IV CZ 94/08

Sąd Najwyższy2008-12-11
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaskarga o wznowienieart. 403 k.p.c.prawomocnośćterminy procesoweradca prawnyodpowiedzialność zawodowaSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na odrzucenie skargi o wznowienie postępowania, uznając, że nowa okoliczność (wyrok SN w sprawie dyscyplinarnej) powstała po prawomocnym zakończeniu postępowania głównego.

Powód J. K. wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego, powołując się na wydanie przez Sąd Najwyższy wyroku oddalającego kasację pozwanego radcy prawnego w sprawie dyscyplinarnej. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, wskazując, że orzeczenie dyscyplinarne zapadło przed wydaniem wyroku, którego dotyczyła skarga o wznowienie, a kasacja jedynie wstrzymywała wykonalność. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda, podkreślając, że podstawa wznowienia z art. 403 § 2 k.p.c. dotyczy okoliczności faktycznych i dowodów istniejących w trakcie postępowania, a nie tych powstałych po jego uprawomocnieniu.

Sprawa dotyczy skargi powoda J. K. o wznowienie postępowania, które zostało zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r. W sprawie tej Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Okręgowego, który oddalił jego powództwo o zasądzenie 500 tysięcy zł odszkodowania. Powód domagał się odszkodowania od radcy prawnego W. K. za wadliwe reprezentowanie go w sprawie o ustanowienie służebności drogi koniecznej. Powództwo odszkodowawcze oparto na twierdzeniu, że wskutek odrzucenia kasacji z powodu nieuiszczenia opłaty, powód poniósł stratę 500 tysięcy zł. Sąd ustalił, że pozwany radca prawny został uznany winnym naruszenia zasad etyki, jednak oddalił powództwo, nie znajdując dowodów na szkodę ani normalny związek przyczynowy. Powód wniósł skargę o wznowienie postępowania, powołując się na wydanie przez Sąd Najwyższy w dniu 30 lipca 2008 r. wyroku oddalającego kasację pozwanego od orzeczenia dyscyplinarnego. Sąd Apelacyjny odrzucił tę skargę, uznając, że prawomocne orzeczenie dyscyplinarne zapadło przed wydaniem wyroku, którego dotyczyła skarga o wznowienie. Sąd Najwyższy w niniejszym postanowieniu oddalił zażalenie powoda, wyjaśniając, że podstawa wznowienia z art. 403 § 2 k.p.c. dotyczy okoliczności faktycznych i dowodów istniejących w trakcie zakończonego postępowania, a nie tych, które powstały po jego uprawomocnieniu. Wydanie wyroku SN w sprawie dyscyplinarnej po prawomocnym zakończeniu postępowania odszkodowawczego nie stanowi podstawy do wznowienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wydanie wyroku przez Sąd Najwyższy po prawomocnym zakończeniu postępowania głównego, nawet jeśli dotyczy orzeczenia dyscyplinarnego wobec pełnomocnika, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.

Uzasadnienie

Podstawa wznowienia z art. 403 § 2 k.p.c. odnosi się wyłącznie do okoliczności faktycznych i środków dowodowych, które istniały w trakcie zakończonego postępowania, ale pozostawały poza nim. Okoliczności faktyczne i środki dowodowe, które powstały po uprawomocnieniu się wyroku, nie stanowią podstawy wznowienia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

pozwany (W. K.) i interwenient uboczny

Strony

NazwaTypRola
J. K.osoba_fizycznapowód
W. K.osoba_fizycznapozwany
Towarzystwa Ubezpieczeń i Reasekuracji "W.(…)" SA w W. Oddziału w B.spółkainterwenient uboczny po stronie pozwanej

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 403 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa wznowienia postępowania odnosi się wyłącznie do takich okoliczności faktycznych i środków dowodowych, które istniały w trakcie zakończonego postępowania, ale pozostawały poza tym postępowaniem i nie były objęte materiałem sprawy; okoliczności faktyczne i środki dowodowe, które powstały po uprawomocnieniu się wyroku, nie stanowią podstawy wznowienia postępowania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 410 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy odrzucenia skargi o wznowienie postępowania jako nieopartej na ustawowej podstawie.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznania zażalenia.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznania zażalenia.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podstawa wznowienia z art. 403 § 2 k.p.c. dotyczy okoliczności istniejących w trakcie postępowania, a nie powstałych po jego zakończeniu. Wydanie wyroku SN w sprawie dyscyplinarnej po prawomocnym zakończeniu postępowania odszkodowawczego nie stanowi podstawy do wznowienia. Powołana okoliczność nie miała wpływu na wynik sprawy odszkodowawczej.

Odrzucone argumenty

Wydanie wyroku SN w sprawie dyscyplinarnej po zakończeniu postępowania głównego stanowi nową okoliczność, która mogłaby mieć wpływ na wynik sprawy (argument powoda).

Godne uwagi sformułowania

Podstawa wznowienia postępowania przewidziana w art. 403 § 2 k.p.c. odnosi się wyłącznie do takich okoliczności faktycznych i środków dowodowych, które istniały w trakcie zakończonego postępowania, ale pozostawały poza tym postępowaniem i nie były objęte materiałem sprawy; okoliczności faktyczne i środki dowodowe, które powstały po uprawomocnieniu się wyroku, nie stanowią podstawy wznowienia postępowania.

Skład orzekający

Mirosława Wysocka

przewodniczący, sprawozdawca

Barbara Myszka

członek

Dariusz Zawistowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 403 § 2 k.p.c. dotyczącego podstaw wznowienia postępowania, w szczególności rozróżnienie między okolicznościami powstałymi w trakcie postępowania a tymi, które zaistniały po jego zakończeniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej ze skargą o wznowienie postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na precyzyjną wykładnię przepisów dotyczących wznowienia postępowania i rozróżnienie między nowymi okolicznościami a nowymi dowodami.

Kiedy nowa okoliczność nie wystarczy do wznowienia postępowania? Wykładnia art. 403 k.p.c.

Dane finansowe

WPS: 500 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 94/08 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 11 grudnia 2008 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Barbara Myszka 
SSN Dariusz Zawistowski 
 
w sprawie ze skargi powoda o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym 
wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt I ACa (…) 
w sprawie z powództwa J. K. 
przeciwko W. K. 
z udziałem interwenienta ubocznego po stronie pozwanej Towarzystwa Ubezpieczeń i 
Reasekuracji "W.(…)" SA w W. Oddziału w B. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 grudnia 2008 r., 
zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 22 września 2008 r., 
sygn. akt I ACa (...), 
 
I. oddala zażalenie; 
II. 
nie 
obciąża 
skarżącego 
obowiązkiem 
zwrotu 
kosztów 
postępowania 
zażaleniowego. 
 
Uzasadnienie 
 
Wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda J. 
K. od wyroku, którym oddalono jego powództwo o zasądzenie kwoty 500 tysięcy zł z 
tytułu odszkodowania za wadliwe reprezentowanie go przez pozwanego W. K., 
będącego radcą prawnym i jego pełnomocnikiem w sprawie o ustanowienie służebności 
drogi koniecznej przed Sądem Okręgowym w B. 

 
2 
Ostatnio wymieniona sprawa została zakończona orzeczeniem tego Sądu z dnia 
29 maja 2003 r., oddalającym apelację J. K. Udzielił on radcy prawnemu W. K. 
pełnomocnictwa w celu wniesienia kasacji; pozwany kasację tę wniósł, lecz została ona 
odrzucona z powodu nieuiszczenia opłaty. 
Powództwo odszkodowawcze przeciwko pozwanemu zostało oparte na 
twierdzeniu, że w wyniku odrzucenia kasacji z powodu uchybienia pełnomocnika, powód 
doznał strat w kwocie 500 tysięcy zł przez pozbawienie możliwości ubiegania się o 
ustanowienie drogi koniecznej, przy czym brak dojazdu do nieruchomości spowodował 
niemożność wywiązania się z zobowiązań i zrealizowania określonego kontraktu. Sąd 
ustalił, że pozwany w postępowaniu dyscyplinarnym wszczętym w wyniku wniosku 
złożonego przez powoda został uznany za winnego naruszenia zasad etyki przy 
reprezentowaniu powoda w sprawie o ustanowienie drogi koniecznej. Oddalenie 
powództwa odszkodowawczego nastąpiło na tej podstawie, że nie została udowodniona 
szkoda ani normalny związek przyczynowy pomiędzy stratami wskazywanymi przez 
powoda, a nienależytym wykonaniem przez pozwanego obowiązków wynikających z 
udzielonego pełnomocnictwa procesowego w sprawie o ustanowienie drogi koniecznej. 
W dniu 11 sierpnia 2008 r. J. K. wniósł skargę o wznowienie postępowania 
zakończonego wymienionym na wstępie wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008 r., powołując 
się na wykrycie po wydaniu tego wyroku okoliczności mogącej mieć istotny wpływ na 
wynik sprawy, a mianowicie wydania przez Sąd Najwyższy w dniu 30 lipca 2008 r. 
wyroku oddalającego kasację pozwanego W. K. od orzeczenia dyscyplinarnego, 
wymierzającego mu karę upomnienia za nienależyte wykonanie obowiązków 
pełnomocnika procesowego. 
Skargę tę Sąd Apelacyjny odrzucił zaskarżonym obecnie postanowieniem z dnia 
22 września 2008 r. W uzasadnieniu wskazał, że prawomocne orzeczenie sądu 
dyscyplinarnego drugiej instancji zapadło w dniu 13 czerwca 2007 r., a więc przed 
wydaniem orzeczenia, którego dotyczy skarga o wznowienie. Kasacja, jako 
nadzwyczajny środek zaskarżenia powodowała jedynie wstrzymanie wykonalności 
prawomocnego orzeczenia. W tych okolicznościach nie zachodziła powołana przez 
skarżącego przesłanka wznowienia, przewidziana w art. 403 § 2 k.p.c. 
W zażaleniu na to postanowienie powód wniósł o jego uchylenie i „przyjęcie 
skargi do rozpoznania”. Według skarżącego, wydanie wyroku oddalającego kasację 
pozwanego w sprawie dyscyplinarnej, które nastąpiło po zakończeniu właściwego 
postępowania, odpowiadało sytuacji przewidzianej w art. 403 § 2 k.p.c., czyli stanowiło 

 
3 
wykrycie nowej okoliczności, która mogłaby mieć wpływ na wynik sprawy, a z której 
strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
Podstawa wznowienia postępowania przewidziana w art. 403 § 2 k.p.c. odnosi się 
wyłącznie do takich okoliczności faktycznych i środków dowodowych, które istniały w 
trakcie zakończonego postępowania, ale pozostawały poza tym postępowaniem i nie 
były objęte materiałem sprawy; okoliczności faktyczne i środki dowodowe, które 
powstały po uprawomocnieniu się wyroku, nie stanowią podstawy wznowienia 
postępowania (por. m.in. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 1968 r., I CO 
1/68, OSNCP 1969, nr 2, poz. 23 oraz z dnia 13 października 2005 r., IV CZ 96/05 i z 
dnia 17 listopada 2005 r., I CZ 125/05, niepublikowane). Powoływanie się przez 
skarżącego 
na 
wydanie, 
po 
prawomocnym 
zakończeniu 
postępowania 
o 
odszkodowanie, wyroku Sądu Najwyższego w sprawie dyscyplinarnej jest w tej sytuacji 
oczywiście nieskuteczne, gdyż odnosi się do okoliczności, która zaistniała (a nie została 
wykryta) po zakończeniu postępowania „głównego”. Natomiast wcześniejsze orzeczenia 
dyscyplinarne, wydane w czasie, w którym to postępowanie się toczyło, znane były 
Sądowi i stronom. 
W tej sytuacji jedynie ubocznie należy wskazać, że powołana przez skarżącego 
okoliczność ze względu na podstawę oddalenia jego roszczeń odszkodowawczych, nie 
miała także wymaganej przez art. 403 § 2 k.p.c. cechy polegającej na możliwości 
wpływu na wynik sprawy. 
Odrzucenie przez Sąd Apelacyjny skargi powoda o wznowienie postępowania 
jako nieopartej na ustawowej podstawie wznowienia (art. 410 § 1 k.p.c.) było zatem 
prawidłowe, a nieuzasadnione zażalenie powoda podlegało oddaleniu, stosownie do art. 
3941 § 3 w związku z art. 39814 k.p.c. 
O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie odpowiednio 
zastosowanego art. 102 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI