I OSK 627/09

Naczelny Sąd Administracyjny2010-02-09
NSAAdministracyjneWysokansa
zarząd nieruchomościamiinteres prawnystrona postępowaniastwierdzenie nieważności decyzjiKodeks postępowania administracyjnegonieruchomości państwowejednostki badawczo-rozwojowegospodarka gruntami

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Instytutu Problemów [...] w sprawie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej opłatę za zarząd gruntem, uznając, że Instytut nie wykazał interesu prawnego do jej zaskarżenia.

Instytut Problemów [...] zaskarżył decyzję Ministra Infrastruktury odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 1988 r. ustalającej opłatę za zarząd gruntem na rzecz Uniwersytetu Łódzkiego. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że Instytut nie posiada interesu prawnego do żądania stwierdzenia nieważności, ponieważ nie wykazał tytułu prawnego do nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko niższych instancji i podkreślając, że Instytut wykazał jedynie interes faktyczny, a nie prawny.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Instytutu Problemów [...] w O.-Ś. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę Instytutu na decyzję Ministra Infrastruktury. Decyzja Ministra utrzymała w mocy decyzję Wojewody Łódzkiego odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 1988 r. ustalającej cenę państwowego gruntu oddanego w zarząd oraz opłatę roczną za zarząd dla Uniwersytetu Łódzkiego. Instytut domagał się stwierdzenia nieważności tej decyzji, twierdząc, że posiada interes prawny wynikający z potrzeby uregulowania stanu prawnego nieruchomości, którą zajmuje. Organy administracji oraz WSA uznały, że Instytut nie jest stroną w rozumieniu art. 28 KPA, ponieważ nie wykazał posiadania tytułu prawnego do nieruchomości, a jedynie interes faktyczny. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że legitymacja do występowania w postępowaniu administracyjnym wymaga wykazania interesu prawnego, a nie tylko faktycznego. Sąd wskazał, że Instytut nie przedstawił dokumentów potwierdzających jego prawo rzeczowe do nieruchomości, a wszelkie jego uprawnienia miały charakter pochodny. Rozliczenie nakładów poczynionych przez Instytut na nieruchomość ma charakter cywilnoprawny i powinno być dochodzone przed sądem powszechnym. NSA potwierdził, że organy administracji prawidłowo oceniły brak interesu prawnego Instytutu i nie naruszyły przepisów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, podmiot taki posiada jedynie interes faktyczny, a nie prawny, co wyklucza jego legitymację do występowania w charakterze strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji.

Uzasadnienie

Interes prawny musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu i wynikać z konkretnego przepisu prawa materialnego. Posiadanie nieruchomości bez tytułu prawnego, nawet jeśli wiąże się z jej faktycznym zajmowaniem i prowadzeniem na niej działalności, nie stanowi interesu prawnego w rozumieniu art. 28 KPA.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja strony postępowania administracyjnego, która musi wykazać swój interes prawny lub obowiązek.

P.p.s.a. art. 174

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

k.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja strony postępowania administracyjnego.

P.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.p.a. art. 157 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 157 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 62

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa o jednostkach badawczo-rozwojowych art. 1

Ustawa o jednostkach badawczo-rozwojowych art. 4

Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 38 § 2

Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 87 § 1

Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 87 § 2

Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 47 § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad i trybu oddawania w zarząd oraz użytkowanie nieruchomości państwowych art. 5 § 1

k.p.a. art. 161 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 161 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.c. art. 222 § 1

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Instytut nie wykazał posiadania tytułu prawnego do nieruchomości, a jedynie interes faktyczny. Interes prawny musi wynikać z konkretnego przepisu prawa materialnego i bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Decyzje lokalizacyjne nie tworzą praw rzeczowych do nieruchomości. Rozliczenie nakładów ma charakter cywilnoprawny.

Odrzucone argumenty

Instytut posiadał interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności decyzji, wynikający z zajmowania nieruchomości i prowadzenia na niej działalności. Decyzja z 1988 r. naruszała prawa Instytutu do posiadania nieruchomości i wzniesionych na niej budowli. Organy administracji nie zbadały wszechstronnie stanu faktycznego i nie uwzględniły interesu prawnego Instytutu.

Godne uwagi sformułowania

interes prawny, wyznaczony granicami wynikającymi nie tylko z przepisu art. 28 k. p. a., ale i z konkretnego przepisu prawa materialnego interes prawny wyraża się w możliwości zastosowania normy prawa administracyjnego materialnego w konkretnej sytuacji konkretnego podmiotu prawa mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu to na organie spoczywa obowiązek ustalenia kręgu osób mających interes prawny do wystąpienia z wnioskiem w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie posiadanie interesu prawnego oznaczało w istocie brak legitymacji prawnej do wystąpienia z przedmiotowym żądaniem wszelkie inne uprawnienia, jakie z tego stosunku wynikały dla skarżącego Instytutu, mają charakter pochodny (wtórny), a o interesie tego podmiotu można mówić jedynie w kategoriach interesu faktycznego, a nie prawnego

Skład orzekający

Ewa Dzbeńska

przewodniczący

Janusz Furmanek

sprawozdawca

Małgorzata Pocztarek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że posiadanie nieruchomości bez tytułu prawnego, nawet przy prowadzeniu na niej działalności naukowej, nie stanowi interesu prawnego do żądania stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej dotyczącej tej nieruchomości."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej jednostki badawczo-rozwojowej i jej relacji do nieruchomości państwowych w kontekście przepisów KPA i ustawy o gospodarce gruntami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje, jak sądy rozgraniczają interes prawny od faktycznego w kontekście nieruchomości.

