I OSK 6/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M.M. od wyroku WSA w Opolu, który oddalił jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Skarżący argumentował, że jego trudna sytuacja życiowa i dochodowa powinna uzasadniać umorzenie. Sąd I instancji oraz Naczelny Sąd Administracyjny uznały jednak, że sytuacja skarżącego nie jest wynikiem nagłych zdarzeń, lecz wieloletnich zaniedbań w wywiązywaniu się z obowiązku alimentacyjnego i bierności zawodowej. NSA podkreślił, że umorzenie należności z funduszu alimentacyjnego ma charakter uznaniowy i wymaga wykazania przez dłużnika sytuacji wyjątkowej, która go wyróżnia spośród innych dłużników. W ocenie NSA, zadłużenie skarżącego istniało na długo przed pogorszeniem stanu zdrowia jego żony, a jego obecna sytuacja jest w dużej mierze wynikiem jego własnych zaniedbań. Sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nieuzasadnione, w tym zarzut naruszenia przepisów postępowania dotyczących przeprowadzenia dowodów uzupełniających.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego, zwłaszcza w kontekście sytuacji dłużnika wynikającej z jego własnych zaniedbań.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dłużnika alimentacyjnego i uznaniowego charakteru decyzji administracyjnej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy trudna sytuacja dochodowa i rodzinna dłużnika alimentacyjnego, będąca wynikiem jego wieloletnich zaniedbań i bierności zawodowej, może stanowić podstawę do umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taka sytuacja nie stanowi podstawy do umorzenia, jeśli nie jest wynikiem nagłych i nieprzewidywalnych zdarzeń, a wynika z zaniedbań dłużnika.
Uzasadnienie
Umorzenie należności z funduszu alimentacyjnego jest instytucją uznaniową, wymagającą wykazania przez dłużnika sytuacji wyjątkowej, która go wyróżnia. Sama trudna sytuacja materialna, będąca efektem własnych zaniedbań, nie jest wystarczającą przesłanką do umorzenia, gdyż przerzuca koszty utrzymania dzieci na społeczeństwo.
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania poprzez nieprzeprowadzenie dowodów uzupełniających (np. zaświadczenia o stanie zdrowia żony skarżącego) w sprawie odmowy umorzenia należności alimentacyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie naruszył przepisów, gdyż skarżący nie wnosił o dopuszczenie dowodów, a zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do oceny legalności zaskarżonego aktu.
Uzasadnienie
Postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym jest ograniczone. Dopuszczenie dowodu z dokumentu jest możliwe tylko, gdy pozostaje on w związku z oceną legalności aktu. W tej sprawie skarżący nie wykazał potrzeby przeprowadzenia takich dowodów, a sąd I instancji dysponował wystarczającym materiałem.
Przepisy (11)
Główne
u.p.o.u.a. art. 30 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
Umorzenie należności z funduszu alimentacyjnego jest możliwe w ramach uznania administracyjnego, z uwzględnieniem sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika, ale wymaga wykazania sytuacji wyjątkowej, a nie będącej wynikiem zaniedbań.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.p.o.u.a. art. 39 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
Przepis powinien być interpretowany w sposób ścisły, a nie rozszerzający, ze względu na obligatoryjny charakter zobowiązań alimentacyjnych.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu badając jedynie przesłanki nieważności postępowania.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zarzut naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dopuszczalność przeprowadzenia dowodu uzupełniającego przez sąd.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada sprawiedliwości społecznej.
k.r.o.
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązek świadczeń alimentacyjnych rodziców wobec dzieci.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy materialnej.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że trudna sytuacja życiowa i dochodowa skarżącego nie uzasadnia umorzenia należności, co narusza zaufanie do organów państwa i zasadę sprawiedliwości społecznej. • Naruszenie art. 151, 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez brak wszechstronnego zbadania sprawy i nieprzeprowadzenie dowodów uzupełniających (np. zaświadczenia o stanie zdrowia żony) w celu ustalenia sytuacji rodzinnej skarżącego.
Godne uwagi sformułowania
Sytuacja dochodowa i rodzinna dłużnika ubiegającego się o umorzenie należności musi go więc wyróżniać spośród innych dłużników alimentacyjnych. • Taki stan powinien być efektem wpływu czynników obiektywnych, na które dłużnik alimentacyjny nie ma wpływu. • Zwrot należności jest zasadą, a instytucja umorzenia, rozłożenia na raty albo odroczenia terminu płatności odstępstwem, czyli wyjątkiem od ogólnej zasady obowiązku zwrotu należności i może mieć miejsce jedynie w sytuacjach szczególnych, nadzwyczajnych. • Za taką wyjątkową, nadzwyczajną sytuację nie może być natomiast uznana sytuacja, będąca efektem działań podmiotu zobowiązanego do alimentacji.
Skład orzekający
Joanna Skiba
sprawozdawca
Marek Stojanowski
przewodniczący
Piotr Niczyporuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego, zwłaszcza w kontekście sytuacji dłużnika wynikającej z jego własnych zaniedbań."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dłużnika alimentacyjnego i uznaniowego charakteru decyzji administracyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy oceniają sytuacje dłużników alimentacyjnych i kiedy ich trudna sytuacja materialna nie jest wystarczającą podstawą do umorzenia zobowiązań, co może być interesujące dla osób w podobnej sytuacji oraz dla prawników zajmujących się prawem rodzinnym i alimentacyjnym.
“Czy twoje długi alimentacyjne znikną, bo masz problemy? NSA wyjaśnia, kiedy zaniedbania kosztują więcej niż pomoc państwa.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.