I OSK 561/07

Naczelny Sąd Administracyjny2008-04-02
NSAAdministracyjneWysokansa
karta parkingowaniepełnosprawnośćprawo o ruchu drogowymorzeczenia o inwalidztwieustawa o rehabilitacjitermin ważności orzeczeńpostępowanie administracyjne

NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że orzeczenia o inwalidztwie z lat 80. i 90. utraciły moc przed wejściem w życie ustawy o rehabilitacji, co uniemożliwiało wydanie karty parkingowej.

Sprawa dotyczyła odmowy wydania karty parkingowej dla osoby niepełnosprawnej, która przedstawiła orzeczenia o inwalidztwie z lat 1982 i 1990. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Kolegium Odwoławczego, uznając, że organ nie ocenił, czy stare orzeczenia o inwalidztwie mogą być traktowane jako równoważne z orzeczeniami o niepełnosprawności. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że orzeczenia o inwalidztwie utraciły moc przed wejściem w życie ustawy o rehabilitacji, co czyniło je bezskutecznymi dla celów wydania karty parkingowej.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, który uchylił decyzję Kolegium odmawiającą W. D. wydania karty parkingowej. Sąd pierwszej instancji uznał, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, nie odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących równoważności przedłożonych orzeczeń o inwalidztwie z orzeczeniami o niepełnosprawności oraz kwestii ważności legitymacji inwalidy. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał ją za zasadną. Sąd kasacyjny stwierdził, że orzeczenia o zaliczeniu do II grupy inwalidów z lat 1982 i 1990, które miały charakter czasowy i wyznaczone terminy badań kontrolnych (odpowiednio do maja 1984 r. i stycznia 1992 r.), utraciły moc przed wejściem w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Zgodnie z art. 62 ust. 1 tej ustawy, aby orzeczenia o inwalidztwie wydane przed 1 stycznia 1998 r. były traktowane jako równoważne z orzeczeniami o niepełnosprawności, musiały być ważne na dzień wejścia w życie ustawy. Ponieważ orzeczenia skarżącego utraciły moc przed tą datą, nie mogły stanowić podstawy do wydania karty parkingowej. NSA uznał, że ocena równoważności tych orzeczeń lub ważności legitymacji inwalidy była bezprzedmiotowa dla rozstrzygnięcia sprawy. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, odstępując od zasądzenia kosztów od W. D. ze względu na jego wiek i stan zdrowia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, orzeczenia te utraciły moc przed wejściem w życie ustawy o rehabilitacji i nie mogą być traktowane jako równoważne z orzeczeniami o niepełnosprawności.

Uzasadnienie

Orzeczenia o inwalidztwie z lat 80. i 90. miały określony termin ważności, który upłynął przed 1 stycznia 1998 r. Zgodnie z art. 62 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, aby były równoważne z orzeczeniami o niepełnosprawności, musiały być ważne na dzień wejścia w życie tej ustawy. Brak poddania się badaniom kontrolnym w wyznaczonych terminach skutkował utratą mocy przez te orzeczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (19)

Główne

u.p.r.d. art. 8 § ust. 5

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym

Karta parkingowa wydawana jest osobie niepełnosprawnej na podstawie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności lub orzeczenia organu rentowego równoważnego na mocy przepisów szczególnych.

Pomocnicze

u.r.z.s.o.n. art. 62 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Osoby zaliczone do grup inwalidów przed 1 stycznia 1998 r. są osobami niepełnosprawnymi, jeżeli orzeczenie o zaliczeniu do grupy inwalidów nie utraciło mocy przed tą datą. Orzeczenia te są traktowane na równi z orzeczeniami o stopniu niepełnosprawności.

u.r.z.s.o.n. art. 5a

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Osoby posiadające ważne orzeczenia o zaliczeniu do grup inwalidów mogą składać wnioski o ustalenie stopnia niepełnosprawności.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c/

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 207 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 203 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.r.d. art. 8 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym

Karta parkingowa służy realizacji uprawnień do niestosowania się do niektórych znaków drogowych.

u.s.p. art. 92 § ust. 2

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

Rozporządzenie Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 5 sierpnia 1983 r. w sprawie składu komisji lekarskich do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, trybu postępowania, trybu kierowania na badania przez te komisje oraz szczegółowych zasad ustalania inwalidztwa

u.p.r.d. art. 5 § ust. 2

Ustawa z dnia 1 lutego 1983 r. ustawy – Prawo o ruchu drogowym

Rozporządzenie Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 9 sierpnia 1983 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Orzeczenia o inwalidztwie z lat 80. i 90. utraciły moc przed wejściem w życie ustawy o rehabilitacji, ponieważ upłynęły terminy badań kontrolnych. Brak jest podstaw prawnych do uznania utraconych mocy orzeczeń o inwalidztwie za równoważne z orzeczeniami o niepełnosprawności. Ważność legitymacji inwalidy nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy o wydanie karty parkingowej.

Odrzucone argumenty

Argumentacja WSA, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, nie odnosząc się do równoważności starych orzeczeń o inwalidztwie i ważności legitymacji inwalidy.

Godne uwagi sformułowania

orzeczenia te w dniu 1 stycznia 1998 r. były już orzeczeniami, które utraciły moc. nie można podzielić stanowiska Sądu I instancji o naruszeniu przez organ administracji publicznej [...] poprzez uchylenie się od oceny, czy orzeczenia złożone przez skarżącego mogły być uznane za równoważne z orzeczeniami o niepełnosprawności, ponieważ nie miało to znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Także bez znaczenia dla sprawy pozostaje fakt posiadania przez skarżącego bezterminowej legitymacji inwalidy

Skład orzekający

Janina Antosiewicz

przewodniczący

Małgorzata Pocztarek

sprawozdawca

Tomasz Zbrojewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ważności orzeczeń o inwalidztwie jako podstawy do uzyskania karty parkingowej po wejściu w życie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w momencie wydania orzeczenia i interpretacji przepisów przejściowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego aspektu uprawnień osób niepełnosprawnych i interpretacji przepisów przejściowych, co jest istotne dla wielu obywateli i prawników zajmujących się prawem administracyjnym.

