Orzeczenie · 2024-04-23

I OSK 617/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-04-23
NSAAdministracyjneWysokansa
pomoc społecznadom pomocy społecznejodpłatnośćzwrot kosztówpostępowanie administracyjneNSAskarga kasacyjnazwolnienie z opłatszczególnie uzasadnione przypadki

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji ustalającą skarżącemu kwotę wniesioną zastępczo przez gminę za pobyt jego ojca w domu pomocy społecznej (DPS) i zobowiązującą go do zwrotu tej należności. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów KPA oraz ustawy o pomocy społecznej, wskazując na szczególnie uzasadnione okoliczności, które powinny skutkować zwolnieniem go z opłat. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, stwierdził, że WSA pominął istotną okoliczność – konieczność rozpatrzenia wniosku skarżącego o zwolnienie z opłat na podstawie art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Sąd podkreślił, że postępowanie w przedmiocie zwrotu należności i odstąpienia od żądania ich zwrotu jest jednym postępowaniem, w którym organ jest zobowiązany ocenić, czy zachodzą przesłanki do umorzenia, odroczenia lub rozłożenia na raty. Ponieważ organy nie poczyniły ustaleń w tym zakresie, a WSA nie zweryfikował tej kwestii, NSA uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzje administracyjne, nakazując organom ponowne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w kontekście przesłanek wskazanych przez skarżącego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących możliwości zwolnienia z opłat za pobyt w DPS w szczególnie uzasadnionych przypadkach oraz obowiązek organów administracji do rozpatrzenia takich wniosków w ramach postępowania o zwrot zastępczo poniesionych kosztów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji osób zobowiązanych do ponoszenia opłat za pobyt członków rodziny w DPS i możliwości ubiegania się o zwolnienie z tych opłat.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organ administracji jest zobowiązany do rozpatrzenia wniosku o zwolnienie z opłat za pobyt w DPS w ramach postępowania o ustalenie wysokości odpłatności wniesionej zastępczo przez gminę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ jest zobowiązany do rozpatrzenia wniosku o zwolnienie z opłat w ramach postępowania dotyczącego ustalenia wysokości odpłatności wniesionej zastępczo przez gminę, zwłaszcza gdy strona złożyła taki wniosek.

Uzasadnienie

Postępowanie w przedmiocie zwrotu należności oraz odstąpienia od żądania ich zwrotu jest jednym postępowaniem, w którym organ musi ocenić, czy zachodzą przesłanki do umorzenia, odroczenia lub rozłożenia na raty, zgodnie z art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej.

Czy naruszenie przepisów KPA przez WSA, polegające na pominięciu rozpatrzenia wniosku o zwolnienie z opłat, miało istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, skutkując uchyleniem zaskarżonego wyroku.

Uzasadnienie

WSA pominął konieczność rozpatrzenia wniosku skarżącego o zwolnienie z opłat, co stanowiło naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, a tym samym wpłynęło na prawidłowość rozstrzygnięcia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA oraz decyzje organów I i II instancji. Nakazano ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w kontekście przesłanek wskazanych przez skarżącego, odnoszących się do wystąpienia szczególnie uzasadnionych okoliczności uzasadniających ewentualne umorzenie w całości lub części wniesionych zastępczo przez gminę opłat.

Przepisy (10)

Główne

u.p.s. art. 61 § 3

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 104 § 3-8

Ustawa o pomocy społecznej

Pomocnicze

u.p.s. art. 64 § 7

Ustawa o pomocy społecznej

Przepis dotyczy możliwości zwolnienia z obowiązku ponoszenia opłat w szczególnie uzasadnionych przypadkach.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7a

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA pominął konieczność rozpatrzenia wniosku skarżącego o zwolnienie z opłat z uwagi na szczególnie uzasadnione okoliczności. • Postępowanie w przedmiocie zwrotu należności i odstąpienia od żądania zwrotu jest jednym postępowaniem, wymagającym oceny przesłanek z art. 104 ust. 4 u.p.s.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie w przedmiocie zwrotu należności oraz odstąpienia od żądania ich zwrotu, jest bowiem jednym postępowaniem. • Wszczynając z urzędu postępowanie o zwrot poniesionych zastępczo wydatków za pobyt w domu pomocy społecznej, organ administracji właściwy do wydania decyzji na podstawie z art. 104 ust. 3 w związku z art. 61 ust. 3 u.p.s., obowiązany jest w myśl art. 104 ust. 4 u.p.s. ocenić, czy zachodzą przesłanki do odstąpienia od żądania zwrotu należności.

Skład orzekający

Joanna Skiba

sprawozdawca

Karol Kiczka

członek

Piotr Niczyporuk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących możliwości zwolnienia z opłat za pobyt w DPS w szczególnie uzasadnionych przypadkach oraz obowiązek organów administracji do rozpatrzenia takich wniosków w ramach postępowania o zwrot zastępczo poniesionych kosztów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osób zobowiązanych do ponoszenia opłat za pobyt członków rodziny w DPS i możliwości ubiegania się o zwolnienie z tych opłat.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu pomocy społecznej i odpłatności za pobyt w DPS, a także pokazuje, jak ważne jest prawidłowe procedowanie przez organy administracji i sądy, nawet w sprawach o pozornie rutynowym charakterze.

Czy można uniknąć płacenia za pobyt rodzica w DPS? NSA wyjaśnia kluczowe zasady.

Sektor

opieka zdrowotna i społeczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst