I OSK 586/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie próby zmiany podstawy prawnej zwolnienia ze służby w Policji na podstawie późniejszego orzeczenia lekarskiego, uznając, że postępowanie na podstawie art. 155 k.p.a. nie może dotyczyć kwestii nowych.
A. O. została zwolniona ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Po otrzymaniu orzeczenia lekarskiego stwierdzającego całkowitą niezdolność do służby, wniosła o zmianę podstawy prawnej zwolnienia na art. 41 ust. 1 pkt 1 tej ustawy w trybie art. 155 k.p.a. Organy administracji oraz WSA odmówiły zmiany, wskazując, że postępowanie na podstawie art. 155 k.p.a. nie może dotyczyć kwestii nowych, a orzeczenie lekarskie zostało wydane po dacie zwolnienia. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA.
Sprawa dotyczyła wniosku A. O. o zmianę podstawy prawnej decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji. Pierwotnie zwolniona na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, po otrzymaniu orzeczenia lekarskiego o całkowitej niezdolności do służby, wniosła o zmianę podstawy prawnej na art. 41 ust. 1 pkt 1 tej ustawy w trybie art. 155 k.p.a. Organy administracji, w tym Komendant Główny Policji, odmówiły zmiany, argumentując, że postępowanie na podstawie art. 155 k.p.a. ma na celu weryfikację decyzji ostatecznej w zakresie istniejących wówczas przesłanek, a nie wprowadzanie nowych, które pojawiły się po wydaniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. O., podkreślając, że decyzja wydana na podstawie art. 155 k.p.a. może dotyczyć wyłącznie zagadnień rozstrzygniętych decyzją ostateczną, a nie nowych kwestii prawnych czy faktycznych. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko WSA. Sąd kasacyjny wskazał, że postępowanie na podstawie art. 155 k.p.a. jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego celem jest ustalenie, czy istnieją przesłanki do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, a nie ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Podkreślono, że zmiana podstawy prawnej zwolnienia na taką, która nie istniała w dacie wydania decyzji ostatecznej, stanowiłaby wprowadzenie nowej kwestii, co jest niedopuszczalne w trybie art. 155 k.p.a. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że WSA prawidłowo ocenił, iż organy administracji nie naruszyły przepisów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie na podstawie art. 155 k.p.a. nie może dotyczyć kwestii nowych, które nie były rozstrzygnięte w decyzji ostatecznej.
Uzasadnienie
Decyzja wydana na podstawie art. 155 k.p.a. może dotyczyć wyłącznie zagadnień rozstrzygniętych decyzją ostateczną. Zmiana podstawy prawnej zwolnienia na taką, która nie istniała w dacie wydania decyzji ostatecznej, stanowi wprowadzenie nowej kwestii, co jest niedopuszczalne w tym trybie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 155
Kodeks postępowania administracyjnego
Postępowanie na podstawie art. 155 k.p.a. jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego celem jest ustalenie, czy istnieją przesłanki do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, a nie ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Decyzja wydana na podstawie art. 155 k.p.a. może dotyczyć wyłącznie zagadnień rozstrzygniętych decyzją ostateczną, a nie kwestii nowych.
Pomocnicze
u.o. Policji art. 41 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
u.o. Policji art. 41 § ust. 3
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
k.p.a. art. 107 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie na podstawie art. 155 k.p.a. nie może dotyczyć nowych kwestii prawnych lub faktycznych, które nie były rozstrzygnięte w decyzji ostatecznej. Zmiana podstawy prawnej zwolnienia ze służby na taką, która nie istniała w dacie wydania decyzji ostatecznej, jest niedopuszczalna w trybie art. 155 k.p.a. WSA prawidłowo ocenił, że organy administracji nie naruszyły przepisów postępowania w sposób mający wpływ na wynik sprawy.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia przez organ przepisów art. 7, 10 § 1, 77 § 1, 107 § 3 i 155 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Zmiana podstawy prawnej decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji na podstawie późniejszego orzeczenia lekarskiego nie stanowi nowego merytorycznego rozstrzygnięcia.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym a jego celem jest jedynie ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej. Decyzja wydana na podstawie art. 155 k.p.a. może dotyczyć wyłącznie kwestii rozstrzygniętych decyzją ostateczną organu, tj. decyzją, której dotyczy postępowanie o zmianę lub uchylenie, a nie kwestii nowych.
Skład orzekający
Barbara Adamiak
przewodniczący
Jerzy Bujko
członek
Anna Łuczaj
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 155 k.p.a. w kontekście zmiany podstawy prawnej decyzji ostatecznej, zwłaszcza w sprawach dotyczących stosunku służby lub pracy."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy nowe okoliczności faktyczne lub prawne pojawiają się po wydaniu decyzji ostatecznej i strona wnioskuje o zmianę podstawy prawnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje istotne ograniczenia trybu nadzwyczajnego zmiany decyzji ostatecznej (art. 155 k.p.a.) i pokazuje, jak sądy interpretują pojęcie 'nowych kwestii' w postępowaniu administracyjnym.
“Czy późniejsze orzeczenie lekarskie może zmienić podstawę zwolnienia ze służby? NSA wyjaśnia ograniczenia art. 155 k.p.a.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 586/06 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2007-01-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-04-20 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Łuczaj /sprawozdawca/ Barbara Adamiak /przewodniczący/ Jerzy Bujko Symbol z opisem 6192 Funkcjonariusze Policji Hasła tematyczne Policja Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie Jerzy Bujko NSA Anna Łuczaj (spr.) Protokolant Katarzyna Malinowska po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1764/05 w sprawie ze skargi A. O. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Zaskarżonym wyrokiem z dnia 29 listopada 2005 r. ,sygn. akt II SA/Wa 1764/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. O. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji. W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji podał, że A. O. złożyła do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] wniosek o zmianę rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] nr [...] w trybie art. 155 k.p.a. w części dotyczącej podstawy zwolnienia z art. 41 ust. 3 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.) na art. 41 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Uzasadniając wniosek A. O. wskazała, że orzeczeniem Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w [...] - OKL 3/2005 z dnia 10 marca 2005 roku nr 13/2005 została uznana za całkowicie niezdolną do służby w Policji i zaliczono ją do trzeciej grupy inwalidzkiej. Komisja orzekła, iż inwalidztwo istnieje od dnia 30 września 2004 roku, tzn. od dnia zwolnienia ze służby. Zdaniem wnioskodawczyni okoliczność ta stanowi przesłankę do zmiany podstawy prawnej zwolnienia ze służby. Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją z dnia 23 maja 2005 roku nr [...] odmówił zmiany rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] w części objętej powyższym wnioskiem uznając, iż w sprawie nie zaistniały przesłanki z art. 155 k.p.a., a tym samym nie ma możliwości zmiany podstawy prawnej decyzji o zwolnieniu wnioskodawczyni ze służby w Policji. Komendant Wojewódzki Policji w [...] podniósł, iż postępowanie prowadzone na podstawie art.155 k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym i nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem. Celem tego postępowania jest przeprowadzenie weryfikacji decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia a mianowicie, czy za zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Decyzja o zwolnieniu A. O. ze służby w Policji zawierała podstawę prawną. Bezspornym jest, iż w dacie jej wydania nie istniała podstawa prawna zwolnienia określona w art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, gdyż w tym czasie zainteresowana nie dysponowała ostatecznym orzeczeniem Komisji Lekarskiej stwierdzającym trwałą niezdolność do służby określoną w tym przepisie. W odwołaniu od powyższej decyzji A. O. stwierdziła, że przestanki z art. 155 k.p.a. zaistniały, a organ nie wykazał istnienia interesu społecznego i błędnie określił interes strony. Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego Komendant Wojewódzki Policji w [...] dokonał słusznej oceny stanu faktycznego. Ewentualna zmiana podstawy prawnej w decyzji o zwolnieniu A. O. ze służby w Policji rażąco naruszyłaby prawo. Nie jest więc w sprawie istotnym wykazywanie przestanek określonych w art. 155 k.p.a., jako uzasadniających zmianę podstawy zwolnienia w sytuacji, gdy zmiany tej nie można dokonać z innej przyczyny, tj. z uwagi na niebezpieczeństwo wydania nowej decyzji w sprawie zwolnienia z rażącym naruszeniem prawa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Komendanta Głównego Policji A. O. zarzuciła wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 1, art. 10 § 1 k.p.a. oraz sprzecznie z art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę uznając, że Komendant Główny Policji nie naruszył zasad określonych w art. 77 § 1 i art. 7 k.p.a. Nadto Sąd przywołał treść art. 16 § 1 k.p.a. i wskazał, że uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych - jedną z możliwości zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej przewiduje art. 155 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że decyzja wydana na jego podstawie może dotyczyć wyłącznie zagadnień rozstrzygniętych poprzedzającą ją decyzją ostateczną, a nie zagadnień nowych. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy zachodzą przestanki do uchylenia lub zmiany takiej decyzji ze względu na interes społeczny i słuszny interes strony oraz czy ewentualnemu uchyleniu lub zmianie nie sprzeciwiają się przepisy szczególne. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że decyzje wydawane na podstawie art. 155 k.p.a. mają charakter decyzji uznaniowych, gdyż określone w nim przestanki nie są w żaden sposób zdefiniowane. Oznacza to, że wymagania interesu społecznego lub słusznego interesu strony muszą być ustalone w konkretnej sprawie i muszą uzyskać zindywidualizowaną treść, wynikającą ze stanu faktycznego i prawnego sprawy. Z użytego w art. 155 k.p.a. spójnika "lub" wynika, że wystarczają racje interesu społecznego, bądź tylko wzgląd na słuszny interes strony, a może być i tak, że obydwa te interesy będą zaspokojone zmianą lub uchyleniem decyzji. Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że w sprawie jest niesporne, iż A. O. została zwolniona ze służby w Policji a podstawę prawną decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji stanowił art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Skarżąca nie złożyła odwołania od tej decyzji. Kwestia zatem zwolnienia skarżącej ze służby w Policji, daty tego zwolnienia i podstawy prawnej zwolnienia została rozstrzygnięta decyzją ostateczną. Zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. składnikiem decyzji jest podstawa prawna. Skoro decyzja wydana na podstawie art. 155 k.p.a. może dotyczyć wyłącznie zagadnień rozstrzygniętych decyzją ostateczną, a nie zagadnień nowych, to na podstawie art. 155 k.p.a. nie można dokonać zmiany podstawy prawnej zwolnienia skarżącej ze służby w Policji na podstawę prawną nieistniejącą w dacie wydania decyzji o zwolnieniu. Orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej z dnia 10 marca 2005 roku, na które powołuje się skarżąca, zostało wydane gdy decyzja o zwolnieniu ze służby w Policji stała się decyzją ostateczną. Oznacza to, że w dacie jej wydania nie istniała podstawa prawna zwolnienia skarżącej ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, Sąd uznał, że nie zasługują na uwzględnienie, gdyż organy nie naruszyły przepisów postępowania wskazanych przez skarżącą. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła A. O., zaskarżając wyrok w całości. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i pkt 2 przez nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia przez organ przepisów art. 7, 10 § 1, 77 § 1, 107 § 3 i 155 k.p.a. w toku postępowania administracyjnego. W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne A. O. na podstawie art. 176 w związku z art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej A. O. wskazała, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a., a taka sytuacja zachodziła w niniejszej sprawie. W tej sytuacji wydanie wyroku oddalającego skargę, zamiast uwzględniającego, stanowi wprost o naruszeniu powołanych przepisów. Skarżąca podkreśliła, że skarga nie dotyczyła decyzji - rozkazu personalnego nr 995/2004 Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...]. Przedmiotem skargi była decyzja nr [...] Komendanta Głównego Policji z [...], a zatem zarzuty dotyczyły jedynie postępowania zainicjowanego przez skarżącą wnioskiem z dnia 24 marca 2005 r. o zmianę rozkazu personalnego. Skarżąca nie kwestionowała rozkazu o zwolnieniu ze służby, żądając jedynie jego zmiany, w części dotyczącej podstawy prawnej, w oparciu o przesłanki wymienione w art. 155 k.p.a. Dla tej oceny nie ma decydującego znaczenia to, czy decyzja ostateczna jest zgodna, czy też sprzeczna z prawem (wyrok NSA z 13 grudnia 1996 r., III SA 1214/95). Z tych względów nie można zgodzić się z argumentacją Sądu, że zmiana tej decyzji stanowić będzie nowe merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie. Postępowanie zakończone decyzją ostateczną prowadzone było w przedmiocie zwolnienia ze służby i tak brzmi treść tego orzeczenia. Decyzja wydana w trybie art. 155 k.p.a. zgodnie z żądaniem strony miałaby takie samo rozstrzygnięcie; zmianie uległaby tylko podstawa prawna. Skarżąca podniosła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wymienił w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku tylko niektóre z zarzutów podniesionych w skardze i uznał, że nie zasługują na uwzględnienie - stanowisko Sądu nie zostało poparte żadnymi argumentami. W ocenie skarżącej Sąd odniósł się jedynie do przesłanek ewentualnej zmiany decyzji, natomiast nie badał w ogóle zarzutów dotyczących samego postępowania w przedmiocie zmiany decyzji. Postępowanie to, abstrahując od merytorycznych rozstrzygnięć podjętych w jego toku dotknięte było, zdaniem skarżącej, wadami kwalifikowanymi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego – uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo, że naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej A. O. zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i pkt 2 p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia przez Komendanta Głównego Policji przepisów art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 107 § 3 i art. 155 k.p.a. Zaskarżonemu wyrokowi nie można skutecznie przypisać naruszenia prawa w powyższym zakresie, a to z następujących względów. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustawa nie wymaga w tym przypadku, aby naruszenie przepisów postępowania miało wpływ na wynik sprawy. Wystarczy uznanie, że uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy ( por. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 337 ). A zatem, aby Sąd pierwszej instancji mógł zastosować ten przepis ustawa wymaga stwierdzenia, iż organ administracji dopuścił się "innego naruszenia przepisów postępowania" i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pamiętać należy, iż przepis art. 145 p.p.s.a. łączy sposób rozstrzygnięcia sprawy ze stosowaniem przepisów prawa materialnego lub przepisów regulujących postępowanie administracyjne. Dlatego dla pełnego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia niezbędne jest odniesienie się także do tych przepisów. Podkreślić należy, iż jedynie prawidłowo ustalony stan faktyczny może być przedmiotem subsumcji do dyspozycji przepisu prawa materialnego. Stosownie do art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Taka konstrukcja przepisu art. 155 k.p.a. powoduje, że nie można w nim upatrywać środka zmierzającego do ponownego rozpoznania sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną, niejako "w kolejnej instancji". Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym a jego celem jest jedynie ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej określone w art. 155 k.p.a. i czy ewentualnemu uchyleniu lub zmianie nie sprzeciwiają się przepisy szczególne ( por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 października 1995 roku, III SA 27/95, LEX nr 26991; z dnia 13 sierpnia 1997 roku, III SA 854/96, LEX nr 30615 ). Przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego stanowiła w niniejszej sprawie decyzja administracyjna wydana na podstawie art. 155 k.p.a. tj. decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej tj. rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] nr [...] o zwolnieniu A. O. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, policjanta zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. Powyższą decyzją ostateczną rozstrzygnięto nie tylko kwestię zwolnienia A. O. ze służby w Policji ale także datę i podstawę prawną zwolnienia ze służby. Podstawa prawna rozstrzygnięcia należy zaś do istotnych elementów decyzji administracyjnej - art. 107 § 1 k.p.a. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że w dacie wydania rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] nr [...] nie istniała podstawa zwolnienia skarżącej ze służby Policji, określona w art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( Dz. U. z 2002r. Nr 7, poz. 58 ze zm.), gdyż skarżąca nie dysponowała wówczas ostatecznym orzeczeniem komisji lekarskiej, stwierdzającym całkowitą niezdolność do służby w Policji. Orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w [...] - OKL 3/2005 z dnia 10 marca 2005 roku nr 13/2005 zostało wydane już po wydaniu decyzji ostatecznej z dnia [...]. W dniu wydania decyzji o zwolnieniu skarżącej ze służby w Policji organ administracji publicznej związany był – stosownie do art. 41 ust. 3 ustawy o Policji - wnioskiem skarżącej o zwolnienie ze służby. Pamiętać należy, iż decyzja wydana na podstawie art. 155 k.p.a. może dotyczyć wyłącznie kwestii rozstrzygniętych decyzją ostateczną organu, tj. decyzją, której dotyczy postępowanie o zmianę lub uchylenie, a nie kwestii nowych ( por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 26 lipca 1993 roku, I SA 1892/92, ONSA 1994/3/116; z dnia 3 grudnia 2002 roku, II SA 4093/01, LEX nr 151421 ). Istotą tego postępowania jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a. uwarunkowana jest zatem prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem ( por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 kwietnia 2000, I SA 819/99, LEX nr 55302; z dnia 2 czerwca 2000 roku, III SA 1854/99, LEX nr 43956 ). Skoro zatem decyzja wydana na podstawie art. 155 k.p.a. może dotyczyć wyłącznie kwestii rozstrzygniętych decyzją ostateczną, a nie kwestii nowych, to należy uznać, iż w trybie art. 155 k.p.a. nie można zmienić podstawy prawnej zwolnienia ze służby na podstawę, która nie istniała w dacie wydania decyzji ostatecznej o zwolnieniu skarżącej ze służby w Policji ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2002 roku, II SA 4093/01, LEX nr 151421 ). W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie uznał, iż organy administracji publicznej nie były uprawnione do badania przesłanek decydujących o zwolnieniu ze służby w Policji na podstawie przesłanki określonej w art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji – w tym uwzględnienia orzeczenia Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w [...] - OKL 3/2005 z dnia 10 marca 2005 roku nr 13/2005 mimo, że Komisja orzekła, iż inwalidztwo istnieje od dnia 30 września 2004 roku. Jednym z elementów merytorycznego rozstrzygnięcia, wydanego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] w dniu [...], było określenie podstawy prawnej zwolnienia ze służby, która to podstawa prawna uwarunkowana była okolicznościami faktycznymi istniejącymi w dacie wydania tejże decyzji. Stan faktyczny sprawy pozwala bowiem na subsumcję stanu faktycznego do hipotezy określonej normy prawnej. Z tych też względów nie można podzielić stanowiska A. O., zaprezentowanego w skardze kasacyjnej, iż zmiana decyzji ostatecznej w zakresie podstawy prawnej z art. 41 ust. 3 na art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji nie będzie stanowiła nowego merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. Na aprobatę zasługuje również ocena wyrażona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, iż w niniejszej sprawie nie można skutecznie postawić organom administracji publicznej zarzutu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. W szczególności uzasadnienia decyzji zawierają wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa i wytłumaczeniem zastosowania danego przepisu prawa w konkretnej sytuacji faktycznej, w tym wskazanie związku między oceną stanu faktycznego a treścią podjętego rozstrzygnięcia. Uzasadnienia decyzji organów administracji publicznej odpowiadają wymogom art. 107 § 3 k.p.a. W tej sytuacji podzielić należy stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż nie można uznać, aby decyzje w niniejszej sprawie wydane zostały bez rozważenia art. 155 k.p.a. w świetle prawidłowo ustalonego stanu faktycznego tj. z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Nie można także zaakceptować poglądu skarżącej, iż naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. przez brak wypowiedzenia się strony co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań jest kwalifikowaną wadą skutkującą uchyleniem decyzji niezależnie od tego, czy miało wpływ na wynik sprawy ( por. uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2005 roku, FPS 6/04, ONSAiWSA 2005/4/66 ). A. O. przytoczyła jedynie treść art. 10 § 1 k.p.a. nie wskazując z jakimi zebranymi w sprawie dowodami, materiałami i zgłoszonymi żądaniami nie została zapoznana - zwłaszcza, że żądania i dowody zgłosiła w tej sprawie skarżąca – i jaki to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Nie może także odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. A. O. zarzut ten połączyła z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 107 § 3 i art. 155 k.p.a. Powyższa podstawa prawna nie została skonstruowana prawidłowo, albowiem przepis art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. nie daje Sądowi pierwszej instancji podstawy prawnej do uchylenia decyzji – jak podnosi A. O. – lecz stanowi podstawę prawną do stwierdzenia nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. A zatem zarzut z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. winien zostać powiązany z konkretną jednostką redakcyjną przepisu art. 156 k.p.a., który to przepis wymienia przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. W tej sytuacji stwierdzić należy, iż strona wnosząca skargę kasacyjną nie przypisała skutecznie Sądowi pierwszej instancji zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i nie uzasadniła w czym miałoby wyrażać się naruszenie tego przepisu przez Sąd i na czym miałoby polegać kwalifikowane naruszenie prawa przez organy administracji publicznej, o jakim mowa w art. 156 k.p.a., którego to naruszenia Sąd nie dostrzegł. Z tych względów należało uznać, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI