I OSK 568/17

Naczelny Sąd Administracyjny2019-01-31
NSAAdministracyjneWysokansa
rejestracja pojazduprawo o ruchu drogowymfaktura VATprawo własnościstwierdzenie nieważności decyzjipostępowanie administracyjnek.p.a.NSA

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, uznając, że organ rejestrujący prawidłowo oparł się na fakturze VAT, a zarzuty dotyczące jej autentyczności należało dochodzić w innym trybie.

Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, który został zarejestrowany na J. Ź. na podstawie faktury VAT. Skarżący S. Ź. kwestionował autentyczność faktury i prawo wnioskodawczyni do rejestracji pojazdu. WSA w Olsztynie oddalił skargę, a NSA utrzymał ten wyrok w mocy. Sąd administracyjny podkreślił, że organ rejestrujący działa na podstawie przedłożonych dokumentów, a zarzuty dotyczące podrobienia faktury lub braku prawa własności powinny być rozstrzygane przez sąd cywilny lub w trybie wznowienia postępowania, a nie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną S. Ź. od wyroku WSA w Olsztynie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu. Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji rejestracyjnej, argumentując, że faktura VAT, na podstawie której pojazd zarejestrowano na J. Ź., była podrobiona lub wystawiona przez osobę nieuprawnioną, co miało skutkować wydaniem decyzji na rzecz osoby niebędącej właścicielem. WSA w Olsztynie uznał, że zarzuty te mogłyby stanowić podstawę do wznowienia postępowania, a nie do stwierdzenia nieważności decyzji. Podkreślono, że organ rejestrujący działa na podstawie dowodu własności, jakim jest faktura VAT, i nie jest uprawniony do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych dotyczących prawa własności. NSA podzielił stanowisko WSA, oddalając skargę kasacyjną. Sąd wskazał, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ma ściśle określone przesłanki i nie służy do ponownego merytorycznego rozpoznawania sprawy ani do badania autentyczności dokumentów, co powinno być przedmiotem odrębnego postępowania, np. cywilnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, takie zarzuty nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji. Mogą one być podstawą do wznowienia postępowania lub wymagać rozstrzygnięcia przez sąd cywilny.

Uzasadnienie

Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ma ściśle określone przesłanki i nie służy do ponownego badania materiału dowodowego ani autentyczności dokumentów. Organ administracji nie jest uprawniony do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych dotyczących prawa własności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.p.r.d. art. 72 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym

Określa dokumenty stanowiące podstawę rejestracji, w tym dowód własności pojazdu.

u.p.r.d. art. 73 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym

Reguluje dokonanie rejestracji pojazdu na wniosek właściciela.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2 i 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, w tym wydanie decyzji z naruszeniem przepisów lub skierowanie jej do osoby niebędącej stroną.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi uzasadnienia wyroku.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa kasacyjna - naruszenie przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA.

Pomocnicze

rozp. MI art. 4 § ust. 1 pkt 5

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów

Definiuje fakturę VAT jako dowód własności pojazdu.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki nieważności postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ rejestrujący działa na podstawie przedłożonych dokumentów, a zarzuty dotyczące autentyczności faktury VAT lub prawa własności powinny być rozstrzygane w odrębnym postępowaniu (cywilnym lub wznowieniowym), a nie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji nie służy do ponownego merytorycznego rozpoznawania sprawy ani do badania wad prawnych, które mogłyby być podstawą wznowienia postępowania.

Odrzucone argumenty

Faktura VAT była podrobiona lub wystawiona przez osobę nieuprawnioną, co skutkuje nieważnością decyzji o rejestracji pojazdu. Decyzja o rejestracji została wydana na wniosek osoby niebędącej właścicielem pojazdu, co stanowi podstawę do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a. Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał zarzutów skargi dotyczących niewłaściwej oceny materiału dowodowego przez organ administracji.

Godne uwagi sformułowania

W postępowaniu nadzorczym nie prowadzi się postępowania mającego zastąpić działanie organu, którego decyzja jest badana. Nie jest zatem dopuszczalne w tym postępowaniu rozważanie, czy organ powinien powziąć wątpliwość co do autentyczności podpisu lub co do zakresu umocowania sprzedającego. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności organ nie ma kompetencji do czynienia ustaleń, co do tego, czy faktura była podrobiona, czy też wystawiona przez nieupoważnioną osobę. Tryby nadzwyczajne – stwierdzenia nieważności i wznowienia postępowania nie są konkurencyjne, nie mogą być stosowane zamienne.

Skład orzekający

Czesława Nowak-Kolczyńska

przewodniczący

Jolanta Rudnicka

sprawozdawca

Arkadiusz Blewązka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w przedmiocie ograniczeń postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, zwłaszcza w kontekście kwestionowania dowodów (np. faktur) i prawa własności w sprawach rejestracyjnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji rejestracji pojazdu, ale zasady dotyczące trybów nadzwyczajnych i kompetencji organów administracji mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest stosowanie właściwych trybów postępowania administracyjnego i cywilnego. Pokazuje też, że organy administracji nie są od rozstrzygania sporów cywilnoprawnych, nawet jeśli dotyczą one podstawowych dokumentów.

Faktura VAT kluczem do rejestracji auta? Kiedy można ją podważyć w postępowaniu administracyjnym?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 568/17 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2019-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-03-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Blewązka
Czesława Nowak-Kolczyńska /przewodniczący/
Jolanta Rudnicka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Ol 1327/16 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2016-12-15
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
art. 72, art, 73 ust. 1
Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
Dz.U. 2007 nr 186 poz 1322
§ 4 ust. 1 pkt 5
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant sekretarz sądowy Joanna Ołdakowska po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. Ź. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 15 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Ol 1327/16 w sprawie ze skargi S. Ź. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 15 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Ol 1327/16, oddalił skargę S. K. Ź. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] września 2016 r., Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu.
Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
W dniu 6 lutego 2015 r. S. Ź. – na podstawie art. 156 §1 pkt 2 i 4 k.p.a. – wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Olsztyna z dnia [...] kwietnia 2012 r. dotyczącej zarejestrowania pojazdu marki Toyota [...] pod numerem rejestracyjnym [...] na J. Ź., wskazując że jest właścicielem przedmiotowego pojazdu. Podał, że faktura VAT potwierdzająca nabycia pojazdu przez J. Ź. została podrobiona oraz, że na fakturze widnieje podpis osoby, która takiej faktury nigdy nie wystawiała.
Decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Olsztyna z dnia [...] kwietnia 2012 r. dotyczącej zarejestrowania pojazdu marki Toyota [...] pod numerem rejestracyjnym [...] na J. Ź.
Kolegium wskazało, że wnioskodawca jest właścicielem przedmiotowego pojazdu, który został na zarejestrowany na niego decyzją Prezydenta Olsztyna z dnia [...] listopada 2007 r. Następnie pojazd ten został zarejestrowany na J. Ź. na mocy decyzji, której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności. Podstawę faktyczną tej decyzji stanowiła faktura VAT z dnia [...] marca 2012 r., a podstawę prawną – art. 73 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zatem nie została wydana bez podstawy prawnej. Zdaniem organu nie miało także miejsca rażące naruszenie tego przepisu, gdyż decyzja wydana została na podstawie dokumentów, z których wynikało, że J. Ź. jest właścicielem pojazdu, tj. faktury VAT wystawionej przez [...] S. K. Ź., podpisanej przez osobę upoważnioną w ramach tej działalności do reprezentowania właściciela (pieczątka – [...] S. K. Ź.; z upoważnienia K. M.).
Odnosząc się do zarzutu podrobienia faktury Kolegium wskazało, że w postępowaniu nadzorczym nie prowadzi się postępowania mającego zastąpić działanie organu, którego decyzja jest badana. Nie jest zatem dopuszczalne w tym postępowaniu rozważanie, czy organ powinien powziąć wątpliwość co do autentyczności podpisu lub co do zakresu umocowania sprzedającego. Nie ma przy tym możliwości poszerzenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie rozstrzyganej w postępowaniu zwykłym, ani możliwości ponownego rozpoznania sprawy zakończonej decyzją ostateczną, a zatem rozstrzygania o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danej sytuacji prawnej. Odnosząc się do wskazywanej przez wnioskodawcę drugiej podstawy do stwierdzenia nieważności, polegającej na skierowaniu decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.) Kolegium wskazało, że taka wada prawna decyzji zachodzić będzie wówczas, gdy podmiot do którego skierowano decyzję, nie miał przymiotu strony postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. Sytuacja taka nie miała jednak miejsca w przedmiotowej sprawie, gdyż postępowanie wszczęte zostało na wniosek J. Ź., która przedłożyła niezbędne do jego rozpatrzenia dokumenty i do niej skierowana została decyzja wydana w sprawie. Wyjaśniono przy tym, że nawet w przypadku, gdyby organ dokonał odmiennej oceny przedstawionych dowodów i stwierdził, że przeniesienie prawa własności przedmiotowego pojazdu budzi wątpliwości, również adresatem rozstrzygnięcia w tym postępowaniu byłaby J. Ź. Organ wskazał ponadto, że z analizy akt sprawy wynika, iż decyzja będąca przedmiotem postępowania nie jest dotknięta którąkolwiek z pozostałych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] września 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie utrzymało w całości w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2016 r.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie złożył S. Ź. reprezentowany przez radcę prawnego
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 15 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Ol 1327/16, oddalił skargę.
Sąd zgodził się z Kolegium, że organ rejestrujący pojazd prawidłowo zastosował art. 73 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym ustalając, że wnioskodawczyni jest właścicielem pojazdu z uwagi na przedłożoną przez nią fakturę VAT. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, rejestracji dokonuje się na podstawie dowodu własności pojazdu, a takim – stosownie do § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. z 2007 r., Nr 186 poz. 1322 ze zm.) – jest faktura VAT potwierdzająca nabycie pojazdu.
Sądu I instancji wskazał, że zarzuty podnoszone przez skarżącego zmierzają do wykazania, że przedmiotowa faktura była podrobiona, bądź też została wystawiona przez osobę do tego nieuprawnioną. Zatem de facto skarżący dąży do wykazania, że w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji o rejestracji pojazdu nie ustalono istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych związanych ze sprzedażą rejestrowanego pojazdu. Takie natomiast okoliczności mogą co najwyżej stanowić ewentualną podstawę do wznowienia postępowania.
Ponadto Sąd wyjaśnił, że organ administracji nie mógł rażąco naruszyć art. 96 K.c., gdyż wydając przedmiotową decyzję organ stosował przepisy prawa administracyjnego, a nie prawa cywilnego. Co więcej, w razie zaistnienia sporu dotyczącego kwestii cywilnoprawnych uprawnionym do jego rozstrzygnięcia jest wyłącznie sąd cywilny, a nie organ administracji. Zatem organ dokonujący rejestracji pojazdu nie tylko nie ma obowiązku, ale wręcz nie jest uprawniony do prowadzenia ustaleń w zakresie prawa własności, a rejestracji pojazdu dokonuje wyłącznie w oparciu o przedłożone dokumenty. Na marginesie Sąd wskazał, że zarówno z oświadczeń pełnomocnika skarżącego, jak i pełnomocnika uczestniczki postępowania, złożonych na rozprawie przed Sądem wynika, iż skarżący dotychczas nie legitymuje się jakimkolwiek orzeczeniem sądu cywilnego rozstrzygającego co do kwestii prawa własności przedmiotowego pojazdu. Tym bardziej dla Sądu niezrozumiałe jest zarzucanie organowi administracji, że nie poczynił ustaleń co do tej kwestii w toku postępowania administracyjnego, tym bardziej, że nie należy to do jego kompetencji.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, wnosząc o jego uchylenie i stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...], wydanej przez podinspektora Wydziału Komunikacji U.M. Olsztyna, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wniesiono także o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie także pod nieobecność skarżącego.
Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017, poz. 1369 ze zm. – dalej "p.p.s.a."), zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
a) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a, poprzez niewłaściwe zastosowanie go w niniejszej sprawie w związku z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7, 8 i 80 k.p.a., przejawiające się brakiem właściwej kontroli organów administracji, zaakceptowaniem błędów organów administracji popełnionych przy ocenie zgromadzonego materiału dowodowego i niezastosowaniem właściwego środka w postaci stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, polegające na przyjęciu przez Sąd stanowiska organów administracji, że faktura VAT na podstawie której wnioskodawczym dokonała przerejestrowania pojazdu na jej dane osobowe potwierdza nabycie przez nią pojazdu i jako właścicielka pojazdu jest ona uprawniona do jego rejestracji i w konsekwencji zaakceptowanie przez Sąd faktu naruszenia przez organy administracji zasady prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania i swobodnej oceny dowodów, ponieważ zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na przyjęcie, że osoba która wystawiła fakturę, a która nie jest właścicielem pojazdu posiadała umocowanie do jego sprzedaży. Miało to istotny wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, gdyż nie doszło do zbycia pojazdu na rzecz wnioskodawczyni, a w związku z tym decyzja w przedmiocie rejestracji pojazdu została wydana na wniosek osoby niebędącej właścicielem pojazdu (nieuprawnionej do złożenia wniosku) i w konsekwencji nie została doręczona stronie, co stanowi o konieczności stwierdzenia nieważności decyzji zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a.;
b) art. 3 § 1, art. 145 § 1 lit. c) w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie go w niniejszej sprawie w związku z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7 i 80 k.p.a. przejawiające się brakiem właściwej kontroli organów administracji, zaakceptowaniem błędów organów administracji popełnionych przy ocenie zgromadzonego materiału dowodowego oraz brakiem rozpoznania zarzutów skargi, polegające na przyjęciu przez Sąd, że zarzuty skargi zmierzają do wykazania, że przedmiotowa faktura była podrobiona, bądź też została wystawiona przez osobę do tego nieuprawnioną i w związku z tym skarżący zmierza do wykazania, że w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji o rejestracji nie ustalono istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych związanych ze sprzedażą rejestrowanego pojazdu, podczas gdy skarżący nie wskazywał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest niepełny, twierdził natomiast, że organ administracji dokonał niewłaściwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, gdyż nie wynika z niego, aby doszło do sprzedaży pojazdu na rzecz wnioskodawczyni. Miało to istotny wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, gdyż Sąd nie rozpoznał zarzutu skargi i nie dokonał oceny, czy z przedmiotowej faktury wynika nabycie pojazdu przez wnioskodawczynię, uznając wadliwie, że zarzuty skargi zarzucają braki w ustaleniu stanu faktycznego, nie zaś w ocenie zgromadzonych dowodów;
c) przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a., przez niewłaściwe zastosowanie go w niniejszej sprawie przejawiające się brakiem wyjaśnienia w uzasadnieniu wyroku z jakich powodów Sąd doszedł do przekonania, że z faktury zakupu pojazdu, którą wnioskodawczyni przedłożyła w celu rejestracji pojazdu, a która wystawiona została przez osobę inną niż właściciel pojazdu wynika, że wnioskodawczyni skutecznie nabyła pojazd. Miało to istotny wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, gdyż tak sporządzone uzasadnienie uniemożliwia kontrolę instancyjną wyroku, albowiem Sąd nie wyjaśnił, na jakiej podstawie uznał, że osoba która nie posiada prawa do rzeczy może ją skutecznie zbyć.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w niniejszej sprawie kluczowe jest, czy z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, który stanowił podstawę do zarejestrowania pojazdu na dane wnioskodawczym wynika, że nabyła ona pojazd. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, z faktury VAT nie wynika, aby wnioskodawczyni nabyła pojazd, gdyż wystawca faktury nie był właścicielem pojazdu, a z akt sprawy nie wynika, aby posiadał jakiekolwiek prawa do sprzedaży pojazdu. Zdaniem skarżącego wydanie decyzji o rejestracji pojazdu na wniosek osoby, która nie jest jego właścicielem, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a.
Skarżący kasacyjnie wskazał, że tylko na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez S. Ź. wystawcy faktury K. M., uprawnione jest stwierdzenie, że doszło do zbycia pojazdu na rzecz J. Ź. Zatem, wobec braku takiego pełnomocnictwa w aktach sprawy o rejestrację pojazdu nie można uznać, że właścicielką pojazdu jest J. Ź., bowiem faktura potwierdzająca ten fakt została wystawiona przez podmiot, któremu nie przysługiwało prawo własności pojazdu, bądź prawa do sprzedaży samochodu.
Podkreślono, że w konsekwencji powyższych uchybień decyzja [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. skierowana została do osoby, która nie była właścicielem pojazdu, w związku z czym nie mogła też być stroną w sprawie.
Skarżący podniósł, że Sąd nie wskazał podstawy prawnej oraz nie wyjaśnił, z jakich przyczyn doszedł do przekonania, że przedmiotowa faktura, wbrew zarzutom skargi, została wystawiona przez osobę uprawnioną do sprzedaży pojazdu, w związku z czym potwierdza nabycie pojazdu. Sąd poprzestał jedynie na stwierdzeniu, że słusznie organ rejestrujący uznał, że wnioskodawczyni jest właścicielem pojazdu z uwagi na przedłożoną fakturę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. tj. z 2018 r., poz. 1302), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zachodzi. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany był ograniczyć swoje rozważania do oceny wskazanych w skardze podstaw kasacyjnych.
Skargę kasacyjną oparto wyłącznie na podstawie określonej w art.174 pkt 2 p.p.s.a., podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów określonych jako naruszenie przepisów art.3 §1 i art. 145§1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art.7, 8 i 80 k.p.a. należy stwierdzić, że nie są na tyle zasadne, aby mogły stanowić podstawę uwzględnienia skargi kasacyjnej. Autor skargi kasacyjnej naruszenie przez organ administracji art. 7,8 i 80 k.p.a. uzasadnia błędnym przyjęciem, że faktura VAT - na podstawie której wnioskodawczyni dokonała przerejestrowania pojazdu - potwierdza nabycie przez nią pojazdu i tym samym, że jako właścicielka pojazdu jest ona uprawniona do jego rejestracji, co – w ocenie skarżącego – błędnie również zaakceptował Sąd pierwszej instancji. Dalej skarżący wywiódł, że skoro nie doszło do zbycia pojazdu, a w związku z tym decyzja została wydana na wniosek osoby niebędącej właścicielem i w konsekwencji nie została doręczona stronie, to istnieje podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji określona w art.156 §1 pkt 2 i 4 k.p.a. Jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej jej autor, powołując się na art.73 ust.1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, obowiązek dokonania rejestracji na wniosek właściciela wywodzi z tego właśnie przepisu.
Zgodnie z art. 73 ust.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, w brzmieniu tego przepisu obowiązującym w dniu wydania kwestionowanej decyzji z dnia 11 kwietnia 2012 r. ( Dz.U. tj.2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną, jeżeli jest wymagana, z zastrzeżeniem ust. 2-5. Dokumenty, które mogą stanowić podstawę rejestracji określa art. 72 wymienionej ustawy, wskazując, w ust.1 pkt 1 na dowodu własności pojazdu. Dowodem własności pojazdu jest faktura VAT, co wynika § 4 ust. 1 pkt 5, obowiązującego w dniu rejestracji, rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. z 2007 r., Nr 186 poz. 1322 ze zm.).
W rozpoznawanej sprawie właśnie załączona do wniosku o rejestrację pojazdu faktura VAT stanowiła dowód własności pojazdu, stanowiący podstawę jego rejestracji. W aktach sprawy znajduję się faktura VAT z dnia [...] marca 2012 r., z której wynika, że w miejscu wystawcy znajduje się pieczątka firmy [...] S. Ź. z adresem firmy, numerem NIP i Regon, wystawiona przez K. M. fz zaznaczeniem " z upoważnienia". W tej sytuacji w żadnym razie nie można zarzucić organowi rejestracyjnemu, że dopuścił się rażącego naruszenia prawa lub wydania decyzji bez podstawy prawnej. Trzeba mieć na względzie, że postępowanie prowadzone było w trybie nadzwyczajnym stwierdzenia nieważności decyzji, który rządzi się określonymi regułami, odmiennymi, aniżeli postępowanie zwykłe. W postępowaniu prowadzonym w trybie art.156 §1 k.p.a. z przyczyn wskazanych w pkt 2 i 4 tego przepisu nie prowadzi się postępowania dowodowego, tak jak w zwykłym postępowaniu, lecz jedynie na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ocenia się, czy kwestionowana przez stronę decyzja dotknięta jest którąkolwiek z wad określonych w art.156 §1 k.p.a.
Słusznie zauważył w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji, że zarzuty podnoszone przez skarżącego zmierzały do wykazania, że faktura była podrobiona bądź też została wystawiona przez nieuprawnioną osobę, ale tego rodzaju zarzuty mogłyby stanowić podstawę wznowienia postępowania. Od dawna ugruntowane w orzecznictwie jest stanowisko, zgodnie z którym tryby nadzwyczajne – stwierdzenia nieważności i wznowienia postępowania nie są konkurencyjne, nie mogą być stosowane zamienne. Są określone przesłanki stwierdzenia nieważności i odrębne podstawy wznowienia postępowania. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności organ nie ma kompetencji do czynienia ustaleń, co do tego, czy faktura była podrobiona, czy też wystawiona przez nieupoważnioną osobę. Nie można zgodzić się z prezentowanym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzeniem, że Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił z jakich przyczyn doszedł do przekonania, że przedmiotowa faktura została wystawiona przez osobę uprawnioną. Sąd bowiem stwierdził jedynie, że dowodem nabycia własności jest faktura VAT, natomiast w postępowaniu nieważnościowym nie bada się czy została ona podrobiona lub wystawiona przez nieuprawnioną osobę. Jest bowiem prawnie oczywiste, że są inne drogi postępowania i inne organy do tego powołane. Czyni to także niezasadnym kolejne zarzuty skargi naruszenia art.3 §1, art.145 §1 lit. c w zw. z art.134 §1 p.p.s.a. w zw. z art.7 i 8 k.p.a. Nie można bowiem podzielić stanowiska autora skargi kasacyjnej, że "organ administracji dokonał niewłaściwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, gdyż nie wynika z niego, aby doszło do sprzedaży pojazdu na rzecz wnioskodawczyni." A contrario można też powiedzieć, że nie wynika z zebranego materiału dowodowego, aby nie doszło do sprzedaży pojazdu na rzecz wnioskodawczyni.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela również zarzutu naruszenia art. 141 §4 p.p.s.a., gdyż uzasadnienie wyroku spełnia wszystkie wymogi tego przepisu. Sąd pierwszej instancji wskazał zarówno podstawę prawną rozstrzygnięcia, jak również w jasny i wyczerpujący sposób wyjaśnił zakres postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji i dokonał kontroli decyzji organu, stwierdzając, że kwestionowana decyzja z 11 kwietnia 2012 r. nie jest dotknięta żadną z wad kwalifikowanych, które wymienia art.156 §1 k.p.a., a które stanowią podstawy stwierdzenia nieważności.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.184 p.p.s.a. orzekł, jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI