I OSK 600/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Ministra Klimatu i Środowiska, potwierdzając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sprawa dotyczyła zwrotu należności za wyłączenie gruntów leśnych z produkcji, którą Operator Gazociągów Przesyłowych Gaz-System S.A. uiścił na podstawie decyzji z 2014 r. wydanej w trybie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Następnie, w związku z wydaniem decyzji lokalizacyjnej na podstawie specustawy terminalowej, Spółka wniosła o wygaśnięcie poprzedniej decyzji i zwrot uiszczonej należności. Organy administracji, w tym Minister Klimatu i Środowiska, odmawiały zwrotu, argumentując, że ustawa terminalowa wyłącza stosowanie przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a decyzja o wygaśnięciu ma charakter deklaratoryjny i nie działa wstecz. WSA uznał, że organy nie wzięły pod uwagę istoty sprawy i że prawo do zwrotu należności na podstawie art. 12 ust. 2 u.o.g.r. jest nadal aktualne. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że art. 12 ust. 2 u.o.g.r. nie wymaga spełnienia dodatkowych przesłanek poza złożeniem wniosku o zwrot w ustawowym terminie, a ustawa terminalowa nie pozbawia prawa do zwrotu należności już uiszczonych przed jej zastosowaniem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów intertemporalnych w przypadku kolizji ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych z ustawą terminalową oraz innymi specustawami dotyczącymi inwestycji strategicznych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z budową gazociągu i specustawą terminalową, ale może być pomocne w podobnych sprawach dotyczących innych inwestycji strategicznych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w przypadku wydania decyzji lokalizacyjnej na podstawie specustawy terminalowej, która obejmuje grunty wcześniej wyłączone z produkcji leśnej na podstawie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, możliwe jest żądanie zwrotu należności uiszczonej za to wyłączenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, możliwe jest żądanie zwrotu należności, jeśli wniosek o zwrot zostanie złożony w ustawowym terminie, a ustawa terminalowa nie pozbawia prawa do zwrotu należności już uiszczonych przed jej zastosowaniem.
Uzasadnienie
NSA uznał, że art. 12 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, który przewiduje zwrot należności w przypadku rezygnacji z prawa do wyłączenia gruntów, ma zastosowanie. Ustawa terminalowa wyłącza stosowanie przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych do gruntów objętych decyzją lokalizacyjną, ale dotyczy to sytuacji od momentu wydania tej decyzji. Nie pozbawia to jednak prawa do zwrotu należności uiszczonych wcześniej na podstawie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, jeśli spełnione są przesłanki z art. 12 ust. 2 u.o.g.r.
Jaki jest charakter prawny decyzji stwierdzającej wygaśnięcie innej decyzji administracyjnej i jakie są jej skutki prawne w kontekście zwrotu należności?
Odpowiedź sądu
Decyzja stwierdzająca wygaśnięcie decyzji ma charakter deklaratoryjny i potwierdza, że zaszły przesłanki do ustania jej mocy prawnej. Nie powoduje to jednak, że pierwotna decyzja nie wywołała żadnych skutków prawnych od daty jej wydania, chyba że była nieważna.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że decyzja o wygaśnięciu decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntów z produkcji ma charakter deklaratoryjny i potwierdza rezygnację z prawa do wyłączenia. Nie oznacza to, że pierwotna decyzja nie wywołała skutków prawnych, ale że zwrot należności jest możliwy na podstawie art. 12 ust. 2 u.o.g.r. w związku z wygaśnięciem decyzji.
Przepisy (13)
Główne
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.g.r. art. 12 § 2
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Przepis ten umożliwia zwrot należności w przypadku rezygnacji z prawa do wyłączenia gruntów z produkcji w ciągu 2 lat od uzyskania tego prawa. Nie wymaga spełnienia dodatkowych przesłanek, takich jak stwierdzenie wygaśnięcia decyzji czy uzyskanie wyłączenia z innego tytułu.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 182 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.g.r. art. 12 § 1
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
u.o.g.r. art. 12 § 13
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
ustawa terminalowa art. 28
Ustawa z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu
Przepis ten stanowi, że do gruntów rolnych i leśnych objętych decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu nie stosuje się przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Ma zastosowanie od dnia objęcia gruntów decyzją lokalizacyjną.
ustawa terminalowa art. 38
Ustawa z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu
ustawa terminalowa art. 39 § 1
Ustawa z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu
K.p.a. art. 162 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 155
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo do zwrotu należności za wyłączenie gruntów leśnych z produkcji na podstawie art. 12 ust. 2 u.o.g.r. nie zostało utracone mimo wydania decyzji lokalizacyjnej na podstawie ustawy terminalowej. • Ustawa terminalowa wyłącza stosowanie przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych od momentu wydania decyzji lokalizacyjnej, ale nie pozbawia prawa do zwrotu należności uiszczonych wcześniej.
Odrzucone argumenty
Minister Klimatu i Środowiska argumentował, że ustawa terminalowa wyłącza stosowanie przepisów u.o.g.r., a decyzja o wygaśnięciu decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntów ma charakter deklaratoryjny i nie działa wstecz, co uniemożliwia zwrot należności.
Godne uwagi sformułowania
nie ma wątpliwości, że przedmiotem kontroli Sądu I instancji była sprawa o zwrot należności z tytułu trwałego wyłączenia gruntów z produkcji leśnej • istota zwrotu uiszczonej należności opiera się na - z jednej strony pozostającej czasowo w obiegu prawnym decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntów z produkcji, z drugiej strony - na rezygnacji z uzyskanego prawa do wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej lub leśnej. • Wolą ustawodawcy, ten stan rzeczy nie został odmiennie uregulowany w związku z uchwaleniem ustawy nowelizującej z dnia 30 maja 2014 r., jak stało się to choćby w odniesieniu do opłat za usunięcie drzew i krzewów.
Skład orzekający
Maciej Dybowski
przewodniczący
Mariola Kowalska
członek
Agnieszka Miernik
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych w przypadku kolizji ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych z ustawą terminalową oraz innymi specustawami dotyczącymi inwestycji strategicznych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z budową gazociągu i specustawą terminalową, ale może być pomocne w podobnych sprawach dotyczących innych inwestycji strategicznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kolizji przepisów i prawa do zwrotu pieniędzy w specyficznej sytuacji inwestycji strategicznej, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i nieruchomościach.
“Czy można odzyskać pieniądze za wyłączenie gruntu leśnego, gdy zmienią się przepisy? NSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 3318,37 PLN
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.