Czy posiadanie gruntu bez tytułu prawnego daje prawo do kwestionowania decyzji administracyjnych?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 627/09 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2010-02-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-05-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ewa Dzbeńska /przewodniczący/
Janusz Furmanek /sprawozdawca/
Małgorzata Pocztarek
Symbol z opisem
6071 Trwały zarząd nieruchomościami
Hasła tematyczne
Gospodarka komunalna
Sygn. powiązane
I SA/Wa 996/08 - Wyrok WSA w Warszawie z 2008-12-30
Skarżony organ
Minister Infrastruktury
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Ewa Dzbeńska Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek sędzia del. NSA Janusz Furmanek (spr.) Protokolant Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Instytutu Problemów [...] [...] w O. – Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 grudnia 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 996/08 w sprawie ze skargi Instytutu Problemów [...] [...] w O. – Ś. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2008 r. [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
WYROKIEM Z DNIA 30 GRUDNIA 2008 R. SYGN. AKT I SA/WA 996/08 WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W WARSZAWIE ODDALIŁ SKARGĘ INSTYTUTU [...][...] W O. – Ś. NA DECYZJĘ MINISTRA INFRASTRUKTURY Z DNIA [...] MAJA 2008 R. NR [...].
ZASKARŻONĄ DECYZJĄ MINISTER INFRASTRUKTURY UTRZYMAŁ W MOCY DECYZJĘ WOJEWODY ŁÓDZKIEGO Z DNIA [...] LUTEGO 2008 R. NR [...] ODMAWIAJĄCĄ WSZCZĘCIA POSTĘPOWANIA W SPRAWIE STWIERDZENIA NIEWAŻNOŚCI DECYZJI KIEROWNIKA WYDZIAŁU GEODEZJI I GOSPODARKI GRUNTAMI URZĘDU DZIELNICOWEGO ŁÓDŹ - ŚRÓDMIEŚCIE Z DNIA [...] GRUDNIA 1988 R.
POWYŻSZE ROZSTRZYGNIĘCIE ZOSTAŁO WYDANE W OPARCIU O NASTĘPUJĄCY STAN FAKTYCZNY:
DECYZJĄ Z DNIA [...] GRUDNIA 1988 R. ORGAN I INSTANCJI ORZEKŁ O USTALENIU CENY PAŃSTWOWEGO GRUNTU ODDANEGO W ZARZĄD, POŁOŻONEGO W ŁODZI PRZY UL. [...] - [...], SKŁADAJĄCEGO SIĘ Z DZIAŁKI OZNACZONEJ NR [...] O POWIERZCHNI 8183 M2 ORAZ O USTALENIU DLA UNIWERSYTETU ŁÓDZKIEGO OPŁATY ROCZNEJ ZA ZARZĄD WW. GRUNTU.
INSTYTUT [...][...] W O. – Ś. PISMEM Z DNIA [...] PAŹDZIERNIKA 2007 R. WYSTĄPIŁ DO WOJEWODY ŁÓDZKIEGO O STWIERDZENIE NIEWAŻNOŚCI POWYŻSZEJ DECYZJI KIEROWNIKA WYDZIAŁU GEODEZJI I GOSPODARKI GRUNTAMI URZĘDU DZIELNICOWEGO ŁÓDŹ - ŚRÓDMIEŚCIE Z DNIA [...] GRUDNIA 1988 R.
WOJEWODA ŁÓDZKI DECYZJĄ Z DNIA [...] LUTEGO 2008 R. NR [...] ODMÓWIŁ WSZCZĘCIA POSTĘPOWANIA W SPRAWIE STWIERDZENIA NIEWAŻNOŚCI TEJŻE DECYZJI.
W UZASADNIENIU DECYZJI WSKAZAŁ, IŻ INSTYTUT [...][...] W O.-Ś. NIE JEST STRONĄ - W ROZUMIENIU ART. 28 K.P.A. - UPRAWNIONĄ DO WYSTĄPIENIA O STWIERDZENIE NIEWAŻNOŚCI DECYZJI USTALAJĄCEJ NA RZECZ UNIWERSYTETU ŁÓDZKIEGO OPŁATĘ ROCZNĄ Z TYTUŁU USTANOWIONEGO ZARZĄDU NA SPORNEJ NIERUCHOMOŚCI.
WOJEWODA STWIERDZIŁ, ŻE Z DOKUMENTÓW ZGROMADZONYCH W SPRAWIE, W SZCZEGÓLNOŚCI WYROKU SĄDU OKRĘGOWEGO W ŁODZI[...] WYDZIAŁU CYWILNEGO Z DNIA [...] WRZEŚNIA 2005 R., SYGN. AKT [...], WYROKU SĄDU NAJWYŻSZEGO Z DNIA [...] CZERWCA 2006 R., SYGN. AKT [...], WYROKU SĄDU OKRĘGOWEGO W ŁODZI [...] WYDZIAŁU CYWILNEGO Z DNIA [...] MAJA 2007 R., SYGN. AKT [...] ORAZ WYROKU SĄDU APELACYJNEGO W ŁODZI Z DNIA [...] GRUDNIA 2007 R., SYGN. AKT [...] WYNIKA, ŻE INSTYTUT NIE POSIADA TYTUŁU PRAWNEGO DO PRZEDMIOTOWEJ NIERUCHOMOŚCI - ZATEM NIE MA LEGITYMACJI PRAWNEJ DO WNIESIENIA PRZEDMIOTOWEGO ŻĄDANIA.
INSTYTUT WSKAZYWAŁ, IŻ JEGO INTERES PRAWNY WYNIKA Z KONIECZNOŚCI UREGULOWANIA STANU PRAWNEGO NIERUCHOMOŚCI, ZAJMOWANEJ WSPÓLNIE Z UNIWERSYTETEM ŁÓDZKIM I ZABUDOWANEJ PRZEZ INSTYTUT BUDYNKIEM ZAPROJEKTOWANYM NA POTRZEBY DZIAŁALNOŚCI NAUKOWO-BADAWCZEJ. NIE MOŻE TO JEDNAK STANOWIĆ O POSIADANIU PRZEZ INSTYTUT PRZYMIOTU STRONY W NINIEJSZYM POSTĘPOWANIU, GDYŻ JEST TO INTERES FAKTYCZNY, KTÓRY NIE ZOSTAŁ OBJĘTY DYSPOZYCJĄ ART. 28 K.P.A.
ODWOŁANIE OD POWYŻSZEJ DECYZJI WNIÓSŁ INSTYTUT [...][...] W O. - Ś.
W UZASADNIENIU PODNIÓSŁ, ŻE PRZYMIOT STRONY W NINIEJSZYM POSTĘPOWANIU WYNIKA Z WYROKU SĄDU OKRĘGOWEGO W ŁODZI [...] WYDZIAŁ CYWILNY Z DNIA [...] MAJA 2007 R., SYGN. AKT [...], KTÓRYM ODDALONO POWÓDZTWO O ZOBOWIĄZANIE UNIWERSYTETU ŁÓDZKIEGO DO PRZENIESIENIA NA INSTYTUT ZA WYNAGRODZENIEM PRAWA WŁASNOŚCI SPORNEGO GRUNTU, A TAKŻE Z WYROKU SĄDU APELACYJNEGO W ŁODZI[...] WYDZIAŁ CYWILNY Z DNIA [...] GRUDNIA 2007 R. SYGN. AKT [...] ODDALAJĄCEGO APELACJĘ I WSKAZUJĄCEGO, IŻ INSTYTUT ZOBOWIĄZANY JEST DO WYDANIA PRZEDMIOTOWEJ NIERUCHOMOŚCI UNIWERSYTETOWI ŁÓDZKIEMU. BŁĘDNE BYŁOBY ZATEM PRZYJĘCIE, IŻ POSIADACZ NIERUCHOMOŚCI OBJĘTEJ DECYZJĄ, KTÓREJ UNIEWAŻNIENIA ŻĄDA, NIE JEST UPRAWNIONY DO WYSTĄPIENIA Z TAKIM ŻĄDANIEM.
PO ROZPOZNANIU ODWOŁANIA MINISTER INFRASTRUKTURY DECYZJĄ Z DNIA [...] MAJA 2008 R. UTRZYMAŁ W MOCY DECYZJĘ WOJEWODY ŁÓDZKIEGO Z DNIA [...] LUTEGO 2008 R.
W UZASADNIENIU DECYZJI ORGAN DRUGIEJ INSTANCJI PRZYWOŁAŁ ART. 28 K.P.A WSKAZUJĄCY NA POWIĄZANIE OKREŚLONEGO PODMIOTU JAKO STRONY POSTĘPOWANIA Z POSIADANYM PRZEZ NIEGO INTERESEM PRAWNYM. WSKAZAŁ, ŻE W POSTĘPOWANIU ZAKOŃCZONYM DECYZJĄ KIEROWNIKA WYDZIAŁU GEODEZJI I GOSPODARKI GRUNTAMI URZĘDU DZIELNICOWEGO ŁÓDŹ - ŚRÓDMIEŚCIE Z DNIA [...] GRUDNIA 1988 R. USTALAJĄCEJ NA RZECZ UNIWERSYTETU ŁÓDZKIEGO OPŁATĘ ROCZNĄ Z TYTUŁU USTANOWIONEGO ZARZĄDU NA NIERUCHOMOŚCI - STRONĄ POSTĘPOWANIA BYŁ UNIWERSYTET ŁÓDZKI. LEGITYMACJĘ PRAWNĄ DO WYSTĄPIENIA Z WNIOSKIEM O STWIERDZENIE NIEWAŻNOŚCI WW. DECYZJI MA NIE TYLKO STRONA POSTĘPOWANIA ZWYKŁEGO ZAKOŃCZONEGO ZAKWESTIONOWANĄ DECYZJĄ, LECZ TAKŻE INNY PODMIOT, KTÓRY WYKAŻE W SPRAWIE POSIADANIE INTERESU PRAWNEGO LUB OBOWIĄZKU. JEDNAKŻE W NINIEJSZEJ SPRAWIE INSTYTUT [...] NIE WYKAZAŁ TAKIEGO INTERESU. NIE PRZEDSTAWIŁ ON JAKIEGOKOLWIEK DOKUMENTU POTWIERDZAJĄCEGO POSIADANIE TYTUŁU PRAWNEGO DO PRZEDMIOTOWEJ NIERUCHOMOŚCI. Z AKT SPRAWY WYNIKA, ŻE INSTYTUT NIE UDOWODNIŁ POSIADANIA TEGO PRAWA PRZED SĄDEM CYWILNYM, A POWÓDZTWO INSTYTUTU O UZGODNIENIE TREŚCI KSIĘGI WIECZYSTEJ NR KW [...] Z RZECZYWISTYM STANEM PRAWNYM ZOSTAŁO ODDALONE WYROKIEM SĄDU REJONOWEGO DLA ŁODZI - ŚRÓDMIEŚCIA W ŁODZI Z DNIA [...] KWIETNIA 2005 R. SYGN. AKT [...], ZAŚ SĄD OKRĘGOWY W ŁODZI [...] WYDZIAŁ CYWILNY WYROKIEM Z DNIA [...] WRZEŚNIA 2005 R. SYGN. AKT [...] ODDALIŁ APELACJĘ OD TEGO WYROKU. SKARGA KASACYJNA W PRZEDMIOTOWEJ SPRAWIE ZOSTAŁA ODDALONA WYROKIEM SADU NAJWYŻSZEGO Z DNIA [...] CZERWCA 2006 R. SYGN. AKT [...].
ODNOSZĄC SIĘ DO ZARZUTU ODWOŁANIA MINISTER STWIERDZIŁ, ŻE W WYROKACH ZAPADŁYCH W SPRAWIE DOTYCZĄCEJ ZOBOWIĄZANIA UNIWERSYTETU ŁÓDZKIEGO W ŁODZI DO PRZENIESIENIA PRAWA WŁASNOŚCI SPORNEJ DZIAŁKI, POTWIERDZONE ZOSTAŁO, IŻ INSTYTUTOWI [...] ROSZCZENIE TAKIE NIE PRZYSŁUGUJE, A POWOŁANY W ODWOŁANIU OBOWIĄZEK WYDANIA NIERUCHOMOŚCI PRZEZ INSTYTUT JEST JEDYNIE OBOWIĄZKIEM FAKTYCZNYM, ZWIĄZANYM Z ZAJMOWANIEM TEJ NIERUCHOMOŚCI BEZ TYTUŁU PRAWNEGO - NIE JEST NATOMIAST OBOWIĄZKIEM PRAWNYM W ROZUMIENIU ART. 28 K.P.A.
NA POWYŻSZĄ DECYZJĘ SKARGĘ DO WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO W WARSZAWIE WNIÓSŁ INSTYTUT [...][...] W O. - Ś.
W SKARDZE ZARZUCIŁ, ŻE DECYZJA MINISTRA INFRASTRUKTURY ZOSTAŁA WYDANA Z NARUSZENIEM PRAWA, KTÓRE MIAŁO WPŁYW NA WYNIK SPRAWY, GDYŻ MINISTER BŁĘDNIE PRZYJĄŁ, IŻ NIE BYŁO PODSTAW DO WSZCZĘCIA I PROWADZENIA POSTĘPOWANIA PRZEZ WOJEWODĘ ŁÓDZKIEGO W SPRAWIE STWIERDZENIA NIEWAŻNOŚCI DECYZJI KIEROWNIKA WYDZIAŁU GEODEZJI I GOSPODARKI GRUNTAMI URZĘDU DZIELNICOWEGO ŁÓDŹ - ŚRÓDMIEŚCIE Z DNIA [...] GRUDNIA 1988 R. W KONSEKWENCJI DOPROWADZIŁO TO DO WYDANIA ZASKARŻONEJ DECYZJI, PODCZAS GDY PRAWIDŁOWA ANALIZA ZEBRANEGO W SPRAWIE MATERIAŁU DOWODOWEGO PROWADZI DO WNIOSKU, IŻ INSTYTUTOWI PRZYSŁUGUJE PRZYMIOT STRONY W NINIEJSZYM POSTĘPOWANIU.
INSTYTUT ZAKWESTIONOWAŁ TWIERDZENIA ORGANU DRUGIEJ INSTANCJI, ŻE WSKAZYWANY W POSTĘPOWANIU PRZEZ SKARŻĄCEGO INTERES NIE JEST INTERESEM PRAWNYM. DODAŁ, ŻE Z MATERIAŁU DOWODOWEGO SPRAWY BEZSPORNIE WYNIKA, IŻ INSTYTUT [...] - POPRZEDNIK PRAWNY INSTYTUTU [...] - UZYSKAŁ W DNIU [...] MARCA 1962 R. POZWOLENIE NA WYKONANIE ROBÓT BUDOWLANYCH W POSTACI ROZBUDOWY LABORATORIUM PROMIENIOWANIA KOSMICZNEGO, ZGODNIE Z ZAŁĄCZONYM PROJEKTEM, ZAŚ W DNIU [...] LIPCA 1963 R. POZWOLENIE NA BUDOWĘ LABORATORIUM PODZIEMNEGO. DECYZJE TE ZOSTAŁY DODATKOWO POPARTE PRZEZ DECYZJĘ O LOKALIZACJI SZCZEGÓŁOWEJ NR [...] Z DNIA [...] PAŹDZIERNIKA 1962 R. INSTYTUT [...] ZAKŁAD [...] W DNIU [...] MARCA 1968 R. UZYSKAŁ ZGODĘ NA PROPOZYCJĘ LOKALIZACYJNĄ INWESTORA W POSTACI HALI KOMÓR ISKROWYCH. SKARŻĄCY PODNIÓSŁ TAKŻE, ŻE PISMEM Z DNIA [...] GRUDNIA 1985 R. URZĄD DZIELNICOWY ŁÓDŹ - ŚRÓDMIEŚCIE POINFORMOWAŁ INSTYTUT [...] O ZMIANIE ZASAD USTALANIA NALEŻNYCH OPŁAT ZA KORZYSTANIE Z TERENÓW PAŃSTWOWYCH. ZATEM, NIE ISTNIAŁY ŻADNE WĄTPLIWOŚCI CO DO TEGO, IŻ INSTYTUT [...] JEST POSIADACZEM CZĘŚCI DZIAŁKI O POWIERZCHNI 1600 M2, OZNACZONEJ NR [...]. TYM SAMYM MA ON INTERES PRAWNY W WYELIMINOWANIU Z OBROTU PRAWNEGO DECYZJI Z DNIA [...] GRUDNIA 1988 R. O USTALENIU NOWYCH OPŁAT ZA ZARZĄD. ZARZĄD TEN W RZECZYWISTOŚCI NIGDY NIE ZOSTAŁ USTANOWIONY NA RZECZ UNIWERSYTETU ŁÓDZKIEGO. NIE TYLKO Z UWAGI NA BRAK STOSOWNEJ DECYZJI, ALE TAKŻE DLATEGO, ŻE NIE MÓGŁ BYĆ USTANOWIONY - GDYŻ CZĘŚĆ DZIAŁKI O POWIERZCHNI 1600 M2 BYŁA I JEST FAKTYCZNIE UŻYTKOWANA PRZEZ INSTYTUT.
SKARŻĄCY STWIERDZIŁ PONADTO, ŻE SPOCZYWAJĄCY NA NIM OBOWIĄZEK WYDANIA SPORNEJ CZĘŚCI NIERUCHOMOŚCI WYNIKA Z ART. 222 § 1 KC - JEST TO ZATEM OBOWIĄZEK PRAWNY, A NIE FAKTYCZNY.
PONADTO, DECYZJA Z [...] GRUDNIA 1988 R. GODZI W JEGO PRAWO DO POSIADANIA NIERUCHOMOŚCI I TO NIE TYLKO GRUNTU, ALE RÓWNIEŻ WZNIESIONYCH NA NIM NANIESIEŃ BUDOWLANYCH (ZARÓWNO PODZIEMNYCH JAK I NAZIEMNYCH).
W ODPOWIEDZI NA SKARGĘ MINISTER INFRASTRUKTURY WNIÓSŁ O JEJ ODDALENIE UZNAJĄC, ŻE ZARZUTY PODNIESIONE W SKARDZE NIE STANOWIĄ NOWYCH OKOLICZNOŚCI W SPRAWIE, LECZ ZNANE BYŁY ORGANOWI W PRZEPROWADZONYM POSTĘPOWANIU.
PISMEM Z DNIA [...] SIERPNIA 2008 R. UNIWERSYTET ŁÓDZKI WNIÓSŁ O ODDALENIE SKARGI PODNOSZĄC, ŻE PRZYWOŁYWANE PRZEZ SKARŻĄCEGO DOKUMENTY, TJ. DECYZJE LOKALIZACYJNE, BYŁY WYDAWANE W OPARCIU O USTAWĘ O PLANOWANIU PRZESTRZENNYM I NIE MOGĄ STANOWIĆ DOWODU, IŻ SKARŻĄCY POSIADAŁ KIEDYKOLWIEK TYTUŁ PRAWNY DO NIERUCHOMOŚCI.
W UZASADNIENIU WYROKU ODDALAJĄCEGO SKARGĘ WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W WARSZAWIE, NA PODSTAWIE ART. 28 K.P.A., BIORĄC POD UWAGĘ STANOWISKA WYRAŻONE W ORZECZNICTWIE SĄDÓW ADMINISTRACYJNYCH ORAZ LITERATURZE STWIERDZIŁ, ŻE SKARŻĄCY INSTYTUT NIE POSIADAŁ INTERESU PRAWNEGO DO WYSTĄPIENIA Z WNIOSKIEM O STWIERDZENIE NIEWAŻNOŚCI DECYZJI, GDYŻ W PROWADZONYM POSTĘPOWANIU NIE PRZEDSTAWIŁ ŻADNYCH DOKUMENTÓW ŚWIADCZĄCYCH, IŻ DYSPONUJE TYTUŁEM PRAWNORZECZOWYM DO PRZEDMIOTOWEJ NIERUCHOMOŚCI - BĘDĄC JEJ WŁAŚCICIELEM LUB UŻYTKOWNIKIEM WIECZYSTYM - A TYLKO Z TEGO FAKTU SKARŻĄCY MÓGŁBY WYWODZIĆ SWÓJ INTERES PRAWNY W ZŁOŻENIU WNIOSKU O STWIERDZENIE NIEWAŻNOŚCI DECYZJI, USTALAJĄCEJ NA RZECZ UNIWERSYTETU ŁÓDZKIEGO OPŁATĘ ZA ZARZĄD TEJ NIERUCHOMOŚCI. W POSTĘPOWANIU DOTYCZĄCYM USUNIĘCIA NIEZGODNOŚCI TREŚCI KSIĘGI WIECZYSTEJ Z RZECZYWISTYM STANEM PRAWNYM SKARŻĄCY INSTYTUT NIE WYKAZAŁ, IŻ DYSPONOWAŁ PRAWEM RZECZOWYM DO SPORNEJ NIERUCHOMOŚCI.
SĄD ZGODZIŁ SIĘ ZE STANOWISKIEM WYRAŻONYM W WYROKU SĄDU APELACYJNEGO W ŁODZI [...] WYDZIAŁ CYWILNY Z DNIA [...] GRUDNIA 2007 R., SYGN. AKT [...]. SĄD TEN UZNAŁ, ŻE POMIMO TEGO, IŻ INSTYTUT [...] POWOŁYWAŁ SIĘ NA PRZYSŁUGUJĄCE MU PRAWO UŻYTKOWANIA WIECZYSTEGO DO PRZEDMIOTOWEJ NIERUCHOMOŚCI NA PODSTAWIE USTAWY Z DNIA 25 LIPCA 1985 R. O JEDNOSTKACH BADAWCZO – ROZWOJOWYCH – TO USTALENIA SĄDU POZWALAJĄ STWIERDZIĆ, ŻE INSTYTUT NIE UZYSKAŁ DECYZJI O PRZEKSZTAŁCENIU ZARZĄDU GRUNTU POŁOŻONEGO W ŁODZI PRZY UL. [...] W UŻYTKOWANIE WIECZYSTE. TAKIE STANOWISKO PODTRZYMAŁ SĄD NAJWYŻSZY W WYROKU Z DNIA [...] CZERWCA 2006 R., SYGN. AKT. [...].
SĄD PODZIELIŁ TAKŻE STANOWISKO ORGANU ADMINISTRACJI, NEGUJĄCE TWIERDZENIA SKARŻĄCEGO, IŻ NA MOCY DECYZJI PREZYDIUM RADY NARODOWEJ M. ŁODZI NR [...] Z DNIA [...] PAŹDZIERNIKA 1962 R. UZYSKAŁ ON TYTUŁ DO CZĘŚCI PRZEDMIOTOWEGO GRUNTU. ZAUWAŻYŁ BOWIEM, ŻE DECYZJA TA WYDANA ZOSTAŁA W OPARCIU O PRZEPISY USTAWY O PLANOWANIU I ZAGOSPODAROWANIU PRZESTRZENNYM. NIE NARUSZA ONA PRAW OSÓB TRZECICH, A TYM SAMYM NIE TWORZY NOWEGO STANU NA PŁASZCZYŹNIE PRAW RZECZOWYCH DO PRZEDMIOTOWEJ NIERUCHOMOŚCI.
ODNOSZĄC SIĘ DO ZARZUTU SKARGI, IŻ DECYZJA Z 1988 R. GODZI W PRAWO INSTYTUTU DO POSIADANIA NIERUCHOMOŚCI - NIWECZĄC JEGO PRAWO DO POSIADANIA NIE TYLKO GRUNTU, ALE RÓWNIEŻ WZNIESIONYCH NA GRUNCIE NANIESIEŃ BUDOWLANYCH, SĄD STWIERDZIŁ, ŻE NIE MÓGŁ ON ZOSTAĆ UWZGLĘDNIONY W POSTĘPOWANIU SĄDOWO – ADMINISTRACYJNYM. ROZLICZENIE NAKŁADÓW POCZYNIONYCH PRZEZ INSTYTUT NA PRZEDMIOTOWĄ NIERUCHOMOŚĆ MA CHARAKTER WYŁĄCZNIE CYWILNOPRAWNY I MOŻE BYĆ DOCHODZONE W POSTĘPOWANIU PRZED SĄDEM POWSZECHNYM.
REASUMUJĄC SĄD STWIERDZIŁ, ŻE SKARŻĄCY INSTYTUT NIE WYKAZAŁ, ŻE MA TYTUŁ PRAWNORZECZOWY DO SPORNEJ NIERUCHOMOŚCI, PRZEZ CO NIE UDOWODNIŁ POSIADANIA INTERESU PRAWNEGO, O KTÓRYM MOWA W ART. 28 K.P.A. NATOMIAST DOWIÓDŁ ON TYLKO POSIADANIE INTERESU FAKTYCZNEGO. NATOMIAST ORGANY ORZEKAJĄCE W SPRAWIE, WNIKLIWIE I WSZECHSTRONNIE ROZPATRZYŁY STAN FAKTYCZNY SPRAWY ORAZ SZCZEGÓŁOWO WYJAŚNIŁY MOTYWY, JAKIMI SIĘ KIEROWAŁY PRZY ROZSTRZYGANIU SPRAWY.
OD POWYŻSZEGO WYROKU WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO W WARSZAWIE INSTYTUT [...][...] W O.– Ś. WNIÓSŁ SKARGĘ KASACYJNĄ ZASKARŻAJĄC GO W CAŁOŚCI I ZARZUCAJĄC NARUSZENIE PRZEZ BŁĘDNĄ WYKŁADNIĘ BĄDŹ NIE ZASTOSOWANIE:
- ART. 157 § 2 I 3, ART. 28 ORAZ ART. 62 K.P.A. W ZWIĄZKU Z BEZPODSTAWNYM UZNANIEM PRZEZ WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W ZASKARŻONYM WYROKU, ŻE SKARŻĄCY NIE POSIADAŁ INTERESU PRAWNEGO DO WYSTĄPIENIA Z WNIOSKIEM O STWIERDZENIE NIEWAŻNOŚCI DECYZJI KIEROWNIKA WYDZIAŁU GEODEZJI I GOSPODARKI GRUNTAMI URZĘDU DZIELNICOWEGO ŁÓDŹ - ŚRÓDMIEŚCIE NR [...] Z DNIA [...] GRUDNIA 1988 ROKU, BOWIEM INSTYTUT NIE PRZEDSTAWIŁ ŻADNYCH DOKUMENTÓW ŚWIADCZĄCYCH, IŻ DYSPONUJE TYTUŁEM PRAWNORZECZOWYM DO PRZEDMIOTOWEJ NIERUCHOMOŚCI ORAZ, ŻE NA PODSTAWIE USTAWY Z DNIA 25 LIPCA 1985 ROKU O JEDNOSTKACH BADAWCZO-ROZWOJOWYCH - NIE UZYSKAŁ DECYZJI O PRZEKSZTAŁCENIU ZARZĄDU GRUNTU POŁOŻONEGO W ŁODZI, PRZY UL. [...] W UŻYTKOWANIE WIECZYSTE, NIE ODNOSZĄC SIĘ DO PRZYCZYN NIE UZYSKANIA TEJ DECYZJI;
- NARUSZENIE ART. 1, ART. 4, USTAWY Z DNIA 25 LIPCA 1985 ROKU O JEDNOSTKACH BADAWCZO – ROZWOJOWYCH (DZ. U. Z 1985 ROKU NR 36, POZ. 170) ORAZ ART. 38 UST. 2, ART. 87 UST 1 I 2 ORAZ ART. 47 UST. 1 USTAWY Z DNIA 29 KWIETNIA 1985 ROKU O GOSPODARCE GRUNTAMI I WYWŁASZCZANIU NIERUCHOMOŚCI (DZ., U. NR 22, POZ. 99 Z PÓŹN. ZMIANAMI) W ZWIĄZKU Z § 5 UST 1 ROZPORZĄDZENIA RADY MINISTRÓW Z DNIA 16 WRZEŚNIA 1985 ROKU W SPRAWIE SZCZEGÓŁOWYCH ZASAD I TRYBU ODDAWANIA W ZARZĄD ORAZ UŻYTKOWANIE
NIERUCHOMOŚCI PAŃSTWOWYCH, PRZEKAZYWANIA TYCH NIERUCHOMOŚCI MIĘDZY PAŃSTWOWYMI
JEDNOSTKAMI ORGANIZACYJNYMI I DOKONYWANIA ROZLICZEŃ Z TEGO TYTUŁU (DZ. U. NR 47, POZ. 40 Z PÓŹN. ZMIANAMI) W ZWIĄZKU Z ART. 62 K.P.A. POPRZEZ CAŁKOWITE POMINIECIE TYCH PRZEPISÓW PRZY USTALANIU INTERESU PRAWNEGO SKARŻĄCEGO W WYELIMINOWANIU Z OBROTU DECYZJI PODWAŻAJĄCEJ NIE TYLKO STATUS PRAWNY INSTYTUTU, ALE TAKŻE POZBAWIAJĄCEJ SKARŻĄCEGO MOŻLIWOŚCI OBRONY SWYCH PRAW, A PRZEDE WSZYSTKIM MOŻLIWOŚCI NABYCIA PRAW I OBOWIĄZKÓW W ZAKRESIE ZARZĄDU TĄ CZĘŚCIĄ DZIAŁKI NR [...], KTÓRA W DACIE TWORZENIA ZAKŁADU [...] W ŁODZI, NA PODSTAWIE
DECYZJI O LOKALIZACJI SZCZEGÓŁOWEJ NR [...] Z DNIA [...] PAŹDZIERNIKA 1962 ROKU, WYDANEJ PRZEZ PREZYDIUM RADY NARODOWEJ ŁODZI WYDZIAŁ BUDOWNICTWA, STANOWIŁA CZĘŚĆ WYPOSAŻENIA JEDNOSTKI ORGANIZACYJNEJ, PRZEKAZANA ZOSTAŁA W TRWAŁY ZARZĄD NA CELE STATUTOWE ÓWCZESNEGO INSTYTUTU [...] W O. – Ś., POZOSTAJĄCYM W ŚCISŁEJ WSPÓŁPRACY Z ZAKŁADEM FIZYKI UNIWERSYTETU ŁÓDZKIEGO, NARUSZENIE ART. 161 § I 2 W ZWIĄZKU Z ART. 7 K.P.A. POPRZEZ NIE WYJAŚNIENIE STANU FAKTYCZNEGO W NIEZBĘDNYM DLA ROZSTRZYGNIĘCIA SPRAWY ZAKRESIE, A W SZCZEGÓLNOŚCI Z POMINIĘCIEM INTERESU PRAWNEGO SKARŻĄCEGO, KTÓREGO DZIAŁALNOŚĆ STATUTOWA ORAZ PROWADZONE BADANIA NAUKOWE SĄ SZCZEGÓLNIE WAŻNE DLA GOSPODARKI NARODOWEJ I INTERESÓW PAŃSTWA, A ICH NIEUWZGLĘDNIENIE, GOSPODARKĘ I INTERESY PAŃSTWA NA POWAŻNE SZKODY.
STRONA SKARŻĄCA WNIOSŁA O UCHYLENIE ZASKARŻONEGO WYROKU I PRZEKAZANIE SPRAWY DO PONOWNEGO ROZPOZNANIA WOJEWÓDZKIEMU SĄDOWY ADMINISTRACYJNEMU W WARSZAWIE ORAZ O ZASĄDZENIE OD STRONY PRZECIWNEJ ZWROTU KOSZTÓW POSTĘPOWANIA, Z UWZGLĘDNIENIEM KOSZTÓW ZASTĘPSTWA SĄDOWEGO.
W UZASADNIENIU SKARGI KASACYJNEJ WSKAZANO, ŻE WYDANY WYROK NIE ZAWIERA USTALEŃ CO DO TEGO, CZY ORGANY ADMINISTRACJI ORZEKAJĄC W NINIEJSZEJ SPRAWIE NIE NARUSZYŁY PRAWA W STOPNIU MOGĄCYM MIEĆ WPŁYW NA WYNIK SPRAWY. ZGODNIE Z UTRWALONYM ORZECZNICTWEM, STRONĄ POSTĘPOWANIA W SPRAWIE STWIERDZENIA NIEWAŻNOŚCI DECYZJI JEST NIE TYLKO STRONA POSTĘPOWANIA ZWYKŁEGO ZAKOŃCZONEGO WYDANIEM KWESTIONOWANEJ DECYZJI, A INTERES PRAWNY NIE JEST KATEGORIĄ ABSTRAKCYJNĄ. NIE ISTNIEJĄ PONADTO JEDNOZNACZNE I UNIWERSALNE ZASADY W ZAKRESIE POSIADANIA PRZYMIOTU STRONY I INTERESU PRAWNEGO NA TLE ART. 28 K.P.A., KTÓRE MOŻNA BYŁOBY ZASTOSOWAĆ AUTOMATYCZNIE W KAŻDEJ SPRAWIE O STWIERDZENIE NIEWAŻNOŚCI DECYZJI ADMINISTRACYJNEJ.
NIE MOŻNA TAKŻE WYPOWIADAĆ SIĘ O ISTNIENIU BĄDŹ NIEISTNIENIU INTERESU PRAWNEGO W KONKRETNEJ SPRAWIE BEZ WSZECHSTRONNEGO ZBADANIA PRAWDOPODOBNEGO WPŁYWU DECYZJI NA SFERĘ PRAW STRONY SKARŻĄCEJ, CO MIAŁO MIEJSCE W POSTĘPOWANIU PROWADZONYM PRZEZ WOJEWODĘ ŁÓDZKIEGO I MINISTRA INFRASTRUKTURY. POWYŻSZE ISTOTNE BRAKI POSTĘPOWANIA ORGANÓW W ZAKRESIE DOKŁADNEGO WYJAŚNIENIA STANU FAKTYCZNEGO W DACIE WYDANIA DECYZJI ORAZ POMINIĘCIE KWESTII WPŁYWU DECYZJI NA PRAWA SKARŻĄCEGO NIE ZOSTAŁY DOSTRZEŻONE I WŁAŚCIWIE OCENIONE PRZEZ WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W WARSZAWIE W RAMACH SPRAWOWANEJ KONTROLI ZGODNOŚCI Z PRAWEM.
ZE ZGROMADZONEGO W SPRAWIE MATERIAŁU DOWODOWEGO ZDANIEM STRONY SKARŻĄCEJ WYNIKA, ŻE W DACIE WYDANIE ZASKARŻONEJ DECYZJI, TJ. W DNIU [...] GRUDNIA 1988 ROKU ŻADNA ZE STRON NIE POSIADAŁA TYTUŁU PRAWNEGO DO NIERUCHOMOŚCI, ANI DECYZJI O ZARZĄDZIE. DZIAŁKA NR [...] STANOWIŁA W TYM CZASIE PRZEDMIOT WŁASNOŚCI ZGROMADZENIA [...], PRZY CZYM JEJ CZĘŚĆ O POWIERZCHNI OK. 1600 M2 , NA PODSTAWIE DECYZJI O LOKALIZACJI SZCZEGÓŁOWEJ NR [...] Z DNIA [...] PAŹDZIERNIKA 1962 ROKU, PRZEKAZANA ZOSTAŁA W OBOWIĄZUJĄCYM WÓWCZAS TRYBIE W TRWAŁY ZARZĄD NA RZECZ ÓWCZESNEGO INSTYTUTU [...] W O.- Ś., CELEM BUDOWY PAWILONU I LABORATORIUM PODZIEMNEGO ZAKŁADU [...] NA TERENIE ŁODZI, Z KTÓREGO MOGLI KORZYSTAĆ TAKŻE PRACOWNICY Z UNIWERSYTETU ŁÓDZKIEGO W RAMACH PROWADZONEJ WSPÓŁPRACY NAUKOWEJ. W ROKU 1988 UNIWERSYTET ŁÓDZKI KORZYSTAŁ Z PRZEKAZANEGO PRZEZ ZARZĄD MIEJSKI W ŁODZI GŁÓWNY URZĄD MIESZKANIOWY W 1945 ROKU BUDYNKU ZGROMADZENIA [...] PRZY UL. [...], WRAZ RUCHOMOŚCIAMI.
MAJĄC NA WZGLĘDZIE STATUS PRAWNY KAŻDEJ ZE STRON ORAZ OPISANY WYŻEJ STAN FAKTYCZNY DOTYCZĄCY WSPÓLNEGO UŻYTKOWANIA DZIAŁKI NR [...], W OCENIE STRONY SKARŻĄCEJ KAŻDEJ ZE STRON PRZYSŁUGIWAŁO PRAWO DO UBIEGANIA SIĘ O WYDANIE DECYZJI W PRZEDMIOCIE ZARZĄDU WYDZIELONYMI CZĘŚCIAMI TEJ NIERUCHOMOŚCI NA PODSTAWIE POWOŁANYCH PRZEPISÓW USTAWY Z DNIA 29 KWIETNIA 1985 ROKU O GOSPODARCE GRUNTAMI I WYWŁASZCZENIU NIERUCHOMOŚCI, POSTĘPOWANIE W PRZEDMIOCIE ZARZĄDU WINNO BYĆ PROWADZONE PRZEZ ORGAN ADMINISTRACJI NA PODSTAWIE ART. 62 I NAST. KPA., SKARŻĄCY POWINIEN BYĆ STRONĄ W TYM POSTĘPOWANIU, WYDAJĄC W DNIU [...] GRUDNIA 1988 ROKU, BEZ WIEDZY I UDZIAŁU W TYM POSTĘPOWANIU INSTYTUTU [...], DECYZJI W SPRAWIE USTALENIA NOWYCH OPŁAT ZA ZARZĄD, KTÓRY NIE ZOSTAŁ USTANOWIONY, URZĄD DZIELNICOWY ŁÓDŹ – ŚRÓDMIEŚCIE WYDZIAŁ GEODEZJI I GOSPODARKI GRUNTAMI WSPÓLNY DLA WSZYSTKICH DZIELNIC M. ŁODZI, POZBAWIŁ STRONĘ SKARŻĄCĄ MOŻLIWOŚCI UBIEGANIA SIĘ O WYDANIE DECYZJI W PRZEDMIOCIE ZARZĄDU PRZYDZIELONEJ MU WIELE LAT WCZEŚNIEJ CZĘŚCI DZIAŁKI NR [...] NA REALIZACJĘ ZADAŃ STATUTOWYCH ORAZ POZBAWIŁ SKARŻĄCEGO MOŻLIWOŚCI OBRONY SWYCH PRAW, CZEGO DOWÓD STANOWIĄ NIEKORZYSTNE WYROKI SĄDOWE ZNAJDUJĄCE SIĘ W AKTACH SPRAWY.
W OCENIE STRONY SKARŻĄCEJ WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W WARSZAWIE NIE DOSTRZEGŁ, ŻE ORZECZENIA SĄDÓW W SPRAWACH CYWILNYCH, JAK RÓWNIEŻ UZYSKANIE WPISU RZEKOMYCH PRAW UNIWERSYTETU DO KSIĘGI WIECZYSTEJ, BYŁY WYŁĄCZNIE KONSEKWENCJĄ BEZPODSTAWNEGO UZYSKANIA PRZEZ UNIWERSYTET ŁÓDZKI DECYZJI O USTALENIU WYSOKOŚCI OPŁAT ZA ZARZĄD CAŁEJ DZIAŁKI NR [...]. SKARŻĄCY STWIERDZIŁ, ŻE NIE WYJAŚNIENIE STANU FAKTYCZNEGO W ZAKRESIE NIEZBĘDNYM DLA ROZSTRZYGNIĘCIA NINIEJSZEJ SPRAWY, A ZWŁASZCZA Z POMINIĘCIEM INTERESU PRAWNEGO SKARŻĄCEGO JEST SPRZECZNE Z INTERESEM SPOŁECZNYM, ZAGRAŻA PROWADZONEJ PRZEZ I[...] DLA POTRZEB GOSPODARKI NARODOWEJ DZIAŁALNOŚCI NAUKOWO-BADAWCZEJ I INTERESOM PAŃSTWA, TAKŻE NA ARENIE MIĘDZYNARODOWEJ.
ODMOWA WSZCZĘCIA POSTĘPOWANIA O UNIEWAŻNIENIE DECYZJI Z DNIA [...] GRUDNIA 1988 ROKU OZNACZAĆ BĘDZIE M.IN. UTRATĘ DOSTĘPU I PROWADZENIA BADAŃ O ZNACZENIU MIĘDZYNARODOWYM W JEDYNYM ISTNIEJĄCYM W POLSCE LABORATORIUM PODZIEMNYM.
NACZELNY SĄD ADMINISTRACYJNY ZWAŻYŁ, CO NASTĘPUJE:
SKARGĘ KASACYJNĄ NALEŻAŁO ODDALIĆ.
Zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), dalej cytowanej w skrócie jako "P.p.s.a.", skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga w rozpoznawanej sprawie została oparta na obu tych podstawach kasacyjnych, ale w istocie jej zarzuty sprowadzają się do błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania przepisów postępowania w zakresie dotyczącym prawidłowego ustalenia stron postępowania, którego przedmiotem jest stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej cenę państwowego gruntu oddanego w zarząd.
W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w doktrynie jednolicie wiąże się kwestię uprawnienia do występowania w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony z koniecznością wykazania własnego interesu prawnego, wyznaczonego granicami wynikającymi nie tylko z przepisu art. 28 k. p. a., ale i z konkretnego przepisu prawa materialnego.
Przede wszystkim wskazania wymaga, że stroną postępowania administracyjnego jest, zgodnie z art. 28 k. p. a., każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo każdy, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 2001 r., sygn. akt II SA/Gd 2188/99, stwierdził, że interes prawny wyraża się w możliwości zastosowania normy prawa administracyjnego materialnego w konkretnej sytuacji konkretnego podmiotu prawa. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się w takim wypadku do ustalenia prawdopodobnego związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa administracyjnego. W orzecznictwie przyjęto, że interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie osobie przymiotu strony w określonej sprawie, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 1984 r., II SA 789/84 niepubl.).
Podobnie w wyroku NSA z dnia 22 lutego 1984 r., sygn. I SA 1748/83 (niepubl.) stwierdzono, że pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 k. p. a., a następnie pozostałe przepisy tego kodeksu, może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, tj. z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku obywateli. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznego z potrzebami danej osoby.
Dodać tu trzeba, że to na organie spoczywa obowiązek ustalenia kręgu osób mających interes prawny do wystąpienia z wnioskiem w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Dokonana przez organy administracyjne w niniejszej sprawie ocena, oparta o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, jest w pełni prawidłowa.
Należy bowiem podzielić stanowisko Sądu I instancji, że skarżący Instytut nie posiadał interesu prawnego do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji. W prowadzonym postępowaniu nie przedstawił bowiem żadnych dokumentów świadczących, iż dysponuje tytułem prawnorzeczowym do przedmiotowej nieruchomości - będąc jej właścicielem lub użytkownikiem wieczystym - a tylko z tego faktu skarżący mógłby wywodzić swój interes prawny w złożeniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, ustalającej na rzecz Uniwersytetu Łódzkiego opłatę za zarząd tej nieruchomości. W postępowaniu dotyczącym usunięcia niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym skarżący Instytut nie wykazał, iż dysponował prawem rzeczowym do spornej nieruchomości.
Nieposiadanie interesu prawnego oznaczało w istocie brak legitymacji prawnej do wystąpienia z przedmiotowym żądaniem. O posiadaniu interesu prawnego przez Instytut nie może przesądzać wspólne zajmowanie spornej nieruchomości z Uniwersytetem Łódzkim. Wszelkie inne uprawnienia, jakie z tego stosunku wynikały dla skarżącego Instytutu, mają charakter pochodny (wtórny), a o interesie tego podmiotu można mówić jedynie w kategoriach interesu faktycznego, a nie prawnego. Obowiązek wydania nieruchomości przez Instytut jest jedynie obowiązkiem faktycznym, związanym z zajmowaniem tej nieruchomości bez tytułu prawnego, nie jest natomiast obowiązkiem w rozumieniu art. 28 k.p.a.
Przywołane w skardze kasacyjnej przepisy art. 1, art. 4, ustawy z dnia 25 lipca 1985 roku o jednostkach badawczo – rozwojowych (Dz. U. z 1985 roku Nr 36, poz. 170) oraz art. 38 ust. 2, art. 87 ust 1 i 2 oraz art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz., U. Nr 22, poz. 99 z późn. zmianami) w związku z § 5 ust 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 roku w sprawie szczegółowych zasad i trybu oddawania w zarząd oraz użytkowanie nieruchomości państwowych, przekazywania tych nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi i dokonywania rozliczeń z tego tytułu (Dz. U. Nr 47, poz. 40 z późn. zmianami) w związku z art. 62 k.p.a. i zarzut całkowitego ich pominięcia przy ustalaniu interesu prawnego Skarżącego pozostają bez wpływu na ocenę podstawy materialnoprawnej, kreującej własną sytuację prawną skarżącego oraz tym bardziej nie stwarzają możliwości skonstruowania związku o charakterze materialnoprawnym, koniecznego dla skutecznego podniesienia zarzutu pominięcia go w postępowaniu administracyjnym, jako podmiotu, posiadającego przymiot strony.
Zasadnie Sąd I instancji podzielił stanowisko Sądu Apelacyjnego w Łodzi [...] Wydział Cywilny z dnia [...] grudnia 2007 r., sygn. akt [...] podtrzymane przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia [...] czerwca 2006 r., sygn. akt. [...], zgodnie z którym pomimo tego, iż Instytut [...] powoływał się na przysługujące mu prawo użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 1985 r. o jednostkach badawczo – rozwojowych, Instytut nie uzyskał decyzji o przekształceniu zarządu gruntu położonego w Łodzi przy ul. [...] w użytkowanie wieczyste.
SŁUSZNIE SĄD PODZIELIŁ TAKŻE STANOWISKO ORGANU ADMINISTRACJI, NEGUJĄCE TWIERDZENIA SKARŻĄCEGO, IŻ NA MOCY DECYZJI PREZYDIUM RADY NARODOWEJ M. ŁODZI NR [...] Z DNIA [...] PAŹDZIERNIKA 1962 R. UZYSKAŁ ON TYTUŁ DO CZĘŚCI PRZEDMIOTOWEGO GRUNTU. ZAUWAŻYŁ BOWIEM, ŻE DECYZJA TA WYDANA ZOSTAŁA W OPARCIU O PRZEPISY USTAWY O PLANOWANIU I ZAGOSPODAROWANIU PRZESTRZENNYM. NIE NARUSZA ONA PRAW OSÓB TRZECICH, A TYM SAMYM NIE TWORZY NOWEGO STANU NA PŁASZCZYŹNIE PRAW RZECZOWYCH DO PRZEDMIOTOWEJ NIERUCHOMOŚCI. PONADTO JAK SŁUSZNIE ZAUWAŻYŁ SĄD I INSTANCJI, ROZLICZENIE NAKŁADÓW POCZYNIONYCH PRZEZ INSTYTUT NA PRZEDMIOTOWĄ NIERUCHOMOŚĆ MA CHARAKTER WYŁĄCZNIE CYWILNOPRAWNY I MOŻE BYĆ DOCHODZONE W POSTĘPOWANIU PRZED SĄDEM POWSZECHNYM.
W ZWIĄZKU Z POWYŻSZYM NIE ZASŁUGUJE NA UWZGLĘDNIENIE ZARZUT, ŻE WYDANY WYROK NIE ZAWIERA USTALEŃ CO DO TEGO, CZY ORGANY ADMINISTRACJI NIE NARUSZYŁY W POSTĘPOWANIU PRAWA W STOPNIU MOGĄCYM MIEĆ WPŁYW NA JEGO WYNIK. ORGANY WSZECHSTRONNIE I WYCZERPUJĄCO ZBADAŁY WPŁYW WYDANEJ DECYZJI NA SFERĘ UPRAWNIEŃ SKARŻĄCEGO INSTYTUTU ORAZ PRZEDSTAWIONY W SPRAWIE MATERIAŁ DOWODOWY. SZCZEGÓŁOWO RÓWNIEŻ WYJAŚNIŁY MOTYWY, JAKIMI KIEROWAŁY SIĘ PRZY ROZSTRZYGANIU SPRAWY.
Powyższe konstatacje nie pozwalają na wyciągnięcie innego wniosku jak ten, że stroną w takim postępowaniu jest wyłącznie Uniwersytet Łódzki, a niewzięcie udziału w takim postępowaniu przez skarżący Instytut nie stanowi naruszenia przepisów postępowania, ani tym bardziej nie stanowi kwalifikowanego naruszenia prawa, jakiego wymaga przepis art. 156 § 1 k. p. a. Nie sposób bowiem pominąć i tej okoliczności, że postępowanie w sprawie toczyło się w trybie nadzwyczajnym, dotyczącym stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej. Powołany przepis wymaga dla jego zastosowania rażącego naruszenia prawa, czego w skardze kasacyjnej nie wykazano i - podobnie jak w całym postępowaniu administracyjnym, jak i w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym - nie podniesiono żadnych argumentów, które pozwalałyby na przyjęcie, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną doszło do rażącego naruszenia przepisów postępowania, od czego, jak wyżej wskazano, uzależniona jest możliwość podważenia decyzji w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 156 k. p. a.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p. p. s. a., oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI