I OSK 567/07

I OSK 567/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-01-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-04-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /sprawozdawca/
Barbara Adamiak /przewodniczący/
Jacek Hyla
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Zabezpieczenie społeczne
Sygn. powiązane
II SA/Bd 1013/06 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2007-01-18
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
art. 24 ust. 3
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie NSA Jacek Hyla Andrzej Jurkiewicz (spr.) Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 18 stycznia 2007 r. sygn. akt II SA/Bd 1013/06 w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia od W. S. kosztów postępowania kasacyjnego
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 18 stycznia 2007 r. sygn. akt II SA/Bd 1013/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy po rozpoznaniu skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego T. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] Nr [...] .
Wyrok ten wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy : Prezydent Miasta T. decyzją z dnia [...], Nr 1142 na podstawie art. 3 pkt 10; art. 4 ust. 2; art. 5; art. 6 ust. 1; art. 8; art. 24; art. 47 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r., o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 992), Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r., w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881), Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r., w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. Nr 130, poz. 903) przyznał W. S. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia w kwocie 70 zł. na okres od 1 lipca 2006 r. do 31 sierpnia 2006 r.
W. S. złożyła odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego począwszy od 1 sierpnia 2005 r. podnosząc, że Sąd Rejonowy w T., wyrokiem z 4 lipca 2006 r. zaliczył E. S. do osób niepełnosprawnych na okres 3 lat, począwszy od 1 sierpnia 2005 r., w związku z czym organ pierwszej instancji wadliwie ustalił początkowy okres od którego przyznano świadczenie .
Decyzją z dnia [...], Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, organ odwoławczy wyjaśnił, że przepis art. 13 ustawy o świadczeniach rodzinnych określa warunki, jakie spełnić muszą osoby ubiegające się o przyznanie wskazanego dodatku, zaznaczając, że świadczenia tego typu przysługują na pokrycie zwiększonych wydatków związanych z rehabilitacją lub kształceniem dziecka w wieku do ukończenia 16 lat, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności. W ocenie Kolegium W. S. spełnia warunki uprawniające ją do otrzymania zasiłków rodzinnych, albowiem dnia 17 lipca 2006 r., złożyła wniosek o przyznanie zasiłków rodzinnych na córki: M., N. i E., który został pozytywnie rozpatrzony decyzją z 1 września 2005 r., która stała się ostateczna. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ podniósł, że skoro skarżąca swój pierwszy wniosek o przyznanie dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji złożyła w organie dnia 31 lipca 2006 r., to organ ten prawidłowo ustalił moment początkowy przyznania świadczenia albowiem jak wynika z art. 24 ust. 1, ust. 2, ust. 3 w/w ustawy z dnia 28 listopada 2003 r., o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. W ocenie organu na takie ustalenia w przedmiocie terminu początkowego, pozostaje bez znaczenia fakt zaliczenia wyrokiem Sądu Rejonowego w T. IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2006 r. E. S. do osób niepełnosprawnych już od 1 sierpnia 2005 r.; gdyż nie istnieją żadne przepisy pozwalające na przyznanie zasiłku zgodnie z żądaniem strony.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W. S. zakwestionowała początkowy termin przyznania świadczenia, którym winien być według niej 1 sierpnia 2005 r., opierając się na argumentacji powołanej wcześniej w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił wniesioną skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wyjaśnił , iż zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. nr 105, poz. 881 ze zm.), postępowanie w sprawie o przyznanie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego wszczyna się na podstawie wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, do którego należy dołączyć (w sprawie dotyczącej małoletniego niepełnosprawnego dziecka): - uwierzytelnioną kopię dokumentu stwierdzającego tożsamość osoby ubiegającej się o zasiłek rodzinny, - skrócony odpis aktu urodzenia dziecka lub inny dokument urzędowy potwierdzający wiek dziecka, - orzeczenie o niepełnosprawności albo o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności, w przypadku gdy w rodzinie wychowuje się dziecko niepełnosprawne, - zaświadczenia lub oświadczenia stwierdzające wysokość dochodu rodziny.
Skarżąca wniosek o świadczenie złożyła do organu w dniu 31 lipca 2006 r., wraz z w/w dokumentami, przy czym w miejsce orzeczenia o niepełnosprawności przedłożyła wyrok Sądu Rejonowego w T. IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2006 r., który zmienił decyzję Wojewódzkiego Zespołu do Orzekania o Niepełnosprawności w B. z [...] października 2005 r., w ten sposób, że zaliczył E. S. - córkę skarżącej - do osób niepełnosprawnych na okres lat od 1 sierpnia 2005 r., w związku z koniecznością zapewnienia stałej pomocy w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, z tym ustaleniem, że zachodzi konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie leczenia.
Podniesiono , iż w myśl art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255, ze zm.), dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka przysługuje m.in. matce dziecka na pokrycie zwiększonych wydatków związanych z rehabilitacją lub kształceniem dziecka w wieku: - do ukończenia 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności, - powyżej 16 roku życia do ukończenia 24 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności; przy czym dodatek przysługuje miesięcznie w wysokości: - 50 zł. na dziecko w wieku do ukończenia 5 roku życia; - 70 zł. na dziecko w wieku powyżej 5 roku życia do ukończenia 24 roku życia.
Poza sporem jak uznano było, że skarżąca, jak i jej córka E. S. spełniają wyżej wskazane kryteria przyznania świadczenia, co wynika z przedstawionych przez stronę dokumentów, w szczególności stwierdzających niepełnosprawność dziewięcioletniej E. S..
Słusznie więc zdaniem Sądu organ odwoławczy uznał, że skarżąca spełnia warunki do uzyskania dodatku do zasiłku rodzinnego w kwocie 70 zł., począwszy od 1 lipca 2006 r. powołując się na przepis art. 24 ust.2 w/w ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Wbrew bowiem wywodom zawartym w skardze, dochodzone przez stronę świadczenie rodzinne może być przyznane najwcześniej od miesiąca, w którym został złożony o nie wniosek wraz z prawidłowo wypełnionymi dokumentami do właściwego organu. Skoro więc bezsporną i nie budzącą wątpliwości okolicznością jest złożenie we wskazany sposób owego wniosku do Urzędu Miasta T. w dniu 31 lipca 2006 r., to właściwie interpretując wymienione wyżej przepisy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. w sposób prawidłowy orzekło o dacie początkowej tego świadczenia, przyznając je począwszy od 1 lipca 2006 r.
W świetle powyższego zarzut czyniony w skardze jak i w odwołaniu, Sąd uznał za niezasadny. Wbrew bowiem jej stanowisku, okres od którego służy świadczenie nie jest uzależniony od okresu powstania niepełnosprawności, określonego w orzeczeniu o niepełnosprawności lub nawet w wyroku sądu, lecz zależy od momentu złożenia wniosku o świadczenie.
W ocenie Sądu organ odwoławczy wadliwie uznał jednak za prawidłowy orzeczony przez organ pierwszej instancji okres obowiązywania świadczenia. Okres ten zakreślono do 31 sierpnia 2006 r., przy czym zauważono, że decyzja tego organu, wbrew normie art. 107 Kpa, w ogóle nie zawiera uzasadnienia, przez co nie są znane argumenty, za którymi przemawiało takie rozstrzygnięcie. Organ pierwszej instancji przytoczył natomiast w podstawie prawnej decyzji, przepis art. 3 pkt 10 w/w ustawy, który stanowi, że okresem zasiłkowym jest okres od dnia 1 września do dnia 31 sierpnia następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych. Jak wynika z treści rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy, nie czyniąc jakichkolwiek rozważań co do tego zagadnienia, zaakceptował stanowisko organu pierwszoinstancyjnego, w zakresie uznania, że prawo do otrzymywania świadczenia będzie obowiązywało jedynie w okresie zasiłkowym, w rozumieniu wskazanego przepisu art. 3 pkt 10 w/w ustawy.
Tymczasem przepis art. 24 ust. 3 w/w ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, stanowi, że w przypadku ustalania prawa do świadczeń, rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności osoby, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W tym przypadku prawo do świadczeń rodzinnych ustala się do ostatniego dnia miesiąca, którym upływa termin ważności orzeczenia. W kontekście brzmienia obu przytoczonych przepisów problem rozstrzygnięcia daty końcowej przysługiwania stronie świadczenia, sprowadza się do rozstrzygnięcia zagadnienia, czy dochodzone przez nią świadczenie jest "uzależnione od niepełnosprawności osoby", przy czym jeżeli taka sytuacja zachodzi, to zastosowanie winna mieć norma przepisu art. 24 ust. 3 w/w ustawy, jeżeli zaś nie to norma, art. 3 pkt 10 w/w ustawy, którą zastosowały organy.
Sąd pierwszej instancji uznał ,że w tej sprawie fakt niepełnosprawności dziecka strony, stanowi warunek konieczny przyznania świadczenia pielęgnacyjnego stronie. Wynika to z przepisu art. 13 ust.1 pkt 1 w/w ustawy, który normuje przesłanki przyznania dochodzonego przez stronę świadczenia. Stanowi on bowiem, że dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, a także osobie uczącej się na pokrycie zwiększonych wydatków związanych z rehabilitacją lub kształceniem dziecka w wieku do ukończenia 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności.
Zaznaczono , że przy interpretacji pojęcia zawartego w art. 24 ust. 3 w/w -ustawy - "uzależnione od niepełnosprawności osoby" - pojawia się pewna trudność, związana z brakiem dookreślenia przez ustawodawcę o jaką osobę chodzi. Skoro jednak zdaniem Sądu ustawodawca, nie sprecyzował we wskazanym przepisie art. 24 ust. 3 w/w ustawy, o jakie osoby niepełnosprawne chodzi, przez co nie ograniczył działania tej normy do jakiejś tylko ich grupy (rozróżnił natomiast rodzaj orzeczeń o niepełnosprawności), to zastosowanie wykładni gramatycznej tego przepisu w sposób wystarczający upoważnia do postawienia następującej tezy, że w świetle treści przepisu art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, określony w nim dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka, należy zaliczyć do świadczeń uzależnionych od niepełnosprawności osoby, w rozumieniu przepisu art. 24 ust. 3 wskazanej ustawy, co oznacza że prawo do tego świadczenia ustala się na okres, o którym stanowi powyższy przepis.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. zaskarżając go w całości . Wyrokowi temu zarzucono
- obrazę przepisów prawa materialnego - art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2004 r. o świadczeniach rodzinnych ( tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), przez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, że prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego jako świadczenie związane z niepełnosprawnością, przyznane powinno być do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia o niepełnosprawności bez względu na to kiedy upływa termin ważności orzeczenia,
Powołując się na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty sprawy przez oddalenie skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] oraz zasądzenie na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. kosztów postępowania według norm przepisanych.
W motywach skargi kasacyjnej wskazano , iż zgodnie z art. 8 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych do zasiłku rodzinnego przysługuje m.in. dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego. Już z treści tego przepisu wynika, że - w odróżnieniu od świadczeń opiekuńczych tj. zasiłku pielęgnacyjnego i świadczenia pielęgnacyjnego - jest to świadczenie charakterze akcesoryjnym w stosunku do zasiłku rodzinnego. A zatem, aby otrzymywać dodatek tego rodzaju, w pierwszej kolejności osoba uprawniona spełniać musi warunki uprawniające ją do otrzymywania zasiłku rodzinnego. Dodatkowe, szczegółowe warunki przyznania oraz wysokość świadczenia określone zostały w art. 13 ustawy. Wymienione w tym przepisie warunki dodatkowe sprawiają, że dodatek ten niewątpliwie zaliczyć można do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności osoby. Nie ulega jednak wątpliwości, że prawo do jego otrzymywania uzależnione jest od wcześniejszego albo równoczesnego przyznania, osobie uprawnionej, o której mowa w art. 4 ust. 2 ustawy, zasiłku rodzinnego.
Jakkolwiek niepełnosprawność dziecka jest warunkiem koniecznym do otrzymywania tego rodzaju świadczenia, to jednak, w świetle aktualnie obowiązujących przepisów niemożliwe jest jego przyznanie jako świadczenia samoistnego. Bezpośrednie powiązanie dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego z zasiłkiem rodzinnym prowadzi do wniosku, że dodatek ten każdorazowo przyznawany może być na czas nie dłuższy niż okres zasiłkowy, o którym mowa w art. 3 pkt 10 ustawy, o ile osoba uprawniona spełniać będzie zarówno warunki uprawniające ją do otrzymywania zasiłku rodzinnego jak i dodatku tego rodzaju.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jak zauważono całkowicie pominięto bezpośrednie powiązanie tego dodatku z zasiłkiem rodzinnym w przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych. W ocenie skarżącego przedstawiona wyżej wykładnia zasad przyznawania tego rodzaju dodatku zgodna jest również z określonymi w art. 24 zasadami przyznawania świadczeń rodzinnych. W art. 24 ust. 1 zawarta została generalna zasada, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy. Zasada ta doznaje ograniczeń przy ustalania prawa do dodatków o charakterze jednorazowym ( z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, z tytułu urodzenia dziecka ), związanych z pobieraniem nauki przez dziecko, które przysługują przez 10 miesięcy w roku w okresie pobierania nauki (dodatek na pokrycie kosztów dojazdu do szkoły poza miejscem zamieszkania albo kosztów zamieszkania w miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły) oraz przy ustalaniu prawa do zasiłku pielęgnacyjnego.
Zgodnie z art. 23 ust. 4 prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności (...) zostało wydane na czas określony. W tym przypadku prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia. Stwierdzono zatem, że , zasiłek pielęgnacyjny, co do zasady przyznawany jest bezterminowo. Zasada ta doznaje ograniczenia w przypadku, gdy orzeczenie o niepełnosprawności wydane zostało na czas określony.
W ocenie skarżącego w analogiczny sposób dokonywać należy wykładni przepisu art. 24 ust. 3, który określa zasady przyznawania świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności osoby. Również w tym przypadku, co do zasady świadczenia te ustala się na okres zasiłkowy. Zasada ta doznaje ograniczenia, w sytuacji gdy orzeczenie o niepełnosprawności wydane zostało na czas określony, przy czym, jakkolwiek nie wynika to wprost z tego przepisu, w grę wchodzić może wyłącznie czas krótszy niż czas okresu zasiłkowego. W takiej sytuacji, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia. Zdaniem skarżącego nie ma żadnych podstaw, aby brzmienie tego przepisu interpretować w sposób rozszerzający, który prowadzi do wniosków zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, umożliwiając przyznawanie świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności osoby, innych niż zasiłek pielęgnacyjny, na czas dłuższy niż okres zasiłkowy. Gdyby bowiem uznać, że intencją ustawodawcy byłoby powiązanie okresu przyznawania świadczeń uzależnionych od niepełnosprawności osoby, z terminem ważności orzeczenia o niepełnosprawności, bez względu na to kiedy mija termin jego ważności, to zbędne byłoby wprowadzenie w art. 24 ust. 3 zapisu o przyznawaniu tych świadczeń na okres zasiłkowy.
Przyjęcie wykładni zaproponowanej przez Sąd pierwszej instancji w niniejszej sprawie mogłoby doprowadzić do sytuacji, w której prawo do dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego ustalone zostałoby na czas przekraczający okres zasiłkowy, niezależnie od tego czy w kolejnym okresie zasiłkowym rodzina spełniałaby wszystkie warunki uprawniające ją do otrzymywania zasiłku rodzinnego.
Zaproponowany przez skład orzekający w niniejszej sprawie wykładnia przepisu art. 24 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w ocenie skarżącego, nie znajduje jakiegokolwiek uzasadnienia. Co więcej może ona prowadzić do sytuacji, w której dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, wbrew art. 8 pkt 5 uzyska charakter świadczenia samoistnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153 , poz. 1270 ze zm. ) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej , biorąc jedynie pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania . Badając stosownie do treści art. 183 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaistnienie , którejkolwiek z przesłanek nieważności , w tym zakresie Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń stąd też ograniczono rozpoznanie sprawy do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej .
Skarga kasacyjna wniesiona w tym postępowaniu zawiera usprawiedliwiony zarzut naruszenia prawa materialnego stąd też zasługiwała ona na uwzględnienie .
Przystępując do wyjaśnienia przesłanek uwzględnienia tejże skargi zauważyć należy , iż w rozpoznawanej sprawie niespornym jest co przyznał również Sąd pierwszej instancji , że W. S. spełnia warunki do uzyskania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego w kwocie 70 złotych , począwszy od miesiąca , w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami tj. od dnia 1 lipca 2006 r. wobec złożenia wniosku o przyznanie tego świadczenia we właściwym urzędzie w dniu 31 lipca 2006 r.
Natomiast Sąd pierwszej instancji zakwestionował okres obowiązywania świadczenia zakreślony przez organy do dnia 31 sierpnia 2006 r. wywodząc , że skoro dochodzone świadczenie jest uzależnione od niepełnosprawności osoby to zastosowanie winna mieć norma art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. oświadczeniach rodzinnych ( tj. Dz. U. Nr 139 z 2006 . poz. 992 ze zm. ) i przedstawiając wykładnię tej normy prawa przyjęto , że dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka do 16 roku życia legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności należy zaliczyć do świadczeń uzależnionych od niepełnosprawności osoby w rozumieniu art. 24 ust. 3 wskazanej ustawy co oznacza , że prawo do tego świadczenia ustala się na okres , o którym stanowi ten przepis tj. do ostatniego dnia miesiąca , w którym upływa termin ważności orzeczenia .
Nie budzi wątpliwości , Naczelnego Sądu Administracyjnego , że powyższy przepis art. 24 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych został przez Sąd pierwszej instancji wadliwie zinterpretowany co skutecznie zakwestionowano wniesioną skargą kasacyjną .
Zgodnie z art. art. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( tj. Dz. U. Nr 139 z 2006 r. poz. 992 ze zm. ) świadczeniami rodzinnymi są zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego . Do zasiłku rodzinnego przysługuje w szczególności dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka ( art. 8 pkt. 5 omawianej ustawy ) . Natomiast w art. 13 ust. 1 omawianej ustawy wskazano , że dodatek ten przysługuje matce lub ojcu , opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka , a także osobie uczącej się na pokrycie zwiększonych z rehabilitacją lub kształceniem dziecka w wieku : 1 ) do ukończenia 16 roku życia , jeżeli legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności , 2 ) powyżej 16 roku życia do ukończenia 24 roku życia , jeżeli legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności .
Natomiast jak stanowi art. 24 ust. 1 ustaw o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy poza wyjątkami , o których mowa w art. 9, 14 -16 i 15b , a które co jest niesporne nie dotyczą rozpoznawanej sprawy. Okres zasiłkowy to okres wskazany w art. 3 pkt. 10 ustawy i oznacza to okres od dnia 1 września do 31 sierpnia następnego po roku kalendarzowego na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych . Tym samym prawo do świadczeń rodzinnych z wyjątkami wyżej wskazanymi przysługuje tylko na okres zasiłkowy , po upływie , którego prawo do tych świadczeń ustala się ponownie na kolejny okres zasiłkowy , jeżeli uprawniony nadal spełnia ustawowe wymagania .
Okres zasiłkowy jest więc ściśle oznaczony i nie podlega przedłużeniu .
Stosownie do art. 24 ust. 3 omawianej ustawy o świadczeniach rodzinnych , w przypadku ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności osoby prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowym , chyba , że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczeń o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony . W tym przypadku prawo do świadczeń rodzinnych ustala się do ostatniego dnia miesiąca w , którym upływa termin ważności orzeczenia . Mając na uwadze powyższe uregulowanie przyjąć należy , iż w przypadku ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności w szczególności w razie ustalenia prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego ( art. 13 ust. 1 cyt. ustawy ) – prawo to ustala się na okres zasiłkowy , chyba , że orzeczenie o niepełnosprawności zostało wydane na czas określony , wtedy prawo do świadczeń rodzinnych ustala się do ostatniego dnia miesiąca , w którym upływa termin ważności orzeczenia . Zatem przy uwzględnieniu treści art. 24 ust. 3 omawianej ustawy prawo do świadczeń rodzinnych ustala się do ostatniego dnia miesiąca , w którym upływa termin ważności orzeczenia , jednak tylko wówczas , kiedy do upływu terminu dojdzie jeszcze w okresie zasiłkowym , gdyż zdarzenia późniejsze , mające mieć miejsce dopiero po 31 sierpnia następnego roku kalendarzowego , nie mogą wywołać skutków prawnych we wcześniejszym okresie zasiłkowym .
Przepis ten zatem , odmiennie niż przyjęto to w zaskarżonym wyroku , nie prowadzi do przedłużenia , lecz właśnie do skrócenia okresu zasiłkowego pod warunkiem , że termin ważności orzeczenia upływa w czasie okresu zasiłkowego (tożsame stanowisko wyrażono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2007 r. sygn. akt I OSK 640/06 niepublikowane ) .
Ponadto dodatkowo zauważyć należy , że zasadnie podniesiono w skardze kasacyjnej , iż dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego nie ma samoistnego bytu , ma bowiem charakter dodatkowy ( akcesoryjny ) , gdyż nie może być on przyznany w sytuacji jeżeli uprawniony nie spełnia kryteriów do otrzymania świadczenia podstawowego tj. zasiłku rodzinnego a w okolicznościach przedmiotowej sprawy do takiej sytuacji mogłoby dojść w warunkach przyznania przedmiotowego świadczenia dodatkowego na okres do 2008 r., kiedy to upływał okres ważności orzeczenia .
Tym samym należało uznać za usprawiedliwiony zarzut skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego , który uczyniony został w sprawie , w której nie ma naruszeń przepisów postępowania .
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na mocy art. 188 ustawy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , uchylając zaskarżony wyrok i oddalając skargę dlatego , że wydane w sprawie decyzje nie naruszają prawa . Decyzje te co jest niesporne w tej sprawie znajdują swoją podstawę materialnoprawną w art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych według , którego prawo do świadczeń ustala się począwszy od miesiąca , w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami . Powyższy zaś pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego co do treści art. 24 ust. 3 omawianej ustawy jak też przyznanie wnioskodawczyni dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji niepełnosprawnej córki E. do końca okresu zasiłkowego , nie ogranicza prawa strony do ubiegania się o przyznanie tego dodatku w kolejnych okresach zasiłkowych , przy jednoczesnym spełnieniu kryteriów do przyznania zasiłku rodzinnego .
Na mocy art. 207 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odstąpiono od zasądzenia od skarżącej na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T., zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, uznając, że zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, w rozumieniu tego przepisu, ze względu na charakter i okoliczności rozpoznawanej sprawy .