I OSK 592/23

I OSK 592/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-05-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Czesława Nowak-Kolczyńska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6162 Scalanie i wymiana gruntów
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Rz 1015/21 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2022-10-19
I OZ 51/22 - Postanowienie NSA z 2022-02-24
I OZ 297/22 - Postanowienie NSA z 2022-07-28
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 61 § 3 w zw. z art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Czesława Nowak–Kolczyńska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku T. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skarg kasacyjnych T. K., A. M., E. M., J, T, R, T i Z. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 19 października 2022 r., sygn. akt II SA/Rz 1015/21 w sprawie ze skarg S. K., Z, K., A. M., E. M., H. M., S. M., J. T., R. T., J. K., M. K. J. D., Z. D., R. A., S. A., J. A., T. K., W. S., Z. D., B. R., A. K. i A. S. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalania gruntów wsi [...] postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 19 października 2022 r., sygn. akt II SA/Rz 1015/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargi S. K., Z, K., A. M., E. M., H. M., S. M., J. T., R. T., J. K., M. K. J. D., Z. D., R. A., S. A., J. A., T. K., W. S., Z. D., B. R., A. K. i A. S na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] marca 2021 r., nr [...], w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalania gruntów wsi [...].
Od powyższego wyroku T.K. złożył skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku skarżący kasacyjnie wskazał, że wykonanie decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wsi [...] spowoduje dla skarżącego powstanie, co najmniej trudnych do odwrócenia skutków w postaci utraty prawa własności nieruchomości objętej scaleniem, która to nieruchomość scaleniem w ogólnie nie powinna być objęta. Wnioskodawca wskazał również, że zgodnie z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2016 roku, sygn. akt: I OZ 738/16 "podstawą wstrzymania wykonania decyzji może być sama okoliczność, że zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania przez decyzję trudnych do odwrócenia skutków. Nieobligatoryjność wystąpienia skutków (ich potencjalność) nie może być zatem przesłanką do odmówienia wstrzymania wykonania decyzji".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek nie jest zasadny.
Na wstępie należy wyjaśnić, że instytucja wstrzymania wykonania decyzji jest odstępstwem od generalnej zasady jej wykonalności i służyć ma stronie postępowania, chroniąc ją przed negatywnymi skutkami, jakie mogą powstać w wyniku wykonania rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 – ozn. jako "p.p.s.a.") sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Po oddaleniu skargi, skarżący który wniósł skargę kasacyjną może wystąpić z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07, ONSAiWSA z 2007 r., nr 4, poz.77). Postanowienie w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 p.p.s.a.).
Podkreślić ponadto należy, że skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku w ten sposób, aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej
w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony, bądź wyłącznie wymienienie ustawowych przesłanek przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Ogólnikowe i gołosłowne uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego pozytywną ocenę.
Podkreślić należy, że w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym T. K. wystąpił z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji po raz drugi. Poprzednio, postanowieniem z dnia 29 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 1015/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił m.in. T. K. wstrzymania wykonania decyzji Wojewody Podkarpackiego, argumentując podjęte rozstrzygnięcie brakiem podstaw do uwzględnienia żądania strony skarżącej o udzielenie ochrony tymczasowej. Postanowienie to nie zostało przez T. K. zaskarżone. Było ono przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego na skutek zażalenia złożonego przez Z. D. i J. D., które postanowieniem z dnia 28 lipca 2022 r., sygn.. akt I OZ 297/22, zostało oddalone.
Uzasadnienie zawartego w skardze kasacyjnej wniosku T. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji stanowi dosłowne powtórzenie argumentacji przedstawionej przez skarżącego kasacyjnie w pierwotnym wniosku będącym przedmiotem oceny Sądu I instancji. Argumenty strony są lakoniczne i ponownie sprowadzają się jedynie do ogólnych sformułowań oraz przytoczenia ustawowych warunków, których spełnienie jest konieczne do zastosowania ochrony tymczasowej. Same obawy skarżącego kasacyjnie, nie mogą stanowić podstawy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, bowiem nie zawierają odniesienia do konkretnych stosunków własnościowych, ani skutków ekonomicznych, co także sygnalizował Sąd instancji w prawomocnym postanowieniu. Wskazane we wniosku ewentualne skutki wykonania decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów należy bowiem ocenić jako "zwykłe" konsekwencje wykonania tego aktu, nie zaś jako nadzwyczajne okoliczności mogące spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki.
Dokonując oceny zasadności udzielania wnioskodawcom ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie można również tracić z pola widzenia charakteru postępowania scaleniowego, który niejako obliguje Sąd do wyważenia interesów wszystkich uczestników scalenia, także tych, którzy nie wnieśli skargi. Zgodnie bowiem z art. 27 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1912 ze zm.), projekt scalenia gruntów może być zatwierdzony, jeżeli po jego okazaniu, o którym mowa w art. 23 ust. 2 i w art. 26 ww. ustawy, większość uczestników scalenia nie zgłosiła do niego zastrzeżeń. Postępowanie scaleniowe opiera się więc na kompromisie pomiędzy interesami stron biorących w nim udział.
Konkludując, ogólnikowe argumenty, które były już przedmiotem oceny w prawomocnym postanowieniu Sądu na wcześniejszym etapie postępowania wobec ich powtórzenia, nie mogły obecnie odnieść zamierzonego skutku i spowodować wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.