I OSK 607/10

I OSK 607/10 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2011-02-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-04-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Leszek Leszczyński /przewodniczący/
Przemysław Szustakiewicz
Wojciech Chróścielewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I SA/Wa 697/09 - Wyrok WSA w Warszawie z 2009-11-13
Skarżony organ
Minister Infrastruktury
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7, art. 8, art. 145 7 1, art. 145 a  1, art. 156 § 1, art. 155, art. 161, art. 162 § 2, art. 163, art. 154, art. 16 § 1, art. 7 i art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.189, art. 161 § 1 pkt 3, art. 193, art. 54 § 3 , art. 141 §4, art. 106 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 46 poz 543
art. 200 ust. 1 pkt 1,2,3, art. 72 ust. 3 pkt 4 i 5, art. 73 ust 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Tezy
1. Wady niekwalifikowane decyzji administracyjnej - inne wady niż dające podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia jej nieważności -  od której nie wniesiono odwołania, ulegają sanowaniu przez fakt uzyskania przez tą decyzję przymiotu ostateczności.
2. Okoliczność, iż decyzja ostateczna dotknięta jest wadą niekwalifikowaną nie stanowi odrębnej przesłanki weryfikacji decyzji w trybie art. 154 i 155 k.p.a. Możliwość weryfikacji w tych trybach, obok decyzji ostatecznej prawidłowych, także decyzji wadliwych, ale dotkniętych wadami niekwalifikowanymi, oznacza jedynie, iż owa wadliwość decyzji nie stanowi przesłanki negatywnej zastosowania tych trybów.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Leszczyński Sędziowie sędzia NSA Wojciech Chróścielewski (spr.) sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz Protokolant asystent sędziego Dominika Człapińska po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2011r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa E. S.A. w Dąbrowie Górniczej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 697/09 w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa E. S.A. w Dąbrowie Górniczej na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji dotyczącej uwłaszczenia nieruchomościami położonymi w O. oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 697/09 oddalił skargę Przedsiębiorstwa E. S.A. w Dąbrowie Górniczej na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.
Wojewoda Małopolski decyzją z dnia [...] lutego 2001 r., nr [...], działając na podstawie art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r., nr 46, poz. 543 ze zm.) stwierdził nabycie z mocy prawa w dniu 5 grudnia 1990 r. przez Wojewódzkie Przedsiębiorstwo E. w Katowicach prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w O. przy ul. [...], oznaczonego jako działki nr [...]i nr [...]posiadające księgi wieczyste (KW [...]) oraz stwierdził nabycie własności budynków położonych na działce nr [...], wskazując, iż w skład nieruchomości wchodzą urządzenia uzbrojenia terenu nie objęte decyzją stosownie do art. 49 k.c. Ustalono także cenę gruntu i opłatę roczną za użytkowanie wieczyste gruntu w wysokości 3 % ceny gruntu.
Pismem z dnia 27 listopada 2007 r. Przedsiębiorstwo E. SA w Dąbrowie Górniczej wniosło o zmianę decyzji uwłaszczeniowej w trybie art. 155 k.p.a., w części dotyczącej wysokości opłaty rocznej uważając, iż opłata ta powinna być ustalona na poziomie 1 % wartości nieruchomości na postawie art. 72 ust. 3 pkt 4 powyższej ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Wojewoda Małopolski decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...], odmówił żądanej zmiany decyzji, uznając, że przedmiotowa nieruchomość zarówno w dniu wydania decyzji uwłaszczeniowej jak i obecnie nie jest w przeważającej części wykorzystywana na cele realizacji infrastruktury technicznej, nie ma zatem przesłanek do ustalenia opłaty rocznej w wysokości 1 % wartości nieruchomości. Organ podniósł też, że decyzja uwłaszczeniowa nie została zaskarżona w trybie zwykłym, co oznacza jego zdaniem, że wysokość stawki opłaty rocznej nie budziła wówczas wątpliwości.
Od tej decyzji Przedsiębiorstwo E. SA w złożyło odwołanie do Ministra Infrastruktury. Pismem z dnia 21 kwietnia 2008 r. Starosta O. poinformował Małopolski Urząd Wojewódzki w Krakowie, iż w razie wystąpienia przesłanek uzasadniających zastosowanie stawki opłaty za użytkowanie wieczyste w wysokości 1% wyraża zgodę na zmianę decyzji uwłaszczeniowej w trybie art. 155 k.p.a..
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] marca 2009 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy uznał, iż brak jest podstaw do zastosowania art. 155 k.p.a. i uwzględnienia odwołania. Swoje stanowisko uzasadnił tym, że decyzja uwłaszczeniowa z [...] lutego 2001 r. nie określa konkretnego celu wykorzystania gruntu, zobowiązując tylko użytkownika do korzystania z niego zgodnie z przeznaczeniem. Uwłaszczenie zdaniem organu nie oznacza, że nieruchomość będzie wykorzystywana wyłącznie na cele urządzeń infrastruktury technicznej. Samo istnienie takich urządzeń nie objętych decyzją, wobec art. 49 k.c., nie jest też równoznaczne z twierdzeniem o wyłącznym istnieniu tego typu urządzeń na danym gruncie. Zdaniem organu działka nr [...] wykorzystywana była też jako składowisko żużlu i opału. Zdaniem organu również z operatu szacunkowego sporządzonego w trakcie procedury uwłaszczania wynika, że nieruchomość w części zabudowana jest obiektami, a w części przeznaczona jest na składowisko żużla, a tylko niewielka jej część o pow. 1094 m2 (działki nr [...]o ogólnej pow. 2,6013 ha) jest przeznaczona pod otwarty kolektor. Zdaniem organu, nie wynika z tego, że przedmiotowa nieruchomość wyłącznie lub w przeważającej części wykorzystywana była pod urządzenia infrastruktury technicznej.
Na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2009 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło Przedsiębiorstwo E. w Dąbrowie Górniczej Spółka Akcyjna (następca prawny Państwowego Przedsiębiorstwa E. w Dąbrowie Górniczej zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 81, 85 § 1, 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 72 ust. 3 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000 r., nr 46, poz. 543 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w 2001 r. poprzez niepodjęcie wszystkich niezbędnych kroków zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego, przez co przyjęto błędną stawkę procentową, naruszenie art. 155 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony, naruszenie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu obowiązującym w 2001 r. oraz § 3 ust. 1 i 3, § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenie osób prawnych nieruchomościami będącymi w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz.U. z 1998 r., nr 23, poz. 120 ze zm.) "poprzez nieznanie", iż stosunek prawny powstały na podstawie decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lutego 2001 r. stanowi kontynuację stosunku prawnego powstałego na podstawie decyzji z dnia [...] grudnia 1998 r. w szczególności w zakresie celu, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo procesowe i materialne
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę stwierdził, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż rozstrzygając sprawę dotyczącą uchylenia ostatecznej decyzji w trybie art. 155 k.p.a., zarówno organ administracji nie naruszyły przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wskazał Sąd, zgodnie z obowiązującym orzecznictwem sądowym, celem postępowania prowadzonego na podstawie art. 155 k.p.a. nie jest ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy zakończonej rozstrzygnięciem ostatecznym, lecz sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki dyktowane interesem strony, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. W szczególności postępowanie to nie może tworzyć dla strony prawa do kolejnej instancji odwoławczej. Zarówno w orzecznictwie jak i w doktrynie przyjmuje się, że decyzje podejmowane na podstawie art. 155 k.p.a. maja charakter uznaniowych, co oznacza, że uchylenie lub zmiana poprzedniej decyzji pozostawione jest uznaniu organu orzekającego. Nawet w przypadku spełnienia przesłanek z art. 155 k.p.a. organ administracyjny nie jest zobowiązany do zmiany czy też uchylenia decyzji ostatecznej.
W ocenie Sądu przepis art. 155 k.p.a. pozostawia organowi swobodę w zakresie przyznania ochrony prawnej interesowi strony. Organ nie jest zobligowany a priori do uwzględnienia wniosku strony zgłoszonego w ramach tego przepisu, ale powinien dokonać oceny, czy za uchyleniem decyzji przemawia interes strony lub interes społeczny i czy szczególna norma prawna nie stoi na przeszkodzie zmiany albo uchyleniu takiej decyzji. Uchylenie ostatecznej decyzji na mocy, której strona nabyła prawo (art. 155 k.p.a.) jest instytucją szczególna godzącą w zasadę trwałości decyzji administracyjnych, zatem zaistnienie przesłanek umożliwiających jej zastosowanie musi być oczywiste i oczywistość tę właściwy organ ma obowiązek wykazać. Badanie interesu społecznego i słusznego interesu strony nie może jednak polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przy wydawaniu decyzji ostatecznej.
Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy Sąd uznał, że zarzuty skarżącego podniesione na rozprawie przez pełnomocnika dotyczące niewłaściwego zastosowania prawa przez organ administracyjny dokonujący uwłaszczenia przez błędną subsumcję nie mogą być oceniane przez organ rozpatrujący wniosek o zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a.. Zarzuty te mogły być rozpoznane w zwykłym trybie postępowania poprzez złożenie odwołania, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Według Sądu organ rozpatrujący sprawę w sposób właściwy zebrał i ocenił materiał dokumentacyjny będący podstawą do wydania decyzji uwłaszczeniowej z dnia 8 lutego 2001 r., słusznie zauważając, że uwłaszczenie nie oznacza, iż nieruchomość będzie wykorzystywana wyłącznie na cele urządzeń infrastruktury technicznej. Z operatu szacunkowego z dnia 6 września 2000 r., którego nie zakwestionowała żadna ze stron wydanego w oparciu o istniejący wówczas stan faktyczny wynika bezspornie, że część przedmiotowej nieruchomości była zabudowana obiektami (portiernia i kotłownia), część była przeznaczona na składowisko żużla, natomiast tylko bardzo mała jej część - 1094 m2 była przeznaczona na otwarty kolektor, czyli urządzenie infrastruktury technicznej. Skoro działki o łącznej powierzchni 4,9035 ha zabudowane były jedynie dwoma budynkami, składowiskiem żużla i opału oraz kolektorem słusznie, zdaniem Sądu, uznano, że w przeważającej części nie były wykorzystywane na cele infrastruktury technicznej umożliwiającej zastosowanie 1 % stawki za użytkowanie wieczyste gruntu. Z powyższych ustaleń nie wynika by interes skarżącego przedsiębiorstwa domagającego się zmiany decyzji uwłaszczeniowej w części dotyczącej stawki procentowej opłaty za użytkowanie wieczyste z 3 % do 1 % można by nazwać słusznym lub przemawiałby za tym słuszny interes społeczny, co uzasadniałoby zmiany tej decyzji w trybie art. 155 k.p.a.. Natomiast należy zgodzić się, ze stanowiskiem Ministra Infrastruktury, że gdyby aktualnie zmienił się sposób wykorzystania gruntu istnieje możliwość de lege ferenda dokonania aktualizacji i zmiany wysokości opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste w przewidzianym do tego trybie.
Zdaniem Sądu wbrew zarzutom skarżącego uzasadnienia decyzji organu pierwszoinstacyjnego i odwoławczego odpowiadają wymogom art. 107 § 3 k.p.a.. Nie można także uznać, aby decyzje te zostały wydane bez rozważenia art. 155 k.p.a. w świetle prawidłowo ustalonego stanu faktycznego tj. z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.. Natomiast nie zastosowanie przez organ art. 81 i art. 85 k.p.a. nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Organ nie naruszył także art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ z całego zebranego w sprawie materiału dokumentacyjnego nie wynika, aby na jakimś etapie postępowania kwestionował on następstwo prawne skarżącego.
Od powyższego wyroku Przedsiębiorstwo E. SA w Dąbrowie Górniczej wniosło skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości, Sądowi I instancji zarzucając w trybie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego poprzez:
a. niewłaściwe zastosowanie art. 72 ust. 3 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (w brzmieniu obowiązującym w 2001 r.) poprzez przyjęcie niewłaściwej stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego w oparciu o stan faktyczny ustalony niezgodnie z art. 7 i 8 w zw. z art. 75 § 1, 77 § 1, 81, 85 §1, 107 § 3 k.p.a., co spowodowało przyjęcie przez Sąd, iż przesłanki określone w art. 155 k.p.a., a w szczególności dotycząca interesu społecznego i słusznego interesu strony, nie zaistniały.
b. błędną wykładnię art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (w brzmieniu obowiązującym w 2001 r.) oraz § 3 ust. 1 i 3, § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu polegającą na nieuznaniu, iż stosunek prawny powstały na podstawie decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lutego 2001r. stanowi kontynuację stosunku prawnego powstałego na podstawie decyzji z dnia [...] grudnia 1988 r., w szczególności w zakresie celu, bądź
c. niewłaściwe zastosowanie art. 73 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (w brzmieniu obowiązującym w 2001 r.) polegające wprawdzie na uznaniu, że art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma zastosowanie, lecz na nieprawidłowym zastosowaniu przepisów w zakresie zmiany stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, dokonanej przez organy administracyjne.
Sądowi pierwszej instancji zarzucając w trybie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na naruszeniu:
a. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku — Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.— Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej – p.p.s.a. w zw. z art. 155 k.p.a. i art. 73 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami (w brzmieniu obowiązującym w 2001 r.) poprzez niewłaściwe wykonanie kontroli legalności decyzji administracyjnej, wydanej z naruszeniem przepisów prawa materialnego, uznającej, że nie zachodzi po stronie skarżącego "słuszny interes strony" oraz, że nie występuje "interes społeczny", mimo iż organ administracyjny w decyzji, której uchylenia domagał się skarżący, uznał zmianę stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego z 1 % na 3 % za dopuszczalną mimo nie istnienia przesłanek ustawowych do dokonania takiej zmiany.
b. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku — Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8. 75 § 1, 77 § 1 k.p.a. polegającego na tym, że Sąd nie uwzględnił skargi mimo naruszenia przepisów prawa przez organ w toku postępowania administracyjnego. Na skutek dokonania wadliwej kontroli legalności działania organów administracji publicznej Sąd nie uchylił zaskarżonej decyzji pomimo, iż zebrany przez organ w toku postępowania materiał dowodowy okazał się być niewystarczający dla wydania prawidłowej decyzji administracyjnej. Sąd nie dostrzegł, że Minister Infrastruktury nie ustosunkował się do podnoszonych w odwołaniu od decyzji Wojewody Małopolskiego argumentów, naruszając zasady wyrażone w art. 7 i 8 k.p.a. Sąd pominął fakt, iż organ administracji obowiązany był do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, a tym samym do samodzielnego ustalenia celu, na jaki użytkownik wieczysty wykorzystuje oddane mu w użytkowanie wieczyste grunty. Sąd I instancji oparł swe rozstrzygnięcie wyłącznie na powieleniu uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie bacząc, czy przyjęta przez organ administracji ocena przeznaczenia gruntu jest prawidłowa. Sąd nie dostrzegł, że dla wydania prawidłowej decyzji administracyjnej konieczne jest oparcie rozstrzygnięcia o prawidłowo zebrany materiał dowodowy, co w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło.
c. art. 141 § 4 w zw. z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 72 ust. 3 i 4 oraz art. 73 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez wybiórczą i pobieżną analizę materiału dowodowego, zgromadzonego w aktach administracyjnych w celu stwierdzenia czy naruszono prawo materialne i czy miało ono wpływ na wynik sprawy i w związku z tym nienależyte wyjaśnienie rozstrzygnięcia oraz art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 7 oraz 8 k.p.a. polegającym na nieprzeprowadzeniu dowodu uzupełniającego z dokumentów w sytuacji, gdy było to niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie.
Mając powyższe na uwadze Przedsiębiorstwo E. SA w Dąbrowie Górniczej wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono m.in., że na podstawie decyzji z dnia [...] grudnia 1988 r. Zarządowi Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa E. w Katowicach (poprzednika prawnego Skarżącego) przekazana została w zarząd działka nr [...] o pow. 4,9035. Zgodnie z pkt 2 decyzji przedmiotowa działka została przekazana w zarząd z przeznaczeniem pod Centralną Ciepłownię. Wskazane powyżej dokumenty jednoznacznie wskazują przeznaczenie wszystkich działek, które powstały w wyniku podziału geodezyjnego działki nr [...] związanej z infrastrukturą techniczną. Zasadność twierdzenia skarżącego potwierdził również Starosta O. w piśmie z dnia 16 grudnia 1999 r. nr [...], ustalając wysokość opłaty za użytkowanie wieczyste (nie stwierdzone decyzją wojewody) wg stawki 1% dla działek nr 3586/11 i 3586/5.
W ocenie skarżącego nie istnieją jakiekolwiek przesłanki do zastosowania wobec skarżącego stawki procentowej w wysokości 3%, jak uczynił to organ i następnie uznał za prawidłowe Sąd, który w ogóle nie odniósł się do kryterium przeznaczenia nieruchomości na cele publiczne, a ograniczył swe rozważania wyłącznie do kryterium realizacji urządzeń infrastruktury technicznej. W ocenie skarżącego powyżej wskazana ocena stanu faktycznego, dokonana przez Sąd jest powierzchowna i sprzeczna z materiałem dowodowym sprawy. Sąd bez dokonania jakiejkolwiek analizy powielił uogólnienia i uproszczenia, którymi posłużyły się organy administracyjne w uzasadnieniu do swych decyzji administracyjnych. Przy wydaniu decyzji: z dnia [...] lutego 2001 r., [...] stycznia 2009 r. oraz [...] marca 2009 r. organy administracyjne nie uwzględniły celu, na jaki użytkownik wieczysty zamierza wykorzystać nieruchomości oddane w użytkowanie wieczyste, pomimo, iż w uzasadnieniu decyzji z [...] stycznia 2009 r. organ administracyjny uznaje w części cel związany z infrastrukturą techniczną, przyznając się tym samym do posiadanych informacji świadczących o możliwości funkcjonalnego wykorzystywania przedmiotowych nieruchomości.
Przepis art. 72 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, iż wysokość stawek procentowych opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego jest uzależniona od określonego w umowie celu, na jaki nieruchomość gruntowa została oddana. Czynnikiem decydującym o zastosowaniu odpowiedniej stawki procentowej należnej tytułem opłaty za użytkowanie wieczyste jest cel, na jaki nieruchomość gruntowa została oddana (tak np. w wyroku SN z dnia 13 lutego 2009 r., III CSK 268/08, wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie - VI ACa 302/08). Wobec czego wola stron wyrażona w umowie oraz kryterium celowości są czynnikami zasadniczo wpływającymi na właściwe zastosowanie stawki procentowej. Przyjęcie jakichkolwiek innych kryteriów, zwłaszcza uzależnienie wysokości stawki procentowej od ilości i powierzchni zajmowanej przez budynki lub ich części znajdujących się na terenie działek nr [...],[...],[...]stanowi błędną interpretację postanowień art. 72 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W omawianej sprawie organ administracyjny dokonał jednostronnej interpretacji rozszerzającej przyjmując stawkę 3% właściwą dla pozostałych nieruchomości gruntowych.
Na podstawie decyzji z dnia [...] grudnia 1988 r. Zarządowi Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa E. w Katowicach (poprzednika prawnego Skarżącego) przekazana została w zarząd działka nr [...] o pow. 4,9035. Zgodnie z pkt 2 decyzji przedmiotowa działka została przekazana w zarząd z przeznaczeniem pod Centralną Ciepłownię. W powyższej sytuacji, uznając, iż nastąpiła kontynuacja stosunku prawnego na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, niewątpliwie należałoby mówić o zmianie stawki procentowej opłaty rocznej. Ta zaś wymaga dla swej implementacji wypełnienia przesłanek zawartych w art. 73 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. musiałaby nastąpić trwała zmiana sposobu korzystania z nieruchomości, powodująca zmianę celu, na który nieruchomość została oddana.
W ocenie skarżącego, opierając się na wydanych decyzjach administracyjnych wskazanych powyżej, zastosowanie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami niewątpliwie miało miejsce. Zatem, zmiana stawki procentowej opłaty rocznej, w stosunku do obowiązującej stawki 1% mogła nastąpić wyłącznie w przypadku trwałej zmiany sposobu korzystania z nieruchomości przez skarżącego. Taka sytuacja nie miała miejsca, co w ocenie skarżącego wprost wynikało z przedstawionej w postępowaniu administracyjnym i sądowo administracyjnym dokumentacji. W tej sytuacji organ administracyjny nie był uprawniony do zmiany istniejącej stawki procentowej opłaty rocznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ustalając istnienie bądź nieistnienie słusznego interesu strony odniósł się wyłącznie do kwestii powierzchni zajmowanej przez urządzenia infrastruktury technicznej, w ocenie skarżącego przyjmując błędne wnioskowanie — vide zarzuty materialnoprawne powyżej. W ocenie skarżącego słuszny interes strony przejawia się w potrzebie zastosowania poprawnej stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, bowiem zmiana stawki została dokonana przez organ administracyjny contra legem. Konieczne jest zatem wyeliminowanie z obrotu prawnego wydanej z naruszeniem prawa decyzji administracyjnej. Słuszny interes strony przejawia się przede wszystkim w różnicy kwoty opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, jaką obecnie musi regulować skarżący, a kwotą, którą powinien uiszczać skarżący, zgodnie z prawidłową interpretacją przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Różnica ta rokrocznie wynosi 2% ceny nieruchomości. Sąd nie dostrzegł również interesu społecznego w wydaniu rozstrzygnięcia zgodnego z wnioskiem skarżącego. Tymczasem oczywistym jest, że w interesie społecznym leży eliminowanie z obrotu prawnego wadliwych decyzji administracyjnych. Jak trafnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 18 czerwca 2008 r.: w interesie społecznym leży niewątpliwie to, aby stan faktyczny sprawy odpowiadał stanowi prawnemu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniesiona w rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.
Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego przewidują szereg trybów, w których można poddać weryfikacji ostateczne decyzje administracyjne. Dwa z nich mogą mieć zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do decyzji wadliwych, przy czym wadliwość tą określa się mianem wadliwości kwalifikowanej. Są to tryby: wznowienia postępowania, którego przesłanki – wady stanowiące podstawy wznowienia określone są enumeratywnie w art. 145 § 1 i 145a § 1 k.p.a. oraz stwierdzenie nieważności decyzji, którego przesłanki sformułowane zostały w art. 156 § 1 k.p.a. Pozostałe tryby wzruszania ostatecznych decyzji administracyjnych to zmiana lub uchylenie decyzji: na mocy, której strona nie nabyła prawa (art. 154 k.p.a.); na mocy, której strona prawo nabyła (art. 155 k.p.a.); zmiana lub uchylenie decyzji w warunkach nadzwyczajnych (art. 161 k.p.a.); uchylenie decyzji na skutek niedopełnienia przez stronę określonych czynności (art. 162 § 2 k.p.a.) oraz zmiana lub uchylenie decyzji na podstawie przepisów szczególnych (art. 163 k.p.a.). W doktrynie i orzecznictwie sądowym podkreśla się, iż wszystkie nadzwyczajne tryby postępowania administracyjnego oparte są o zasadę niekonkurencyjności, polegająca na tym, że nie mogą być stosowane zmamienie – np.: wyroki NSA: z 23 listopada 2007 r., I OSK 1529/06; z 5 stycznia 2010 r., II OSK 18/09. Podkreśla się również, iż tryby zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej określone w art. 154 i 155 k.p.a. służą do wzruszania zarówno decyzji administracyjnych prawidłowych, to znaczy wolnych od wad materialnoprawnych i procesowych, jak też w odniesieniu do takich wadliwych decyzji ostatecznych, które są jednak dotknięte wadami innymi niż wady kwalifikowane. Jednak okoliczność, że ostateczna decyzja administracyjna dotknięta jest wadą niekwalifikowaną nie oznacza, iż w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 154 czy 155 k.p.a. owa wadliwość decyzji jest dodatkową przesłanką weryfikacji tej decyzji. Przeciwnie, możliwość wzruszania w trybie wskazanych przepisów zarówno decyzji ostatecznych prawidłowych, jak i wadliwych, ale dotkniętych wadami niekwalifikowanymi – innymi niż określone w art. 145 § 1, 145a § 1 (po dniu 11 kwietnia 2011 r. także w art. 145b § 1) oraz w art. 156 § 1 k.p.a. oznacza tyle, iż owa niekwalifikowana wadliwość decyzji nie jest przesłanką negatywną zastosowania trybów z art. 154 i 155 k.p.a. Inaczej mówiąc wadliwość ta jest okolicznością neutralną z punktu widzenia możliwości wzruszenia decyzji w trybach z art. 154 i 155 k.p.a.
W żadnym jednak przypadku wymienionych trybów nie można traktować jako służących do ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej już decyzją ostateczną niejako w kolejnej – trzeciej instancji. Przedmiotem bowiem postępowania w tych trybach jest, co do zasady, nie owo ponowne rozpatrzenie sprawy, ale byt prawny dotychczasowej decyzji (wyrok NSA z 5 stycznia 2007 r., I OSK 586/06).
Istota postępowania prowadzonego w trybach nadzwyczajnych określonych w art. 154 i 155 k.p.a. sprowadza się do zbadania czy w ustalonych okolicznościach faktycznych i prawnych dotychczasowej decyzji, zostały spełnione szczególne przesłanki wymienione w tych przepisach – tzn., czy interes społeczny lub słuszny interes strony przemawiają za zmianą lub uchyleniem decyzji. Oczywiście w odniesieniu do trybu z art. 155 k.p.a. dodatkowo na mocy decyzji ostatecznej strona musiała nabyć prawo, a nadto wyrazić zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji. Ponadto tryby te mogą mieć zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do decyzji opartych o uznanie administracyjne. Ich zastosowanie w stosunku do decyzji związanych jest niedopuszczlne.
Podniesionych wyżej okoliczności w żadnym stopniu nie uwzględnił autor skargi kasacyjnej. Pomimo tego, iż od decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lutego 2001 r. nie zostało wniesione odwołanie, a więc ewentualne wady niekwalifikowane tej decyzji i postępowania poprzedzającego jej wydanie zostały niejako sanowane przez uzyskanie przez tą decyzję przymiotu ostateczności, zarówno we wniosku z 2007 r., jak i w środkach prawnych składanych w toku postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego, podnoszone są argumenty, które można było użyć w odwołaniu od decyzji z 2001 r. Co więcej, z uzasadnienia skargi kasacyjnej zdaje się wynikać, iż jej autor uważa, iż ewentualna zmiana decyzji z 2001 r. w zakresie stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntów mogłaby nastąpić z mocą wsteczną, a więc od daty wydania decyzji w 2001 r. W przeciwnym bowiem przypadku zupełnie niezrozumiała byłaby wola kontynuowania postępowania w rozpoznawanej sprawie, pomimo iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie orzeczeniem z dnia [...] maja 2009 r., [...], zmieniło stawkę opłaty rocznej z tytułu użytkowania przedmiotowych gruntów z 3% na 1%, uznając, iż nieruchomości te są wykorzystywane na cele publiczne. Kolegium spełniło, niejako "boczną furtką", to, co skarżąca Spółka pragnie osiągnąć domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku Sądu I instancji, a w konsekwencji także decyzji organów obu instancji – zmiana stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego określonej w decyzji z dnia 8 lutego 2001 r.
Nie jest rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego ustosunkowywanie się do orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydawanego w trybie art. 79 w zw. z art. 73 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. nr 261, poz. 2603 z późn. zm.), to znaczy w trybie aktualizacji stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu trwałej zmiany sposobu korzystania nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste. Zauważyć jednak trzeba, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie w orzeczeniu tym uznało, iż po oddaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste, czyli po dniu w którym stała się ostateczna decyzja Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lutego 2001 r., nastąpiła trwała zmiana sposobu korzystania z nieruchomości, powodująca zmianę celu na który nieruchomość została oddana (art. 73 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami) i ustaliło od dnia 1 stycznia 2009 r. ową stawkę w wysokości 1% wartości nieruchomości. W tej sytuacji, niezależnie od tego, iż Kolegium posiadało chyba szerszą wiedzę w zakresie zmian, które nastąpiły na nieruchomości po 2001 r., niż organy administracji i sądy administracyjne orzekające w sprawie, co więcej wiedzę, którą wnosząca Spółka nie podzieliła się z Sądem w tak obszernej skardze kasacyjnej, składająca skargę kasacyjną osiągnęła w ten sposób swój cel, którym była zmiana wysokości stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntów.
Wyraźnie trzeba w tym miejscu podkreślić, iż ewentualna zmiana decyzji administracyjnej w trybie art. 155 k.p.a. może nastąpić wyłącznie ze skutkiem ex nunc – od daty wejścia w obowiązywanie decyzji zmieniającej wcześniejszą decyzję ostateczną. Jedynie stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej wywiera swoje skutki ex tunc – co oznacza, iż weryfikowana decyzja administracyjna dotknięta wadą nieważności zostaje uznana za nieważną od dnia jej wydania – wydania decyzji wadliwej i z tym dniem wyeliminowana z obrotu prawnego.
W tej sytuacji rozważenia wymagało czy na podstawie art. 189 w zw. z art. 161 § 1 pkt 3 oraz z art. 193 p.p.s.a., postępowanie sądowoadaministracyjne, z innych przyczyn niż cofnięcie skargi przez skarżącego lub śmierć strony w sprawach dotyczących praw ściśle związanych z osobą zmarłego, nie stało się bezprzedmiotowe. W doktrynie za przykład zbędności orzekania w takiej sytuacji podaje się m.in. sytuację, w której przedmiot zaskarżenia przestał istnieć przed wydaniem wyroku np. na skutek stwierdzenia nieważności decyzji w postępowaniu administracyjnym lub autokontroli decyzji w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a i uchylenia zaskarżonej decyzji – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. T. Wosia, Warszawa 2005, s. 495. Jednak w rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia do Sądu I instancji była decyzja wydana w trybie art. 155 k.p.a., a nie decyzja uwłaszczeniowa Wojewody Małopolskiego z dnia 8 lutego 2001 r. Dlatego też w sprawie nie nastąpiła bezprzedmiotowość orzekania.
Można dodatkowo przypomnieć, iż decyzja, którą skarżąca Spółka w praktyce próbuje zakwestionować, wydana na podstawie art. 200 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma charakter deklaratoryjny. Stwierdza ona, iż z dniem 5 grudnia 1990 r. poprzednik prawny skarżącej Spółki stał się użytkownikiem wieczystym wskazanych w niej gruntów. W orzecznictwie NSA przyjmuje się zaś jednolicie, iż w trybach z art. 154 i 155 k.p.a. mogą być wzruszane wyłącznie decyzje konstytutywne – por. wyroki z 5 stycznia 2010 r. , II OSK 18/09 i z 14 marca 1997 r, I SA 235/96, ONSA 1997 nr 4, poz. 186. Z poglądem tym można jednak polemizować, gdyż w takiej deklaratoryjne co do zasady decyzji w zakresie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntów, znajdują się też elementy konstytutywne np. w zakresie warunków użytkowania wieczystego, do których z całą pewnością należy określana w niej oplata roczna z tytułu tego użytkowania i procentowa stawka takiej opłaty. Wszczęcie postępowania w trybie art. 155 k.p.a. nastąpiło zaś jedynie w zakresie wysokości owej stawki procentowej ustalonej decyzją z dnia 8 lutego 2001 r.
Celem postępowania prowadzonego w trybie art. 1555 k.p.a. jest ustalenie czy spełnione zostały zawarte w tym przepisie przesłanki zmiany lub uchylenia decyzji. Do przesłanek tych należą: nabycie na podstawie ostatecznej decyzji prawa, zgoda stron na uchylenie lub zmianę decyzji, okoliczność, iż przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu decyzji, a za jej zamianą lub uchyleniem przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.
Jest rzeczą oczywistą, iż każda zmiana decyzji polegająca na zmniejszeniu zakresu nałożonych nią obowiązków lub zwiększeniu zakresu uprawnień przyznanych decyzją ostateczną jest korzystna dla strony. Takie rozumienie przesłanki w postaci przemawiania za zmianą lub uchyleniem decyzji "słusznego interesu strony", przy spełnieniu innych przesłanek z art. 155 k.p.a. stanowiłoby niczym nieograniczoną możliwość wzruszania decyzji ostatecznych. Tym samym niweczyłoby to całkowicie zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych tatuowaną przez art. 16 § 1 k.p.a. Dlatego więc ustawodawca po pierwsze określił ów interes strony jak "słuszny", po drugie zaś pozostawił ocenę owej słuszności, tak zresztą jak ocenę samej potrzeby uchylenia lub zmiany decyzji w tym trybie organom administracji.
Co prawda z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. wyprowadza się tezę, iż ciężar dowodu w postępowaniu administracyjnym spoczywa na organie administracji, to jednak nie oznacza to, że strona, zwłaszcza będąca wnioskodawcą zastosowania nadzwyczajnego trybu postępowania administracyjnego, może pozostać bierna w tym zakresie. Przeciwnie, uznać należy, iż jej rolą jest, na gruncie rozpoznawanej sprawy, przynajmniej próba wykazania, iż jej słuszny interes przemawia za zmianą lub uchyleniem dotychczasowej decyzji. Ani we wniosku o wszczęcie postępowania, ani w odwołaniu od decyzji organu I instancji, ani wreszcie w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a nawet w skardze kasacyjnej, skarżąca Spółka nie próbowała tego wykazać. Oczywiste twierdzenia, iż żądana stawka procentowa opłaty rocznej jest korzystniejsza niż stawka dotychczasowa nie spełniają bowiem wskazanego wyżej kryterium słuszności. Dodatkowo można zauważyć, iż skoro jedynie 1094 m2 wykorzystywane jest pod otwarty kolektor z terenu działki nr [...] o ogólnej powierzchni 26.013 m2, przy czym decyzją z dnia [...] lutego 2001 r. uwłaszczono poprzednika prawnego skarżącej nieruchomością o powierzchni całkowitej 49.035 m2, to trudno mówić o wykorzystywaniu całej nieruchomości na realizację urządzeń infrastruktury technicznej. Ewentualne zaś jej wykorzystywanie na inne cele publiczne w rozumieniu art. 72 ust. 3 pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie zostało przez Spółkę wykazane.
Podniesione w skardze zarzuty odnoszą się zarówno do przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego, które nie były przez organy administracji ani Sąd I instancji stosowane. Przedmiotem bowiem postępowania była ocena legalności decyzji wydanej w trybie art. 155, a nie ostatecznej decyzji z 2001 r., do której w istocie te zarzuty są kierowane. a precyzyjniej, były kierowane pod adresem Sądu, który zdaniem składającej skargę kasacyjną nie dostrzegł, iż decyzja była dotknięta wskazanymi w skardze i skardze kasacyjnej wadami. Skoro jednak wymienionych przepisów nie stosował w swoich decyzjach wydawanych w trybie nadzwyczajnym ani organ administracji ani Sąd I instancji, to zarzuty naruszenia tych przepisów, także z tego względu, nie mogą być uznane za posiadające usprawiedliwione podstawy.
W tym stanie rzeczy odnieść trzeba się do zarzutu nieuwzględnienia słusznego interesu skarżącej Spółki przez odmowę zmiany decyzji z 2001 r. W bardzo obszernej skardze kasacyjnej praktycznie kwestia ta została sprowadzona do nic nieznaczących sloganów. Jest zaś faktem notoryjnym, o czym była już zresztą mowa, iż każdy chciałby wydawać mniej środków finansowych niż dotychczas na swoją działalność, a więc Spółka chciałaby uiszczać niższą opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego gruntów. Leży to niewątpliwie w jej interesie. Ale z punktu widzenia właściciela gruntów – Skarbu Państwa niewątpliwie nie może być to uznane za słuszny interes Spółki, bowiem w interesie Skarbu Państwa jest, aby jak największe środki wpływały do jego kasy. Bez precyzyjnego wykazania na czym polega słuszność tego interesu zastosowanie art. 155 k.p.a. jest niemożliwe. Nie można uznać za spełniające wymogi owego wykazania, twierdzenia zawartego w skardze kasacyjnej (s. 8): "W celu uwolnienia strony od wszelkich wątpliwości prawnych organ winien przeprowadzić postępowanie dowodowe zmierzające do wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego, przy zapewnieniu stronie czynnego udziału na każdym etapie postępowania".
Z powyższych względów podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania:
- art. 1 § 1 i 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych, art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 155 k.p.a. i art. 73 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami;
- art. 1§ 1 i 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych, art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 75 § 1 i 77 § 1 k.p.a.;
- art. 141 § 4 w zw. z art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 72 ust. 3 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 8 k.p.a.
- nie mogą być uznane za posiadające usprawiedliwione podstawy. Przedmiot bowiem postępowania administracyjnego, a w konsekwencji i postępowania sądowoadministracyjnego w rozpoznawanej sprawie był inny, niż wynika to ze skargi kasacyjnej. Organy administracji nie oceniały decyzji uwłaszczeniowej Wojewody Małopolskiego z 2001 r., a jedynie prowadziły postępowanie w trybie art. 155 k.p.a. badając czy zostały spełnione określone w tym przepisie przesłanki zmiany lub uchylenia decyzji.
Z tych samych względów nietrafne są także zarzuty naruszenia prawa materialnego: w postaci niewłaściwego zastosowania art. 72 ust. 3 pkt 4 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, błędnej wykładni art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez nieznanie, iż "stosunek prawny powstały na podstawie decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lutego 2001 r. stanowi kontynuację stosunku prawnego powstałego na podstawie decyzji z dnia [...] grudnia 19988 r. w szczególności w zakresie celu"; niewłaściwego zastosowania art. 73 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez niewłaściwe zastosowanie przepisów w zakresie stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania gruntów. Zarzuty te bowiem skierowane są przeciwko ostatecznej decyzji uwłaszczeniowej z 2001 r., a nie decyzji wydanych w trybie art. 155 k.p.a. i zaskarżonego wyroku Sądu I instancji. Abstrahując od tego, na marginesie rozważań, można odnotować, iż jak wynika z pisma Urzędu Miasta i Gminy w O. do Wydziału Skarbu Państwa i Nieruchomości Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego przeważająca część działki nr [...] położona jest na terenach zabudowy usługowej "2U1" miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego O. - Zagaje zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w O. z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...]. Na działce tej znajdowały się pozostałości budynków magazynowych wyłączonych z eksploatacji, a w dacie wydawania decyzji uwłaszczeniowej trwały prace rozbiórkowe dotyczące tych budynków. Wykorzystanie tej działki na realizacje urządzeń infrastruktury technicznej czy dla innych celów publicznych nie jest więc przesądzone.
Mając na uwadze podniesione wyżej względy na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.