I OSK 2082/12

I OSK 2082/12 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2013-05-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-08-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Runge - Lissowska /przewodniczący/
Małgorzata Pocztarek
Roman Ciąglewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
II SA/Łd 370/12 - Wyrok WSA w Łodzi z 2012-05-29
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2008 nr 223 poz 1456
art. 17 ust. 5pkt 2 lit. a
Ustawa z dnia 17 października 2008 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie : Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Barbara Dąbrowska-Skóra po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Łd 370/12 w sprawie ze skargi L.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 29 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Łd 370/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, w sprawie ze skargi L. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r.
Wyrok wydany został w następujących okolicznościach sprawy.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...], Prezydent Miasta Łodzi odmówił przyznania L. H. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem J. H.. Powołał się na art. 5 ust. 2, art. 17 i art. 23 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) oraz art. 6 ust. 2a, art. 22 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.). Ustalił, że J. H. pozostaje w związku małżeńskim. Tymczasem przepis art. 17 ust. 5 pkt 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ zauważył, że zgodnie z art. 27 K.r.o., małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił i możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokaJ.ia potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli.
W odwołaniu L. H. podniosła, że mąż jej posiada znaczny stopień niepełnosprawności, wymaga stałej opieki w podstawowych czynnościach życiowych. Oboje z mężem nie mają dzieci, ani żadnej rodziny w Łodzi, która mogłaby pomóc w sprawowaniu opieki nad mężem. Podkreśliła, że z uwagi na współistnienie wielu chorób, mąż wymaga całodobowej opieki.
Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ przytoczył treść art. 17 ust. 1, ust. 1a, ust. 3 i ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Stwierdził, że przyznanie świadczeń uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w tej ustawie. Organ odwoławczy ustalił, na podstawie orzeczenia Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, z dnia 2 grudnia 2011 r., ważnego do dnia 31 grudnia 2013 r., iż J. H. został zaliczony do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, wymaga korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. L. H. od dnia 3 stycznia 2011 r. jest zarejestrowana w PUP jako osoba bezrobotna, a w okresie od 11 stycznia 2011 r. do 10 lipca 2011 r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych. W oświadczeniu z dnia 22 grudnia 2011 r. wnioskodawczyni podniosła, że nie pracuje, nie jest zarejestrowana w PUP, nie posiada dzieci. Ustalony stan faktyczny uzasadniał, według Kolegium, wydanie decyzji o odmowie przyznania wnioskowanego świadczenia. Przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit a ustawy oświadczeniach rodzinnych wyklucza możliwość przyznania świadczenia, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim. Przepis ten został zmieniony z dniem 14 października 2011 r., na mocy ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 205, poz. 1212). Konieczność wprowadzenia zmian do ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów była podyktowana orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego oraz wynikiem rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych. Mimo wprowadzonych zmian, z przepisu w obowiązującym stanie prawnym wynika nadal, iż wolą ustawodawcy jest wyłączenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a taka sytuacja ma miejsce właśnie w tej sprawie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi L. H. wniosła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od dnia złożenia wniosku tj. od 22 grudnia 2011 r. wraz z należnymi odsetkami. Jej zdaniem, pozostawanie z J. H. w związku małżeńskim nie powinno być przyczyną odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o oddalenie skargi. Kolegium stwierdziło, że skarga zawiera zarzuty zbieżne z zawartymi w odwołaniu. Wyjaśniono je w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyjął, że stan faktyczny jest bezsporny. Skarżąca jest żoną niepełnosprawnego w stopniu znacznym J.a H.a i nie podejmuje zatrudnienia z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad mężem, który wymaga długotrwałej opieki w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Skarżąca jest osobą bezrobotną. W ocenie Sądu pierwszej instancji, organy obu instancji wadliwie odczytały treść art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Stosownie do tego przepisu, konieczne jest ustalenie, czy skarżąca należy do kategorii osób, które mogą ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Odpowiedź na to pytanie, zdaniem Sądu, jest twierdząca, co wynika z art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom (czyli innym, niż matka lub ojciec wymienieni w punkcie 1 tego przepisu), na których, zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności. W ocenie Sądu, taką wykładnię potwierdza treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008 r., sygn. akt P 27/07, którym orzeczono, że art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w zakresie, w jakim uniemożliwiał nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym osobie zdolnej do pracy, niezatrudnionej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym, niż jej dziecko, niepełnosprawnym członkiem rodziny, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny wywodził dalej, że skutkiem tego wyroku była nowelizacja art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dokonana przepisem art. 1 pkt 8 lit. a ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 233, poz. 1456). Powołując się na stanowisko wyrażone w orzecznictwie Sąd stwierdził, że nowela ta nie zmieniła, ani nie uchyliła przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy, wyłączającego prawo do świadczenia w przypadku, gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim. W efekcie, literalne brzmienie przepisu, uniemożliwiające skorzystanie ze świadczenia pielęgnacyjnego w razie konieczności rezygnacji z pracy zawodowej z uwagi na opiekę nad współmałżonkiem, niweczyło skutki orzeczenia Trybunału. W ocenie Sądu, również kolejna nowelizacja art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, dokonana ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r. (Dz. U. Nr 205, poz. 1212), która weszła w życie w dniu 14 października 2011 r., sprawia, że literalne odczytanie znowelizowanego przepisu prowadzi do sprzeczności z powołanym wyżej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Dlatego też Sąd uznał, iż orzecznictwo sądów administracyjnych, zaistniałe na gruncie przepisów sprzed nowelizacji i przyznające małżonkowi prawo ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne, zachowują nadal swą aktualność.
Sąd argumentował nadto, że małżonek należy do kręgu osób, na których ciąży obowiązek alimentacyjny. Wynika to z treści art. 130 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Skoro małżonek jest pierwszą osobą z kręgu zobowiązanych do alimentacji po ustaniu, unieważnieniu lub orzeczeniu separacji małżeństwa, to tym bardziej jest on pierwszym zobowiązanym do dostarczenia środków utrzymania współmałżonkowi w trakcie trwania małżeństwa, na podstawie art. 27 K.r.o. Pominięcie współmałżonka wśród osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego Sąd uznał za dyskryminujące i pozostające w sprzeczności z podstawowym celem tegoż świadczenia. Celem ustawy o świadczeniach rodzinnych jest realizacja polityki społecznej i gospodarczej uwzględniającej dobro rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji. Każdy z jej zapisów musi pozostawać zgodzie z tą funkcją. W związku z tym, wyłączenie małżonka z kręgu uprawnionych do wsparcia, a tym samym uznanie, że obowiązek współmałżonków do wzajemnego dostarczania środków utrzymania nie jest obowiązkiem alimentacyjnym w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy, pozostaje w sprzeczności z aksjologiczną racjonalnością ustawodawcy.
Kontynuując wywód Sąd pierwszej instancji skonstatował, że sądy oraz organy administracji publicznej, winny stosować Konstytucję wprost (art. 8 ust. 2 Konstytucji). Wobec tego sądy i organy mają obowiązek dokonywać wykładni ustaw i przepisów podustawowych, kierując się podstawową dyrektywą wykładni, mającej znaczenie systemowe - wykładni przepisu w zgodzie z Konstytucją. Dlatego też Sąd uznał, że organy dokonały błędnej wykładni art. 17 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych stwierdzając, że małżonek nie należy do kręgu osób zobowiązanych do alimentacji oraz błędnie oparły się na art. 17 ust. 5 pkt 2 lit a, który nie miał zastosowania, naruszając tym samym prawo materialne, co miało wpływ na wynik sprawy. Okoliczność, że osoba wymagająca pomocy pozostaje w związku małżeńskim, nie stanowi więc podstawy do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Skargę kasacyjną złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi. I. Zaskarżyło powyższy wyrok w całości.
II. Zarzuciło:
pkt 1 naruszenie prawa materialnego, to jest:
1) art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, gdyż dokonano oceny dowolnej, która to nie przystaje do stanu prawnego i zebranego materiału dowodowego, a nadto wykroczono poza właściwość sądu administracyjnego,
2) art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a w związku z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), w związku z art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964 roku – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 z póź. zm.), art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.) poprzez ich błędną wykładnię, bowiem świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, gdyż tak stanowi ustawa,
3) art. 32 ust. 1, art. 18, art. 71 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 2, art. 178 ust. 1 Konstytucji RP (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) przez niewłaściwe zastosowanie, bowiem sąd administracyjny sprawując wymiar sprawiedliwości nie może swym orzecznictwem dokonywać zmian powszechnie obowiązujących norm prawa, w szczególności dokonywać w ramach wykładni art. 17 ust. 5 pkt 2a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r., o świadczeniach rodzinnych faktycznej oceny zgodności tego przepisu z Konstytucją, co należy do wyłącznej kompetencji Trybunału Konstytucyjnego,
4) art. 193 Konstytucji RP, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na odstąpieniu od skorzystania z możliwości wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, mimo wątpliwości, co do zgodności z Konstytucją RP art. 17 ust. 5 pkt 2a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r., o świadczeniach rodzinnych,
pkt 2 naruszenie przepisów postępowania, to jest:
1) art. 141 § 4 w związku z art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez przedstawieni oceny prawnej, która jest niepełna i wewnętrznie sprzeczna, brak wykazania, że uchybienia miały wpływ na wynik postępowania, brak jasnych wskazań co do dalszego postępowania,
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, bowiem w sprawie wbrew stanowisku Sądu I instancji – nie miało miejsca naruszenie norm prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
III. Wskazując na powyższe wniosło o:
1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi,
w przypadku, gdyby wniosek powyższy nie zasługiwałby na uwzględnienie,
2) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpatrzenia,
3) orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Przepis art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm.) stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a.
W razie podniesienia w skardze kasacyjnej zarówno zarzutu naruszenia prawa procesowego, jak i zarzutu naruszenia norm prawa materialnego, w pierwszej kolejności rozpoznać należy zarzut naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt FSK 618/04, ONSA i wsa 2005/6/120).
Sąd pierwszej instancji nie naruszył dyspozycji art. 141 § 4 P.p.s.a. Przede wszystkim, kwestia, czy dokonana przez sąd pierwszej instancji ocena prawna wskazanej przez organ podstawy prawnej rozstrzygnięcia jest prawidłowa, nie może być rozpatrywana w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 18 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1715/09, niepublikowany, treść [w:] Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Wskazania co do dalszego postępowania stanowią konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu postępowania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie (patrz: Andrzej Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Komentarz", LEX 2011, teza 4 do art. 153). W zaskarżonym wyroku przedstawiona została ocena prawna podstawy rozstrzygnięcia sprawy. Niezależnie od trafności dokonanej oceny, stanowisko Sądu w kwestii wykładni art. 17 ust. 1 w związku z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), było jasne. Wskazanie dokonania w dalszym postępowaniu wykładni tych przepisów w kierunku wskazanym przez Sąd w rozważaniach, z zastrzeżeniem, że obowiązek wykładni prokonstytucyjnej ustaw spoczywa zarówno na sądach, jak i na organach administracji publicznej, spełniało więc wymogi dyspozycji art. 141 § 4 in fine P.p.s.a.
Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie nie może być rozpatrywany w oderwaniu od materialnej podstawy kasacji. Trafność analizowanej podstawy kasacji zależy właśnie od zasadności materialnej podstawy kasacji. Konstrukcja tej podstawy proceduralnej jest bowiem taka, że zarzut stanowi aspekt procesowy spornego zagadnienia materialnoprawnego.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 193 Konstytucji RP poprzez odstąpienie od wystąpienia do trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, mimo wątpliwości, co do zgodności z Konstytucją przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Po pierwsze, wbrew treści zarzutu, Sąd pierwszej instancji nie miał wątpliwości co do zgodności powołanego przepisu z Konstytucją. Jednoznacznie przyjął, że aktualna pozostaje ocena wyrażona w wyroku TK z dnia 18 lipca 2008 r., sygn. akt P 27/07, o naruszeniu sformułowanej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zasady równości przez normę ustawy o świadczeniach rodzinnych, odmawiającą prawa do świadczenia rodzinnego osobie sprawującej opiekę nad innym, niż jej dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny. Sąd argumentował, że wykładnia ta pozostaje aktualna, mimo nowelizacji ustawy o świadczeniach rodzinnych, w spornym zakresie. Po drugie, sąd ma obowiązek przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, gdy ma wątpliwości co do tej zgodności (por. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2004 r., sygn. akt OSK 971/04, niepublikowany, treść [w:] Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/; J.usz Trzciński "Bezpośrednie stosowanie zasad naczelnych Konstytucji przez sądy administracyjne", ZNSA 2011/3/29).
Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie nie podziela tezy o wyłącznej kompetencji Trybunału Konstytucyjnego w zakresie oceny zgodności przepisów ustawowych z Konstytucją. W konsekwencji nie jest trafny zarzut naruszenia art. 32 ust. 1, art. 18, art. 71 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP oraz naruszenia art. 178 ust. 1 Konstytucji RP. Rzeczywiście, w sytuacji, gdy sąd rozpoznający sprawę dojdzie do przekonania, że zachodza wątpliwości co do zgodności przepisu ustawy z Konstytucją, regułą powinno być przedstawienie Trybunałowi pytania prawnego. Orzeczenie Trybunału ma moc powszechnie obowiązującą. Jednak, gdy sprzecznośc ma charakter oczywisty, sąd rozstrzygający sprawę ma uprawnienie do bezpośredniego zastosowania Konstytucji RP, a to bezpośrednie zastosowanie przybiera postać odmowy zastosowania przepisu pozostającego w sprzeczności z Konstytucją. Ani treść art. 178 ust. 1 Konstytucji, ani wyłączność orzekania przez Trybunał Konstytucyjny o niekonstytucyjności ustaw in abstracto, właściwa Trybunałowi Konstytucyjnemu, nie sprzeciwiają się tezie, że co do zasady sądy rozstrzygające konkretny spór korzystają z możliwości bezpośredniego stosowania Konstytucji także wtedy, gdy to bezpośrednie stosowanie przybiera postać odmowy zastosowania przepisu ustawy pozostającego w sprzeczności z Konstytucją. Sąd nie narusza kompetencji Trybunału Konstytucyjnego, gdyż formalnie zakwestionowany przepis w dalszym ciągu pozostaje w systemie prawnym (por. Roman Hauser, J.usz Trzciński "Prawotwórcze znaczenie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego", LexisNexis 2008, s. 23 i nast.; wyrok NSA z dnia 24 października 2000 r., sygn. akt V SA 613/00, OSP 2001/5/82 z glosą L. Leszczyńskiego; wyrok NSA z dnia 24 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1369/07, niepublikowany, treść [w:] Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych pozostaje w oczywistej sprzeczności z Konstytucją. Taka oczywista sprzeczność zachodzi, gdy w wyniku zmiany stanu prawnego ustanowiona zostaje norma, o zmienionej jednostce redakcyjnej, ale której treść normatywna została już zakwestionowana wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 26 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 533/08 i z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 115/10, niepublikowane, treść [w:] Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Sprzeczność normy zawartej w przepisie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, z ustanowioną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zasadą równości, została orzeczona wyrokiem TK z dnia 18 lipca 2008 r., sygn. akt P 27/07 (OTK-A 2008/6/107). Prokonstytucyjna wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, polegająca na uwzględnieniu ostatecznego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, nie stanowiła więc naruszenia prawa materialnego.
Nie jest zasadny także zarzut naruszenia art. 1 P.u.s.a. Strona wnosząca skargę kasacyjną nie wskazała precyzyjnie naruszonego przepisu. Art. 1 P.u.s.a. ma przecież dwie jednostki redakcyjne o różnej treści normatywnej. Odnosząc się do sformułowanego w opisie naruszenia zarzutu dokonania dowolnej oceny, która nie przystaje do stanu prawnego i zebranego materiału, stwierdzić należy, iż przepisy art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a. nie regulują postępowania przed sądem administracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 23 maja 2007 r., sygn. akt I OSK 1874/06, LEX nr 347853). Zarzuty tego rodzaju należy wykazywać poprzez powołanie naruszonych, zdaniem wnoszącego kasację, przepisów procedury sądowoadministracyjnej. Nadto, Sąd pierwszej instancji rozpoznał skargę na decyzję administracyjną (art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a.), a więc bezpodstawny jest zarzut wykroczenia poza właściwość sądu administracyjnego.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
-----------------------
9