I OSK 623/22

I OSK 623/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-09-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Aleksandra Łaskarzewska /przewodniczący/
Joanna Skiba
Maciej Dybowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
659
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SAB/Gd 116/21 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2021-12-16
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 149 § 1 i 149 § 1 a, art. 149 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie: sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) sędzia del. WSA Joanna Skiba Protokolant starszy asystent sędziego Anna Siwonia-Rybak po rozpoznaniu w dniu 8 września 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Pomorskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 grudnia 2021 r. sygn. akt III SAB/Gd 116/21 w sprawie ze skargi D.W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Pomorskiego w przedmiocie świadczenia wychowawczego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. oddala wniosek uczestniczki postępowania D.W. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 16 grudnia 2021 r., sygn. akt III SAB/Gd 116/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie ze skargi D.W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Pomorskiego w przedmiocie świadczenia wychowawczego 1. stwierdził, że Wojewoda Pomorski dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; 2. stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierzył Wojewodzie Pomorskiemu grzywnę w wysokości 300 zł; 4. zasądził od Wojewody Pomorskiego na rzecz skarżącej D.W. kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wyrok ów zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
D.W. (dalej skarżąca), reprezentowana przez adw. N.H., dnia 20 września 2021 r. nadała w urzędzie pocztowym skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Wojewodę Pomorskiego (dalej Wojewoda) w przedmiocie przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci I.F. i F.F. (dalej dzieci). Skarżąca wniosła o: stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; wymierzenie organowi grzywny w wysokości 1.000 zł; zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazała, że od maja 2021 r. skarżącej nie wypłacono należnego świadczenia wychowawczego na małoletnich I.F. i F.F. Pierwotnie przyznano skarżącej świadczenie od 1 lipca 2019 r. do 31 maja 2021 r. Mimo przesłanek warunkujących przyznanie skarżącej świadczenia na kolejny okres zasiłkowy, skarżąca nie otrzymuje świadczenia od maja 2021 r. Zachowanie Wojewody świadczy o celowym i świadomym wydłużaniu postępowania, co niewątpliwie narusza zasady ogólne postępowania administracyjnego. Postępowanie organu jest, zdaniem skarżące[j], wyrazem lekceważenia prawa, stąd wniosła o: stwierdzenie, że niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi w wysokości 1.000 zł. Wnosząc o wymierzenie grzywny, skarżąca podkreśliła, że przewlekłość postępowania ma charakter ciągły, organ zaś lekceważy wszelkie wnioski i ponaglenia w tym zakresie.
Ciąg czynności podejmowanych przez organ w postępowaniu wszczętym wnioskiem złożonym w rozpoznawanej sprawie nie pozostawia wątpliwości co do tego, że organ prowadził postępowanie opieszale i z naruszeniem wynikających z procedury administracyjnej terminów załatwienia sprawy. Przyczyny braku działania organu nie były wyjaśniane stronie postępowania, co stanowiło oczywista obrazę art. 36 kpa (k. 2-7 akt sądowych).
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski, reprezentowany przez r. pr. M.T. wniósł o oddalenie skargi (k. 8-11 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a, § 2, art. 200 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku III SAB/Gd 116/21.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania (art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej ppsa). Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania (art. 119 pkt 4 ppsa), przeto Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a [...]:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 ppsa).
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a ppsa).
Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 ppsa). Stosownie do art. 154 § 6 ppsa, grzywna może zostać wymierzona do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, ze skarżąca wniosła o przyznanie świadczenia wychowawczego na dwu synów I.F. i F.F. dnia 10 marca 2021 r. Z wniosku wynikało, ze ojciec dzieci pracuje w Wielkiej Brytanii. W sprawie zachodziły podstawy do przyjęcia właściwości Wojewody Pomorskiego na podstawie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W tej sytuacji Burmistrz K. przekazał wniosek Wojewodzie Pomorskiemu, do którego wniosek wpłynął dnia 30 marca 2021 r. [k. 19-5 akt administracyjnych].
Wojewoda podjął działania weryfikacyjne w zakresie systemu PESEL i ubezpieczenia zdrowotnego dnia 27 sierpnia 2021 r. Dnia 20 września 2021 r. Wojewoda wydał informację o przyznaniu świadczenia wychowawczego na I.F. i F.F. na okres od dnia 1 czerwca 2021 r. do 31 maja 2022 r. [k. 34 akt administracyjnych].
Skarżąca swą skargę nadała w urzędzie pocztowym także dnia 20 września 2021 r.
W sprawach o świadczenia rodzinne realizowane w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego przez wojewodę przepisów art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego nie stosuje się (art. 32 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - Dz. U. z 2020r. poz. 111, zm. [z 2018 r. poz. 730, z 2021 r. poz. 1162 - uw. NSA]). Zatem wniesienie skargi do sądu administracyjnego po dniu 13 lipca 2021 r. (data wejścia w życie art. 3 pkt 10 lit. b ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. - Dz.U. z 2021 r. poz. 1162) w sprawach dotyczących bezczynności organów lub przewlekłego prowadzenia przez nie postępowania w sprawach określonych powyżej nie wymaga wcześniejszego wniesienia ponaglenia.
Sąd I instancji wskazał, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 kpa). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (§ 5). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 kpa).
Doktryna i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne, że z przewlekłością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy postępowanie prowadzone jest dłużej niż jest to niezbędne.
Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 kpa, jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do stwierdzenia, że organy administracji publicznej winny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, winny być załatwione niezwłocznie. Art. 35 § 1-3 kpa stanowi rozwinięcie tej zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Dla załatwienia sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego, czy sprawy szczególnie skomplikowanej ustawodawca zastrzegł dłuższe terminy, odpowiednio miesiąc lub dwa miesiące od dnia wszczęcia postępowania.
Sąd I instancji uznał, że w rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z przewlekłością postępowania. Mając na uwadze treść przytoczonych przepisów, zdaniem Sądu, na dezaprobatę zasługiwała sprawność działań organu. Z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych sprawy wynika niewątpliwie, że Wojewoda znacznie przekroczył wynikający z art. 35 kpa termin do załatwienia sprawy, przy czym pierwsze i jedyne czynności wyjaśniające w sprawie podjął 27 sierpnia 2021 r. - niemal 5 miesięcy po wpłynięciu wniosku (30 marca 2021 - 27 sierpnia 2021 r.).
Analiza akt postępowania administracyjnego pozwoliła stwierdzić, że w sprawie nie podjęto żadnych czynności od 30 marca 2021 r. kiedy do Wojewody wpłynął wniosek, aż do 27 sierpnia 2021 r. Postępowanie pozostawało przewlekłe, gdyż świadczenie nie zostało przyznane przez niemal kolejny miesiąc - dopiero 20 września 2021 r. [Wojewoda wydał informację o przyznaniu skarżącej świadczenia wychowawczego; k. 34 akt administracyjnych].
W rozpoznawanej sprawie przewidziane w art. 35 kpa terminy załatwienia sprawy nie zostały dotrzymane. Mając na uwadze okoliczności stanu faktycznego Sąd I instancji uznał, że sprawa z wniosku skarżącej, nie będąc sprawą skomplikowaną, winna zostać rozpoznana w terminie maksymalnie jednego miesiąca (art. 35 § 3 [in princ.] kpa).
Bez wątpienia Wojewoda naruszył w sposób rażący terminy określone w art. 35 i art. 36 kpa oraz zasady zawarte w art. 8 i 12 § 1 kpa. W świetle zaistniałych okoliczności Sąd stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłości w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 pkt 3 ppsa), co orzeczono w pkt 1. sentencji wyroku. Biorąc pod uwagę czas trwania postępowania i opisaną postawę organu Sąd uznał, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a ppsa).
Przewlekłość postępowania wynikała wyłącznie z zaniechań organu a do zaistniałej sytuacji w żaden sposób nie przyczyniła się skarżąca. Wojewoda przekroczył termin do załatwienia sprawy, podejmując w ciągu całego toku postępowania jedynie raz ([niemal] pięć miesięcy po wpłynięciu wniosku) czynności wyjaśniające sprawy, po czym dopiero po kolejnych 3 tygodniach od tych czynności wydał wymaganą w sprawie "informację".
W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach występuje wówczas, gdy w oczywisty sposób pozbawione jest jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.
Sytuacja, w której podejmowane czynności cechują się tak znaczną opieszałością organu jak w niniejszej sprawie, a strona zmuszona jest oczekiwać na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej zbyt długo, mimo nieskomplikowanego charakteru sprawy, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i wskazuje na rażące naruszenie prawa. Tego rodzaju zachowanie organu podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej.
Sąd I instancji nie podzielił przekonania organu, zgodnie z którym załatwienie sprawy przed rozpoznaniem skargi skutkować winno oddaleniem skargi. Skarżąca wniosła skargę przed doręczeniem jej informacji o przyznaniu świadczenia.
Do dnia wejścia w życie z dniem 15 sierpnia 2015 r. ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. poz. 658) sąd, rozpoznając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, rzeczywiście rozstrzygał sprawę wyłącznie według stanu istniejącego w dacie orzekania. Jeżeli po wniesieniu skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania organ załatwił sprawę, sąd ograniczał dokonane rozstrzygnięcie do umorzenia postępowania. Sąd w ówczesnym stanie prawnym nie był wyposażony w uprawnienie do samoistnego stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, bowiem art. 149 ppsa przewidywał dokonanie takiego ustalenia tylko w wypadku uwzględnienia skargi przez zobowiązanie do wydania aktu lub dokonania czynności.
Art. 149 pkt 3 ppsa w znowelizowanym brzmieniu, jako odrębną postać uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przewiduje stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłości postępowania. Ów przepis przyznaje sądowi administracyjnemu kompetencję do stwierdzenia faktu, że wystąpiła bezczynność lub przewlekłość także w przypadku, gdy z uwagi na zakończenie postępowania przed wydaniem wyroku nie ma już potrzeby zobowiązywania organu do wydania aktu lub dokonania czynności. Ta forma rozstrzygnięcia znajduje zastosowanie w szczególności wówczas, gdy doręczenie stronie rozstrzygnięcia nastąpi dopiero po wniesieniu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, a zatem wówczas, gdy strona wnosząc skargę na bezczynność organu lub przewlekłość postępowania nie mogła wiedzieć, że dokonano rozstrzygnięcia sprawy.
Sąd administracyjny, który stwierdził w wyroku, że bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, może odstąpić od przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, jeżeli strona wystąpiła z takim wnioskiem, tylko w wyjątkowo uzasadnionych przypadkach (wyrok NSA z 10.8.2021 r. I OSK 2532/19, Lex 3224161). Taki przypadek w niniejszej sprawie nie wystąpił.
Wysokość grzywny nałożonej na organ administracji w niniejszej sprawie jest adekwatna do skali rażącego naruszenia prawa i spełni we właściwy sposób swą funkcję prewencyjną (k. 20, 22-25 akt sądowych).
Skargę kasacyjną wywiódł Wojewoda Pomorski, reprezentowany przez r. pr. M.T., zaskarżając wyrok III SAB/Gd 116/21 w części - w zakresie punktu 2 i 3 sentencji wyroku - zarzucając wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, mający istotny wpływ na wynik sprawy: 1. polegające na niewłaściwym zastosowaniu art. 149 § 1a w zw. z art. 133 § 1 ppsa, art. 8, art. 12 § 1 i art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.) i uznaniu, że w przedmiotowej sprawie przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy niniejsza przewlekłość winna zostać uznana za "zwykłą", gdyż działania organu nie nosiły znamion złej woli, ani nie powodowały dla strony dolegliwych skutków, równocześnie nie miały charakteru zamierzonego; 2. art. 149 § 2 w zw. z art. 133 § 1 ppsa i art. 35 § 1 kpa przez wymierzenie Wojewodzie Pomorskiemu grzywny w wysokości 300 zł, podczas gdy wymierzenie grzywny jest fakultatywne, a w okolicznościach niniejszej sprawy nie zachodzą przesłanki, by stosować środki dyscyplinujące, bowiem wniosek został załatwiony, a zwłoka organu w załatwieniu sprawy nie była drastyczna.
Skarżący kasacyjnie wniósł o: uchylenie na podstawie art. 188 ppsa zaskarżonego wyroku w punkcie 2 i 3; ewentualnie na podstawie art. 185 § 1 ppsa, uchylenie zaskarżonego wyroku w punkcie 2 i 3 i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania w zaskarżonym zakresie; zasądzenie na rzecz organu [zwrotu] kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego; rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie (k. 35-37 akt sądowych).
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, podpisaną przez adw. N.H., D.W. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej w całości i zasądzenie od Wojewody Pomorskiego na rzecz D.W. [zwrotu] kosztów postępowania kasacyjnego według norm prawem przepisanych (k. 44-45 akt sądowych).
W rozprawie nie uczestniczyły strony ani pełnomocnicy, mimo prawidłowego powiadomienia (k. 55-47 akt sądowych).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle art. 183 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r. I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010/1/1). W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.
Obowiązkiem skarżącego kasacyjnie jest ścisłe określenie jednostki redakcyjnej aktu normatywnego, wobec którego zawiera się w treści skargi kasacyjnej zarzuty (wyrok NSA z: 5.10.2010 r. I GSK125/09; 23.11.2010 r. II FSK 1165/09; 1.12.2010 r. II FSK 1507/09; 8.12.2010 r. I GSK 619/09; 19.7.2013 r. I OSK 2766/09, cbosa, aprobowane przez J. Drachala, A. Wiktorowską, R. Stankiewicza w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu administracyjnym. Komentarz, C.H. Beck 2023, s. 897, nb 19). Zarzuty i ich uzasadnienie, winny być ujęte precyzyjnie i zrozumiale, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny I instancji nie naruszył innych przepisów (postanowienie Sądu Najwyższego z 26.10.2000 r. IV CKN 1518/00, OSNC 2001/3/39 i Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5.8.2004 r. FSK 299/04, OSP 2005/3/36). Sąd nie może zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczone podstawy kasacyjne, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 176 ppsa). Przepis art. 8 kpa składa się z 2 paragrafów o różnej treści normatywnej. Z tej przyczyny zarzut naruszenia "art. 8 kpa" nie nadawał się do rozpoznania.
Zarzut naruszenia art. 149 § 1a w zw. z art. 133 § 1 ppsa, art. 12 § 1 i art. 35 § 1 kpa nie zasługiwał na uwzględnienie. Przepis art. 149 § 1a ppsa jest przepisem materialnoprawnym i winien być podniesiony w ramach pierwszej (art. 174 pkt 1 ppsa) podstawy kasacyjnej. Niedopuszczalne jest przemienne (bez zachowania koniecznej odrębności obu podstaw skargi kasacyjnej) przytaczanie ich na poparcie argumentacji pomijającej rozdzielność obu podstaw (wyroki NSA z: 21.5.2005 r. GSK 1310/04; 4.12.2012 r. II OSK 2193/12, aprobowane przez J. Drachala, A. Wiktorowską, R. Stankiewicza - op. cit., s. 874, nb 6).
Niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 133 § 1 ppsa, bowiem Sąd I instancji wydał wyrok na podstawie akt sprawy, dogłębnie wyjaśniając podstawę prawną, wnikliwie odnosząc się do rozpatrywanego stanu faktycznego i prawnego, z uwzględnieniem racji podnoszonych przez każdą ze stron. Naruszenie zasady określonej w art. 133 § 1 ppsa mogłoby stanowić skuteczną podstawę kasacyjną, np. w sytuacji oddalenia skargi mimo niekompletnych akt sprawy, pominięcia istotnej części tych akt (M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, M. Grzywacz - op. cit., s. 758-759, nb 4). Skarżący kasacyjnie nie wskazuje żadnego dowodu znajdującego się w aktach, którego Sąd I instancji by nie uwzględnił. Sąd I instancji trafnie wskazał na naruszenie przez organ zasady szybkości i prostoty postępowania (art. 12 § 1 kpa). Zaskarżony wyrok nie narusza art. 35 § 1 kpa, bowiem Sąd słusznie podniósł, że Wojewoda podjął pierwsze działania, ograniczające się do weryfikacji w zakresie systemu PESEL i ubezpieczenia zdrowotnego dopiero 27 sierpnia 2021 r., mimo że wniosek skarżącej wpłynął do Wojewody dnia 30 marca 2021 r. (blisko 5 miesięcy wcześniej). Ponieważ uprzednio skarżąca otrzymywała świadczenie wychowawcze na te same dzieci w okresie od 1 lipca 2019 r. do 31 maja 2021 r., a do przyznania świadczenia wychowawczego na nowy okres nie było konieczne prowadzenie jakichkolwiek dalszych dowodów, trafnie Sąd I instancji uznał, że załatwienie sprawy skarżącej, jako nie będącej szczególnie skomplikowanej, winno było nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 1 in princ. kpa). Sąd I instancji nie stwierdził, by działania Wojewody nosiły znamiona złej woli ani że miały charakter zamierzonego. Jednakże powodowały dla strony dolegliwe skutki, bowiem od maja 2021 r. do 20 września 2021 r. skarżąca nie otrzymywała świadczenia wychowawczego na dwoje dzieci, które to świadczenie służyć miało częściowemu pokryciu wydatków związanych z wychowaniem dziecka (art. 4 ust. 1 ppwd). Dolegliwość tych skutków była tym większa, że dziewięcioletni (w okresie rozpoznawania wniosku) syn I. był zaliczony do osób niepełnosprawnych z przyczyny określonej symbolem 12-C, od wczesnego dzieciństw (k. 22 akt administracyjnych). To właśnie niepełnosprawność jednego z dzieci, rodzaj świadczenia i jego niewypłacanie przez okres blisko 5 miesięcy powodowało dla skarżącej dolegliwe skutki (zasady doświadczenia życiowego).
Zarzut naruszenia art. 149 § 2 w zw. z art. 133 § 1 ppsa i art. 35 § 1 kpa okazał się nieusprawiedliwiony. Do kwestii naruszenia wzorców kontroli - art. 133 § 1 ppsa i art. 35 § 1 kpa, Naczelny Sąd Administracyjny już się odniósł; dla uniknięcia zbędnych powtórzeń należy odwołać się do wyżej przywołanych argumentów. Wymierzenie Wojewodzie symbolicznej (w porównaniu z wysokością określoną w art. 154 § 6 ppsa) grzywny w kwocie 300 zł mieściło się w granicach dyskrecjonalnej władzy Sądu I instancji i było usprawiedliwione okresem, w jakim organ nie rozstrzygnął o wniosku, który wpłynął do Wojewody dnia 30 kwietnia 2021 r. Rażącego charakteru przewlekłości w prowadzeniu postępowania nie usprawiedliwia przejęcie od Marszałka Województwa Pomorskiego zadań w zakresie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego dnia 1 stycznia 2018 r. (trzy lata i 4 miesiące przed wpłynięciem wniosku skarżącej do Wojewody). Istniejące w dniu przejęcia zadań znacznych zaległości; konieczność przygotowania organizacyjnego pracy, bardzo duża ilość nowych wniosków, mała liczba pracowników i ich duża rotacja, wskazywać może na winę organizacyjną organu. Sąd I instancji trafnie uznał, że wysokość grzywny nałożonej na organ administracji w niniejszej sprawie jest adekwatna do skali rażącego naruszenia prawa i spełni we właściwy sposób swą funkcję prewencyjną.
Na podstawie art. 184 ppsa skargę kasacyjną należało oddalić. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek uczestniczki D.W. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, bowiem uczestniczka nie wykazała, by takie koszty poniosła. Odpowiedź na skargę kasacyjną podpisała adw. N.H., lecz jej pełnomocnictwo obejmowało tylko postępowanie przed Sądem I instancji (k. 5, 44-46 akt sądowych), nie załączając nowego pełnomocnictwa.