości o drogi wewnętrzne."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podziału nieruchomości i ustalania opłaty adiacenckiej. Kluczowe jest ustalenie, czy drogi wydzielone w wyniku podziału są drogami publicznymi, czy wewnętrznymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa nieruchomości – opłat adiacenckich i prawidłowości wyceny. Błąd w operacie szacunkowym, który doprowadził do uchylenia decyzji, jest istotny dla praktyków.
“Drogi wewnętrzne a opłata adiacencka: NSA wyjaśnia, jak liczyć wartość nieruchomości po podziale.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.