I OSK 57/07

Naczelny Sąd Administracyjny2007-01-30
NSAAdministracyjneŚredniansa
niepełnosprawnośćstopień niepełnosprawnościstwierdzenie nieważnościprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymidroga odwoławczawyczerpanie środków zaskarżeniaskarga kasacyjnasąd administracyjnyorgan administracji

NSA oddalił skargę kasacyjną od postanowienia WSA odrzucającego skargę na orzeczenie o stwierdzeniu nieważności stopnia niepełnosprawności, uznając, że skarżąca nie wyczerpała drogi odwoławczej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę W. Z. na orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu o stwierdzeniu nieważności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, uznając, że skarżąca nie wyczerpała drogi odwoławczej. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i błędne uzasadnienie. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że WSA prawidłowo ocenił, iż skarżąca nie dopełniła wymogu wyczerpania środków zaskarżenia przed organami administracji.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej W. Z. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, które odrzuciło jej skargę na orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Łódzkim. Orzeczenie to stwierdzało nieważność wcześniejszego orzeczenia Miejskiego Zespołu o zaliczeniu skarżącej do znacznego stopnia niepełnosprawności. WSA odrzucił skargę, ponieważ uznał, że skarżąca nie wyczerpała przysługujących jej środków zaskarżenia przed organami administracji, gdyż od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu o stwierdzeniu nieważności przysługiwało odwołanie do organu wyższego stopnia, a nie skarga do sądu administracyjnego. Skarżąca w skardze kasacyjnej zarzuciła naruszenie art. 58 § 4 PPSA oraz błędne uzasadnienie, twierdząc, że zgodnie z pouczeniem od orzeczenia przysługiwało odwołanie do sądu powszechnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wyjaśniając, że WSA nie odrzucił skargi z powodu braku właściwości sądu administracyjnego, lecz z powodu niewyczerpania drogi instancyjnej w postępowaniu administracyjnym. NSA podkreślił, że zarzut naruszenia art. 58 § 4 PPSA nie był uzasadniony, ponieważ przepis ten dotyczy sytuacji, gdy sąd powszechny uznał się za niewłaściwy, a nie sytuacji niewłaściwego procedowania przed organami administracji. NSA uznał, że choć WSA błędnie wskazał podstawę prawną w uzasadnieniu, nie miało to wpływu na prawidłowość orzeczenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna, jeśli skarżący nie wyczerpał przysługujących mu środków zaskarżenia przed organami administracji.

Uzasadnienie

Orzeczenie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest decyzją w nowej sprawie, od której przysługuje odwołanie w postępowaniu instancyjnym. Skarga do sądu administracyjnego jest możliwa dopiero po wyczerpaniu tych środków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

PPSA art. 52 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich.

Pomocnicze

PPSA art. 161 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa odrzucenia skargi.

PPSA art. 58 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie może odrzucić skargi, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy.

PPSA art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

PPSA art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA.

k.p.a. art. 156 § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 157 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 158 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 17

Kodeks postępowania administracyjnego

u.r.z.s. art. 6 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA prawidłowo ocenił, że skarżąca nie wyczerpała drogi instancyjnej w postępowaniu administracyjnym.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 58 § 4 PPSA poprzez jego niezastosowanie. Błędne uzasadnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia (choć nie miało wpływu na prawidłowość orzeczenia).

Godne uwagi sformułowania

Decyzja wydana w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji jest decyzją w nowej sprawie a więc decyzją ! instancji i służy od niej odwołanie. W. Z. nie odwołała się od orzeczenia z dnia [...] do organu wyższego stopnia lecz wniosła skargę bezpośrednio do sądu. Oznacza to, że nie wyczerpała przysługującego jej środka zaskarżenia, a wniesienie skargi do sądu bez wyczerpania środka zaskarżenia było, zdaniem Sądu, niedopuszczalne.

Skład orzekający

Jan Paweł Tarno

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykładnia art. 52 PPSA dotyczącego obowiązku wyczerpania drogi odwoławczej przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, a także zasady stosowania art. 58 § 4 PPSA."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy orzeczenie stwierdzające nieważność decyzji administracyjnej jest kwestionowane w sądzie administracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z dostępem do sądu administracyjnego i koniecznością wyczerpania drogi odwoławczej, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej.

Niewłaściwa droga odwoławcza zablokowała dostęp do sądu administracyjnego – kluczowa lekcja z orzecznictwa NSA.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 57/07 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2007-01-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Paweł Tarno /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Ubezpieczenie społeczne
Sygn. powiązane
III SA/Łd 455/06 - Postanowienie WSA w Łodzi z 2006-10-03
Skarżony organ
Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 października 2006 r., sygn. akt III SA/Łd 455/06 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi W. Z. na orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Łódzkim z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia o zaliczeniu do znacznego stopnia niepełnosprawności postanawia: oddalić skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę W. Z. na orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Łódzkim. W uzasadnieniu Sąd instancji stwierdził, że orzeczeniem z dnia [...] Nr [...] Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] zaliczył skarżącą do znacznego stopnia niepełnosprawności i ustalił, że stopień niepełnosprawności ma charakter trwały i orzeczenie wydaje się na stałe. W dniu [...] Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Łódzkim wydał orzeczenie Nr [...] stwierdzające nieważność wyżej wskazanego orzeczenia Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 156 § 1 i § 2 i art. 158 § 1 k.p.a. oraz art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) W pouczeniu o środkach zaskarżenia powyższego orzeczenia organ wskazał, iż od orzeczenia przysługuje odwołanie do Sądu Rejonowego Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi. Działając zgodnie z powyższym pouczeniem skarżąca wniosła do Sądu Rejonowego dla Łodzi - Śródmieścia odwołanie od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2006 roku sygn. akt XI U 505/06 Sąd Rejonowy w Łodzi stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. W ocenie Sądu Rejonowego zgłoszone przez powoda roszczenie nie należy do drogi sądowej w myśl art. 476 k.p.c. bowiem zaskarżone orzeczenie nie zawiera merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku W. Z. o ustalenie stopnia niepełnosprawności. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, iż zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Sąd zaznaczył, iż organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 kpa jest organ wyższego stopnia zaś rozstrzygnięcie następuje w drodze decyzji co wynika z treści art. 157 § 1 i art. 158 § 1 kpa. Decyzja wydana w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji jest decyzją w nowej sprawie a więc decyzją ! instancji i służy od niej odwołanie. Dotyczy to także sytuacji gdy decyzję taką wydaje organ administracji II stopnia. Organ ten działa wówczas jako organ nadzoru a nie jako organ odwoławczy co skutkuje tym, że od takiej decyzji przysługuje odwołanie w postępowaniu instancyjnym a nie skarga do sądu. Skargę do sądu na decyzje w przedmiocie stwierdzenia nieważności innej decyzji można natomiast wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia. W rozpoznawanej sprawie orzeczenie w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] nr [...] wydał Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Łódzkim. Zaskarżone orzeczenie jest decyzją organu I instancji i przysługuje od niego odwołanie do organu administracji wyższego stopnia. Definicję takiego organu określa art.17 kpa. W. Z. nie odwołała się od orzeczenia z dnia [...] do organu wyższego stopnia lecz wniosła skargę bezpośrednio do sądu. Oznacza to, że nie wyczerpała przysługującego jej środka zaskarżenia, a wniesienie skargi do sądu bez wyczerpania środka zaskarżenia było, zdaniem Sądu, niedopuszczalne. Jako podstawę odrzucenia skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W skardze kasacyjnej na to postanowienie W. Z., reprezentowana przez adwokata E. S., wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie art. 58 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz błędne uzasadnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu skarżąca stwierdziła, iż działając zgodnie z zawartym w orzeczeniu Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] z dnia [...], wystąpiła z odwołaniem do Sądu Rejonowego dla Łodzi - Śródmieścia. W dniu 25 sierpnia 2006 r. Sąd Rejonowy wydał postanowienie, w którym stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, który odrzucił skargę na podstawie art. 161 § 1 pkt 3, który to przepis, zdaniem strony, nie miał zastosowania, gdyż odnosi się do kwestii umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego. Strona podkreśliła także, iż nie można zgodzić się z twierdzeniem Sądu, iż nie została wyczerpana droga instancyjna, bowiem skarżąca nie złożyła odwołania do organu wyższego stopnia. W myśl pouczenia i przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych od kwestionowanego orzeczenia przysługiwało skarżącej odwołanie wyłącznie do sądu powszechnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie zwiera usprawiedliwionych podstaw.
Art. 58 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), na naruszenie którego wskazuje W. Z. w swojej skardze kasacyjnej, stanowi, że Sąd nie może odrzucić skargi, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy. W przedmiotowej sprawie skarga W. Z. odrzucona została jednakże z innego powodu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznając sprawę uznał, iż strona nie wyczerpała toku instancji w postępowaniu przed organami administracji. Nie można zatem stwierdzić, iż zarzut naruszenia wskazanego przepisu poprzez jego niezastosowanie, postawiony przez skarżącą, ma usprawiedliwione podstawy, albowiem nie zachodziła konieczność uwzględnienia tego przepisu przez Sąd I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził braku swojej właściwości w sprawie, a jedynie ocenił, iż skarżąca nie dopełniła wymogu wynikającego z art. 52 § 1 i 2 powołanej ustawy, niezbędnego dla uznania za dopuszczalne wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Art. 183 § 1 wskazanej ustawy stanowi, iż Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a oceniając postawiony przez stronę zarzut nie można stwierdzić, aby zaskarżone postanowienie wydane było z naruszeniem prawa.
Odnosząc się zaś do zarzutu niewłaściwej podstawy prawnej dla orzeczenia, zauważyć trzeba, że w prawdzie zasadnie podniesione zostało w skardze kasacyjnej, iż Sąd I instancji błędnie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podstawę prawną rozstrzygnięcia, jednakże okoliczność ta nie miała wpływu na prawidłowość orzeczenia.
Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.