I OSK 601/24

I OSK 601/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-12-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Siegień /przewodniczący sprawozdawca/
Jolanta Rudnicka
Marek Stojanowski
Symbol z opisem
6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
II SA/Lu 498/23 - Wyrok WSA w Lublinie z 2023-10-19
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 79a, art. 80, art. 107 § 3, art. 136 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2021 poz 2268
art. 4, art. 11 ust. 2, art. 50 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Dz.U. 1994 nr 111 poz 535
art. 3, art. 8 ust. 1
Ustawa z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 151, art. 182 § 2, art. 183 § 1 i 2, art. 188, art. 209, art. 210, art. 250
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień (spr.) Sędziowie: NSA Marek Stojanowski NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 października 2023 r., sygn. akt II SA/Lu 498/23 w sprawie ze skargi Z. W na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 21 kwietnia 2023 r., nr SKO.41/2199/OS/2023 w przedmiocie specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi uchyla zaskarżony wyrok wraz z zaskarżoną decyzją i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [....] z dnia 6 marca 2023 r., nr OPS.450.8.2023.
Uzasadnienie
WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W LUBLINIE WYROKIEM Z 19 PAŹDZIERNIKA 2023 R. ODDALIŁ SKARGĘ Z. W. NA DECYZJĘ SAMORZĄDOWEGO KOLEGIUM ODWOŁAWCZEGO W [...] Z 21 KWIETNIA 2023 R. W PRZEDMIOCIE SPECJALISTYCZNYCH USŁUG OPIEKUŃCZYCH DLA OSÓB Z ZABURZENIAMI PSYCHICZNYMI.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wnioskiem z 3 grudnia 2022 r. skarżący zwrócił się do Wójta Gminy [...] o przyznanie pomocy m.in. w formie specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi.
Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Wójt decyzją z 6 marca 2023 r. odmówił przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący, pomimo bycia osobą przewlekle chorą, jest osobą względnie samodzielną. Zaznaczył, że skarżący nie przedstawił wypełnionego zaświadczenia lekarskiego w przedmiocie specjalistycznych usług opiekuńczych, a organ nie uzyskał stosownego zaświadczenia z właściwej przychodni.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z 21 kwietnia 2023 r. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, podtrzymując stanowisko organu pierwszej instancji.
Przywołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na powyższą decyzję. W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że kontrolowane rozstrzygnięcie zostało wydane w warunkach uznania administracyjnego, co ogranicza zakres kontroli tej decyzji. Odnotował przy tym, że skarżący nie przedstawił wymaganego zaświadczenia lekarskiego, a jego postawa wskazywała na brak współpracy z organami, uniemożliwiając im dokonanie ustaleń faktycznych. Sąd wskazał także, że z okoliczności sprawy wynika, że skarżący nie jest zainteresowany korzystaniem z pomocy w postaci specjalistycznych usług opiekuńczych. W ocenie Sądu pozyskane w toku postępowania administracyjnego nowe orzeczenie o niepełnosprawności nie zmieniało sytuacji skarżącego, gdyż istotny dla wnioskowanych usług opiekuńczych stan zdrowia skarżącego wynikał już z poprzednio przedstawionego orzeczenia. Z uwagi na powyższe Sąd uznał, że organy prawidłowo zgromadziły w sprawie materiał dowodowy, a decyzje zostały wydane bez przekroczenia granic uznania administracyjnego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący reprezentowany przez pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy. Pełnomocnik zaskarżyła to rozstrzygnięcie w całości, wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji celem ponownego rozpoznania oraz przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Dodatkowo wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: p.p.s.a., przez oddalenie skargi i zaakceptowanie w ten sposób naruszeń procedury, do których doszło w toku rozpoznania sprawy, a polegających na tym, że organy administracji z obrazą art. 77 § 1, art. 80, art. 8 § 1 i art. 136 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego, dalej: k.p.a., nie zgromadziły pełnego materiału dowodowego w sprawie oraz wydały rozstrzygnięcie w nieustalonym stanie faktycznym sprawy;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 4 oraz 11 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2021 r. poz. 2268, z późn. zm.), dalej: u.p.s., przez oddalenie skargi na skutek przyjęcia, że skarżący odmawiał kontaktów z pracownikami pomocy społecznej oraz wyrażał brak woli współpracy w zakresie złożonego przez siebie wniosku, co uzasadniało odmowę przyznania skarżącemu wnioskowanych przez niego specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 4 oraz 11 ust. 2 u.p.s. przez oddalenie skargi na skutek przyjęcia, że orzeczenie Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności z siedzibą w [...] z 14 marca 2023 r. nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie;
4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi i zaakceptowanie w ten sposób naruszeń procedury, do których doszło w toku rozpoznania sprawy, a polegających na tym, że organy administracji z obrazą art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz.U. z 2022 poz. 2123) odmówiły przyznania skarżącemu pomocy w formie opieki, pomimo niewykazania, że na przeszkodzie przyznania usług opiekuńczych skarżącemu stał interes społeczny;
5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi i zaakceptowanie w ten sposób naruszeń procedury, do których doszło w toku rozpoznania sprawy, a polegających na tym, że organy administracji z obrazą art. 80 k.p.a. nie przeprowadziły wszechstronnej oceny dowodów, o jakiej mowa w tym przepisie;
6) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 151 p.p.s.a w związku z art. 50 ust. 2 o.p.s. przez oddalenie skargi na skutek uznania, że organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, wydając decyzje o odmowie przyznania skarżącemu specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi pomimo okoliczności świadczących o dowolności decyzji wydanych przez te organy;
7) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 50 ust. 1 i 2 oraz ust. 4 powoływanej jako u.p.s.), art. 16 ust. 2 u.p.s. w związku z art. 3 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego poprzez oddalenie skargi i odmowę przyznania skarżącemu specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi pomimo zaistnienia ustawowych przesłanek przyznania wnioskowanej przez skarżącego pomocy.
Uzasadniając powyższe zarzuty, autor skargi kasacyjnej podniosła, że w przypadku decyzji uznaniowych na organie administracji spoczywają szczególne obowiązki związane z gromadzeniem i oceną materiału dowodowego w celu zapewnienia, że wydane rozstrzygnięcie nie nosi cech dowolności. Zauważył, że w rozpoznawanej sprawie materiał dowodowy nie został zebrany w sposób wyczerpujący, gdyż w aktach administracyjnych sprawy brak jest zaświadczenia lekarskiego określającego rodzaj usług, zalecaną liczbę godzin i okres świadczenia usług, a organy nie przeprowadziły wywiadu środowiskowego. Pełnomocnik wskazał także, że z uwagi na zaburzenia psychiczne, na które cierpi skarżący, nieprecyzyjne udzielenie odpowiedzi na wezwania organu, niespełniające oczekiwań pracowników organu nie może zostać uznane za brak współpracy, tym bardziej że skarżący pozostawał aktywny w toku postępowania. Nie zgodził się ze stwierdzeniem, że o braku współpracy w niniejszej sprawie świadczyć może postawa skarżącego przejawiana w toku poprzednich postępowań i odmawianie zezwolenia na realizację przyznanych uprzednio usług opiekuńczych. Zaznaczył, że brak współpracy ze strony skarżącego nie został utrwalony w aktach postępowania. Autor skargi kasacyjnej nie zgodził się także, że stwierdzeniem, że nowe orzeczenie o niepełnosprawności skarżącego pozostawało bez znaczenia dla sprawy, gdyż jako takie powinno spowodować ponowną ocenę sytuacji zdrowotnej skarżącego i rewaluację jego potrzeb. Ponadto pełnomocnik odnotował, że organy wydając kontrolowane rozstrzygnięcia, nie odniosły się do kwestii interesu społecznego przemawiającego za prawidłowością decyzji organu. Odnotował także, że stanowisko organów przedstawione w uzasadnieniach decyzji jest wewnętrznie niespójne. W ocenie autora skargi kasacyjnej doprowadziło to do wydania zaskarżonej decyzji z przekroczeniem granic uznania administracyjnego i niezasadnego odmówienia przyznania skarżącemu specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego postanowienia determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który nie bada całokształtu sprawy, ale ogranicza się do weryfikacji zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Biorąc pod uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna okazała się zasadna, pomimo że nie wszystkie argumenty autor skargi kasacyjnej zasługiwały na uwzględnienie.
Mając na uwadze przedmiot sprawy, należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 50 ust. 2 u.p.s. usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić. Analiza tego przepisu wskazuje, że przyznanie usług opiekuńczych, w tym specjalistycznych usług opiekuńczych odbywa się na zasadzie uznania administracyjnego, co prawidłowo odnotował Sąd pierwszej instancji. Stan ten powoduje, że nawet spełnienie wszystkich przesłanek przyznania tej formy pomocy nie gwarantuje, że złożony wniosek zostanie rozpatrzony pozytywnie. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się zatem, że kontrola decyzji uznaniowych odbywać się może zasadniczo w zakresie ustalenia, czy tak wydane rozstrzygnięcie nie nosi cech dowolności, tj. czy nie jest ono oderwane od zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Rację należy przyznać także pełnomocnikowi skarżącego, który wskazał, że orzekające w sprawie organy nie pozyskały zaświadczenia lekarskiego, z którego mogłoby wynikać jakie usługi, w jakiej ilości i przez jaki czas są uznawane za niezbędne dla skarżącego. Wprawdzie stwierdzić należy, że zarówno skarżący, jak i przychodnia lekarska, z której usług korzysta skarżący, zostali wezwani do przedstawienia stosowanego zaświadczenia i nie udzielili właściwej odpowiedzi na to żądanie, co uzasadniałoby wydanie decyzji odmownej, ale należy odnotować, że rozpoznawana sprawa została zainicjowana wnioskiem skarżącego, w związku z czym organy przed wydaniem decyzji miały obowiązek poinformować go w trybie art. 79a k.p.a., że nieprzedstawienie tego zaświadczenia skutkować będzie wydaniem decyzji odmownej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego oznacza to, że postępowanie dowodowe w zakresie ustalenia rzeczywistych potrzeb skarżącego w przedmiocie specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi było wadliwe w sposób istotny.
W rozpoznawanej sprawie organy administracji publicznej odmowę przyznania skarżącemu wnioskowanych świadczeń uzasadniły jego względną samodzielnością wynikającą z samodzielnego załatwiania spraw urzędowych i sądowych, samodzielnym dokonywaniem zakupów i samodzielnym poruszaniem się rowerem oraz samochodem. Ponadto organy wskazały na brak współpracy skarżącego z pracownikami pomocy społecznej wynikającym z faktu odmowy realizacji przyznanych uprzednio usług opiekuńczych. Zauważyć jednakże w tym miejscu należy, że okoliczności te nie zostały w sprawie stwierdzone żadnymi dowodami, które zostałyby dołączone do akt i jako takie mogły podlegać ocenie organu. Również sytuacja osobista i rodzinna skarżącego nie została zweryfikowania w postaci rodzinnego wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w związku ze sprawą zainicjowaną wnioskiem skarżącego. Zauważyć przy tym należy, że jeżeli organy dysponowały aktualnym wywiadem środowiskowym dotyczącym skarżącego sporządzonym w odrębnym postępowaniu, to kopia takiego wywiadu nie została dołączona do akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy, a zatem jako niemożliwa do weryfikacji nie powinna być podstawą przyjętych ustaleń faktycznych. Braki te istniejące już w toku postępowania przed organem pierwszej instancji nie zostały naprawione przez Kolegium na podstawie art. 136 § 1 k.p.a., czyniąc postępowanie dowodowe wadliwym.
Powyższe powoduje, że za zasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1, art. 80, art. 8 § 1 i art. 136 § 1 k.p.a.
Za nieuprawnione należało także uznać stanowisko organów wskazujące, że o braku zamiaru skarżącego korzystania z usług opiekuńczych świadczy jego dotychczasowa postawa i odmowa realizacji przyznanych wcześniej usług. Fakt, jak wskazano powyżej niepotwierdzony stosownymi dowodami, że takie zdarzenia mogły mieć miejsce w przeszłości, nie oznacza automatycznie, że w toczącym się postępowaniu skarżący przejawia analogiczną postawę wskazującą na brak jego współpracy z organami pomocy społecznej. O braku współpracy z organami nie może także przesądzać sposób komunikacji skarżącego z organami i udzielanie nieprecyzyjnych czy odmiennych od spodziewanych odpowiedzi na wezwania organów. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że kontrolowane postępowanie dotyczy osoby ze stwierdzonymi zaburzeniami psychicznymi, a zatem ocena współpracy skarżącego z organami powinna przebiegać z uwzględnieniem tej okoliczności.
W świetle powyższego należało uznać, że ocena materiałów dowodowych dokonana przez organy obu instancji, a następnie zaakceptowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nastąpiła z naruszeniem dyspozycji art. 80 k.p.a. Zasadny tym samym okazał się zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z obrazą art. 80 k.p.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego za usprawiedliwiony należało uznać również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego. Zauważyć bowiem należy, że w przypadku decyzji uznaniowych na organach administracji ciąży szczególny obowiązek ustalenia słusznego interesu strony oraz interesu publicznego i zbadanie, który z tych interesów w okolicznościach rozpoznawanej sprawy jest interesem przeważającym, tj. przemawiającym za pozytywnym bądź negatywnym rozpatrzeniem wniosku. Wynik tej operacji myślowej powinien być przedstawiony w treści decyzji administracyjnej (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 grudnia 2021 r., sygn. akt I OSK 227/20). W tym miejscu rację należy przyznać autorowi skargi kasacyjnej, który słusznie zauważył, że uzasadnienia zaskarżonych decyzji nie wskazują, czy interesy te były przedmiotem rozważań orzekających w sprawie organów.
Z uwagi na powyższe dojść należało do wniosku, że kontrolowane decyzje zostały wydane bez oparcia się o rzetelnie ustalony i udokumentowany stan faktyczny sprawy, a zawarte w nich rozstrzygnięcia noszą cechy dowolności. Za zasadne należało zatem uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 50 ust. 2 u.p.s. oraz zarzuty związane z naruszeniem art. 4, art. 11 ust. 2 i art. 16 ust. 2 u.p.s. Odnotować w tym miejscu należy jedynie, że zarzuty sformułowane w pkt 2, 6 i 7 skargi kasacyjnej zostały błędnie oparte na konstrukcji naruszenia przepisów postępowania, gdyż wskazane w nich przepisy ustawy o pomocy społecznej oraz ustawy o ochronie zdrowia psychicznego są przepisami prawa materialnego, a zatem podstawą zarzutu autor skargi kasacyjnej powinien był uczynić art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Zauważyć jednakże należy, że wada ta nie jest wadą na tyle istotną, aby powodowała, że zarzuty te nie podlegały rozpoznaniu.
Ponadto należy odnotować, że z uwagi na niezakwestionowany w toku postępowania administracyjnego ani sądowego fakt pozostawania przez skarżącego w orzeczonej separacji sądowej nieskutkującej ustaniem związku małżeńskiego oraz posiadaniem syna, żądane świadczenia nie mogły zostać przyznane na podstawie art. 50 ust. 1 u.p.s. Sytuacja bowiem, w której wnioskodawca wymagający pomocy innych osób nie może uzyskać pomocy u zstępnych oraz niezamieszkującego z nim małżonka uregulowana została w art. 50 ust. 2 u.p.s. Kontrolujący zatem zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie mógł zatem naruszyć swym postępowaniem art. 50 ust. 1 u.p.s.
Dodatkowo należy odnotować, że w rozpoznawanej sprawie brak było możliwości odniesienia się do części zarzutu nr 7 w zakresie, w jakim autor skargi kasacyjnej za jego podstawę wskazał art. 3 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że artykuł ten dzieli się na punkty, a niektóre z nich na poszczególne litery. W tym miejscu należy wyjaśnić, że prawidłowa redakcja zarzutu skargi kasacyjnej polega na precyzyjnym wskazaniu jednostki redakcyjnej, która zdaniem pełnomocnika skarżącego, została naruszona działaniem Sądu pierwszej instancji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 stycznia 2008 r., sygn. akt II OSK 1788/06). Ponadto odnotować należy, że przepisy art. 3 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego zawierają słowniczek ustawowy definiujący poszczególne wyrażenia zastosowania w tej ustawie, przy czym uzasadnienie zarzutu oraz uzasadnienie skargi kasacyjnej nie wskazuje, w jaki sposób Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie naruszył definicje zastosowane w tej ustawie.
Niezasadny natomiast okazał się zarzut oparty na naruszeniu art. 4 i art. 11 ust. 2 u.p.s. polegającym na odmowie znaczenia dla sprawy orzeczeniu Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności z siedzibą w [...] z 14 marca 2023 r. Zauważyć bowiem należy, że zarówno art. 4, jak i art. 11 ust. 2 u.p.s. dotyczą współpracy wnioskodawcy z organem pomocy społecznej i konsekwencji braku takiej współpracy. Podstawa zarzutu wskazana przez autora skargi kasacyjnej nie odpowiada zatem argumentacji przytoczonej przez niego na poparcie tego zarzutu. Uzasadnienie zarzutu, jak i samej skargi kasacyjnej wskazuje bowiem, że w ocenie autora skargi kasacyjnej przywołane orzeczenie przemawia za koniecznością przyznania skarżącemu wnioskowanych przez niego specjalistycznych usług opiekuńczych z uwagi na pogorszenie stanu zdrowia. Okoliczność ta powoduje, że postawiony zarzut, niezależnie od nieprawidłowego powiązania go z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., nie może zostać uznany za zasadny. Zgodnie bowiem z art. 183 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny jest, co do zasady, związany podstawami skargi kasacyjnej sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego i nie może samodzielnie dokonywać ich modyfikacji ani poszukiwać argumentacji na uzasadnienie postawionych zarzutów i przywołanych podstaw kasacyjnych.
Na marginesie powyższego należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, który odnosząc się do wspomnianego orzeczenia, wskazał, że w odniesieniu do wniosku o przyznanie specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi nie było dowodem, który dokumentowałby nowe, nieznane wcześniej okoliczności. Zauważyć bowiem należy, że orzeczenie to zmieniało sytuację skarżącego o tyle, że wskazywało na nową podstawę stwierdzenia jego niepełnosprawności niezwiązaną z zaburzeniami psychicznymi. Te ostatnie wynikały z przedłożonych uprzednio orzeczeń lekarskich o stanie zdrowia skarżącego.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok nie odpowiada prawu, wobec czego działając na podstawie art. 188 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji, tj. uznając skargę kasacyjną za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok, a przyjmując, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, po rozpoznaniu skargi, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 11 ust. 2 i art. 50 ust. 2 u.p.s. uchylił zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją Wójta Gminy [...] z 6 marca 2023 r., nr OPS.450.8.2023.
Ponownie rozpoznając sprawę, organy zobowiązane będą do uwzględnienia stanowiska wyrażonego w uzasadnieniu niniejszego wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i art. 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne do Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.