I OSK 598/07

III SA/Łd 305/06 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2006-12-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-06-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Alberciak
Krzysztof Szczygielski /przewodniczący sprawozdawca/
Monika Krzyżaniak
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Sygn. powiązane
I OSK 598/07 - Wyrok NSA z 2008-04-08
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Sentencja
Dnia 19 grudnia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Asesor WSA Ewa Alberciak, Protokolant Asystent sędziego Piotr Pietrasik, po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi J. S. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy kategorii E stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty B. z dnia [...], nr [...].
Uzasadnienie
Starosta B. decyzją nr [...] z dnia [...], wydaną na podstawie art.104 § 1 kpa, art.150 i 90 ust.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym /Dz.U z 2005 r., Nr 108, poz.908 ze zm./ oraz § 1 ust.1 pkt 1 i pkt 4 lit.a/ i e/ rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami /Dz.U Nr 24, poz.215 ze zm./ w zw. z § 5 ust.2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy /Dz.U. Nr 60, poz.640/, odmówił J. D. wydania prawa jazdy kategorii E.
W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że J. D. w dniu 15 grudnia 2005 r. złożył wniosek o wymianę prawa jazdy kat. ABDE na podstawie art.150 ustawy o ruchu drogowym, dołączając kserokopię prawa jazdy nr [...] na druku [...] wydanego dnia 14 listopada 1995 r. przez Urząd Gminy w D.. W wyniku weryfikacji dokumentów okazało się, że w aktach ewidencyjnych J. D. brak jest dokumentów potwierdzających uzyskanie uprawnień na kat.E prawa jazdy, to jest brak dokumentu potwierdzającego fakt zdania egzaminu państwowego praktycznego na kat. E.
Z akt ewidencyjnych wynika, że strona od dnia 26 lutego 1987 r. posiadała uprawnienia kat.ABTC i przedstawiła świadectwo lekarskie z dnia 19 września 1986 r. stwierdzające zdolność do kierowania pojazdami według kat.ABCET.
W dniu 6 września 1991 r. Sąd Rejonowy w B. /sygn. akt II K 120/91/ wydał wyrok zakazujący J. D. prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 7 lat. Ten sam sąd postanowieniem z dnia 26 kwietnia 1995 r. zwolnił J. D. od reszty kary dodatkowej zakazu prowadzenia pojazdów.
W dniu 11 maja 1995 r. Urząd Gminy w D. skierował J. D. na egzamin kwalifikacyjny dla uzyskania prawa jazdy kat. A B C T uwzględniając okres zatrzymania od 19 kwietnia 1991 r. do 26 kwietnia 1995 r. Następnie w dniu 20 maja 1995 r. urząd ten wydał ponownie skierowanie na egzamin kwalifikacyjny dla uzyskania prawa jazdy kat. ABCDTE. Na podstawie pozytywnych wyników egzaminu sprawdzającego i dołączonego świadectwa lekarskiego z dnia 22 czerwca 1995 r. stwierdzającego zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych według kat.ABCDET Urząd Gminy w D. w dniu [...] wydał J. D. prawo jazdy kat.BCDE/C nr [...] na druku [...]. W dniu 14 listopada 1996 r. strona odebrała prawo jazdy kat. ABCDE nr [...] na druku [...], którym posługuje się do chwili obecnej.
Z uwagi na powstałe wątpliwości w wyniku przeprowadzonej weryfikacji dokumentów co do posiadania przez J. D. uprawnień kat. E, przesłuchano go w charakterze strony. J.D. zeznał, że egzamin praktyczny /eksternistyczny/ zdał na kategorię E w łowiczu w latach 1987-1989 i nie pamięta osób uczestniczących w kursie.
W dniu 16 stycznia 2006 r. do organu wpłynęło pismo Zakładu Obsługi Administracji przy [...] Urzędzie Wojewódzkim w Ł. informujące , że w zasobie archiwalnym w protokołach z przeprowadzonych egzaminów na kierowców kat. E w latach 1984-1989 nie figuruje nazwisko J. D. , wobec powyższego brak podstaw do potwierdzenia wyniku egzaminu.
Starosta B. wyjaśnił, iż zgodnie z § 5 ust.2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany prawa jazdy przy wymianie dokumentów stosuje się zasady i tryb postępowania określone w przepisach w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami. Przepis § 7 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. /Dz.u Nr 24, poz.215 ze zm./ stanowi, iż w celu wydania prawa jazdy lub pozwolenia albo odmowy ich wydania należy zarejestrować wniosek w systemie informatycznym, odnotowując na wniosku przydzielony numer pozycji w rejestrze oraz przeprowadzić weryfikację dokumentów obejmującą sprawdzenie spełnienia przesłanek określonych w ustawie i przepisach, o których mowa w § 5 ust.4 cyt. rozporządzenia oraz dokonać sprawdzenia zgodności danych z posiadanymi w prowadzonych aktach ewidencyjnych kierowców danymi w zakresie posiadanych uprawnień i zakazów, orzeczeń lekarskich stwierdzających istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami oraz orzeczeń psychologicznych o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, o ile są one wymagane, jeżeli osoba nie posiada wcześniej wydanego uprawnienia.
Art 90 ust.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym stanowi, iż prawo jazdy otrzymuje osoba, jeżeli osiągnęła wymagany dla danej kategorii wiek, uzyskała orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami i orzeczenie psychologiczne o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, o ile jest ono wymagane, odbyła wymagane dla danej kategorii szkolenie, zdała z wynikiem pozytywnym egzamin państwowy, wymagany dla danej kategorii.
Zgodnie z § 6 ust.1 okt 1, § 7 ust.1 pkt 1, § 14 i 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami instruktorów i egzaminatorów osoba ubiegająca się o prawo jazdy podlega szkoleniu, które organizowane jest w formie kursu, sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami silnikowymi i tramwajami odbywa się w formie egzaminu.
W przypadku negatywnej weryfikacji dokumentów należy odmówić wydania prawa jazdy lub pozwolenia - § 7 ust.1 pkt 4 lit a rozporządzenia z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami.
W efekcie weryfikacji dokumentów J. D. , stanowiących podstawę wydania uprawnień do kierowania pojazdami okazało się, iż nie spełnia on warunków określonych w art.90 ust.1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym - w zakresie prawa jazdy kat.E, gdyż brak jest dokumentu potwierdzającego fakt zdania egzaminu państwowego.
J. D. odwołał się od decyzji organu administracji pierwszej instancji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów art.6,8 i 16 kpa. Wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt 1 kpa, art.150 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym /tekst jedn. Dz.U. z 2005 r., Nr 108, poz.908 ze zm./, § 5 ust.2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy /dz.U Nr 69, poz.640/, § 7 ust.1 pkt 1 i 4 lit.a/ i e/ rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami /Dz.U. Nr 24, poz.215/, § 2 ust.2 pkt 2, § 3,4 ust.1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 marca 1992 r. w sprawie uzyskiwania uprawnień do kierowania pojazdami, uprawnień instruktorów, wykładowców, egzaminatorów oraz w sprawie szkolenia i egzaminowania /Dz. U. Nr 33, poz.146 z późn. zm./ oraz art.1 ust.1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych /tekst jedn. Dz.U. Nr 79 z 2001 r., poz.856 z późn. zm./ - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż zgodnie z art.150 ust.1 ustawy Prawo o ruchu drogowym prawa jazdy i inne dokumenty uprawniające do kierowania pojazdami lub potwierdzające dodatkowe kwalifikacje i wymagania w stosunku do kierujących pojazdami, wydane na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują ważność do czasu ich wymiany dokonywanej na koszt osoby uprawnionej w zakresie, na jaki zostały wydane.
Stosownie do normy ujętej w § 5 ust.2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy, przy wymianie prawa jazdy stosuje się zasady i tryb postępowania określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami.
Przepis § 7 ust.1 pkt 1 powołanego rozporządzenia z dnia 21 stycznia 2004 r. stanowi, iż w celu wydania prawa jazdy lub pozwolenia albo odmowy ich wydania należy przeprowadzić weryfikację dokumentów, m. in. poprzez sprawdzenie zgodności danych z ujętymi w prowadzonej ewidencji kierowców danymi w zakresie posiadanych uprawnień i zakazów oraz orzeczeń lekarskich stwierdzających brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem i orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o ile jest ono wymagane.
W przypadku negatywnej weryfikacji dokumentów należy odmówić wydania prawa jazdy lub pozwolenia -§ 7 ust.1 pkt 4 w/w rozporządzenia.
W przypadku skarżącego weryfikacja dokumentów jest negatywna w zakresie uprawnienia do kierowania pojazdami kat. E. W protokołach egzaminów na kat.E prawa jazdy z lat 1987-1989, kiedy J.D. miał zdawać egzamin eksternistyczny na kat. E, brak jego nazwiska.
Organ odwoławczy uznał za błędne ustalenie organu I instancji, że do dnia 26 lutego 1987 r. skarżący posiadał tylko uprawnienia kat. ABCT. W aktach znajduje się bowiem prawo jazdy /na druku [...]/ wydane przez Naczelnika Gminy D. w dniu [...] nr [...] potwierdzające uprawnienia do kierowania kat. ABCET. Prawo jazdy wydano na wniosek skarżącego z tej samej daty o wydanie wtórnika prawa jazdy kat. ABT, w związku z zagubieniem prawa jazdy. Na tym podaniu J. D. potwierdził odbiór w dniu [...] prawa jazdy kat.ABT na druku [...]. Oczywistym jest więc fakt , że występując o wydanie wtórnika prawa jazdy miał on uprawnienia do kierowania tylko w zakresie kat. ABT, a otrzymał dodatkowo kat. E i C. Uprawnienia z zakresu kat. C w dniu [...] również nie posiadał, ponieważ egzaminy na kat.C zdał dopiero w dniu 18 lutego 1987 r. W dacie zdawania przez skarżącego egzaminów sprawdzających kwalifikacje na kat. E, tj. w dniu [...] obowiązywały przepisy rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 marca 1992 r. w sprawie uzyskiwania uprawnień do kierowania pojazdami i uprawnień instruktorów, wykładowców, egzaminatorów oraz w sprawie szkolenia i egzaminowania /Dz.U. Nr 33. poz. 146 z późn. zm./. Zgodnie z przepisem § 3 tego rozporządzenia - prawo jazdy mogła uzyskać osoba, która spełniała warunki ustalone w ustawie dla osób ubiegających się o poszczególne kategorie prawa jazdy, odbyła odpowiednie dla określonej kategorii prawa jazdy szkolenie i złożyła z wynikiem pozytywnym egzamin państwowy sprawdzający kwalifikacje na określoną kategorię prawa jazdy. Z kolei przepis § 4 pkt 4 rozporządzenia ustalał, iż dla uzyskania uprawnienia kat. E konieczne było ukończenie szkolenia, o którym mowa w § 2 ust.2 pkt 2.
Skarżący nie ukończył szkolenia w żadnej z wymienionych w powołanym wyżej przepisie form lecz jedynie przystąpił do egzaminu teoretycznego i praktycznego. Nie spełnił zatem warunku do uzyskania uprawnienia kat. E.
J. D. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wnosząc o jej uchylenie. Zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania:
- art.6 i art.7 kpa poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i pominięcie tej okoliczności, iż wnioskodawca posiadał prawo jazdy kategorii E od roku 1986 do roku 1991 oraz tego, że po zatrzymaniu prawa jazdy w okresie 19 kwietnia 1991 r. - 26 kwietnia 1995 r., został on skierowany na egzamin na prawo jazdy kategorii E w dniu 29 maja 1995 r. i że egzamin ten złożył z wynikiem pozytywnym, co zostało potwierdzone poprzez wydanie m in. w dniu 14 listopada 1995 r. prawa jazdy tej kategorii,
- art.7 oraz art.16 kpa poprzez wydanie decyzji odmawiającej wnioskodawcy wymiany prawa jazdy przy jednoczesnym pozostawieniu w obrocie prawnym ostatecznej decyzji, na podstawie której wydano wnioskodawcy prawo jazdy kategorii E w dniu 14 listopada 1995 r.
Zarzucił ponadto naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niezastosowania przepisu § 7 ust.1 pkt 1 lit.d/ rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami w sytuacji, gdy w sprawie niniejszej przepis ten powinien znaleźć zastosowanie, jako że wnioskodawca w dacie złożenia wniosku o wymianę prawa jazdy posiadał stosowne uprawnienia.
W uzasadnieniu skargi stwierdził m. in., że osiada wcześniej wydane uprawnienia do kierowania pojazdami z przyczepą /prawo jazdy kategorii E/. Organy obu instancji bez należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego odmówiły pozytywnego rozpatrzenia złożonego wniosku o wymianę posiadanego dokumentu, przechodząc do porządku dziennego nad faktem istnienia ostatecznej decyzji o przyznaniu skarżącemu uprawnień. Zdaniem skarżącego takie działanie organów administracji powoduje, że wydana decyzja narusza w sposób rażący obowiązujące prawo i jako taka winna być wyeliminowana z obrotu prawnego poprzez jej uchylenie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U Nr 153, poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm./ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik rozprawy,
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Przedmiotem sprawy jest odmowa wymiany prawa jazdy kategorii E, w związku z upływem okresu jego ważności i ustawowym obowiązkiem wymiany posiadanych przez kierowców dokumentów potwierdzających posiadane kwalifikacje do prowadzenia pojazdów. W ocenie Sądu wyjaśnienia wymaga kwestia prawna ustalenia zakresu i charakteru kompetencji organu działającego na wniosek o wymianę prawa jazdy.
Rozpoznający sprawę Sąd podważa legalność stosowania w sprawach o wymianę prawa jazdy przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami /Dz.U. Nr 24, poz.215 ze zm./ w tak szerokim zakresie,, jak miało to miejsce w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją.
Obowiązek wymiany posiadanych praw jazdy przewiduje przepis art.150 ust.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym /teks jedn. Dz.U z 2005 r., Nr 105, poz.908 z późn. zm./, zgodnie z którym prawa jazdy i inne dokumenty uprawniające do kierowania pojazdami lub potwierdzające dodatkowe kwalifikacje i wymagani w stosunku do kierujących pojazdami, wydane na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują ważność do czasu ich wymiany dokonywanej na koszt osoby uprawnionej, w zakresie, w jakim zostały wydane.
W przepisie art.150 ust.2 Prawo o ruchu drogowym zawarto ustawowe upoważnienie dla Ministra Infrastruktury, dotyczące określenia warunków i terminów wymiany prawa jazdy i innych dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami lub potwierdzających dodatkowe kwalifikacje kierujących pojazdami oraz wysokość opłat za ich wymianę. Trzeba zauważyć, że powołany wyżej przepis nie zawiera ustawowego upoważnienia dla Ministra Infrastruktury do określenia warunków odmowy wydania prawa jazdy w związku z wymianą prawa jazdy. Warunki wydawania i odmowy wydawania prawa jazdy normują artykuły 91 i 92 Prawa o ruchu drogowym oraz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami.
Minister Infrastruktury rozporządzeniem z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy / Dz.U. Nr 65, poz.640 z późn. zm./ wydanym na podstawie delegacji zawartej w art.150 ust.2 ustawy, określił warunki i terminy wymiany praw jazdy i innych dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami oraz wysokość opłat za ich wymianę.
Wskazane w ustępie 3 § 2 tego rozporządzenia dokumenty, których załączenie do wniosku jest obligatoryjne /fotografie kierowcy, kserokopia dokumentu podlegającego wymianie, dowód uiszczenia opłaty/ stanowią podstawę wydania nowego dokumentu.
Kwalifikacja wymiany prawa jazdy jako czynności materialno-technicznej może budzić wątpliwości w świetle przepisu § 5 ust.1 omawianego rozporządzenia, zgodnie z którym " w wydanych w drodze wymiany dokumentach uwzględnia się ograniczenia wynikające ze stanu zdrowia lub możliwości prowadzenia określonego pojazdu, przy zastosowaniu liczbowego ich oznaczenia w postaci kodu określonego w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami."
Przepis ten jednak jest niejasny, nie określa bowiem jednoznacznie kompetencji organu działającego w trybie art.150 Prawa o ruchu drogowym .
Wyraźnemu określeniu tych kompetencji nie służy ustęp 2 § 5 rozporządzenia w sprawie wymiany prawa jazdy, w myśl którego "przy wymianie dokumentów stosuje się zasady i tryb postępowania określone w przepisach, o których mowa w § 2 ut.1", tj. w przepisach w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami. Takie odesłanie do innego aktu wykonawczego, zdaniem Sądu, jest niedopuszczalne.
Podstawę oceny odesłania zawartego w § 5 ust.2 rozporządzenia w sprawie wymiany praw jazdy stanowią przepisy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i zasady techniki legislacyjnej.
Zgodnie z art.92 Konstytucji RP, rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w ustawie zasadniczej w celu wykonania ustawy i na podstawie szczegółowego upoważnienia w niej zawartego. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres praw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu.
Konstytucja nie przewiduje konstrukcji tzw. "upoważnień kaskadowych" do wydania aktu wykonawczego, samym zaś upoważnieniom ustawowym stawia wysokie wymagania co do precyzji, z jaką powinny określać cechy aktu wykonawczego. Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" / Dz.U. Nr 100, poz.908/ normuje odesłania ustawowe, wskazując wymagania formalne, jakie odesłanie powinno spełniać.
Nie można zatem w rozporządzeniu wykonawczym rozszerzać materii przekazanej do uregulowania przez ustawę poprzez odesłanie do kolejnych aktów wykonawczych /por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2002 r., sygn. akt II SA 2348/00/.
Zakres delegacji ustawowej unormowanej w art.150 ust.2 Prawa o ruchu drogowym nie daje organowi działającemu w trybie tego przepisu oraz przepisów rozporządzenia w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami, upoważnienia do weryfikowania w postępowaniu w sprawie wymiany prawa jazdy uprawnień, które kierowca nabył po zdaniu egzaminu i które zostały potwierdzone w decyzji o wydaniu prawa jazdy.
Powyższe stanowisko wyrażone zostało w wyroku Wojewódzkiego sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 października 2005 r., sygn. akt 4/II SA/Po 1609/03 /publik. ONSA i WA 2206/3/83/.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w tym składzie, popiera przedstawione stanowisko.
W przypadku skarżącego decyzja o wydaniu prawa jazdy kategorii E została wydana przez Wójta Gminy D. w dniu [...] , a wydane prawo jazdy stanowiło potwierdzenie zdobycia umiejętności prowadzenia pojazdu w zakresie kategorii BCDEC. Ponadto w dniu 13 października 1995 r. J. D. zdał egzamin sprawdzający zdobywając uprawnienia w zakresie kategorii A. W dniu 14 listopada 1995 r. odebrał dokument prawa jazdy kategorii ABCDE/C nr [...] na druku [...]. Kserokopię tego dokumentu dołączył do wniosku o wymianę prawa jazdy.
Decyzja o wydaniu prawa jazdy, niewzruszona, pozostaje w obrocie prawnym.
W tym stanie rzeczy wydanie decyzji o odmowie wydania prawa jazdy w postępowaniu wszczętym na wniosek o wymianę tego dokumentu należy uznać za nieprawidłowe.
Zmiana znajdującej się w obrocie prawnym decyzji z 1995 r. wymaga specjalnego trybu przewidzianego w kodeksie postępowania administracyjnego dla wzruszenia decyzji ostatecznych.
W niniejszej sprawie organ nie zastosował żadnego ze wskazanych w ustawie trybów.
Czynność wydania prawa jazdy, jak i jego wymiany, ma charakter czynności materiano-technicznej, stąd do czasu wzruszenia decyzji w sprawie wydania prawa jazdy nie jest możliwa odmowa wymiany posiadanego dotychczas prawa jazdy.
Stanowisko zajęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi znajduje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2006 r. , sygn. akt I OSK 934/05 ( niepublik.).
NSA w uzasadnieniu powołanego orzeczenia stwierdził, iż zawarte w art.150 ust.2 ustawy Prawo o ruchu drogowym upoważnienie dla ministra właściwego do spraw transportu do wydania rozporządzenia wykonawczego upoważniało go jedynie do określenia warunków i terminów wymiany praw jazdy i innych dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami lub potwierdzających dodatkowe kwalifikacje kierujących pojazdami oraz wysokości opłat za ich wymianę. Zatem wszelkie przepisy zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany prawa jazdy wykraczające poza zakres delegacji ustawowej nie są przepisami powszechnie obowiązującymi w rozumieniu art.87 Konstytucji RP. Jako takie nie mogą one stanowić podstawy prawnej w rozumieniu art.163 kpa do wydania decyzji o cofnięciu prawa jazdy określonej kategorii. Decyzja weryfikująca uprawnienie kierowcy podjęta w trybie przewidzianym do wymiany prawa jazdy jest decyzją wydaną bez podstawy prawnej. NSA uznał, że gdyby przyjąć, iż przepisy o wymianie praw jazdy stanowią podstawę prawną do weryfikacji uprawnień kierowców, to trzeba byłoby konsekwentnie uznać, że podstawę prawną do cofnięcia uprawnień nabytych z decyzji ostatecznej mogą stanowić przepisy rozporządzenia wykonawczego do ustawy. Stanowisko to jest jednak nie do przyjęcia ze względu na reguły wykładni systemowej, ponieważ stosownie do obowiązującej w Polsce zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych uwzględnienie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych / art.16 § 1 zd.2 kpa/.
Biorąc pod uwagą powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że decyzja organu I instancji wydana została bez podstawy prawnej, zaś decyzja organu odwoławczego, utrzymująca w mocy tak wydaną decyzję, wydana została z rażącym naruszeniem prawa.
Dlatego też należało na podstawie art.145 § 1 pkt 2 w zw. z art.135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty B.
Sąd nie wstrzymał wykonania zaskarżonej decyzji w trybie art.152 powołanej ustawy, wobec negatywnego charakteru rozstrzygnięcia podlegającego weryfikacji w niniejszym postępowaniu.