I OSK 583/24

I OSK 583/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Aleksandra Łaskarzewska /przewodniczący/
Dariusz Chaciński /sprawozdawca/
Maciej Dybowski
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Sz 705/23 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2023-12-14
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1692
art. 2
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie: sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia del. WSA Dariusz Chaciński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 14 grudnia 2023 r. sygn. akt II SA/Sz 705/23 w sprawie ze skargi G. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 29 czerwca 2023 r. nr SKO/WT/431/2333/2023 w przedmiocie dodatku węglowego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 14 grudnia 2023 r. sygn. akt II SA/Sz 705/23, oddalił skargę G. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 29 czerwca 2023 r. nr SKO/WT/431/2333/2023 w przedmiocie dodatku węglowego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył G. P. zaskarżając wyrok w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności w sprawie,
2. błędną ocenę stanu faktycznego w sprawie,
3. naruszenie prawa materialnego art. 25 kodeksu cywilnego poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, iż miejscowość D. 7 nie jest miejscem zamieszkania G. P.,
4. naruszenie prawa materialnego art. 2 ustawy o dodatku węglowym oraz art. 2 ust. 1 tej ustawy poprzez błędną ich wykładnię i przyjęcie iż G. P. nie przysługuje dodatek węglowy albowiem nie posiada on miejsca zamieszkania w Polsce D., co jest oparte na błędnych ustaleniach faktycznych.
W oparciu o powyższe wniesiono o:
1. uchylenie w całości zaskarżonego wyroku,
2. uchylenie w całości decyzji SKO w Szczecinie z 29 czerwca 2023 r. nr SKO/WT/431/2333/2023,
3. ewentualnie zmianę poprzez przyznanie dodatku węglowego na adres D.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) – p.p.s.a. – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły.
Kontrolując zatem zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów. Rozpatrywana pod tym kątem skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organ i Sąd I instancji.
Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy p.p.s.a. pełnomocniczka skarżącego kasacyjnie zarzuciła naruszenie prawa materialnego polegające, w jej ocenie, na błędnej wykładni art. 25 kodeksu cywilnego oraz art. 2 i art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1692 ze zm.; dalej: u.d.w.).
Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, sporządzający skargę kasacyjną winien wyjaśnić, jak określony przepis powinien być rozumiany i na czym polegał błąd w interpretacji tego przepisu popełniony przez sąd. Natomiast naruszenie prawa materialnego przez jego błędne zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, tj. błędnym uznaniu stanu faktycznego ustalonego w sprawie za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w mającej zastosowanie w sprawie normie prawnej. Wskazując na tę postać naruszenia prawa materialnego, wnoszący skargę kasacyjną zobowiązany jest do wyjaśnienia, dlaczego przepis (hipoteza wyprowadzonej z tego przepisu normy prawnej), który Sąd I instancji przyjął za mający zastosowanie w sprawie, "nie przystaje" do stanu faktycznego ustalonego w sprawie. Podniesienie jednak zarzutu naruszenia prawa materialnego jest możliwe, o ile stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy i nie budzi wątpliwości. "Niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego. Ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy. Jeżeli strona skarżąca kasacyjnie uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny, zaś zarzut naruszenia prawa przez błędną jego wykładnię - niezasadny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu" (wyrok NSA z 18.02.2025 r. III OSK 1984/22, LEX nr 3831955).
Ponadto, "Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest takie zredagowanie podstaw kasacyjnych i zarzutów skargi, a także ich uzasadnienia, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny nie może bowiem domniemywać granic skargi kasacyjnej. Sąd ten jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów (norm), które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie, uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej, czy też poprawianie jej niedokładności. Właściwe określenie w skardze kasacyjnej zakresu i podstaw zaskarżenia jest również konieczne z uwagi na ustanowioną w art. 183 p.p.s.a. wskazaną wyżej zasadę stanowiącą, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się zatem do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną bez możliwości ich uzupełnienia, skorygowania, dopowiedzenia brakujących elementów" (wyrok NSA z 20.03.2025 r. III OSK 1435/24, LEX nr 3846242).
W tej sprawie dwa pierwsze zarzuty odnoszące się do braku wyjaśnienia wszystkich okoliczności w sprawie oraz błędnej oceny stanu faktycznego, nie wskazują na żaden przepis, który miałby zostać naruszony. Odniesienie się do tych zarzutów nie jest zatem możliwe. Stan faktyczny nie został więc skutecznie zakwestionowany. Natomiast próba podważenia ustaleń faktycznych została przeniesiona de facto na zarzuty oparte na pierwszej podstawie kasacyjnej (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), co jak wyjaśniono wyżej, nie mogło być działaniem skutecznym, tym bardziej, że skarga kasacyjna wskazuje na błędną wykładnię przepisów, która odnosi się do rozumienia ich treści, a nie do ustaleń odnośnie konkretnego miejsca zamieszkania.
Przypomnieć należy, iż przedmiotem zaskarżenia do Sądu I instancji była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania dodatku węglowego, która wskazywała na to, że z art. 2 u.d.w. wynika, że aby dodatek węglowy mógł być przyznany strona musi zamieszkiwać oraz gospodarować w budynku, a wedle ustalonego stanu faktycznego skarżący nie mieszka pod wskazanym adresem, a co za tym idzie nie gospodaruje tam.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, w oparciu o zebrany materiał dowodowy, że organy odniosły się precyzyjnie do wszelkich kwestii wątpliwych i ustaliły w sposób rzetelny, że stan faktyczny gospodarstwa domowego Skarżącego nie jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku.
W związku z tym należy jeszcze raz podkreślić, że zarzutem naruszenia prawa materialnego nie można zwalczać ustaleń faktycznych przyjętych w sprawie. Niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który strona skarżąca uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z 13 sierpnia 2013 r. II GSK 717/12, wyrok NSA z 4 lipca 2013 r. I GSK 934/12). Niepodważony stan faktyczny jest w sprawie wiążący i rzutuje na zastosowanie prawa materialnego (por. wyrok NSA z 25 marca 2009 r. II GSK 825/08, wyrok NSA z 23 września 2009 r. II GSK 1036/08, oraz wyrok NSA z 23 września 2009 r. II GSK 1036/08).
Sąd kasacyjny związany jest zatem niepodważoną zarzutami oceną zaprezentowaną w sprawie przez Sąd I instancji w zakresie braku zaistnienia okoliczności faktycznych wypełniających przesłanki do przyznania dodatku węglowego. Z uwagi na powyższe należało uznać zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego za bezzasadne.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny z mocy art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.