Czy stare orzeczenia o inwalidztwie nadal uprawniają do karty parkingowej? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 561/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-04-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-04-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Janina Antosiewicz /przewodniczący/
Małgorzata Pocztarek /sprawozdawca/
Tomasz Zbrojewski
Symbol z opisem
6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II SA/Go 516/06 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2007-01-18
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
art. 8 ust. 5
Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
Dz.U. 1997 nr 123 poz 776
art. 62 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Protokolant Aleksandra Żurawicka po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 stycznia 2007 r. sygn. akt II SA/Go 516/06 w sprawie ze skargi W. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania karty parkingowej dla osoby niepełnosprawnej 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim do ponownego rozpoznania, 2) odstępuje od zasądzenia od W. D. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. G. kosztów postępowania kasacyjnego
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 18 stycznia 2007 r., sygn. akt II SA/Go 516/06 po rozpoznaniu skargi W. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. G. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wydania karty parkingowej dla osoby niepełnosprawnej uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. G. po rozpatrzeniu odwołania W. D. od decyzji Prezydenta Miasta Z. G. z dnia [...], nr [...], w której na podstawie art. 8 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, ze zm.), art. 10 i 104 K.p.a. oraz art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.) odmówiono mu wydania karty parkingowej dla osoby niepełnosprawnej – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że orzeczenie o niepełnosprawności musi stwierdzać istnienie niepełnosprawności wnioskodawcy w chwili wydania decyzji o wydaniu karty parkingowej. Istnienie takiego orzeczenia jest okolicznością faktyczną, od której zależy wydanie decyzji pozytywnej dla strony (art. 8 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym). Stąd też to obowiązkiem strony było przedłożenie takiego orzeczenia. Tymczasem W. D. takiego orzeczenia nie przedstawił. Przedłożone przez stronę orzeczenia o inwalidztwie wydane w 1982 i 1990 r. wyraźnie stwierdzają, że inwalidztwo jest czasowe i wyznaczają terminy badań kontrolnych – na maj 1984 r. i styczeń 1992 r. Orzeczenia te były nieaktualne w chwili wydania decyzji o odmowie wydania karty parkingowej. Skoro zatem składający odwołanie nie przedłożył aktualnego orzeczenia o niepełnosprawności, organ pierwszej instancji, posiadając jedynie orzeczenie już nieaktualne, zasadnie odmówił wydania karty parkingowej. Za chybiony Kolegium uznało zarzut związany z twierdzeniem o posiadaniu ważnej legitymacji inwalidy stwierdzając, że legitymacja taka nie może być podstawą wydania karty parkingowej. Stwierdził też, że kwestia ważności karty parkingowej wydanej na podstawie przepisów dotychczasowych nie była przedmiotem niniejszego postępowania i nie może być rozważana przez organ odwoławczy.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi W. D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. G. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W powołanym na wstępie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 8 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę – w ramach motywowania podjętej decyzji – jest wyczerpujące ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Odzwierciedlenie tego winno znaleźć się w uzasadnieniu decyzji. Brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę zarzutów stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonych decyzji. W ocenie sądu organ odwoławczy wskazanego obowiązku nie zrealizował. Nie odniósł się bowiem do zarzutu, że załączone do wniosku o wydanie karty parkingowej orzeczenia były orzeczeniami wydanymi przez organy rentowe równoważnymi, na mocy przepisów szczególnych z orzeczeniami o niepełnosprawności jak też do zarzutu istotnego znaczenia kwestii ważności legitymacji inwalidy dającej uprawnienia takie jak obecnie karta parkingowa wydawana osobie niepełnosprawnej.
Do wniosku o wydanie karty parkingowej skarżący dołączył orzeczenie z dnia [...] stycznia 1990 r. Obwodowej Komisji Lekarskiej ds. Inwalidztwa i Zatrudnienia o zaliczeniu go do II grupy inwalidzkiej. W toku postępowania dodatkowo złożył orzeczenie komisji z dnia [...] maja 1982 r. Organy obu instancji uznały, że karta parkingowa nie może być wydana skarżącemu w oparciu o te orzeczenia bowiem nie przedłożył on aktualnego orzeczenia zespołu ds. orzekania niepełnosprawności lub orzeczenia wydanego przez organy rentowe równoważnego na mocy przepisów szczególnych z orzeczeniem o niepełnosprawności.
Sąd podniósł, że zgodnie z art. 8 ust. 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym kartę parkingową osobie niepełnosprawnej o obniżonej sprawności ruchowej wydaje się na podstawie, wydanego przez zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, orzeczenia o zaliczeniu do znacznego, umiarkowanego, lub lekkiego stopnia niepełnosprawności o przyczynie niepełnosprawności z kodu R lub N lub na podstawie orzeczenia wydanego przez organy rentowe równoważnego na mocy przepisów szczególnych z orzeczeniami o niepełnosprawności. W Ocenie Sądu oczywistym jest, że orzeczenie przedłożone przez skarżącego przy wniosku o wydanie karty parkingowej nie jest orzeczeniem o niepełnosprawności. Organy obu instancji uchyliły się natomiast od oceny czy to złożone orzeczenie jest orzeczeniem wydanym przez organy rentowe, równoważnym na mocy przepisów szczególnych z orzeczeniami o niepełnosprawności. Przepisami szczególnymi, o jakich mowa w art. 8 ust. 5 powołanej ustawy jest ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 1997 r. Nr 123, poz. 776 ze zm.). Ustawa ta reguluje w art. 62 warunki na jakich osoby, które przed dniem wejścia w życie ustawy (tj. przed dniem 1 stycznia 1998 r.) zostały zaliczone do jednej z grup inwalidów, są osobami niepełnosprawnymi w rozumieniu ustawy. Zgodnie z tym przepisem osoby, które przed dniem wejścia w życie ustawy zostały zaliczone do jednej z grup inwalidów, są osobami niepełnosprawnymi w rozumieniu ustawy, jeżeli przed tą datą orzeczenie o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów nie utraciło mocy. Wówczas to orzeczenie o zaliczeniu do I grupy inwalidów traktowane jest na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, o zaliczeniu do II grupy inwalidów traktowane jest na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, a o zaliczeniu do III grupy inwalidów traktowane jest na równi z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji kwestia ważności orzeczenia o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów powinna być oceniana w świetle przepisów emerytalno-rentowych stanowiących podstawę jego wydania (Rozporządzenie Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 5 sierpnia 1983 r. w sprawie składu komisji lekarskich do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, trybu postępowania, trybu kierowania na badania przez te komisje oraz szczegółowych zasad ustalania inwalidztwa – Dz.U. z 1983 r. Nr 47, poz. 214 ze zm.). Sąd powołał się także na art. 5a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r., zgodnie z którym osoby posiadające ważne orzeczenia o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów, o których mowa w art. 62 ustawy, mogą składać do zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności i wskazań, o których mowa w art. 6b ust. 3 ustawy, dla celów korzystania z ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów m.in. określonych w art. 8 ust.1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym.
Sąd Wojewódzki podkreślił, że Kolegium nieaktualność orzeczeń komisji lekarskiej do spraw inwalidztwa i zatrudnienia przedłożonych przez skarżącego ustaliło jedynie na podstawie tego, że upłynęły terminy badań kontrolnych wyznaczonych tymi orzeczeniami. Tymczasem obowiązkiem organu było ocenić czy złożone orzeczenia były orzeczeniami organów rentowych równoważnymi z orzeczeniami o niepełnosprawności i wniosek swój w tym zakresie poprzeć wskazaniem stosownych przepisów prawa. Zdaniem Sądu stwierdzenie organu, że orzeczenia o inwalidztwie przestawione przez skarżącego nie spełniają wymogów z art. 8 ust. 5 ustawy powinno być wywiedzione z analizy tego przepisu oraz przepisów szczególnych, do których art. 8 ust. 5 ustawy się odwołuje.
Ponadto Kolegium nie uczyniło także zadość obowiązkowi rozpoznania zgłoszonego w odwołaniu zarzutu związanego z posiadaniem legitymacji inwalidy nr [...] z dnia [...] lipca 1998 r., wydanej na czas nieokreślony, co miałoby świadczyć o istnieniu przesłanek do wydania mu karty parkingowej. Odpierając ten zarzut Kolegium wskazało jedynie, że legitymacja taka w świetle powołanych w decyzji przepisów nie może być podstawą wydania karty parkingowej natomiast kwestia oceny ważności tej legitymacji nie była przedmiotem niniejszego postępowania i nie może być przez organ rozważana.
Zdaniem Sądu takie stanowisko organu odwoławczego nie jest uprawnione. Skarżący posiada legitymację inwalidy wydaną na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. ustawy – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 1992 r. Nr 11, poz. 41 ze zm.) i Rozporządzenia Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 9 sierpnia 1983 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz.U. z 1983 r. Nr 50, poz. 224 ze zm.). Stosownie do wskazanych przepisów inwalida posiadający uprawnienia do kierowania wózkiem inwalidzkim lub pojazdem samochodowym mógł nie stosować się do niektórych znaków drogowych w zakresie i na warunkach ustalonych w przepisach szczególnych a warunkiem korzystania z tych uprawnień było posiadanie przy sobie dokumentu z symbolem według ustalonego wzoru, wydanego przez wojewodę właściwego według miejsca zamieszkania inwalidy. W legitymacji tej brak jest określenia terminu jej ważności. Treść art. 8 ust. 1 aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym wskazuje, że karta parkingowa wydawana na podstawie ust. 5 art. 8 służy realizacji takich samych uprawnień jak legitymacja inwalidy. Oznacza to, że odpowiednikiem karty parkingowej dającej w aktualnym stanie prawnym osobie niepełnosprawnej o obniżonej sprawności ruchowej prawo niestosowania się do niektórych znaków drogowych dotyczących zakazu ruchu lub postoju, w zakresie określonym przepisami, była uprzednio legitymacja wydawana przez starostę, a jeszcze wcześniej dokument z symbolem według ustalonego wzoru, wydawany przez wojewodę właściwego według miejsca zamieszkania inwalidy, jakim legitymuje się skarżący. Skoro wskazane dokumenty służyły temu samemu celowi czyli realizacji tego samego uprawnienia, to nie bez znaczenia w postępowaniu o wydanie karty parkingowej jest ustalenie czy poprzednio wydany bezterminowo dokument stracił ważność, nie jest bowiem dopuszczalne by w obrocie prawnym funkcjonowały dwa różne dokumenty dające to samo uprawnienie w tym samym czasie. Zdaniem Sądu pierwszej instancji z tych przyczyn koniecznym było zajęcie przez Kolegium jednoznacznego stanowiska w kwestii ważności legitymacji inwalidy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu będzie ocenić załączone do wniosku orzeczenia o zaliczeniu do II grupy inwalidzkiej w świetle powołanych wyżej przepisów i wszechstronnie odnieść się do zarzutu skarżącego dotyczącego kwestii ważności legitymacji inwalidy.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. G., zaskarżając go w całości. Kolegium opierając skargę kasacyjną na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) zarzuciło naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a. poprzez uchylenie się przez Sąd od rozpatrzenia i dokonania oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w sposób wyczerpujący przez organ administracji publicznej, co stanowi naruszenie art. 80 i 77 § 1 K.p.a.,
2) art. 141 § 4 i art. 153 P.p.s.a. poprzez brak jednoznacznych wskazań co do dalszego postępowania organu administracji publicznej i niedokonanie przez Sąd oceny prawnej, pomimo tego że zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie potrzeba taka zachodzi.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Kolegium podniosło, że należy zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, iż zgodnie z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób osoby, które przed dniem wejścia w życie ustawy zostały zaliczone do jednej z grup inwalidów, są osobami niepełnosprawnymi w rozumieniu ustawy, jeżeli przed tą datą orzeczenie o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów nie utraciło mocy. Jednak wskazane przez Sąd, jako właściwe dla oceny ważności orzeczenia do jednej z grup inwalidów rozporządzenie Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 5 sierpnia 1983 r. w sprawie składu komisji lekarskich do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, trybu postępowania, trybu kierowania na badanie przez te komisje oraz szczegółowych zasad ustalania inwalidztwa nie zawiera przepisów rozstrzygających, czy orzeczenie o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów – z określeniem, że inwalidztwo to ma charakter czasowy – traci moc w razie niepoddania się przez stronę tego orzeczenia badaniom kontrolnym. Organ powołał się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 1996 r. sygn. akt II URN 53/95 (opubl. OSNP 1996, nr 14, poz. 203; LEX nr 24429), zgodnie z którym brak badań kontrolnych nie jest równoznaczny z nieprzerwanym trwaniem inwalidztwa przez okres, przez który badania nie były przeprowadzane. Nie ma też przepisu, który uzasadniałby domniemanie, że osoba, której inwalidztwo, ze względu na rodzaj naruszenia sprawności organizmu uznane zostało za czasowe była nieprzerwanie inwalidą tylko z powodu niepoddania jej w określonym czasie badaniu kontrolnemu.
Znajdujące się w aktach sprawy orzeczenia o zaliczeniu skarżącego do drugiej grupy inwalidów wydane w 1982 i w 1990 r. stwierdzają, że inwalidztwo jest czasowe i wyznaczają terminy badań kontrolnych na maj 1984 r. i styczeń 1992 r. Strona nie udowodniła, że badaniom takim się poddała. W ocenie organu należy zatem uznać za bezsporne, że skarżący nie poddał się badaniom kontrolnym w wyznaczonych terminach. Zatem (w świetle przywołanego wyżej orzeczenia Sądu Najwyższego) od lutego 1992 r. skarżącego nie można uznawać za inwalidę, a więc konsekwentnie przyjąć trzeba, że orzeczenie o zaliczeniu go do drugiej grupy inwalidów utraciło moc przed wejściem w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, co nastąpiło z dniem 1 stycznia 1998 r. Organ podkreślił, że skarżący nie jest zatem osobą niepełnosprawną w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
Zdaniem organu w tym stanie faktycznym i prawnym zalecona przez Sąd ocena, czy złożone przez stronę orzeczenia były orzeczeniami organów rentowych równoważnymi z orzeczeniami o niepełnosprawności nie może mieć żadnego wpływu na rozstrzygnięcie, skoro orzeczenia te utraciły znaczenie prawne w lutym 1992 r. Natomiast, jeżeli Sąd uważał ocenę taką za istotną dla rozstrzygnięcia sprawy to władny był jej dokonać we własnym zakresie.
Ponadto kwestia ważności legitymacji inwalidy nie ma dla rozstrzygnięcia sprawy znaczenia, skoro właściwym do jej wydania był wojewoda, który niewątpliwie nie był i nie jest organem rentowym. Znajdująca się w aktach sprawy legitymacja inwalidy nr [...] wydana zaś została przez Wojewódzki Ośrodek Organizacji i Ekonomiki Ochrony Zdrowia w Z. G. i podpisana przez referenta. Zatem legitymacja inwalidy nie daje uprawnień równych karcie parkingowej, skoro strona nie wystąpiła o uznanie legitymacji inwalidy za ważną, lecz o wydanie karty parkingowej. Dodatkowo organ podniósł, że Sąd mógł dokonać oceny prawnej tego dokumentu, dysponował bowiem jego kopią.
W ocenie organu w sytuacji, gdy Sąd dostrzegł braki w uzasadnieniu decyzji i wskazał wszystkie przepisy, których jego zdaniem nie uwzględnił przy orzekaniu organ administracji powinien sam dokonać oceny prawnej, a nie zlecać jej dokonania organowi administracji. Ponadto uzasadnienie wyroku nie przedstawia niezbędnych i jednoznacznych wskazań co do dalszego postępowania organu administracji, tylko wskazuje, że organ ten powinien dokonać oceny prawnej znajdujących się w materiale dowodowym orzeczeń o zaliczeniu strony do II grupy inwalidzkiej i ważności legitymacji inwalidy. Przy czym Sąd nie wykazał prawdopodobieństwa oddziaływania naruszeń prawa procesowego na wynik sprawy administracyjnej. Kolegium stwierdziło, że organy administracyjne obu instancji słusznie przyjęły za podstawę decyzji wydanych w sprawie stan prawny z chwili orzekania, a pominięcie rozważań prawnych w zakresie zaleconym przez Sąd nie miało (i nie mogło mieć) wpływu na rozstrzygnięcie.
W konkluzji skargi kasacyjnej Kolegium wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie i utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Granice skargi kasacyjnej, określone przez jej podstawy, wyznaczają kierunek i zakres kontroli kasacyjnej zaskarżonego orzeczenia.
W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została oparta na podstawie przewidzianej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., tj. zarzucie naruszenia przepisów postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/, art. 141 § 4 i art. 153 P.p.s.a.
Powołana podstawa jest uzasadniona, a skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Należy zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej, iż w sprawie nie zachodziła potrzeba odnoszenia się przez organ do przedłożonych przez skarżącego orzeczeń Komisji Lekarskich do spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia z dnia [...] maja 1982 r. i z dnia [...] stycznia 1990 r., w kontekście, czy mogą one zostać uznane za równoważne na mocy przepisów szczególnych z orzeczeniami o niepełnosprawności. Tego rodzaju możliwość przewidziana została w art. 8 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), zgodnie z którym kartę parkingową osobie, o której mowa w ust. 1, wydaje się na podstawie, wydanego przez zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, orzeczenia o zaliczeniu do znacznego, umiarkowanego lub lekkiego stopnia niepełnosprawności o przyczynie niepełnosprawności z kodu R lub N lub na podstawie orzeczenia wydanego przez organy rentowe równoważnego na mocy przepisów z orzeczeniami o niepełnosprawności.
Przepisem szczególnym, o jakim mowa w art. 8 ust. 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym jest art. 62 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123, poz. 776 ze zm.). W myśl powołanych przepisów osoby, które przed dniem wejścia w życie ustawy zostały zaliczone do jednej z grup inwalidów, są osobami niepełnosprawnymi w rozumieniu ustawy, jeżeli przed tą datą orzeczenie o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów nie utraciło mocy. Jednocześnie orzeczenie o zaliczeniu do:
1) I grupy inwalidów traktowane jest na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
2) II grupy inwalidów traktowane jest na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności;
3) III grupy inwalidów traktowane jest na równi z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności.
Z przytoczonych przepisów wynika, że warunkiem uzyskania przez osobę niepełnosprawną o obniżonej sprawności ruchowej, kierującą pojazdem samochodowym karty parkingowej pozwalającej nie stosować się do niektórych znaków drogowych dotyczących zakazu ruchu lub postoju jest posiadanie przez kierowcę wydanego przez zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności orzeczenia o zaliczeniu do jednego z wymienionych w art. 8 ust. 5 Prawa o ruchu drogowym stopnia niepełnosprawności lub też w przypadku braku takiego orzeczenia legitymowanie się aktualnym na dzień 1 stycznia 1998 r. (data wejścia w życie ustawy o rehabilitacji zawodowej...) orzeczeniem o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów.
Składając wniosek o wydanie karty parkingowej W. D. złożył dwa orzeczenia Obwodowej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia w Z. G., pierwsze z dnia [...] maja 1982 r., na mocy którego czasowo zaliczono go do II grupy inwalidów do maja 1984 r., drugie orzeczenie z dnia [...] stycznia 1990 r., o podobnej treści, z tym, że czas trwania inwalidztwa określono do 1992 r.
Mając na uwadze treść opisanych orzeczeń, do skarżącego nie znajdował zastosowania art. 62 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, pozwalający uznać posiadane orzeczenia za równoważne z orzeczeniami o niepełnosprawności, a to dlatego, że orzeczenia te w dniu 1 stycznia 1998 r. były już orzeczeniami, które utraciły moc.
Z tych przyczyn nie można podzielić stanowiska Sądu I instancji o naruszeniu przez organ administracji publicznej art. 7, 77 § 1, art. 107 § 3 oraz 138 § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez uchylenie się od oceny, czy orzeczenia złożone przez skarżącego mogły być uznane za równoważne z orzeczeniami o niepełnosprawności, ponieważ nie miało to znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Także bez znaczenia dla sprawy pozostaje fakt posiadania przez skarżącego bezterminowej legitymacji inwalidy, bowiem w aktualnym stanie prawnym jak wywiedziono to wcześniej, warunkiem uzyskania karty parkingowej jest wyłącznie posiadanie stosownego orzeczenia. Nadto należy zauważyć, że karta parkingowa wydawana jest przez inny organ, niż miało to miejsce w przypadku legitymacji inwalidy. Zobowiązywanie zatem organu do oceny ważności legitymacji inwalidy jaką posiada skarżący było nieuzasadnione z punktu widzenia rozstrzyganej sprawy.
Uwzględniając skargę z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim naruszył przepisy postępowania, wskazane jako podstawa skargi kasacyjnej, co na mocy art. 185 § 1 P.p.s.a. uzasadniało uwzględnienie skargi kasacyjnej.
Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a. odstąpił od zasądzenia od W. D. kosztów postępowania kasacyjnego – zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 203 pkt 2 P.p.s.a., mając na względzie jego wiek i stan zdrowia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI