I OSK 569/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-04-17
NSAnieruchomościŚredniansa
nieruchomościpodziałwstrzymanie wykonaniasądy administracyjnepostępowanie administracyjneskarżącydecyzja administracyjna

NSA odmówił wstrzymania wykonania decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości, gdyż skarżący nie uprawdopodobnił groźby znacznej szkody ani trudnych do odwrócenia skutków.

Skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, powołując się na konieczność poniesienia wysokich nakładów. Naczelny Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania, wskazując, że wnioskodawca nie wykazał groźby znacznej szkody ani trudnych do odwrócenia skutków, co jest wymogiem z art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd podkreślił, że nie jest rolą sądu dekodowanie przesłanek wniosku za stronę.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości. Skarżący, reprezentowany przez adwokata, w skardze kasacyjnej od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wniósł o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji. Sąd odwołał się do art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który pozwala na wstrzymanie wykonania aktu jedynie w przypadku niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślono, że wstrzymanie wykonania nie jest obligatoryjne i zależy od oceny sądu. Sąd zaznaczył, że nieostre pojęcia "znaczna szkoda" czy "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretnego wykazania przez wnioskodawcę w materiale dowodowym, a samo powołanie się na ustawowe przesłanki nie jest wystarczające. Sąd nie bada legalności aktu, a jedynie potencjalne zagrożenia. W tej konkretnej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił groźby znacznej szkody ani trudnych do odwrócenia skutków, ograniczając się do ogólnego wskazania na konieczność poniesienia nakładów związanych z usunięciem ogrodzenia, utwardzeniem terenu i przeniesieniem przyłączy. Sąd uznał, że nie jest jego rolą dekodowanie przesłanek wniosku za stronę i odmówił wstrzymania wykonania decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarżący nie wykazał przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że wstrzymanie wykonania jest wyjątkiem od zasady wykonalności decyzji i wymaga konkretnego wykazania przez wnioskodawcę groźby znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Samo powołanie się na ustawowe przesłanki bez ich uzasadnienia w realiach sprawy jest niewystarczające.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (2)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, jednak wyłącznie wtedy, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wniosek musi być umotywowany konkretnymi faktami.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego dotycząca konieczności poniesienia wysokich nakładów związanych z usunięciem ogrodzenia, utwardzeniem i wykończeniem terenu oraz przeniesieniem przyłączy, bez wykazania, że stanowią one "znaczną szkodę" lub skutki "trudne do odwrócenia" w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza, że Sąd jest zobligowany w każdym przypadku – niezależnie od okoliczności sprawy – uwzględnić wniosek strony skarżącej. Użyte przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. nieostre pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenie skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien zaprezentować wnioskodawca. Nie jest rolą Sądu dekodowanie powyższych przesłanek za stronę.

Skład orzekający

Piotr Przybysz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykazanie przesłanek do wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności wymogu uprawdopodobnienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnej sytuacji braku należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania. Interpretacja pojęć "znaczna szkoda" i "trudne do odwrócenia skutki" może być szersza w innych sprawach, jeśli zostaną wykazane odpowiednie dowody.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe wymogi proceduralne dotyczące wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie wniosków i dostarczanie dowodów.

Jak skutecznie wnioskować o wstrzymanie wykonania decyzji? NSA stawia jasne wymagania.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 569/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-04-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Przybysz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
II SA/Gl 1276/23 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2023-11-30
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Odmówiono wstrzymania wykonania decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art.61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku S.J. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej S.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 1276/23 w sprawie ze skargi S.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] czerwca 2023 r. nr SKO.4104.4.2023 w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 30 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 1276/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę S.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z [...] czerwca 2023 r. nr SKO.4104.4.2023 w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku, sporządzonej przez adwokata, skarżący wniósł o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 powołanego przepisu, jednak wyłącznie wtedy, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza, że Sąd jest zobligowany w każdym przypadku – niezależnie od okoliczności sprawy – uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, s. 294 i n.).
Użyte przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. nieostre pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien zaprezentować wnioskodawca. Samo powołanie się na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Rozstrzygając wniosek o wstrzymanie, Sąd nie bada legalności zaskarżonego aktu, bowiem prowadziłoby to do tzw. przedsądu. Bada jedynie, czy wykonanie zaskarżonego aktu może prowadzić w okolicznościach danej sprawy, wskazanych przede wszystkim przez skarżącego we wniosku, do zagrożenia w postaci znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślić także należy, że o znacznej szkodzie można mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Każdy bowiem akt prawny wywołuje określone skutki prawne, nie wszystkie jednak podlegają ochronie tymczasowej.
Co istotne, postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji dotyczy wyjątku od zasady wykonalności ostatecznych decyzji administracyjnych. Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi wskazać na konkretne zagrożenia płynące z wykonania decyzji. Sąd musi bowiem dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, której przedmiotem jest tymczasowe zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości, nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wnioskodawca odstąpił od jego umotywowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej odniesiono się bowiem jedynie do kwestii zarzutów pod adresem zaskarżonego wyroku, a zupełnie pominięto kwestię związaną z uprawdopodobnieniem przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ustawodawca natomiast w żaden sposób nie wiąże wystąpienia podstaw udzielenia ochrony tymczasowej z prawdopodobieństwem uwzględnienia skargi na decyzję czy skargi kasacyjnej od wyroku Sądu I instancji. Skarżący kasacyjnie, zastępowany przez zawodowego pełnomocnika, nie uprawdopodobnił nawet w najmniejszym stopniu ani zagrożenia wyrządzeniem znacznej szkody, ani nieodwracalności skutków wykonania zaskarżonej decyzji, ograniczając się do wskazania, że wykonanie decyzji "skutkować będzie dla skarżącego koniecznością poniesienia wysokich nakładów związanych z usunięciem ogrodzenia, utwardzenia i wykończenia terenu i przeniesieniem przyłączy". Odnosząc się do wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji w sprawie, podkreślić należy, że chodzi tu nie tylko o jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę o znacznym rozmiarze. Do wykazania tego konieczne jest zatem wskazanie przez wnioskującego o wstrzymanie na wysokość dochodów, wydatków, możliwości finansowych oraz wszelkich innych okoliczności, które uprawdopodobnią, że wykonanie decyzji może skutkować powstaniem w jego majątku szkody o znacznych rozmiarach. Nie jest rolą Sądu dekodowanie powyższych przesłanek za stronę.
Z przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI