I OSK 612/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną miasta, uznając, że organy administracji nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego do stwierdzenia nabycia mienia państwowego z mocy prawa przez gminę.
Sprawa dotyczyła komunalizacji mienia państwowego – nieruchomości przy ul. E. Ciołka 8 w Warszawie. Syndyk masy upadłości przedsiębiorstwa państwowego twierdził, że nieruchomość pozostawała w zarządzie przedsiębiorstwa i nie podlegała komunalizacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów administracji, wskazując na braki w zebranym materiale dowodowym. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną miasta, podzielając stanowisko WSA co do niewystarczającego zebrania dowodów przez organy administracji.
Sprawa dotyczyła komunalizacji nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. E. Ciołka 8, która w dniu 27 maja 1990 r. miała przejść z mocy prawa na własność gminy. Organy administracji (Wojewoda Mazowiecki i Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa) stwierdziły nabycie tej nieruchomości przez Dzielnicę-Gminę Warszawa-Wola, opierając się na protokołach zdawczo-odbiorczych z 1960 r. Syndyk masy upadłości Przedsiębiorstwa Państwowego Zakłady Lamp Profesjonalnych kwestionował te decyzje, argumentując, że nieruchomość pozostawała w zarządzie przedsiębiorstwa, a organem założycielskim był Minister Przemysłu, co wykluczało komunalizację. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, wskazując na naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w szczególności na niewystarczające zebranie materiału dowodowego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną miasta, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że organy administracji nie zebrały i nie oceniły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w tym kluczowej decyzji Prezydium Rady Narodowej z 1960 r., co naruszało przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. NSA zaznaczył, że rolą sądu nie jest zastępowanie organów w postępowaniu dowodowym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie zostały spełnione przesłanki negatywne określone w art. 11 ustawy, a organy administracji nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego do oceny tytułu prawnego przedsiębiorstwa.
Uzasadnienie
Organy administracji nie zebrały i nie oceniły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, w tym kluczowej decyzji z 1960 r., co narusza przepisy KPA. Brak pełnego materiału dowodowego uniemożliwia stwierdzenie, że nieruchomość podlegała komunalizacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (6)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. Nr 32 poz.191 art. 5 § ust. 1
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych
Komunalizacji z mocy prawa podlega mienie ogólnonarodowe należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego lub należące do przedsiębiorstw dla których te organy pełnią funkcję organu założycielskiego.
Pomocnicze
Dz. U. Nr 32 poz.191 art. 11 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych
Składniki mienia ogólnonarodowego (państwowego) nie stają się mieniem komunalnym, jeżeli należą do przedsiębiorstw państwowych lub jednostek organizacyjnych wykonujących zadania o charakterze ogólnokrajowym lub ponadwojewódzkim.
u.g.g.w.n. art. 38 § ust. 2
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
Państwowe jednostki organizacyjne uzyskiwały grunty państwowe w zarząd, na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej, albo na podstawie zawartej za zezwoleniem tego organu umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź umowy o nabyciu nieruchomości.
u.g.n.w.n. art. 87 § ust. 1
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczaniu nieruchomości
Grunty państwowe będące w dniu wejścia w życie ustawy w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych przechodzą w zarząd tych jednostek.
u.g.t.m.i.o. art. 38
Ustawa z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach
Tereny stanowiące własność Państwa, będące w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy w użytkowaniu lub zarządzie jednostek państwowych, przechodzą w użytkowanie tych jednostek.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji nie zebrały i nie oceniły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, co narusza przepisy KPA. Brak pełnej analizy kluczowych dokumentów (np. decyzji z 1960 r.) uniemożliwia prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy komunalizacji. Sąd administracyjny nie może zastępować organów w postępowaniu dowodowym.
Odrzucone argumenty
Argumenty miasta stołecznego warszawy dotyczące błędnej wykładni i zastosowania art. 38 ustawy z 1961 r. oraz art. 87 ust. 1 ustawy z 1985 r. przez WSA (dotyczące czasowego charakteru przekazania nieruchomości).
Godne uwagi sformułowania
organy orzekające w niniejszej sprawie, a to Wojewoda Mazowiecki w decyzji z 4 grudnia 2003 r. oraz Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa w decyzji z 4 maja 2004 r. przyjęły, że Zakłady Lamp Profesjonalnych (jego poprzednik prawny) nie legitymowały się w dacie komunalizacji – 27 maja 1990 r. – tytułem zarządu do nieruchomości nie podjęły żadnego działania by dotrzeć do wzmiankowanej decyzji i dokonać jej ocen. przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nakładają na organy administracji publicznej obowiązek podejmowania wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy, zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego Nie jest natomiast rolą Sądu Administracyjnego kontrolującego legalność działania organów administracji publicznej zastępowanie organów w przeprowadzeniu postępowania dowodowego i dokonania oceny tego materiału
Skład orzekający
Zbigniew Rausz
przewodniczący sprawozdawca
Jolanta Rajewska
sędzia
Barbara Skrzycka – Pilch
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów KPA dotyczących postępowania dowodowego przez organy administracji, obowiązek wszechstronnego zebrania i oceny materiału dowodowego, rola sądu administracyjnego w kontroli legalności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej materii komunalizacji mienia państwowego w kontekście przepisów przejściowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego przez organy administracji i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli kwestia merytoryczna jest złożona.
“Błędy proceduralne w urzędzie zaważyły na losach cennego mienia państwowego.”
Dane finansowe
WPS: 120 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 612/06 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2007-03-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-04-24 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Barbara Skrzycka - Pilch Jolanta Rajewska Zbigniew Rausz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę Hasła tematyczne Komunalizacja mienia Sygn. powiązane I SA/Wa 1682/04 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-11-10 Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Rausz (spr.), Sędziowie NSA Jolanta Rajewska, Barbara Skrzycka – Pilch, Protokolant Joanna Szcześniak, po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Miasta Stołecznego Warszawy Dzielnicy Wola od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 1682/04 w sprawie ze skargi Syndyka masy upadłości Przedsiębiorstwa Państwowego Zakłady Lamp Profesjonalnych w Warszawie na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 4 maja 2004 r. nr KKU-56/04 w przedmiocie stwierdzenia nabycia mienia państwowego z mocy prawa przez gminę 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Miasta Stołecznego Warszawy na rzecz Syndyka Masy Upadłości Przedsiębiorstwa Państwowego Zakłady Lamp Profesjonalnych w Warszawie kwotę 120 zł (sto dwadzieścia zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 listopada 2005 r., uchylił zaskarżoną decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 4 maja 2004 r. Nr KKU-56/04, wydaną w przedmiocie stwierdzenia nabycia mienia państwowego z mocy prawa przez gminę i poprzedzającą ją decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 4 grudnia 2003 r. oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Jak wskazał Sąd w uzasadnieniu powyższego wyroku, zaskarżoną decyzją z dnia 4 maja 2004 r., Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa utrzymała w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 4 grudnia 2003 r. Nr 63243, stwierdzającą nabycie przez Dzielnicę-Gminę Warszawa-Wola (obecnie Gmina Warszawa-Centrum) z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r., nieodpłatnie własności nieruchomości zabudowanej, położonej w Warszawie przy ul. E. Ciołka 8, oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie ewidencyjnym 6-06-08 jako działka nr 66 o pow. 1990 m2. Z uzasadnienia decyzji organu wynika, że w dniu 26 września 1996 r. Dzielnica Wola Gminy Warszawa-Centrum, wystąpiła do Wojewody Mazowieckiego o nieodpłatne nabycie z mocy prawa własności nieruchomości zabudowanej, położonej w Warszawie przy ul. E. Ciołka 8. Wojewoda Warszawski decyzją Nr 52573 z dnia 25 sierpnia 1997 r., odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Dzielnicę-Gminę Warszawa-Wola własności przedmiotowej nieruchomości. Decyzja ta została uchylona przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową decyzją z dnia 8 grudnia 1997 r. Nr KKU-518/97. Komisja skierowała sprawę do ponownego rozpoznania i poleciła wyjaśnić okoliczność, na jakiej podstawie, prawo zarządu do przedmiotowej nieruchomości przysługiwało przedsiębiorstwu państwowemu Zakłady Lamp Profesjonalnych. Po rozpoznaniu sprawy, Wojewoda Mazowiecki decyzją Nr 55414 z dnia 21 października 1998 r., ponownie odmówił komunalizacji przedmiotowej nieruchomości. Następnie Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, decyzją z dnia 22 stycznia 1999 r. Nr KKU-356/98, uchyliła decyzję Wojewody Mazowieckiego i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Wojewoda Mazowiecki decyzją Nr 63234 z dnia 4 grudnia 2003 r., stwierdził nabycie przez Dzielnicę-Gminę Warszawa-Wola z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r. nieodpłatnie, własności nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. E. Ciołka 8, oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie ewidencyjnym 6-06-08 jako działka nr 66 o powierzchni 1990 m2. Wojewoda stwierdził, że prawo zarządu, przysługujące Przedsiębiorstwu Państwowemu Zakłady Lamp Profesjonalnych, ustalono na podstawie protokołów zdawczo-odbiorczych Nr GT-VII-II236/58/60 z dnia 3 kwietnia 1960 r. i z dnia 5 grudnia 1960 r. Dowody te, zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r., nie były wystarczające do stwierdzenia prawa zarządu. W tej dacie obowiązywał przepis art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U z 1989 r. Nr 14, poz.74 ze zm.), zgodnie z którym, państwowe jednostki organizacyjne uzyskiwały grunty państwowe w zarząd, na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej, albo na podstawie zawartej za zezwoleniem tego organu umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź umowy o nabyciu nieruchomości. Wobec tego Wojewoda przyjął, iż Zakłady Lamp Profesjonalnych nie posiadały tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości na dzień 27 maja 1990 r., a zatem stosownie do treści art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. nieruchomość ta należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i podlegała komunalizacji. Syndyk Masy Upadłości Przedsiębiorstwa Państwowego Zakłady Lamp Profesjonalnych złożył odwołanie od w/w decyzji Wojewody Mazowieckiego. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia 4 maja 2004 r. Nr KKU-56/04, utrzymała w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 4 grudnia 2003 r. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa podzieliła argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji i stwierdziła, iż w tej sprawie prawo użytkowania, jak też prawo zarządu Zakładów Lamp Profesjonalnych i jego poprzednika prawnego, nie zostało wykazane w myśl przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości. Komisja stanęła na stanowisku, iż w dniu 27 maja 1990 r. nieruchomość, której sprawa dotyczy, należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, dlatego też podlegała komunalizacji z mocy prawa na podstawie art. 5 ust 1 cytowanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Syndyk Masy Upadłości Przedsiębiorstwa Państwowego Zakłady Lamp Profesjonalnych wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucał jej naruszenie następujących przepisów prawa materialnego: art. 38 ust 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1961 r. Nr 32, poz. 159 ze zm.); art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U z 1989 r. , Nr 14, poz. 74 ze zm.); art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32 poz.191 ze zm.) W odpowiedzi na skargę, Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, wnosiła o oddalenie skargi i podtrzymała argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja narusza przepisy prawa materialnego i procesowego. Sąd zważył, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz.191 ze zm.) komunalizacji z mocy prawa podlega mienie ogólnonarodowe należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego lub należące do przedsiębiorstw dla których te organy pełnią funkcję organu założycielskiego. Zaś z art. 11 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy wynika, że składniki mienia ogólnonarodowego (państwowego), o których mowa w art. 5 ust. 1-3, nie stają się mieniem komunalnym, jeżeli należą do przedsiębiorstw państwowych lub jednostek organizacyjnych wykonujących zadania o charakterze ogólnokrajowym lub ponadwojewódzkim. Z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika niemożność komunalizowania tego typu mienia. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 3 września 1997 r., sygn. akt III RN 36/97, stwierdził, iż fakt władania w dniu 27 maja 1990 r. nieruchomością stanowiącą własność Skarbu Państwa przez przedsiębiorstwo państwowe, dla którego organem założycielskim był naczelny organ administracji, wyklucza możliwość komunalizacji z mocy prawa takiej nieruchomości. Podobne stanowisko zawarł również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 marca 1998 r., sygn. akt I SA 1709/97: "Mienie to do dnia 27 maja 1990 r. musiało być mieniem ogólnonarodowym (państwowym) oraz należeć do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej, bądź przedsiębiorstw państwowych, dla których organy powyższe pełniły funkcję organu założycielskiego. Zatem do nabycia przez właściwe gminy mienia ogólnonarodowego konieczne jest kumulatywne spełnienie wymienionych przesłanek pozytywnych i nie wystąpienie przesłanek negatywnych". Syndyk Masy Upadłości Przedsiębiorstwa Państwowego Zakłady Lamp Profesjonalnych w swoich pismach powoływał się na to, że bezspornym w sprawie jest fakt, iż nieruchomość przy ul. E. Ciołka 8 na dzień 27 maja 1990 r. pozostawała we władaniu faktycznym i w zarządzie Przedsiębiorstwa Państwowego Zakłady Lamp Profesjonalnych, a wcześniej jego poprzedników prawnych. Zaś organem założycielskim Zakładów Lamp Profesjonalnych był Minister Przemysłu, który z dniem 1 kwietnia 1990 r. utworzył to przedsiębiorstwo, zostało ono wpisane do Rejestru Przedsiębiorstw Państwowych (za Nr RPP - 874) prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla miasta Warszawy. Następnie postanowieniem Sądu Rejonowego dla m-sta W-wy z dnia 28 kwietnia 1995 r., sygn. akt XIV U 459/94, ogłoszono upadłość Zakładów Lamp Profesjonalnych. Wobec zaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 11 ww. ustawy, przedmiotowa nieruchomość nie podlegała komunalizacji. Syndyk podnosił, że zgodnie z decyzją Wiceprezesa Rady Ministrów z dnia 29 lipca 1958 r. – Urząd Rady Ministrów przydzielił blok Nr 1a o pow. 1.730 m2 z kompleksem budynków użytkowanych przez Ministerstwo Budownictwa przy ul. Elekcyjnej 106 (obecnie ul. E. Ciołka 8) Ministerstwu Przemysłu Ciężkiego na cele produkcyjne Zakładu Doświadczalnego Przemysłowego Instytutu Elektroniki. Podstawę prawną przekazania stanowił art. 3 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (tekst jedn. Dz. U. z 1952 r. Nr 4 poz. 52). Stanowił on, że nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa bądź osób prawnych wymienionych w art. 2 lub znajdujące się w ich zarządzie bądź użytkowaniu, niezbędne dla realizacji narodowych planów gospodarczych, będą przekazywane właściwym wykonawcom tych planów (art. 2) na własność bądź w zarząd i użytkowanie. W wyniku powyższej decyzji zawarto protokół zdawczo-odbiorczy przekazania-przejęcia nieruchomości budynkowej, gdzie stroną przekazującą było Przedsiębiorstwo Budownictwa Miejskiego Warszawa-Północ Ośrodek Hoteli Robotniczych, zaś nieruchomość tę przejął – w zarząd i użytkowanie – Przemysłowy Instytut Elektroniki – Zakład Doświadczalny. Podstawą prawną sporządzenia protokołu był § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1949 r. w sprawie przekazywania nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Następnie Minister Przemysłu Ciężkiego, działając na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 października 1958 r. w sprawie zasad i trybu przekazywania w ramach administracji państwowej przedsiębiorstw, instytucji, oraz zakładów, nieruchomości i innych obiektów majątkowych (Dz. U. Nr 67, poz. 332) zwrócił się do Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Warszawa-Wola o przekazanie w zarząd i użytkowanie, Przemysłowemu Instytutowi Elektroniki na potrzeby Zakładu Doświadczalnego, nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. Elekcyjnej 106, o pow. 2018 m2. Zgodnie z tym wnioskiem, Prezydium Rady Narodowej w mieście stołecznym Warszawie Wydział Gospodarki Terenami, decyzją z dnia 23 lutego 1960 r. Nr GT.VII-ll-236/58/60 przekazało nieodpłatnie, zgodnie z wnioskiem – a zatem w zarząd i użytkowanie – Przemysłowemu Instytutowi Elektroniki w Warszawie na okres czasowy do 1970 roku przedmiotową nieruchomość. W celu wykonania tej decyzji zostały sporządzone protokoły zdawczo odbiorcze Nr GT-VII-ll-ll-236/58/60 w sprawie przekazania nieruchomości. Tak więc, w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1961 r. Nr 32, poz. 159), zgodnie z dyspozycją art. 38 tej ustawy – "tereny stanowiące własność Państwa, będące w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy w użytkowaniu lub zarządzie jednostek państwowych, przechodzą w użytkowanie tych jednostek" – przedmiotowa nieruchomość, będąca w użytkowaniu i zarządzie Przemysłowego Instytutu Elektroniki Zakładu Doświadczalnego, przeszła z mocy prawa w użytkowanie tej jednostki państwowej. Następnie weszła w życie ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U z 1989 r. Nr 14, poz.74 ze zm.). Na mocy art. 87 ust. 1 tej ustawy – "grunty państwowe będące w dniu wejścia w życie ustawy w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych przechodzą w zarząd tych jednostek" – nieruchomość przy ul. E. Ciołka 8 będąca w użytkowaniu Zakładów Lamp Profesjonalnych, przeszła w zarząd tej jednostki. Tak więc, formalnie ustanowione użytkowanie przekształciło się w zarząd. Wobec takiego stanu prawnego, Syndyk Masy Upadłości Przedsiębiorstwa Państwowego Zakłady Lamp Profesjonalnych, stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość nie podlegała komunalizacji, ponieważ w dniu 27 maja 1990 r. nie należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, lecz pozostawała w zarządzie Przedsiębiorstwa Państwowego Zakłady Lamp Profesjonalnych, którego organem założycielskim był Minister Przemysłu. Jak już Sąd stwierdził wcześniej, organy rozpoznające niniejszą sprawę, nie przeanalizowały do końca przekształceń prawa przysługującego skarżącemu do przedmiotowej nieruchomości – na skutek kolejno wydawanych aktów prawnych. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji wyroku o uchyleniu zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Skargę kasacyjną na powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2005 r. złożyło Miasto Stołeczne Warszawa-Dzielnica Wola, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Pełnomocnik skarżącego zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, to jest art. 38 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 32, poz. 159 ze zm.), zgodnie z którym "tereny stanowiące własność Państwa, będące do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy w użytkowaniu lub zarządzie jednostek państwowych, przechodzą w użytkowanie tych jednostek" polegające na przyjęciu, że użyte w przepisie sformułowanie "użytkowaniu lub zarządzie" ma zastosowanie również do "przekazania nieruchomości na okres czasowy do 1970", o którym to przekazaniu mowa w decyzji Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z dnia 23 lutego 1960 r. GT-VII-II-236/58/60, i w konsekwencji powyższego 2) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie to jest art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. Nr 214, poz. 74 ze zm.) przez pominięcie elementu "okres czasowy" i uznanie, że "formalnie ustanowione użytkowanie przekształciło się w zarząd" – por. str. 7 uzasadnienia Sądu in fine – przedostatni akapit – podczas gdy w końcu 1969 r. upłynął okres, na który przekazanie nieruchomości nastąpiło. Jak podniesiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, Sąd Wojewódzki pominął bezsporny fakt, iż w decyzji Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z dnia 23 lutego 1960 r. nastąpiło przekazanie nieruchomości na okres czasowy do 1970 r. Natomiast przepis art. 38 wymienionej ustawy używa sformułowania "w użytkowaniu lub zarządzie". Tak więc "przekazanie czasowe" ani nawet "czasowe użytkowanie czy zarząd" nie mogły zgodnie z art. 38 wywrzeć skutku, o jakim mowa w przepisie to jest spowodować przejście terenu w użytkowanie. Interpretacja rozszerzająca nie jest dopuszczalna. Jest bowiem sprzeczna z intencją ustawodawcy. Gdyby bowiem wolą ustawodawcy było objęcie wymienionym skutkiem również stanów czasowego przekazania nie tyło przeszkód aby dać temu jasny wyraz w jednoznacznym sformułowaniu. W konsekwencji skoro takie przejście nie nastąpiło to nie nastąpiło również przejście w zarząd, o którym mowa w art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczaniu nieruchomości. Co więcej, należy stwierdzić, że nawet gdyby teoretycznie założyć, że przekształcenie na podstawie art. 38 ustawy z dnia 23 lutego 1960 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach nastąpiło to i tak trwałoby co najwyżej do 1970 r., a więc w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczaniu nieruchomości i tak by już nie istniało. W konsekwencji nie było przesłanek do stwierdzenia istnienia zarządu bowiem Zakłady Lamp Profesjonalnych nie miały jakiegokolwiek tytułu prawnego, wymaganego art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, zgodnie z którym państwowe jednostki uzyskiwały grunty w zarząd na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej, albo na podstawie umowy o przekazaniu nieruchomości zawartej pomiędzy państwowymi jednostkami organizacyjnymi za zezwoleniem organu bądź na podstawie umowy o nabyciu nieruchomości. Żadna z tych przesłanek w niniejszej sprawie nie nastąpiła wobec czego uprawniona była decyzja komunalizacyjna. Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył Syndyk Masy Upadłości Przedsiębiorstwa Państwowego Zakłady Lamp Profesjonalnych w Warszawie, wnosząc o jej oddalenie. Odpowiedź na skargę kasacyjną złożyła również Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wnosząc o jej uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjna zważył co następuje. Dokonując oceny zasadności skargi kasacyjnej wniesionej przez Miasto Stołeczne Warszawa od wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego Warszawie z 10 listopada 2005 r., o którym wyżej mowa, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw. Organy orzekające w niniejszej sprawie, a to Wojewoda Mazowiecki w decyzji z 4 grudnia 2003 r. oraz Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa w decyzji z 4 maja 2004 r. przyjęły, że Zakłady Lamp Profesjonalnych (jego poprzednik prawny) nie legitymowały się w dacie komunalizacji – 27 maja 1990 r. – tytułem zarządu do nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. Erazma Ciołka nr 8 (dawna ul. Elekcyjna nr 106), oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr 66. Stanowisko swoje w tym względzie organy wyprowadziły z analizy znajdujących się w aktach sprawy dwóch protokołów zdawczo-odbiorczych dotyczących przedmiotowej nieruchomości (wówczas sytuowanej przy ul. Elekcyjnej 106) sporządzonych 3 kwietnia 1960 r. oraz 5 grudnia 1960 r. Protokół z 5 grudnia 1960 r. w kwestii ustalenia tytułu prawnego ww. Przedsiębiorstwa do spornej nieruchomości nie ma znaczenia. Natomiast protokół zdawczo-odbiorczy nr GT-VII-II-236/58/60 nieruchomości warszawskiej, położonej przy ul. Elekcyjnej 106 z 3 kwietnia 1960 r. wskazuje, że został on sporządzony w następstwie decyzji Wydziału Gospodarki Terenami Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z 23 lutego 1960 r. (wydany pod tym samym numerem), przekazanie tej nieruchomości w zarząd i użytkowanie na rzecz Przemysłowego Instytutu Elektroniki (poprzednika prawnego Zakładów Lamp Profesjonalnych), nastąpiło stosownie do postanowień tej decyzji. Wynika wyraźnie z tego dokumentu, że nie może on być źródłem ewentualnego prawa Przedsiębiorstwa do nieruchomości, a podana w nim decyzja. Organy obu instancji działające w tej sprawie nie podjęły żadnego działania by dotrzeć do wzmiankowanej decyzji i dokonać jej ocen. Tymczasem, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nakładają na organy administracji publicznej obowiązek podejmowania wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy, zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, bo tylko prawidłowo przeprowadzone przez organ postępowanie dowodowe pozwala na ocenę, czy w sprawie zostały właściwie zastosowane odpowiednie przepisy prawa materialnego. Syndyk Masy Upadłości Przedsiębiorstwa Państwowego Zakłady Lamp Profesjonalnych, w skardze na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z 4 maja 2004 r. twierdził (a organ odwoławczy nie zakwestionował tego w odpowiedzi na skargę), iż załączone przez niego do skargi dokumenty w postaci kserokopii, mające potwierdzać prawo zarządu Przedsiębiorstwa do spornej nieruchomości, znajdowały się w aktach sprawy uwłaszczeniowej i domagał się przeprowadzenia dowodu z tych akt. Postępowanie uwłaszczeniowe, w którym została wydana na rzecz Przedsiębiorstwa decyzja uwłaszczeniowa z 25 lipca 1997 r. Nr 516/97, dotyczyło tej samej nieruchomości, która stanowi przedmiot postępowania komunalizacyjnego w niniejszej sprawie, a więc nieruchomości przy ul. Erazma Ciołka 8 (poprzednio ul. Elekcyjnej nr 106) i w pierwszej instancji prowadzone było przed tym samym Wojewodą. Jeśli zatem w aktach sprawy uwłaszczeniowej dotyczącej Zakładów Lamp Profesjonalnych znajdowały się omawiane dokumenty, w tym i decyzja Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z 23 lutego 1960 r., a sprawa komunalizacyjna dotyczy tego samego mienia i prowadził ją ten sam organ co postępowanie uwłaszczeniowe, to należy dojść do wniosku, że organ te nie załączając tych dokumentów w poczet materiału dowodowego sprawy komunalizacyjnej i nie dokonując ich oceny przeprowadził postępowanie wyjaśniające z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, normujących postępowanie dowodowe. W takiej zaś sytuacji nie można uznać za udowodnione, że Zakłady Lamp Profesjonalnych nie posiadały w dniu wejścia w życie ustawy z 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych – prawa zarządu do spornej nieruchomości, a tym samym, że podlegała ona komunalizacji z mocy prawa na rzecz Dzielnicy Gminy Warszawa-Wola. Należy zatem podzielić stanowisko Sądu I instancji, że organy orzekające w sprawie nie zebrały nawet całego materiału dowodowego, który mógł mieć istotne znaczenie w tej sprawie, a co za tym idzie organy nie oceniły też właściwie materiału dowodowego, a to świadczy o naruszeniu przez nie przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 kpa. Wprawdzie dokumenty mające potwierdzać prawo zarządu Przedsiębiorstwa do nieruchomości przy ul. Erazma Ciołka 8, zostały załączone do skargi kasacyjnej i Sąd mógł się z nimi zapoznać ale nie mógł przeprowadzić postępowania dowodowego w zakresie tych dokumentów i dokonać ich oceny, ponieważ nie było ich w aktach administracyjnych i nie były one przedmiotem analizy organów orzekających w sprawie. Nie jest natomiast rolą Sądu Administracyjnego kontrolującego legalność działania organów administracji publicznej zastępowanie organów w przeprowadzeniu postępowania dowodowego i dokonania oceny tego materiału, jak tego wymaga art. 77 § 1 i 80 kpa. Wbrew przy tym twierdzeniom skargi kasacyjnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie przesądził, że Przedsiębiorstwo posiadało tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości na dzień 27 maja 1990 r. Stwierdzenie zawarte na str. 7 uzasadnienia wyroku – "tak więc formalnie ustanowione użytkowanie przekształciło się w zarząd", na które wskazuje skarga kasacyjna, odnosi się do stanowiska Syndyka Masy Upadłości Przedsiębiorstwa Państwowego Zakłady Lamp Profesjonalnych zawartego w skardze, której obszerne fragmenty – jak wynika z treści uzasadnienia wyroku – Sąd przytoczył. Skoro Sąd I instancji nie przesądził – jak zaznaczono – o tytule prawnym Przedsiębiorstwa do nieruchomości przy ul. E. Ciołka 8 w Warszawie, ani też nie analizował dokumentów przedłożonych przez skarżącego wraz ze skargą pozostawiając to organom, to bezprzedmiotowe są rozważania wnoszącego skargę kasacyjną w zakresie zastosowania art. 38 ustawy z 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach oraz art. 87 ust. 1 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w tej sprawie, bo w tej kwestii nie wypowiedziały się organy orzekające jak również nie wypowiedział się Sąd kontrolujący legalność wydanych przez te organy decyzji. Jeśli organy administracyjne nie przeanalizowały dokumentów, na które powołuje się Syndyk, a mających – jego zdaniem – świadczyć o prawie Zakładów Lamp Profesjonalnych w postaci zarządu do nieruchomości przy ul. E. Ciołka 8 w Warszawie, bo nie znajdowały się one choć powinny w materiale dowodowym sprawy komunalizacyjnej, to nie mógł tego uczynić Sąd zastępując je zarówno w zebraniu materiału dowodowego jak i jego ocenie. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa w odpowiedzi na skargę kasacyjną, złożonej 22 lutego 2006 r. nie podważa stanowiska Syndyka, że dokumenty przezeń przedstawione przy skardze znajdowały się w aktach uwłaszczeniowych, tym samym nie kwestionuje też zarzutu Sądu, że materiał dowodowy mogący mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy nie został w pełni zgromadzony i oceniony. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, dopiero w ww. odpowiedzi dokonuje analizy niektórych dokumentów przedstawionych przez Syndyka przy skardze sądowoadministracyjnej jak np. decyzji z 23 lutego 1960 r. Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie podczas gdy w swej decyzji z 4 maja 2004 r. stanowiący przedmiot skargi, opierała swe stanowisko – negatywne dla strony na innych dowodach niemających istotnego znaczenia dla powstania tytułu prawnego Przedsiębiorstwa do wzmiankowanej nieruchomości bo niemogących stanowić jego źródła. Powyższe wskazuje, że zarzutów skargi nie można uznać za zasadne. Z tego też względu skargę kasacyjną wniesioną przez Miasto Stołeczne Warszawa, należało na podstawie art. 184 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – oddalić.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI