I OSK 570/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną spółki kolejowej w sprawie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu, uznając brak wystarczających dowodów na władanie nieruchomością w kluczowej dacie.
Spółka [...] S.A. zaskarżyła decyzję odmawiającą stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu, argumentując, że był on zajęty pod infrastrukturę kolejową i znajdował się w jej władaniu w 2003 roku. Sądy obu instancji uznały jednak, że spółka nie przedstawiła wystarczających dowodów na potwierdzenie władania nieruchomością w wymaganej dacie, oddalając skargę kasacyjną.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez [...] S.A. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii. Decyzja ta utrzymywała w mocy postanowienie Wojewody Wielkopolskiego odmawiające stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa własności gruntu przez Skarb Państwa oraz prawa użytkowania wieczystego przez [...] S.A. z dniem 1 czerwca 2003 r. Podstawą odmowy było niespełnienie przesłanek z art. 37a ustawy o komercjalizacji PKP, w szczególności brak dowodów na to, że grunt w dniu 28 lutego 2003 r. stanowił własność Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub [...] S.A., a także że pozostawał we władaniu [...] S.A. i był zajęty pod linie kolejowe. Sąd I instancji uznał, że spółka nie wykazała wystarczająco swojego władania gruntem, a przedstawione dokumenty, w tym oświadczenie z 2019 r., nie były wystarczające. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko Sądu I instancji. Stwierdził, że zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych są nieuzasadnione. Kluczowym elementem było brak dowodów na władanie nieruchomością przez [...] S.A. w dniu 28 lutego 2003 r., co było warunkiem koniecznym do zastosowania art. 37a ustawy o komercjalizacji PKP. Sąd podkreślił, że samo istnienie infrastruktury kolejowej nie jest równoznaczne z władaniem nieruchomością. Wobec braku usprawiedliwionych podstaw, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, samo istnienie infrastruktury kolejowej nie jest równoznaczne z władaniem nieruchomością. Spółka musi wykazać faktyczne władanie gruntem w określonej dacie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wykazanie istnienia elementów infrastruktury kolejowej (rów odwadniający, skarpa, podtorze) nie dowodzi automatycznie władania nieruchomością przez spółkę PKP S.A. w dniu 28 lutego 2003 r. Przedstawione przez spółkę dowody (wypisy z rejestru gruntów i środków trwałych z późniejszych dat, oświadczenie z 2019 r.) nie potwierdzały wystarczająco faktu władania w kluczowej dacie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa o komercjalizacji PKP art. 37a § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"
Pomocnicze
ustawa o transporcie kolejowym art. 4 § pkt. 2 oraz pkt. 4
Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym
Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 10 września 1998 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie art. 3 § pkt 7
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Ordynacja podatkowa art. 3 § pkt 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
ustawa o komercjalizacji PKP art. 15
Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 37a ust. 1 i 2 ustawy o komercjalizacji PKP poprzez błędne przyjęcie, iż nie zachodzą przesłanki do wydania decyzji stwierdzającej nabycie prawa użytkowania wieczystego, podczas gdy grunt był zagospodarowany w infrastrukturę kolejową i we władaniu spółki. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 4 pkt. 2 i 4 ustawy o transporcie kolejowym oraz § 3 pkt 7 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej poprzez niezastosowanie i nieuwzględnienie, że elementy na gruncie stanowiły część składową linii kolejowej. Naruszenie art. 151 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi, gdy istniały podstawy do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Naruszenie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, co skutkowało zaniechaniem wyczerpującego zebrania dowodów i nierozpatrzeniem całokształtu materiału dowodowego. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nienależyte uzasadnienie wyroku WSA.
Godne uwagi sformułowania
czym innym jest istnienie infrastruktury kolejowej, a czym innym władanie nieruchomością Skarżąca w istocie rzeczy utożsamia istnienie infrastruktury kolejowej na przedmiotowej nieruchomości z władaniem tą nieruchomością. Oświadczenie to nie odwołuje się do wiedzy osób pod nim podpisanych, nie zawiera żadnego wyjaśnienia, na podstawie jakich własnych ustaleń lub dokumentów osoby, które to oświadczenie złożyły, powzięły informacje, o których zaświadczają, i w jakich okolicznościach posiadły wiedzę o wskazanych w nim faktach. To że działka oznaczona została w rejestrze gruntów jako teren kolejowy – oznacza jedynie że takie jest przeznaczenie działki, a nie że znajduje się ona we władaniu [...] S.A.
Skład orzekający
Karol Kiczka
przewodniczący sprawozdawca
Piotr Niczyporuk
sędzia
Piotr Przybysz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie, że samo istnienie infrastruktury kolejowej na gruncie nie jest równoznaczne z jego władaniem przez spółkę PKP S.A. w kontekście przepisów o komercjalizacji PKP. Podkreślenie wymogu przedstawienia konkretnych dowodów na władanie nieruchomością w określonej dacie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z komercjalizacją PKP i wymaga wykazania władania nieruchomością w konkretnym dniu (28.02.2003 r.).
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z uwłaszczeniem gruntów kolejowych, co jest istotne dla branży nieruchomości i transportu. Brak przełomowej interpretacji, ale pokazuje praktyczne problemy dowodowe.
“Czy infrastruktura kolejowa na działce automatycznie oznacza jej władanie? NSA wyjaśnia kluczowe dowody w sprawach uwłaszczeniowych.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 570/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-04-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-03-18 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Karol Kiczka /przewodniczący sprawozdawca/ Piotr Niczyporuk Piotr Przybysz Symbol z opisem 6070 Uwłaszczenie państwowych osób prawnych oraz komunalnych osób prawnych Hasła tematyczne Nieruchomości Sygn. powiązane I SA/Wa 388/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-05-19 Skarżony organ Minister Rozwoju, Pracy i Technologii~Minister Rozwoju Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 art. 145 § 1 pkt 1a i art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Piotr Niczyporuk sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S.A. w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 388/21 w sprawie ze skargi [...] S.A. w Warszawie na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 16 grudnia 2020 r. nr DO-II.7610.161.2019.AK w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania nieruchomości oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 19 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 388/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] S.A. w Warszawie na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 16 grudnia 2020 r. nr DO-II.7610.161.2019.AK w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania nieruchomości. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym. Zaskarżoną do Sądu decyzją Minister Rozwoju, Pracy i Technologii utrzymał w mocy decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 31 października 2019 r. nr SN-V.752.26.2019.4 odmawiającą stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. prawa własności gruntu położonego w gminie [...], obręb 0009 - [...], ark. mapy 1, oznaczonego jako działka nr [...] o pow. 0,0100 ha, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] oraz nabycia z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. przez [...] S.A. prawa użytkowania wieczystego ww. gruntu wraz z prawem własności budynków, lokali i innych urządzeń znajdujących się na tym gruncie. W uzasadnieniu przywołał treść art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U. z 2018 r., poz. 1311 ze zm.) i ustalił na podstawie treści księgi wieczystej nr [...], iż grunt oznaczony jako działka nr [...] w dniu 28 lutego 2003 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego, ani [...] S.A., ponieważ nadal jest własnością osób trzecich ([...] - spadkobierczyni [...] oraz [...] małżonków [...], czyli poprzednich właścicieli nieruchomości). Nadto, znajdujące się w aktach sprawy dokumenty przedłożone przez [...] S.A. m.in.: wypis z rejestru gruntów oraz wyrys z mapy ewidencyjnej z dnia 21 lutego 2019 r., wypis z ewidencji środków trwałych dotyczący działki nr [...], a także oświadczenie z dnia 4 kwietnia 2019 r. [...] - Dyrektora Oddziału i Daniela Orzechowskiego - Zastępcy Dyrektora Oddziału ds. Eksploatacji, nie świadczą o tym, iż sporny grunt w dniu 28 lutego 2003 r. był zajęty pod linie kolejową oraz pozostawał we władaniu [...] S.A. Wobec zatem braku łącznego spełnienia wszystkich przesłanek z art. 37a ww. ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", decyzja Wojewody z dnia 31 października 2019 r. jest prawidłowa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wywiodła [...] S.A. w Warszawie. Sąd I instancji uznał, że skarga jest nieuzasadniona. Wskazał, że bezsporne w niniejszej sprawie jest, że przedmiotowa działka gruntu w dacie 28 lutego 2003 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub [...] S.A., stanowiła bowiem własność prywatną - należała do osoby fizycznej [...]. Niekwestionowane jest również to, że [...] S.A. nie legitymuje się żadnym dokumentem o przekazaniu mu tego gruntu w formie prawem przewidzianej. Kwestią, która w niniejszej sprawie jest sporna jest to czy przedmiotowy grunt w dacie 28 lutego 2003 r. znajdował się we władaniu [...] S.A., co stanowi przesłankę niezbędną do stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu na rzecz [...] SA oraz prawa własności budynków, lokali i innych urządzeń znajdujących się na tym gruncie, w trybie art. 37a ww. ustawy komercjalizacyjnej. Zdaniem Sądu samo oświadczenie [...] S.A. z dnia 4 kwietnia 2019 r., zgodnie z którym działka nr [...], była w dniu 28 lutego 2003 r. we jej władaniu, przy jednoczesnym braku dostatecznego wykazania istnienia w dniu 28 lutego 2003 r. na przedmiotowej działce gruntu linii kolejowej (infrastruktury kolejowej), nie może stanowić podstawy do przyjęcia, iż grunt ten pozostawał we władaniu [...] S.A. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła [...] S.A. w Warszawie zaskarżając wyrok w całości i zarzucając: I. naruszenie prawa materialnego, tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. art. 37a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 08.09.2000 r. o komercjalizacji PKP poprzez błędne przyjęcie, iż nie zachodzą przesłanki do wydania decyzji stwierdzającej, że sporna nieruchomość, tj. działka nr [...] gmina [...], obręb 0009 [...] stała się przedmiotem użytkowania wieczystego [...] S.A., podczas gdy w dniu 28 lutego 2003 r. grunt był zagospodarowany w infrastrukturę techniczną stanowiącą część składową linii kolejowej, [...] S.A. władało ww. gruntem i nie przysługiwał on ani Skarbowi Państwa ani samorządowi terytorialnemu, przy czym jak wynika z art. 336 k.c. władającym jest nie tylko posiadacz samoistny, ale także i ten, kto rzeczą faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. art. 4 pkt. 2 oraz pkt. 4 ustawy z 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym w brzmieniu na datę wejścia w życie ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" oraz o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. 25 maja 2003 r. w zw. z § 3 pkt 7 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 10 września 1998 r. w sprawie warunków technicznych jaki powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie - poprzez ich niezastosowanie, a tym samym nieuwzględnienie okoliczności, że urządzone na tym gruncie elementy w postaci rowu odwadniającego, skarpy, podtorza oraz przejazdu kolejowego stanowiły część składową linii kolejowej. II. naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art 151 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi w całości, w sytuacji, gdy w sprawie zachodziły podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., 2. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji niezastosowanie środków przewidzianych ustawą w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku czynności podjętych w granicach sprawy, czego skutkiem było zaniechanie wyczerpującego zebrania dowodów w sprawie, a także brak rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego w sposób wszechstronny i kompletny, w szczególności poprzez: - nieuwzględnienie faktycznego pozostawania spornej nieruchomości we władaniu [...] S.A. w dniu 28.02.2003 r. oraz znajdowania się na niej naniesień w postaci rowu odwadniającego, skarpy oraz podtorza jako elementów infrastruktury linii kolejowej; - nieuwzględnienie, iż działka nr [...] oznaczona została w rejestrze gruntów jako teren kolejowy, a informacja o dacie dokonania takiego oznaczenia powinna się znajdować w Starostwie Powiatowym w Wągrowcu, do którego organ mógł wystąpić "z urzędu"; - niesłuszne przyjęcie, iż moc dowodowa oświadczenia złożonego przez osoby upoważnione do działania w imieniu [...] S.A. z 4 kwietnia 2019 r. jest niewystarczająca dla potwierdzenia władania przez skarżącą w dniu 28 lutego 2003 r. działką nr [...] - podczas gdy w aktach sprawy brak kontr-dowodu na okoliczność przeciwną, co oznacza, że organ nie wykazał innym przeciwnym dowodem, że [...] nie władało przedmiotową działką we wskazanej dacie, - nieuwzględnienie, że ewidencja środków trwałych, prowadzona przez Skarżącą stanowi księgę podatkową w rozumieniu art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, a co za tym idzie, że wypis z tej ewidencji, mimo iż nieopatrzony datą, stanowi istotny dowód w sprawie, - nieuwzględnienie okoliczności, że zgodnie z art. 15 ustawy o komercjalizacji PKP zarządcą linii kolejowych jest spółka [...] [...] S.A., do której - w przypadku powzięcia przez organ wątpliwości co do daty urządzenia na gruncie infrastruktury kolejowej - powinien on wystąpić, czyniąc zadość obowiązkowi rzetelnego ustalenia stanu faktycznego w sprawie, - błędne przyjęcie, że linia kolejowa, o której mowa w art. 37a ustawy o komercjalizacji PKP musi być czynna, co skutkowało dokonaniem błędnych ustaleń faktycznych i oddaleniem skargi; 3. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego wyroku z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń i nie odniesienie się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze, w szczególności brak wyczerpującego merytorycznego ustosunkowania się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania oraz do zarzutu naruszenia art. 37a ustawy o komercjalizacji PKP, co uniemożliwia merytoryczną kontrolę instancyjną postępowania sądowo-administracyjnego. Wniesiono o uchylenie zmianę zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz zrzeczono się rozprawy. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą jednak okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 - 6 p.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów zawartych w podstawach skargi kasacyjnej. Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie stwierdzić należy, iż nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest, czy w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego [...] S.A. spełnia przesłanki określone w art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazać należy, że zarzut ten może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny ustalił lub przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z dnia 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2023 r., II OSK 2687/21, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a samo uchybienie musi uniemożliwiać kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku (por. wyroki NSA z dnia: 28 września 2010 r., I OSK 1605/09; z 13 października 2010 r., II FSK 1479/09, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżącej kasacyjnie, Sąd I instancji nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną, zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w omawianym przepisie i pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika także, jaki stan faktyczny ustalił i przyjął za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wskazał wyraźnie, jakimi okolicznościami faktycznymi kierował się podejmując decyzję o odmowie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania spornej nieruchomości. Z tych względów zarzut ten nie mógł zostać uznany za uzasadniony. Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie podziela stanowisko judykatury, że wojewódzki sąd administracyjny w uzasadnieniu wyroku wypełniając przesłanki wynikające z treści art. 141 § 4 p.p.s.a. nie ma obowiązku odnosić się osobno do każdego z zarzutów skargi i do każdego z argumentów na ich poparcie, może je oceniać całościowo. Najistotniejsze jest to, aby z wywodów wynikało, dlaczego w sprawie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze (por. wyrok NSA z dnia 18 listopada 2016r., sygn. akt II GSK 702/15, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę stwierdza, że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynikają powody, dla których skarga została oddalona. Powyższe czyni niezasadnym zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Odnosząc się do niezasadnego zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k p a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, wskazać należy w pierwszej kolejności, że zgodnie z prezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądem nie jest dopuszczalne w świetle brzmienia art. 174 p.p.s.a. formułowanie zarzutu skargi kasacyjnej jako naruszenie przepisu prawa "poprzez jego niezastosowanie" czy "pominięcie" (por. wyroki NSA z dnia: 25 kwietnia 2012 r., II OSK 329/12; 8 września 2017 r., I OSK 3080/15, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Wprawdzie w zarzucie II.1. skarżący kasacyjnie zarzuca naruszenie art 151 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi w całości, w sytuacji, gdy w sprawie zachodziły podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Tym samym zarzut z pkt II.2. w powiązaniu z zarzutem II.1. może więc być rozpoznany. Kolejno wskazać trzeba, że Skarżąca w istocie rzeczy utożsamia istnienie infrastruktury kolejowej na przedmiotowej nieruchomości z władaniem tą nieruchomością. Argumentacja zawarta w skardze kasacyjnej zmierza do wykazania, że skoro na nieruchomości znajdowały się określone elementy infrastruktury kolejowej, to niewątpliwie [...] władało tą nieruchomością w dniu 28 lutego 2003 r. Takie wnioskowanie nie jest jednak prawidłowe, bo czym innym jest istnienie infrastruktury kolejowej, a czym innym władanie nieruchomością. Wykazanie istnienia naniesień w postaci rowu odwadniającego, skarpy i podtorza jako elementów infrastruktury linii kolejowej nie oznacza wykazania, że [...] S.A. władało tą nieruchomością w dniu 28 lutego 2003 r. Należy w tym miejscu wskazać, że zgodnie z art. 37a ust. 1 ustawy o komercjalizacji PKP grunty wchodzące w skład linii kolejowych pozostające w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu [...] S.A., niestanowiące własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub [...] S.A. stają się z dniem 1 czerwca 2003 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem. Jednocześnie w myśl art. 37a ust. 2 ustawy o komercjalizacji PKP do gruntów, o których mowa w ust. 1, [...] S.A. przysługuje z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. prawo użytkowania wieczystego i prawo własności budynków, lokali i innych urządzeń znajdujących się na tych gruntach. Przepis ten wyznacza zatem zakres postępowania wyjaśniającego i oznacza, że organy prowadzące postępowanie administracyjne mające potwierdzić nabycie własności gruntów wchodzących w skład linii kolejowych na dzień 28 lutego 2003 r. mają obowiązek ustalić, czy grunty objęte postępowaniem wchodziły w skład linii kolejowej we wskazanej dacie, znajdowały się we władaniu [...] S.A. i czy ich właścicielem był podmiot inny niż Skarb Państwa, jednostka samorządu terytorialnego lub [...] S.A. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w rozpoznawanej sprawie polegało zatem na ustaleniu stanu właścicielskiego dotyczącego spornej nieruchomości, władztwa oraz określenia, czy wchodzą one w skład linii kolejowej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczności te możliwe były do ustalenia na podstawie dokumentów zgromadzonych w toku postępowania wyjaśniającego. Podkreślenia przy tym wymaga, że z art. 37a ust. 1 ustawy o komercjalizacji PKP wynika wprost konieczność dokonania ustaleń zarówno co do wchodzenia gruntów w skład linii kolejowych, jak i pozostawania tych gruntów w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu [...] S.A. Zauważyć jednocześnie należy, że Skarżąca w toku postępowania administracyjnego nie przedstawiła dowodów, za których pomocą można by wykazać, że władała przedmiotową nieruchomością w dniu 28 lutego 2003 r. [...] S.A. przedstawiła dokumenty wykazujące stan istniejący na datę o wiele późniejszą, niż relewantna data 28 lutego 2003 r., przedstawiła bowiem wypis z rejestru gruntów oraz wyrys z mapy ewidencyjnej według stanu na dzień 21 lutego 2019 r. Zauważyć należy przy tym, że przedstawiony przez [...] S.A. wypis z ewidencji środków trwałych dotyczący działki nr [...] nie jest opatrzony żadną datą, nie może zatem potwierdzać istnienia na spornym gruncie w dacie 28 lutego 2003 r. wyszczególnionych w nim: rowu odwadniającego, skarpy oraz podtorza. Dowodem takim nie jest w szczególności również oświadczenie z dnia 4 kwietnia 2019 r. złożone dla potwierdzenia władania przez skarżącą w dniu 28 lutego 2003 r. działką nr [...] przez osoby upoważnione do działania w imieniu Skarżącej. Oświadczenie to nie odwołuje się do wiedzy osób pod nim podpisanych, nie zawiera żadnego wyjaśnienia, na podstawie jakich własnych ustaleń lub dokumentów osoby, które to oświadczenie złożyły, powzięły informacje, o których zaświadczają, i w jakich okolicznościach posiadły wiedzę o wskazanych w nim faktach. Zupełnie nie znajdujący uzasadnienia jest zarzut nieuwzględnienia, iż działka nr [...] oznaczona została w rejestrze gruntów jako teren kolejowy, a informacja o dacie dokonania takiego oznaczenia powinna się znajdować w Starostwie Powiatowym w Wągrowcu, do którego organ mógł wystąpić "z urzędu". To że działka oznaczona została w rejestrze gruntów jako teren kolejowy – oznacza jedynie że takie jest przeznaczenie działki, a nie że znajduje się ona we władaniu [...] S.A. Zasadnie stwierdził Sąd I instancji, że moc dowodowa oświadczenia oraz przedłożonych dokumentów, przy braku jakichkolwiek innych pewnych dokumentów rzeczywiście i bezspornie potwierdzających fakt władania przez Skarżącą w dniu 28 lutego 2003 r. działką nr [...], jest niewystarczająca, aby uznać ten fakt za udowodniony. Ze stanowiskiem takim Sąd odwoławczy w pełni się zgadza. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji przedmiotem uwłaszczenia mogą być wyłącznie grunty będące własnością Skarbu Państwa. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. art. 37a ust. 1 i 2 ustawy o komercjalizacji PKP należy wskazać, jak już wyżej była mowa, że wykazanie władztwa nad przedmiotowym gruntem w dniu 28 lutego 2003 r. jest jednym z warunków koniecznych dopuszczalności zastosowania art. 37a ust. 1 ustawy o komercjalizacji PKP. Skarżąca nie podważyła skutecznie ustalenia organów, zaakceptowanego przez Sąd I instancji, co do nieistnienia władztwa Skarżącej nad przedmiotowym gruntem. W ustalonym stanie faktycznym nie było zatem dopuszczalne przyjęcie, że istnieją przesłanki do wydania decyzji stwierdzającej, że sporna nieruchomość, tj. działka nr [...], gmina [...], obręb 0009 - [...], stała się przedmiotem użytkowania wieczystego [...] S.A. Tak więc Sąd I instancji nie dopuścił się naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. art. 37a ust. 1 i 2 ustawy o komercjalizacji PKP. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. art. 4 pkt 2 oraz pkt 4 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym w brzmieniu na datę wejścia w życie ustawy o komercjalizacji PKP, tj. 25 maja 2003 r., w zw. z § 3 pkt 7 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie - poprzez ich niezastosowanie, stwierdzić należy, że autor skargi kasacyjnej uzasadniając ten zarzut przytoczył treść stosownych przepisów, a następnie stwierdził, że nie uwzględniono okoliczności, że urządzone na tym gruncie elementy w postaci rowu odwadniającego, skarpy, podtorza oraz przejazdu kolejowego stanowiły część składową linii kolejowej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższy zarzut jest sprzeczny z postawionym w punkcie II.2 ostatni tiret petitum skargi kasacyjnej zarzutem błędnego przyjęcia, że linia kolejowa, o której mowa w art. 37a ustawy o komercjalizacji PKP, musi być czynna. Stwierdzenie, że na spornym gruncie znajduje się nieczynna linia kolejowa, czyni zbędnym dokonywanie analizy, czy urządzenia znajdujące się na spornym gruncie stanowią element linii kolejowej. Na marginesie należy zauważyć, że odstąpienie od dokonania takiej analizy nie ma wpływu na wynik sprawy w sytuacji, gdy Skarżąca nie wykazała, że władała przedmiotowym gruntem w dniu 28 lutego 2003 r. Niezależnie bowiem od wyniku takiej analizy nie jest dopuszczalne w takiej sytuacji stwierdzenie na podstawie art. 37a ustawy o komercjalizacji PKP nabycia z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r., przez Skarb Państwa prawa własności przedmiotowego gruntu oraz stwierdzenia nabycia z tym samym dniem przez Skarżącą prawa użytkowania wieczystego gruntu i prawa własności znajdujących się na nim budynków, lokali i innych urządzeń. Odmówić słuszności należy zarzutom skargi kasacyjnej dotyczącym naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., jak również art. 151 p.p.s.a. Zakres prowadzonego przez organy postępowania dowodowego determinowany był treścią przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w tej sprawie. Skarżąca ogólnikowo jedynie stwierdza, że rozstrzygnięcia wydane w niniejszej sprawie oparto o ustalenia dokonane na podstawie niewystarczającej dokumentacji, nie wskazując jakichkolwiek dowodów przemawiających za prezentowanym przez nią stanowiskiem. W takiej sytuacji twierdzenia skarżącej są gołosłowne, niemające oparcia w aktach sprawy. Wobec uznania, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI