I OSK 612/15

I OSK 612/15 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2017-03-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-03-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Kremer /przewodniczący sprawozdawca/
Iwona Bogucka
Jerzy Bortkiewicz
Symbol z opisem
6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I SA/Wa 1846/13 - Wyrok WSA w Warszawie z 2014-08-29
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 23
art. 28, art. 156 § 2 pkt. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 1945 nr 10 poz 51
§ 5
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.
Dz.U. 1945 nr 3 poz 13
art. 2 ust. 1 lit. e
Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędzia del. WSA Jerzy Bortkiewicz Protokolant asystent sędziego Monika Mamińska po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1846/13 w sprawie ze skarg [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie reformy rolnej oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1846/13 oddalił skargi [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie reformy rolnej.
Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:
Nieruchomość ziemska [...] o powierzchni 104,3738ha została przejęta przez Skarb Państwa na podstawie dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.
W dniu 1 kwietnia 1958 r. Sąd Powiatowy w Pruszkowie wyrokiem z dnia 1 kwietnia 1958 r., sygn. akt C 1215/57 odtworzył zapadły w pierwszej połowie czerwca 1939 r. wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie, dotyczący podziału majątku [...], o ogólnej powierzchni 104,3738ha, zgodnie z którym M. M. stał się w dniu podziału nieruchomości właścicielem działek o łącznej powierzchni 9 ha 9960 m2 (pkt 5 ww. wyroku).
Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] stwierdził, że nieruchomość o powierzchni 9 ha 9960 m2, położona w gminie Ożarów Mazowiecki, w powiecie warszawsko-zachodnim, składająca się aktualnie z części działek ewidencyjnych o numerach: [...], stanowiąca byłą własność M. M., nie podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Organ wojewódzki ustalił, że wymieniona nieruchomość została fizycznie i prawnie wydzielona przed dniem 1 września 1939 r. i nie spełniała kryteriów obszarowych wskazanych w art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w połowie czerwca 1939 r. wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie orzeczony został dział majątku ziemskiego [...] w ten sposób, że wydzielono i przeniesiono na spadkobierców po Stefanie Matysie własność poszczególnych działek o łącznej powierzchni 104,3738ha. W wyniku dokonanego działu Maciejowi Matysowi została przyznana nieruchomość o powierzchni 9 ha 9960 m2, oznaczona na planie sporządzonym przez mierniczego przysięgłego M. D. jako dział 3-a i 3-b o pow. 5 ha 1078 m2 i dział 13 o pow. 4 ha 8882 m2.
Minister wskazał, iż na podstawie odtworzonych akt podziałowych uznać należy, że w chwili wejścia w życie dekretu tj. 13 września 1944 r. majątek ziemski [...] stanowił siedem niezależnych od siebie nieruchomości, będących własnością siedmiu różnych podmiotów. M. M. stał się właścicielem nieruchomości o powierzchni 9 ha 9960 m2 w dniu dokonania podziału całego majątku o powierzchni 104,3738 ha tj. w połowie czerwca 1939 r.
Zdaniem organu II instancji, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie dowodzi, że w chwili wejścia w życie dekretu część majątku ziemskiego [...], o powierzchni 9 ha 9960 m2, stanowiąca własność M. M. nie podlegała przejęciu na cele reformy rolnej, gdyż nie spełniała norm powierzchniowych przewidzianych w art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu.
Na powyższą decyzję skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli: [...].
[...] zaskarżonej decyzji zarzucił, naruszenie przepisów dekretu przez uznanie, że w sprawie pierwszą decyzją wydaną w przedmiocie podpadania pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu była decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] grudnia 2012 r. Przejęcie majątku w oparciu o dekret następowało z mocy prawa, a deklaratoryjnym tego potwierdzeniem był protokół przejęcia majątku, który sam musi być uznany za deklaratoryjną decyzję administracyjną. Jedyną procedurą podstawową postępowania administracyjnego były wówczas przepisy rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym. Dlatego też od protokołu przejęcia majątku czyli od decyzji deklaratoryjnej o zastosowaniu dekretu PKWN mogły się strony odwoływać.
[...] w skardze zarzucił natomiast naruszenie:
1) art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. oraz w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzaniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego;
2) art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. oraz w związku z art. 9 ust. 1 ustawy o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzaniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego;
3) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a.,
4) art. 9 ust. 1 ustawy w zw. z art. 16 k.p.a.;
5) § 5 ust. 1 rozporządzenia z dnia 1 marca 1945 r. Ministra Rolnictwa Reform Rolnych w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51 ze zm.)
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargi powołał się na art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej oraz § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej i stwierdził, że nieruchomość [...] została fizycznie i prawnie podzielona przed dniem 1 września 1939 r. Wyrokiem Sądu Powiatowego w Pruszkowie z dnia 1 kwietnia 1958 r., sygn. C 1215/57 odtworzono bowiem wyrok byłego Sądu Okręgowego w Warszawie, dotyczącego podziału majątku [...], o ogólnej powierzchni 104,3738ha. Wyrok ten zapadł w połowie czerwca 1939 r. i w myśl jego postanowień M. M. stał się w dniu podziału nieruchomości właścicielem działek o łącznej powierzchni 9 ha 9960 m2.
Skoro majątek [...] został fizycznie i prawnie podzielony przed dniem 1 września 1939 r. i nie spełniał wskazanych kryteriów obszarowych, nie mógł zostać przejęty na cele reformy rolnej, o których mowa w dekrecie PKWN z dnia 6 września 1944 r. Tym samym Sąd stwierdził, że rozstrzygnięcia organów są w tym zakresie prawidłowe.
Nieruchomość [...] położona była na terenie województwa warszawskiego, wobec tego musiała spełniać ogólne normy obszarowe, by mogła zostać przejęta. Musiałaby więc mieć ponad 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych. Zgodnie ze wskazanym dekretem wszystkie nieruchomości ziemskie, wymienione w punktach b, c, d i e, przechodziły bezzwłocznie, bez żadnego wynagrodzenia w całości, na własność Skarbu Państwa z przeznaczeniem na cele reformy rolnej. Jednocześnie art. 2 ust. 2 cyt. dekretu stanowił, że nieważne są wszystkie prawne lub fizyczne działy nieruchomości ziemskich, wymienionych w art. 2 ust. pkt e, dokonane po dniu 1 września 1939 r. Wobec powyższego nie podzielono poglądu o podstawach do wznowienia postępowania nacjonalizacyjnego. Nacjonalizacja następowała z mocy prawa, a zatem przepisy prawa nie dawały podstaw do orzekania w formie decyzji. Wyklucza to dopuszczalność wznowienia postępowania nacjonalizacyjnego. Czynności podejmowane w związku z nacjonalizacją stanowią materiał dowodowy przy ustalaniu czy nieruchomość podpadała pod działanie dekretu. Zdaniem Sądu wywody w uzasadnieniu skargi co do wznowienia postępowania nie są zatem trafne.
Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, decyzji Naczelnika Miasta i Gminy Ożarów Mazowiecki z dnia 15 kwietnia 1988 r. Sąd wskazał, że decyzja ta została wydana w innym stanie faktycznym i prawnym. Badanie jej legalności stanowi odrębną sprawę administracyjną. W tym też celu może być prowadzone odrębne postępowanie. Orzekała ona o przejęciu na rzecz Państwa dz. ew. nr [...] i nr [...] o łącznej powierzchni 78,87 ha ze względu na nieprzerwane znajdowanie się tych działek we władaniu Państwa od 1945 r.
Wobec tego, mimo że decyzja z 1988 r. dotyczy tej samej nieruchomości, stanowi inną sprawę administracyjną. Nie mającą nadto wpływu na możliwość prowadzenia postępowania tak administracyjnego, jak i sądowego co do legalności przejęcia majątku [...] na cele reformy rolnej, a więc jego "podpadania" pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł [...], zarzucając:
1) naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj.:
a) art. 28 k.p.a. w zw. z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. Nr 10, poz. 51 ze zm.) w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.,dalej p.u.s.a., art. 3 § 1, art. 3 § 2 pkt 1, art. 151, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprawidłowym uznaniu, że K. N., E. B., R. Ś., A. Ś., W. B., L. T., E. K., M. B., R. S.- S., P. S., P. S. i J. S.- A. byli uprawnienia do wszczęcia postępowania, o którym mowa § 5 ust. 1 rozporządzenia z 1945 r., w sytuacji, gdy nie posiadali oni w postępowaniu zakończonym wydaniem Decyzji MRRiW interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., lecz jedynie interes faktyczny;
2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
a) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 1 § 2 p.u.s.a., art. 3 § 1, art. 3 § 2 pkt 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 151 p.p.s.a. przez błędną kontrolę sądowoadministracyjną decyzji i oddalenie skargi w sytuacji, gdy kontrolowana Decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz poprzedzająca ją decyzja zostały wydane na wniosek podmiotów niemających przymiotu stron w inicjowanych postępowania, tj. zostały wydane bez podstawy prawnej;
b) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 1 § 2 p.u.s.a., art. 3 § 1, art. 3 § 2 pkt 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a. przez błędną kontrolę sądowoadministracyjną zaskarżonej decyzji i uznanie, że została ona wydana po szczegółowej analizie materiału dowodowego oraz wyciągnięciu z niego właściwych wniosków, w sytuacji, gdy nie uwzględniała ona w swej treści decyzji Naczelnika Miasta i Gminy Ożarów Mazowiecki z dnia [...] kwietnia 1988 r. mającej kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy administracyjnej;
c) art. 106 § 3 oraz art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1, art. 217 § 1, art. 227 k.p.c., art. 1 § 2 p.u.s.a., art. 3 § 1, art. 3 § 2 pkt 1, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4 p.p.s.a. przez pominięcie wniosku [...] zawartego w skardze z dnia 17 lipca 2013 r. o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z decyzji z 1988 r. na okoliczność tamże wskazaną i brak odniesienia się do niego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a ponadto poczynienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny własnych ustaleń faktycznych co do braku związku tej decyzji z kontrolowaną decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi niemających oparcia w aktach sprawy;
d) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak odniesienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów podniesionych przez [...] dotyczących braku interesu prawnego osób, na wniosek których wszczęte zostało postępowanie w sprawie podpadania nieruchomości "[...]" pod przepisy dekretu PKWN zakończone wydaniem decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o:
1) uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i stwierdzenie nieważności w całości decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody Mazowieckiego na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 135 w zw. z art. 193 p.p.s.a.
względnie - na wypadek gdyby Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności ww. decyzji - wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz uchylenie w całości decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody Mazowieckiego na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c) oraz art. 135 w zw. z art. 193 p.p.s.a.;
2) przyznanie [...] zwrotu kosztów postępowania w sprawie według norm przepisanych.
Ewentualnie - na wypadek gdyby Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie zachodzą przesłanki do zastosowania w sprawie art. 188 p.p.s.a. - skarżąca kasacyjnie wniosła o:
3) uchylenie w całości zaskarżonego wyroku WSA w Warszawie i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a.;
4) przyznanie [...] zwrotu kosztów postępowania w sprawie według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny skontrolował więc zgodność zaskarżonego wyroku z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zarzuty skargi kasacyjnej oparte zostały na obu podstawach z art.174 p.p.s.a. tj. naruszeniu prawa materialnego i naruszeniu przepisów postępowania. Zarzut naruszenia prawa materialnego polega na naruszeniu art. 28 k.p.a. w zw. z §5 ust.1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprawidłowym uznaniu, że wymienione wyżej osoby były uprawnione do wszczęcia postępowania o którym mowa w §5 ust.1 rozporządzenia, w sytuacji gdy nie posiadały one w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., lecz jedynie interes faktyczny. Zarzut ten jest niezasadny.
Na wstępie wspomnieć należy, że dekret z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej wszedł w życie z dniem jego ogłoszenia, co nastąpiło w dniu 13 września 1944 r. (Dz. U. Nr 4, poz. 17). Z tym też dniem wszystkie nieruchomości ziemskie objęte dekretem przeszły (ex lege) bez żadnego odszkodowania na własność Skarbu Państwa. Ówczesny prawodawca przewidział jednak możliwość orzekania w drodze decyzji administracyjnej o tym, czy dana nieruchomość podpada pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, na podstawie § 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Powołane rozporządzenie w § 6 przewidywało dopuszczalność złożenia przez osobę zainteresowaną wniosku o uznanie, że nieruchomość jest wyłączona spod działań postanowień zawartych w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu.
Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale w składzie siedmiu sędziów NSA z 7 stycznia 2011 r., sygn. akt I OPS 3/10, wyraził pogląd prawny, że przepis § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51 ze zm.), może stanowić podstawę do orzekania w drodze decyzji administracyjnej o tym, czy dana nieruchomość lub jej część wchodzi w skład nieruchomości ziemskiej, o której mowa w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 ze zm.). Analogiczny pogląd został wyrażony w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 18 maja 2011r. sygn.akt III CZP 21/11.
Wniosek o stwierdzenie, iż nieruchomość nie podlegała pod działanie dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 ze zm.) może być złożony przez uprawnionych tj. byłych właścicieli lub ich następców prawnych także obecnie, o ile nieruchomość przejęta została na rzecz Skarbu Państwa w trybie dekretu o reformie rolnej. Istotne jest więc szczegółowe zbadanie, czy obecnie zgłaszane roszczenia spadkobierców byłych właścicieli ziemskich są słuszne w świetle postanowień dekretu. Przepis art. 2 ust. 1 lit. e wyżej wskazanego dekretu stanowił, że na cele reformy rolnej przejęciu będą podlegały stanowiące własność czy współwłasność osób fizycznych lub prawnych nieruchomości ziemskie o określonym areale. Decyzja administracyjna, o której stanowi § 5 rozporządzenia z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51), stanowi wyłączną podstawę do uzyskania przez byłych właścicieli lub ich spadkobierców wiedzy, że Skarb Państwa nie nabył z mocy prawa własności nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Uzyskanie takiej decyzji jest też niezbędne dla ewentualnego dochodzenia roszczenia odszkodowawczego.
W sprawie bezsporne jest, że Skarb Państwa wszedł w posiadanie majątku [...] na cele reformy rolnej na podstawie protokołu z dnia 24 marca 1945 r. w związku z zastosowaniem dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o reformie rolnej. Bezspornym jest również, że przedmiotowy majątek zarówno na dzień wejścia w życie dekretu jak i na dzień 1 września 1939 r. nie stanowił własności, ani współwłasności rodziny Matys, lecz składał się z nieruchomości z których każda była przedmiotem własności innej osoby, właścicielem jednej z tych nieruchomości o pow. 9 ha 9960m² był M. M. Kwestia następstwa prawnego po zmarłym M. M. została szczegółowo wyjaśniona i przedstawiona w uzasadnieniu decyzji organu I instancji (str. 2 i 3 uzasadnienia decyzji), a z wnioskiem o wszczęcie przedmiotowego postępowania wystąpili spadkobiercy M. M. tj.: K. N., E. B., R. Ś., R. S.- S., P. S., P. S., J. S. -A. Mając na uwadze, że Skarb Państwa, powołując się na dekret o reformie rolnej objął we władanie nieruchomości stanowiące własność różnych osób, w tym nieruchomość stanowiącą własność M. M., która nie spełniała kryterium obszarowego określonego w dekrecie o reformie rolnej, spadkobiercy M. M. posiadali interes prawny we wszczęciu postępowania na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych, albowiem uzyskana w tym postępowaniu decyzja rozstrzyga, że nieruchomość nie podpadała pod dekret o reformie rolnej.
Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy to w pierwszej kolejności należy zauważyć, że zarzuty zawarte w pkt 2 lit. a do lit. d dotyczą dwóch zagadnień i tak: zarzuty zawarte w lit. a i lit. d nawiązują do prezentowanego już wcześniej stanowiska, że decyzje zostały wydane na wniosek podmiotów niemających przymiotu strony, tj. zostały wydane bez podstawy prawnej, co powoduje naruszenie art.156 § 2 pkt 2 k.p.a., oraz naruszeniu art.141 § 4 p.p.s.a poprzez brak odniesienia w uzasadnieniu wyroku do kwestii braku interesu prawnego osób na wniosek których postępowanie zostało wszczęte, zaś zarzuty zawarte w pkt 2 lit. b i lit. c dotyczą nieuwzględnienia w niniejszym postępowaniu decyzji Naczelnika Miasta i Gminy Ożarów Mazowiecki z dnia 15 kwietnia 1988 r., mającej kluczowe znaczenie w sprawie. Twierdzenia skargi, że decyzje administracyjne w przedmiotowym postępowaniu wydane zostały na wniosek podmiotów nie mających przymiotu strony jest niezasadny. Jak wskazywano już wcześniej, przepis § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51 ze zm.), może stanowić podstawę do orzekania w drodze decyzji administracyjnej o tym, czy dana nieruchomość lub jej część wchodzi w skład nieruchomości ziemskiej, o której mowa w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. Bezspornym w sprawie jest również, że prowadzone postępowanie dotyczyło nieruchomości o pow. 9 ha 9960m², która została fizycznie i prawnie wydzielona przed dniem 1 września 1939 r. z podziału majątku [...], a właścicielem jej był M. M., którego spadkobiercami są wskazane wyżej osoby. Tym samym spadkobiercy M. M. posiadają interes prawny we wszczęciu przedmiotowego postępowania. Faktem jest, że w uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji nie odniósł się do podmiotów na wniosek których zostało wszczęte postępowanie, jednak z akt sprawy i ustaleń poczynionych przez organ wynika bezspornie, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek spadkobierców M. M. właściciela przedmiotowej nieruchomości. W takich bezspornych okolicznościach sprawy, nie odniesienie się przez Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku do strony na wniosek, której wszczęte zostało postępowanie nie stanowi takiego naruszenia art.141 § 4 p.p.s.a., które mogłoby stanowić podstawę uwzględnienia skargi.
Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut skargi kasacyjnej zawarty w pkt 2 lit. b i lit c, a dotyczący nie uwzględnienia decyzji Naczelnika Miasta i Gminy Ożarów Mazowiecki z dnia [...] kwietnia 1988 r. Decyzja ta wydana została na podstawie art. 9 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży nieruchomości Państwowego Funduszu Ziemi oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, skoro nieruchomość została przejęta na podstawie dekretu o reformie rolnej, to nie mogła być później przejęte na podstawie art. 9 ust.1 ustawy z 1958 r., a w konsekwencji wnioskodawcy nie mieli interesu prawnego w zainicjowaniu przedmiotowego postępowania. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji odniósł się do powyższej kwestii, zasadnie wskazując, że badanie legalności decyzji z 15 kwietnia 1988 r. stanowi odrębna sprawę administracyjną. Mimo, że wspomniana decyzja dotyczy tej samej nieruchomości, stanowi jednak inną sprawę administracyjną, nie mającą wpływu na zasadność prowadzenia postępowania administracyjnego jak i sądowego co do legalności przejęcia przedmiotowej nieruchomości na cele reformy rolnej, a więc "podpadania" jej pod działanie art.2 ust.1 lit. e dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej. Należy zatem stwierdzić, że przedmiotowa sprawa nie jest bezprzedmiotowa ze względu na wydaną decyzję z dnia [...] kwietnia 1988 r. Rozstrzygnięcie tej sprawy jest bowiem niezależne od ewentualnej oceny decyzji z [...] kwietnia 1988 r.
Należy jeszcze wspomnieć, że stanowisko prawne Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie jest tożsame ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego sprawie I OSK 472/12 wyrok z dnia 4 września 2013 r., której przedmiot był tożsamy z przedmiotem rozpoznawanej sprawy, z tym że dotyczył nieruchomości o pow. 12.7996 ha stanowiącej własność E. M., która również została wydzielona fizycznie i prawnie przed dniem 1 września 1939 r. z majątku [...] a także w sprawach: I OSK 141/15 wyrok NSA z dnia 23 listopada 2016 r. która dotyczyła nieruchomości o pow.10 ha 6534 m², stanowiącej własność S. M., oraz I OSK 1028/15 wyrok z dnia 22 marca 2017 r., która dotyczyła nieruchomości o pow.16ha 2621m² stanowiącej własność I. M.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.