I OSK 614/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-10-25
NSAAdministracyjneWysokansa
opłata adiacenckagospodarka nieruchomościamisamorząd terytorialnylegitymacja procesowaskarga kasacyjnaNSAprawo administracyjne

Gmina, której organ wydał decyzję w pierwszej instancji, nie ma legitymacji skargowej do zaskarżenia decyzji organu odwoławczego, co skutkuje odrzuceniem skargi kasacyjnej.

Prezydent Miasta S. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą opłaty adiacenckiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę, uznając, że organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji, nie ma legitymacji do jej zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że gmina, której organ orzekał w pierwszej instancji, nie może być stroną postępowania sądowoadministracyjnego w tej samej sprawie.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, które odrzuciło skargę Prezydenta na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w przedmiocie opłaty adiacenckiej. Sąd pierwszej instancji uzasadnił odrzucenie skargi brakiem legitymacji procesowej Prezydenta Miasta, który jako organ pierwszej instancji wydał decyzję administracyjną w tej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko, powołując się na uchwałę 7 sędziów NSA. Sąd podkreślił, że rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa. Gdy organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, nie jest uprawniony do reprezentowania interesu prawnego gminy jako osoby prawnej. W związku z tym, gmina, której organ wydał decyzję w pierwszej instancji, nie ma legitymacji skargowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego, a jej skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, organ jednostki samorządu terytorialnego, który wydał decyzję w pierwszej instancji, nie posiada legitymacji skargowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego wydaną w tej samej sprawie.

Uzasadnienie

Gdy organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, nie jest uprawniony do reprezentowania interesu prawnego gminy jako osoby prawnej. Zajmowanie przez gminę różnych pozycji (organu i strony) w tym samym postępowaniu jest niedopuszczalne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, gdy wnoszący ją podmiot nie posiada legitymacji skargowej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.g.n.

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Określa, że decyzję o ustaleniu opłaty adiacenckiej wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta.

k.p.a. art. 5 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja organu administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 50 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący legitymacji procesowej strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ gminy, który wydał decyzję w pierwszej instancji, nie ma legitymacji procesowej do zaskarżenia decyzji organu odwoławczego.

Odrzucone argumenty

Prezydent Miasta S. posiadał legitymację procesową do zaskarżenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, mimo że sam wydał decyzję w pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

Gmina, której organ wydał decyzję w sprawie w pierwszej instancji nie ma legitymacji skargowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego, wydaną w tejże sprawie. Nie do przyjęcia jest bowiem stanowisko, że gmina może zajmować różną pozycję /raz organu wydającego decyzję, innym razem strony postępowania/ w zależności od etapu załatwiania sprawy z zakresu administracji publicznej.

Skład orzekający

Jan Paweł Tarno

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady o braku legitymacji procesowej organów gmin w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdy same wydały decyzję w pierwszej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ gminy działa jako organ administracji publicznej w pierwszej instancji, a następnie gmina jako osoba prawna chce zaskarżyć decyzję organu odwoławczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z legitymacją procesową organów samorządowych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Czy gmina może skarżyć własne decyzje? NSA wyjaśnia granice legitymacji procesowej.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 614/05 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2005-10-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-05-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Paweł Tarno /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Hasła tematyczne
Gospodarka mieniem
Samorząd terytorialny
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 58 par. 1 pkt 6, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Tezy
Gmina, której organ wydał decyzję w sprawie w pierwszej instancji nie ma legitymacji skargowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego, wydaną w tejże sprawie. Z tego powodu jej skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna na zasadzie art. 58 par. 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 października 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 14 marca 2005 r. sygnatura akt II SA/Sz 173/05 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi Prezydenta Miasta S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 30 grudnia 2004 r. (...) w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia oddalić skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Uzasadnienie.
Postanowieniem z dnia 14 marca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę Prezydenta Miasta S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 30 grudnia 2004 r. (...) uzasadniając orzeczenie tym, że Prezydent Miasta S., który wydał decyzję administracyjną jako organ I instancji, nie miał legitymacji procesowej, a zatem nie mógł on również zaskarżać wydanej przez organ odwoławczy decyzji ostatecznej do sądu administracyjnego. Stanowisko takie znajduje uzasadnienie w Uchwale 7 Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2003 r., OPS 1/03.
W skardze kasacyjnej wniesionej na ta postanowienie Prezydent Miasta S., reprezentowany przez radcę prawnego Wojciecha G., zażądał jego uchylenia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania, zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, która nastąpiła przez błędną wykładnię przepisu art. 50 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, polegającą na przyjęciu, że w świetle powyższego przepisu, Prezydent Miasta S., który w tym przypadku jako organ I instancji wydał decyzję administracyjną w sprawie indywidualnej, nie ma legitymacji procesowej strony w takim postępowaniu, a zatem nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania wydanej przez organ odwoławczy decyzji ostatecznej do sądu administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie nie są trafne.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekając w niniejszej sprawie podziela w całej rozciągłości wyrażony w powołanych wyżej uchwałach NSA pogląd, że rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa pozytywnego. Może być ona - jako osoba prawna - stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy Kpa przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej rozumieniu art. 5 par. 2 pkt 3 Kpa. Wtedy będzie on "bronił" interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Z tego względu powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to w na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy też sądowoadministracyjnego.
Stosownie do przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /t.j. Dz.U. 2004 nr 261 poz. 2603 ze zm./ decyzję o ustaleniu opłaty adiacenckiej wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta - ten ostatni przypadek miał miejsce w niniejszej sprawie. Zatem z mocy tego unormowania kompetencyjnego organy gmin zostały upoważnione do kształtowania stosunków, których jedna ze stron jest własna gmina organu wydającego decyzję w sprawie.
Włączenie organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej, prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie, znacznie ogranicza zakres uprawnień procesowych tych jednostek jako osób prawnych. W zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, nie jest on /ani też żaden z pozostałych organów danej jednostki/ uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. Nie do przyjęcia jest bowiem stanowisko, że gmina może zajmować różną pozycję /raz organu wydającego decyzję, innym razem strony postępowania/ w zależności od etapu załatwiania sprawy z zakresu administracji publicznej. Należy zatem podzielić pogląd, że gmina, której organ wydał decyzję w sprawie w pierwszej instancji nie ma legitymacji skargowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego, wydaną w tejże sprawie. Z tego powodu jej skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna na zasadzie art. 58 par. 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.
Z tych względów, działając na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI