I OSK 569/13

I OSK 569/13 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2014-10-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-03-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Miernik /sprawozdawca/
Ewa Dzbeńska
Maciej Dybowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6071 Trwały zarząd nieruchomościami
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OZ 908/11 - Postanowienie NSA z 2011-11-29
I OZ 523/11 - Postanowienie NSA z 2011-07-19
I OZ 204/12 - Postanowienie NSA z 2012-03-29
II SA/Sz 288/11 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2012-06-27
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
art. 34 ust. 1 pkt 3, art. 46 ust. 3 i art. 47 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
Dz.U. 2012 poz 270
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 151, art. 156 § 3 oraz 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia NSA Ewa Dzbeńska sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Małgorzata Penda po rozpoznaniu w dniu 17 października 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Sz 288/11 w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia trwałego zarządu 1. oddala skargę kasacyjną, 2. sprostować oczywistą omyłkę pisarską w oznaczeniu sygnatury wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ten sposób, że zamiast sygnatury akt "II SA/Sz 288/12", wpisać "II SA/Sz 288/11".
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 27 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Sz 288/11 oddalił skargę K. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia trwałego zarządu.
W uzasadnieniu wyroku Sąd podał następujący stan faktyczny i prawny:
Starosta K. decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr[...], działając na podstawie art. 11 ust. 1, art. 46, art. 47, art. 90 ust. 1 i 3 w zw. z art. 4 pkt 9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.g.n.", orzekł o wygaśnięciu prawa trwałego zarządu przysługującego Sądowi Okręgowemu w K. w stosunku do stanowiącej własność Skarbu Państwa zabudowanej nieruchomości położonej w M. przy ul. [...], oznaczonej geodezyjnie w obrębie S. gmina M. jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] ha oraz orzekł o odstąpieniu od pobierania opłat rocznych z tytułu trwałego zarządu z dniem uprawomocnienia się decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] lipca 2010 r. Dyrektor Sądu Okręgowego w K. wystąpił o stwierdzenie wygaśnięcia trwałego zarządu przysługującego Sądowi w stosunku do ww. nieruchomości wskazując, że z dniem [...] grudnia 2010 r. zakończy się proces likwidacyjny Gospodarstwa Pomocniczego w S., jako gospodarstwa pomocniczego państwowej jednostki budżetowej, obejmującego przedmiotową nieruchomość. Do wniosku zostało dołączone pismo Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2010 r. zawierające zgodę na podjęcie czynności związanych z wygaszeniem trwałego zarządu. W ocenie organu, wniosek zasługiwał na uwzględnienie, bowiem spełnione zostały wszystkie przesłanki wymienione w przepisie art. 47 u.g.n. dla wydania orzeczenia o wygaśnięciu trwałego zarządu. Organ wyjaśnił również, że przedmiotowa nieruchomość w części obciążona jest umową najmu lokalu mieszkalnego, położonego na piętrze budynku mieszkalnego "[...]". Umowa została zawarta pomiędzy Sądem Wojewódzkim w K., a K. P. w dniu [...] października 1995 r. na czas nieokreślony. Zgodnie z art. 46 ust. 3 u.g.n., wygaśnięcie trwałego zarządu jest równoznaczne z wypowiedzeniem umów najmu, dzierżawy lub użyczenia z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, jeżeli nieruchomość, w stosunku do której wygasł trwały zarząd, była wynajęta, wydzierżawiona lub użyczona. W związku z powyższym z dniem uprawomocnienia się niniejszej decyzji rozpoczyna bieg trzymiesięczny okres wypowiedzenia umowy najmu lokalu mieszkalnego.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., po rozpatrzeniu odwołania K. P., utrzymał powyższą decyzję w mocy. Organ wskazał, że przepis art. 47 u.g.n. uprawnia jednostkę organizacyjną sprawującą trwały zarząd do wystąpienia z wnioskiem o wydanie decyzji wygaszającej trwały zarząd, jeżeli nieruchomość lub jej część stała się dla niej zbędna. Decyzja taka nie ma charakteru uznaniowego, a do jej wydania konieczne są: wniosek jednostki poprzedzony uzyskaniem zgody organu nadzorującego; uzyskanie przez właściwy organ możliwości zagospodarowania nieruchomości. W ocenie organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki z art. 47 u.g.n. Jednostka organizacyjna sprawująca trwały zarząd wystąpiła z wnioskiem uzupełnionym zgodą udzieloną przez organ nadzorujący; we wniosku wskazano, że nieruchomość jest zbędna dla tej jednostki, a starosta uzyskał możliwość zagospodarowania nieruchomości. Ponadto wygaśnięcie trwałego zarządu jest równoznaczne z wypowiedzeniem umów najmu, dzierżawy lub użyczenia z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia. Skutek ten powstaje z mocy prawa - ze względu na treść art. 46 ust. 3 u.g.n. Wydając decyzję w trybie art. 47 u.g.n. organ nie powinien orzekać o sposobie zagospodarowania i rozdysponowania majątkiem objętym trwałym zarządem. Wszelkie kwestie dotyczące przejęcia takiej nieruchomości, rozdysponowania majątku objętego trwałym zarządem, ustalenie praw dzierżawców, najemców i użytkowników mienia - jako konsekwencja wygaszenia trwałego zarządu - winny być rozstrzygane i załatwiane nie w drodze indywidualnego aktu administracyjnego, lecz w innym trybie po uprawomocnieniu się decyzji o wygaszeniu trwałego zarządu. W ocenie organu odwoławczego, choć organ pierwszej instancji popełnił błąd, wypowiadając w decyzji umowę najmu zawartą w dniu [...] października 1995 r. pomiędzy Sądem Wojewódzkim w K. a K. P., dotyczącą części przedmiotowej nieruchomości, to nie jest to błąd, który powinien skutkować uchyleniem przedmiotowej decyzji, bowiem uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy.
K. P. wniosła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Szczecinie skargę na powyższą decyzję, zarzucając jej naruszenie przepisów art. 47 w zw. z art. 34 ust. 1 pkt 3 u.g.n., poprzez niezagwarantowanie jej prawa do nabycia prawa własności lokalu położonego w S. przy ul. [...] zajmowanego na podstawie umowy najmu zawartej na czas nieoznaczony, na zasadach określonych w ustawie z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa (Dz. U. 2001 r. Nr 4, poz. 24 ze zm.) oraz art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a.", tj. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa poprzez nieuwzględnienie skutków prawnych zaskarżonej decyzji. Skarżąca wskazała, że od 1959 r. była pracownikiem Sądu Wojewódzkiego w B., a następnie Sądu Okręgowego w K. Była zatrudniona na terenie ośrodka wczasowo-kolonijnego w S. Od 1960 r. zajmowała mieszkanie służbowe uzyskane od Sądu na podstawie umowy najmu. Natomiast od 1987 r. do chwili obecnej zajmuje lokal mieszkalny w budynku położonym w S. przy ul. [...]. Skarżąca wskazała, że przez cały okres zatrudnienia wzorowo wykonywała swoje obowiązki pracownicze. Podkreśliła również, że po otrzymaniu pisma z Sądu Okręgowego w K. z dnia [...]lipca 2010 r., wystąpiła pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. do Starosty K., w którym wyraziła wolę nabycia własności zajmowanego lokalu, jednakże jej wniosek nie został rozpatrzony. Jest osobą 78-letnią, nie ma innego mieszkania, ani oszczędności, które pozwoliły by jej nabyć mieszkanie na wolnym rynku. Najmowane od Sądu mieszkanie jest jedynym sposobem zaspokojenia jej potrzeb mieszkaniowych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalając skargę K. P. wskazał, że przepis art. 47 u.g.n. daje uprawnienie jednostce organizacyjnej sprawującej trwały zarząd nieruchomością do wystąpienia z wnioskiem o wydanie decyzji o wygaśnięciu tego zarządu, jeżeli nieruchomość lub jej część stała się dla niej zbędna. Przesłankami do wydania decyzji w oparciu o wskazaną podstawę prawną są: wniosek jednostki poprzedzony uzyskaniem zgody organu nadzorującego oraz uzyskanie przez właściwy organ możliwości zagospodarowania nieruchomości. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie przesłanki te zostały spełnione. Jak wynika z akt, jednostka organizacyjna – Sąd Okręgowy w K., wystąpiła z wnioskiem z dnia [...] lipca 2010 r. o stwierdzenie wygaśnięcia trwałego zarządu przysługującego w stosunku do stanowiącej własność Skarbu Państwa zabudowanej nieruchomości położonej w S. ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna Nr [...]. Nieruchomość ta stała się dla wnioskodawcy zbędna (w rozumieniu art. 47 u.g.n.), gdyż z dniem 31 grudnia 2010 r. zostaną zlikwidowane państwowe zakłady budżetowe i gospodarstwa pomocnicze państwowych jednostek budżetowych, powiatowych i wojewódzkich zakładów budżetowych. Przedmiotowy wniosek został uzupełniony zgodą udzieloną w dniu [...] czerwca 2010 r. przez organ nadzorujący, jakim jest Minister Sprawiedliwości. Ponadto Starosta K. uzyskał możliwość zagospodarowania nieruchomości. Zasadnie więc organy stwierdziły brak przeszkód zarówno faktycznych jak i prawnych do orzeczenia o wygaśnięciu trwałego zarządu przedmiotowej nieruchomości. Sąd wskazał przy tym, że decyzja ta nie ma charakteru decyzji uznaniowej, co oznacza, iż organ nie miał kompetencji do przeprowadzania rozważań w kwestii zasadności, celowości i konieczności wydania takiej decyzji, lecz w świetle ustawy o gospodarce nieruchomościami, wobec jednoznacznego ustalenia zaistnienia przesłanek warunkujących orzeczenie o wygaśnięciu trwałego zarządu opisanej nieruchomości, miał obowiązek taką decyzję wydać.
Za niezasadny Sąd uznał zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organy w niniejszej sprawie przepisu art. 34 u.g.n. i wskazał, że przyszły sposób zagospodarowania spornej nieruchomości, ustalenie praw najemców, w tym określenie możliwości ubiegania się przez najemców o nabycie lokali nie podlegają rozstrzygnięciu w postępowaniu o wygaszenie trwałego zarządu tej nieruchomości. Kwestie te wymagają odrębnych rozstrzygnięć właściwych organów administracji, na podstawie innych przepisów prawa, w tym ewentualnie art. 34 u.g.n. Ustalenia co do sposobu zagospodarowania nieruchomości mają znaczenie w tym postępowaniu wyłącznie w takim zakresie, w jakim stanowią przesłankę do wydania rozstrzygnięcia o wygaszeniu trwałego zarządu. Zaskarżona decyzja nie może rozstrzygać o możliwościach lub braku możliwości nabycia przez skarżącą nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa. W ocenie Sądu, organ nie miał również obowiązku oceniać, czy rozważać skutków prawnych i faktycznych w sferze uprawnień skarżącej do zajmowania lokalu mieszkalnego znajdującego się w budynku położonym na nieruchomości objętej prawem trwałego zarządu, który następnie został wygaszony.
Sąd podał, że wygaśnięcie trwałego zarządu danej nieruchomości jest równoznaczne z wypowiedzeniem umów najmu, dzierżawy lub użyczenia z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia. Skutek ten powstaje z mocy prawa ze względu na treść art. 46 ust. 3 u.g.n. Tym samym trafnie ocenił organ odwoławczy, że błędne rozstrzygnięcie w decyzji organu pierwszej instancji o wypowiedzeniu umów najmu z chwilą wygaśnięcia trwałego zarządu nieruchomością, nie miało wpływu na wynik niniejszej sprawy. Opisany skutek prawny wynika wprost z art. 46 ust. 3 u.g.n. i jest niezależny od woli organu administracji rozstrzygającego w przedmiocie wygaśnięcia trwałego zarządu.
Skargę kasacyjną od wyroku z dnia 27 czerwca 2012 r. wniosła K. P., reprezentowana przez r.pr. A. B., zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
- przepisów prawa materialnego, tj.
1) "art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. p.p.s.a." przez jego niezastosowanie i zaniechanie kontroli działania Wojewody [...] i wydanej przez niego decyzji pod kątem jej zgodności z przepisami prawa materialnego, w szczególności art. 47 w zw. z art. 34 ust. 1 pkt 3 u.g.n. w sytuacji, gdy wydana decyzja w sposób oczywisty narusza prawo;
2) art. 47 w zw. z art. 34 ust. 1 pkt 3 u.g.n. przez błędne przyjęcie, że wydanie decyzji o wygaszeniu trwałego zarządu może nastąpić bez zagwarantowania skarżącej prawa do nabycia prawa własności zajmowanego lokalu na zasadach określonych w ustawie z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa, mimo że skarżąca występowała do Starosty K. z wnioskiem o umożliwienie jej nabycia własności zajmowanego lokalu, a wniosek nie został rozpatrzony;
- przepisów postępowania, tj.
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", przez jego niezastosowanie wynikające z uznania, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ani naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 47 w zw. z art. 34 ust. 1 pkt 3 u.g.n. przez jego nieprawidłowe zastosowanie wynikające z uznania, że wydanie decyzji o wygaszeniu trwałego zarządu może nastąpić bez zagwarantowania skarżącej prawa do nabycia prawa własności zajmowanego lokalu na zasadach określonych w ww. ustawie z dnia 15 grudnia 2000 r., mimo że skarżąca występowała do Starosty K. z wnioskiem o umożliwienie jej nabycia własności zajmowanego lokalu, a wniosek nie został rozpatrzony.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przywołano argumentację na poparcie powyższych zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a., jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi kasacyjnej. Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza natomiast związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia oraz wnioskiem.
Na wstępie wskazać należy, że dla skutecznego podania podstawy kasacyjnej konieczne jest szczegółowe wskazanie naruszonego przez Sąd pierwszej instancji przepisu oraz uzasadnienie zarzutu jego obrazy. Tego rodzaju stan rzeczy sprawia, że zarzuty skargi kasacyjnej wywierają doniosły wpływ na przebieg i wynik postępowania kasacyjnego, wyznaczając zakres kontroli instancyjnej. Ze względu na to, że skarga kasacyjna jest bardzo sformalizowanym środkiem prawnym, jest obwarowana przymusem adwokacko–radcowskim (art. 175 § 1–3 P.p.s.a.). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni tej skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny.
W przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna nie w pełni odpowiada powyższym wymaganiom. I tak Naczelny Sąd Administracyjny nie był władny zbadać zarzutu nr 1, dotyczącego naruszenia przepisu "art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. p.p.s.a.". Trudno bowiem ocenić, czy pełnomocnikowi skarżącej chodziło w tym przypadku o przepis art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czy też ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), której to nazwy, ani publikacji, w żadnej części skargi kasacyjnej nie powołano. Podobnie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, wskazując na przepis art. 1 p.p.s.a., przywołano jednocześnie treść przepisu art. 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Wskazać jednak należy, że Naczelny Sąd Administracyjny, działając jako sąd kasacyjny, nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów lub też stawiania hipotez co do tego, jakiego przepisu dotyczy podstawa kasacji. Warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis prawa materialnego lub przepisów postępowania miał doznać naruszenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2004 r. sygn. akt FSK 41/04, ONSAiWSA 2004/1/9, czy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2004 r. sygn. akt OSK 421/04, LEX nr 146732).
Podobna sytuacja ma miejsce w przypadku zarzutu nr 3 skargi kasacyjnej, dotyczącego naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. Autor skargi kasacyjnej nie wskazał nawet, jakie przepisy proceduralne (np. Kodeksu postępowania administracyjnego) miały zostać, w jego ocenie, naruszone w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem tylko takie naruszenie mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji przez Sąd na tej właśnie podstawie prawnej.
Przechodząc do oceny pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej wskazać należy, że dotyczą one zarówno naruszenia przepisów postępowania, jak również przepisów prawa materialnego, to jednak wszystkie zmierzają do zakwestionowania prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 47 u.g.n. z pominięciem praw skarżącej do zajmowanego na przedmiotowej nieruchomości lokalu oraz jej prawa do nabycia tego lokalu. Uznanie z kolei przez Sąd pierwszej instancji za prawidłowe wydanych w sprawie decyzji, w ocenie skarżącej kasacyjnie, skutkowało naruszeniem przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 151 P.p.s.a. oraz art. 47 w zw. z art. 34 ust. 1 pkt 3 u.g.n.
Istotą zagadnienia prawnego wyłaniającego się w niniejszej sprawie jest zatem rozstrzygnięcie, czy w sprawie prowadzonej w trybie art. 47 u.g.n. możliwe jest orzekanie o prawie najemcy lokalu do jego nabycia.
Stosownie do treści art. 47 ust. 1 u.g.n. jednostka organizacyjna sprawująca trwały zarząd może zgłosić właściwemu organowi wniosek o wydanie decyzji o wygaśnięciu tego zarządu do całej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się dla niej zbędna. Złożenie wniosku powinno być poprzedzone uzyskaniem zgody organu nadzorującego jednostkę organizacyjną. Zawarta w art. 47 ust. 1 u.g.n. regulacja daje zatem uprawnienie jednostce organizacyjnej sprawującej trwały zarząd do zwrócenia się z wnioskiem o wydanie decyzji o wygaśnięciu tego zarządu, jeżeli uzna, że stała się ona jej zbędna, a zatem wówczas, gdy w trakcie sprawowania zarządu zajdą takie zmiany w działalności jednostki lub zmiany w przeznaczeniu nieruchomości, że nieruchomość ta będzie zbędna dla tej jednostki. W zdaniu drugim powołanego przepisu ustawodawca przyjął ponadto wymóg, by złożenie wniosku przez tę jednostkę było poprzedzone uzyskaniem zgody organu nadzorującego tę jednostkę.
Zgodzić się należy z Sądem pierwszej instancji, że w niniejszej sprawie wszystkie powyższe warunki zostały spełnione, bowiem jednostka organizacyjna – Sąd Okręgowy w K., wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia trwałego zarządu przysługującego w stosunku do przedmiotowej nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa. Nieruchomość ta stała się bowiem dla wnioskodawcy zbędna (w rozumieniu art. 47 u.g.n.), gdyż z dniem 31 grudnia 2010 r. zostały zlikwidowane państwowe zakłady budżetowe i gospodarstwa pomocnicze państwowych jednostek budżetowych, powiatowych i wojewódzkich zakładów budżetowych. Do wniosku załączono przy tym zgodę udzieloną w dniu [...] czerwca 2010 r. przez organ nadzorujący, jakim jest Minister Sprawiedliwości. Ponadto Starosta K. uzyskał możliwość zagospodarowania tej nieruchomości (art. 47 ust. 2 u.g.n.).
W takiej sytuacji, mając na uwadze treść przepisu art. 47 ust. 2 u.g.n., organ miał obowiązek wydać decyzję o wygaśnięciu trwałego zarządu przedmiotową nieruchomością. Jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, decyzja wydawana w trybie art. 47 u.g.n. nie ma bowiem charakteru uznaniowego, ale znajduje zastosowanie zawsze w razie spełnienia określonych w tym przepisie przesłanek, na co wskazuje chociażby zwrot "właściwy organ wydaje decyzję o wygaśnięciu trwałego zarządu na wniosek jednostki organizacyjnej, po uzyskaniu możliwości zagospodarowania nieruchomości (...)".
Z przepisu art. 46 ust. 3 u.g.n. wynika z kolei, że wygaśnięcie trwałego zarządu jest równoznaczne z wypowiedzeniem umów najmu, dzierżawy lub użyczenia z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, jeżeli nieruchomość, w stosunku do której wygasł trwały zarząd, była wynajęta, wydzierżawiona lub użyczona. Skarżąca kasacyjnie z powyższym zdarzeniem łączy obowiązek organu zastosowania wobec niej przepisu art. 34 ust. 1 pkt 3 u.g.n., jednak zdaje się nie dostrzegać, że postępowanie prowadzone w trybie tego przepisu jest odrębnym postępowaniem od postępowania prowadzonego w trybie art. 47 u.g.n.
Przyznanie przez art. 34 ust. 1 u.g.n. pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości określonym w tym przepisie osobom nie powoduje, że osoby te mają roszczenie o nabycie jakichkolwiek nieruchomości od Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków. Samo pierwszeństwo nie daje bowiem podstaw do wytoczenia powództwa o nakazanie złożenia oświadczenia woli, jeśli właściciel nie wyraża woli zbywania nieruchomości (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 marca 2003 r. sygn. akt III CKN 857/00, LEX nr 78855; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 1998 r. sygn. akt I SA 485/98, LEX nr 44670; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 lipca 2008 r. sygn. akt II SA/Gd 359/08, LEX nr 511483; Ewa Bończak-Kucharczyk "Komentarz do art. 34 ustawy o gospodarce nieruchomościami", Lex 2013).
Prawo pierwszeństwa w nabyciu realizowane jest dopiero wtedy, gdy publiczny właściciel nieruchomości zdecyduje się zbyć nieruchomość. Tym samym przepis art. 34 ust. 1 pkt 3 u.g.n. w niniejszej sprawie nie miał w ogóle zastosowania, a tym samym nie mógł zostać przez Sąd pierwszej instancji naruszony.
Wobec powyższego zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przez Sąd przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 151 P.p.s.a. oraz art. 47 w zw. z art. 34 ust. 1 pkt 3 u.g.n. należało uznać za całkowicie nieuzasadnione.
W tej sytuacji skarga kasacyjna, jako nieposiadająca usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a. Na podstawie natomiast przepisu art. 156 § 3 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny sprostował oczywistą omyłkę pisarską w oznaczeniu sygnatury zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w ten sposób, że zamiast sygn. akt "II SA/Sz 288/12", wpisano prawidłową sygn. akt "II SA/Sz 288/11".