I OSK 554/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA orzekł, że policjant posiadający odpowiedni lokal mieszkalny w miejscowości służby lub pobliskiej nie ma prawa do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu, nawet jeśli zaciągnął kredyt na jego zakup.
Policjant ubiegał się o pomoc finansową na spłatę kredytu zaciągniętego na zakup lokalu mieszkalnego. Sądy administracyjne, w tym NSA, uznały, że pomoc finansowa przysługuje tylko policjantom, którzy nie mają zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych i nie otrzymali przydziału lokalu. Posiadanie własnego lokalu, nawet obciążonego hipoteką, wyklucza prawo do takiej pomocy, zgodnie z przepisami ustawy o Policji.
Sprawa dotyczyła policjanta, który zakupił lokal mieszkalny na kredyt i ubiegał się o pomoc finansową na jego spłatę. Zarówno organ administracji, jak i sądy niższych instancji, a ostatecznie Naczelny Sąd Administracyjny, odmówiły przyznania pomocy. Kluczowe znaczenie miały przepisy ustawy o Policji, w szczególności art. 88, 90, 94 i 95. Sąd uznał, że pomoc finansowa na uzyskanie lokalu lub domu przysługuje jedynie policjantom, którzy nie mają prawa do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, ponieważ nie posiadają innego odpowiedniego lokalu w miejscowości pełnienia służby lub pobliskiej. Policjant, który nabył własny lokal mieszkalny, nawet jeśli jest on obciążony hipoteką, ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w rozumieniu ustawy, co wyklucza go z kręgu osób uprawnionych do pomocy finansowej. NSA podkreślił, że celem pomocy jest zapewnienie policjantowi możliwości zamieszkania w miejscowości służby, a nie zaspokajanie jego osobistych potrzeb finansowych czy spłata prywatnych zobowiązań.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, policjantowi posiadającemu odpowiedni lokal mieszkalny w miejscowości pełnienia służby lub pobliskiej nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu, nawet jeśli zaciągnął kredyt na jego zakup.
Uzasadnienie
Pomoc finansowa jest świadczeniem pomocniczym, związanym z niezaspokojeniem prawa do lokalu mieszkalnego na drodze decyzji administracyjnej. Posiadanie własnego lokalu mieszkalnego, zgodnego z normami zaludnienia, wyklucza prawo do przydziału lokalu i tym samym do pomocy finansowej, zgodnie z art. 95 ustawy o Policji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u. Policji art. 88 § 1
Ustawa o Policji
u. Policji art. 90
Ustawa o Policji
u. Policji art. 94 § 1
Ustawa o Policji
u. Policji art. 95 § 1
Ustawa o Policji
u. Policji art. 95 § 1
Ustawa o Policji
pkt 2 i 3 definiują sytuacje wyłączające prawo do przydziału lokalu i pomocy finansowej, w tym posiadanie odpowiedniego lokalu mieszkalnego lub domu.
Pomocnicze
u. Policji art. 96 § 3
Ustawa o Policji
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów art. 14
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów art. 1
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Posiadanie przez policjanta odpowiedniego lokalu mieszkalnego w miejscowości służby lub pobliskiej wyklucza prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu. Pomoc finansowa nie może być przeznaczona na spłatę kredytu hipotecznego ani inne prywatne zobowiązania finansowe policjanta. Zróżnicowanie prawa do pomocy finansowej jest uzasadnione celem ustawy i nie narusza zasady równego traktowania.
Odrzucone argumenty
Pomoc finansowa powinna obejmować również spłatę kredytu zaciągniętego na zakup lokalu mieszkalnego. Niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe z powodu obciążenia hipotecznego uzasadniają przyznanie pomocy finansowej. Brak możliwości wystąpienia o pomoc przed wstąpieniem do służby stałej powinien być uwzględniony.
Godne uwagi sformułowania
pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość policjantowi nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu lub domu, jeżeli policjant nie ma prawa do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego posiada inny odpowiedni lokal mieszkalny w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej nie ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w sposób przewidziany w art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji nie przysługuje mu roszczenie o zaspokojenie prawa określonego w art. 88 ust. 1 cytowanej ustawy pomoc finansowa ma charakter pomocniczy, związany z należytym funkcjonowaniem organów bezpieczeństwa i porządku publicznego, nie ma zaś ogólnego charakteru zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wszystkich policjantów pomoc finansowa w celu nabycia mieszkania na własność nie została ukształtowana jako prawo z tytułu pełnienie służby w charakterze policjanta nie można utożsamiać z formą bezzwrotnej pożyczki udzielanej przez Państwo obywatelowi na spłatę jego prywatnych zobowiązań
Skład orzekający
Barbara Adamiak
przewodniczący
Irena Kamińska
sprawozdawca
Joanna Runge - Lissowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o Policji dotyczących prawa do lokalu mieszkalnego i pomocy finansowej dla policjantów, zwłaszcza w kontekście posiadania własnego lokalu i zaciągniętych zobowiązań kredytowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o Policji i sytuacji faktycznej policjanta posiadającego własny lokal.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak szczegółowe przepisy mogą ograniczać dostęp do świadczeń socjalnych, nawet w sytuacjach, gdy funkcjonariusz ponosi znaczące obciążenia finansowe. Jest to przykład interpretacji prawa, która może być nieintuicyjna dla osób spoza środowiska prawniczego.
“Policjancie, masz własne mieszkanie? Pomoc finansowa na jego spłatę może ci nie przysługiwać!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 554/05 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2006-03-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-05-16 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Barbara Adamiak /przewodniczący/ Irena Kamińska /sprawozdawca/ Joanna Runge - Lissowska Symbol z opisem 6213 Inne świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym Hasła tematyczne Policja Sygn. powiązane II SA/Bk 712/04 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2005-02-24 Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tezy Stosownie do treści art. 94 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji /Dz.U. 2002 nr 7 poz. 58 ze zm./, policjantowi nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu lub domu, jeżeli policjant nie ma prawa do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego określonego w art. 90 tej ustawy, w drodze decyzji administracyjnej, ponieważ, zgodnie z treścią art. 95 ust. 1 ustawy o Policji, posiada inny odpowiedni lokal mieszkalny w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej. Skarżący, będąc policjantem w służbie stałej ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe przez fakt posiadania lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, a więc w sposób przewidziany w art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, co wyklucza go także z grona policjantów, którzy mogą ubiegać się o prawo do otrzymania pomocy finansowej. A w związku z tym nie przysługuje mu roszczenie o zaspokojenie prawa określonego w art. 88 ust. 1 cytowanej ustawy. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak, Sędziowie NSA Irena Kamińska /spr./, Joanna Runge-Lissowska, Protokolant Anna Harwas, po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 24 lutego 2005r. sygn. akt II SA/Bk 712/04 w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Białymstoku z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, Wydział II, wyrokiem z dnia 24 lutego 2005 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 712/04 oddalił skargę st. post. M. W. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Białymstoku z dnia [...], Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w [...], którą odmówiono skarżącemu przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku powołał się na ustalenia organów, z których wynikało, iż Komendant Miejski Policji w [...] na podstawie art. 94 i art. 95 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. 2002 r., Nr 7, poz. 58 ze zm.) oraz § 14 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz.U. Nr 131, poz. 1469) w związku z § 1 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz.U. Nr 131, poz. 1468) odmówił przyznania skarżącemu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Organ podniósł, iż skarżący od 27 marca 2002 r. zajmuje wraz z trzyosobową rodziną lokal o powierzchni użytkowej 68,2 m2, który nabył na podstawie aktu notarialnego Repertorium A, Nr 609/2002 z dnia 18 lutego 2002 r. Wspomniany lokal składa się z czterech izb, których powierzchnia użytkowa zapewnia podstawowe normy zaludnienia wynoszące od 7 do 10 m2 powierzchni pokoi na jedną osobę. Powołując się na treść aktu notarialnego, § 4 i § 5, organ wskazał, że małżonkowie zapłacili kwotę za lokal w całości i z tym dniem nastąpiło jego wydanie. Za nieistotny dla rozstrzygnięcia uznano dołączone do wniosku dokumenty potwierdzające zawarcie przez skarżącego umowy kredytowej z Kredyt Bankiem i uzyskanie kredytu przeznaczonego na refinansowanie nakładów poniesionych na zakup lokalu, gdyż nabycie lokalu mieszkalnego w tym momencie już nastąpiło. Pismem z dnia 12 sierpnia 2004 r. skarżący wniósł do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Białymstoku odwołanie od powyższej decyzji, stwierdzając jej niezgodność z Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów. Skarżący zakwestionował również przedstawioną w decyzji interpretację prawną instytucji "pomocy finansowej" wymienianej w przepisach ustawy o Policji. W opinii skarżącego "pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego" jest pojęciem szerokim, odnoszącym się także do przypadków udzielania pomocy na spłatę zobowiązań finansowych zaciągniętych w związku z nabyciem lokalu mieszkalnego lub domu przez policjanta. Decyzją z dnia [...], Nr [...], Komendant Wojewódzki Policji w Białymstoku utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w [...]. W uzasadnieniu, organ odwoławczy powołał się na treść art. 88 ustawy o Policji, który stanowi, że policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej z uwzględnieniem członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z odrębnych przepisów, natomiast policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (art. 94 ust 1 ustawy o Policji). Analiza powyższych przepisów oraz znajomość sytuacji lokalowej skarżącego, pozwoliły organowi odwoławczemu uznać, że cel przepisu (art. 88 ustawy o Policji) został spełniony, gdyż policjant posiada lokal mieszkalny i tym samym ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe (art. 95 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy), a wobec tego nie powstało prawo do lokalu, o którym mówi art. 88 ustawy o Policji. Za błędne organ uznał odwołanie się przez skarżącego do treści § 1 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów, gdyż wspomniany przepis nie daje możliwości przyznania pomocy finansowej na spłatę zaciągniętego kredytu w związku z ustanowieniem hipoteki na nabytym lokalu własnościowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku podzielił stanowisko Komendanta Wojewódzkiego Policji w Białymstoku, uznając, że prawo do mieszkania jest realizowane w drodze przydziału osobie uprawnionej do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji jednostki Policji lub w formie zastępczej przez przyznanie prawa pomocy finansowej na uzyskanie mieszkania we własnym zakresie. Pomoc ta jest konsekwencją nie zrealizowania uprawnienia policjanta do otrzymania lokalu mieszkalnego, określonego w art. 90 ustawy o Policji, na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale. Sąd I instancji zwrócił uwagę, że pomoc finansowa w uzyskaniu mieszkania przez funkcjonariusza Policji, określona w art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, została wprowadzona w interesie służby, z uwagi na konieczność dyspozycyjności funkcjonariuszy Policji. Z przepisem art. 88 ust. 1 koresponduje przepis art. 95 pkt 2 i 3 ustawy o Policji wyłączający z grona policjantów, którym przydziela się lokal mieszkalny na podstawie decyzji administracyjnej tych policjantów, którzy posiadają odpowiedni lokal mieszkalny lub których małżonek posiada taki lokal. Przepis art. 94 ust. 1 ustawy o Policji łączy się ściśle z art. 95 cytowanej ustawy i wyraża się w tym, że pomoc finansowa przysługuje tylko temu policjantowi, który nie uzyskał lokalu mieszkaniowego na podstawie decyzji administracyjnej a powinien był taki lokal uzyskać. Pomoc, w zakresie zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych policjantów ma charakter pomocniczy, związany z należytym funkcjonowaniem organów bezpieczeństwa i porządku publicznego, nie ma zaś ogólnego charakteru zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wszystkich policjantów. Dlatego też, w opinii Sądu a wbrew twierdzeniu skarżącego, przepisu art. 94 ust. 1 ustawy o Policji nie można interpretować rozszerzająco i w oderwaniu od innych przepisów, w szczególności art. 88 i 95 wspomnianej ustawy. Na zasadność przyjętego stanowiska wskazuje, zdaniem Sądu I instancji, orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 12.10.1990 r., sygn. I SA 1712/98, wyrok z dnia 09.01.2002 r., sygn. akt I SA 708/00, uchwała siedmiu sędziów z dnia 29.03.1999 r., sygn. OPS 1/99 (publ. O NSA nr 3, poz. 77 z 1999 r.) oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14.05.2001 r., SK 1/00; publ. OTK 2001/4/84, w którym Trybunał stwierdził o zgodności z Konstytucją RP art. 94 ust. 1 i art. 95 ustawy o Policji. W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny wywiódł m.in., że inne jest prawo policjantów ubiegających się o pomoc finansową na zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych, jeżeli mieszkania nie posiadają a inne tej grupy funkcjonariuszy, która ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Przyznanie pomocy finansowej tylko pierwszej grupie wymienionych funkcjonariuszy jest uzasadnione przepisami ustawy o Policji i nie stanowi naruszenia zasady równego traktowania funkcjonariuszy policji wobec prawa. Przedstawione rozważania prawne w powiązaniu ze stanem faktycznym sprawy pozwoliły Sądowi I instancji przyjąć, że zaspokojone przez skarżącego potrzeby mieszkaniowe we własnym zakresie, bez potrzeby ubiegania się o przydział lokalu mieszkalnego ma podstawie decyzji administracyjnej, wyłącza prawo skarżącego do otrzymania pomocy pieniężnej na spłatę kredytu mieszkaniowego zaciągniętego w banku w 2002 r. w świetle art. 95 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 94 ust. 1 ustawy o Policji. Skarżący byłby uprawniony do uzyskania pomocy finansowej tylko wówczas, gdyby w okresie pełnienia służby stałej (tj. od 20.05.2003 r.) nie posiadał lokalu mieszkalnego i gdyby odmówiono mu jego przydziału w drodze decyzji administracyjnej. Skoro skarżący nie spełnia przesłanek ustawowych do nabycia lokalu w drodze decyzji administracyjnej, to przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów nie mają tu zastosowania. Dokumenty, jakie powinien dołączyć do wniosku funkcjonariusz (m.in. wyciąg z księgi wieczystej, akt notarialny) są brane pod uwagę gdy o pomoc finansową ubiega się osoba uprawniona a skarżący takiego statusu nie posiada. Sąd podniósł również, że w przypadku osoby uprawnionej a więc spełniającej wymogi ustawowe dla przydzielenia pomocy finansowej, termin złożenia wniosku wraz z załącznikami rzeczywiście nie jest określony we wskazanym rozporządzeniu. Rodzaj udzielonej pomocy finansowej czy na zakup mieszkania czy na spłatę kredytu mieszkaniowego, może być rozważany przez organ przyznający tę pomoc, ale tylko wobec funkcjonariusza, który nabył uprawnienia do posiadania lokalu w drodze decyzji administracyjnej. Dlatego, zdaniem Sąd, wyrok Naczelnego sądu Administracyjnego z dnia 18.11.1998 r., sygn. akt I SA 743/98, na który powołał się skarżący, w jego sytuacji faktycznej, nie może znaleźć zastosowania bez względu na to, czy znalazł uznanie w praktyce sądowej czy nie. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skarżący reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną, zaskarżając wspomniany wyrok w całości oraz wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie zmianę zaskarżonego orzeczenia w całości poprzez orzeczenie zgodnie z wnioskiem skarżącego o przyznanie pomocy finansowej. Wspomnianemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 95 ust. 1 pkt 2 i 3 w związku z art. 88 ust. oraz art. 94 ust.1 ustawy o Policji z uwagi na jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie. W uzasadnieniu skarżący podważył opinię Sądu, iż w dniu złożenia wniosku miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe we własnym zakresie, a tym samym nie spełniał warunków do uzyskania pomocy finansowej. Zwrócił uwagę na fakt, iż przed wstąpieniem do służby stałej w Policji nie mógł wystąpić z wnioskiem o udzielenie przydziału lokalu mieszkalnego lub pomocy finansowej na jego zakup, gdyż zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, uprawnienie takie przysługuje tylko policjantowi w służbie stałej. Dlatego też skarżący, pełniąc jeszcze służbę przygotowawczą, postanowił zakupić lokal mieszkalny za pieniądze uzyskane z kredytu. Ponieważ kredyt hipoteczny stanowi dla niego duże obciążenie finansowe, zwrócił się o pomoc finansową z przeznaczeniem na spłatę kredytu. Otrzymana pomoc finansowa pozwoli zrealizować potrzeby mieszkaniowe skarżącego i jego rodziny. W chwili obecnej potrzeby mieszkaniowe nie są zabezpieczone, gdyż prawo własności zakupionego lokalu mieszkalnego jest obciążone hipoteką kaucyjną na rzecz banku. Skarżący przyznaje co prawda, że na dzień złożenia wniosku miał gdzie mieszkać, jednakże w przypadku nie wywiązania się z umowy kredytowej traci on prawo własności lokalu. W takiej sytuacji uzasadniona jest, w opinii skarżącego, teza, że pełne zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych skarżącego nastąpi dopiero w momencie spłacenia kredytu i wykreślenia ustanowionej hipoteki. Przytoczona argumentacja pozwoliła skarżącemu przyjąć, że skoro jest on osobą uprawnioną do uzyskania pomocy finansowej na gruncie przepisów ustawy o Policji to w jej ramach upoważniony organ powinien udzielić mu środków na spłatę zaciągniętego kredytu. Dla poparcia przyjętej tezy skarżący odwołał się do poglądów wyrażonych w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, ze wskazaniem na wyroki w sprawach o sygn. akt: I SA 7443/98 (wyrok z dnia 18.11.1998 r.), I SA 4/96 (wyrok z dnia 25.04.1997 r.), I SA 749/98 (wyrok z dnia 18.11.1998 r.). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona. Za bezzasadny należy uznać zarzut skarżącego o błędnej wykładni art. 88 ust. 1, art. 94 ust. 1 i art. 95 ust 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. 2002, Nr 7, poz.58 ze zm.) i z uwagi na to, już na wstępie trzeba zaznaczyć, że ustawa o Policji nie formułuje praw podmiotowych wszystkich policjantów do uzyskania pomocy finansowej do nabycia mieszkania na własność, bez względu na to, czy mają oni zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscu pełnienia służby. (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 14 maja 2001 r., SK 1/00) Określenie przesłanek, od spełnienia, których ustawa uzależnia przyznanie pomocy finansowej nie jest naruszeniem zasady równości, gdyż zasada ta "nie wyklucza zróżnicowania sytuacji prawnej adresatów normy prawnej, jeżeli to zróżnicowanie znajduje uzasadnienie w odrębnościach sytuacji prawnej i faktycznej poszczególnych kategorii adresatów" (wyrok z dnia 16 grudnia 1997 r., K.8/97, OTK w 1997 r., poz. 30, wyrok z dnia 13 kwietnia 1999 r., K. 36/98, OTK ZU Nr 3/1999, poz. 40), ale "wszelkie odstępstwa od nakazu równego traktowania podmiotów podobnych muszą pozostawać w bezpośrednim związku z celem i zasadniczą treścią przepisów oraz służyć realizacji tego celu". Szczególna pomoc w uzyskaniu mieszkania przez policjantów uzasadniona jest dążeniem do zapewnienia policjantowi możliwości mieszkania w miejscowości, w której pełni służbę. (uchwała Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 1999 r., OPS 1/99, miejsce pub. ONSA 1999, Nr 3, poz. 77), ale nie wszyscy funkcjonariusze będą uprawnieni do skorzystania z pomocy finansowej, gdyż ustawa o Policji wskazuje rodzaj podmiotów mogących wystąpić z wnioskiem o jej przyznanie. (porównaj wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 1999 r., sygn. akt I SA 1712/98) Przepis art. 88 ust. 1 cytowanej ustawy stanowi, że policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Z treści tak zredagowanego przepisu należy wywnioskować, iż zamiarem ustawodawcy było stworzenie takich warunków, w których policjant w służbie stałej będzie mieszkał w miejscowości, w której pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej. W związku z tym prawo wymienione w art. 88 ust. 1 ustawy o Policji należy powiązać z przedstawionym powyżej celem, a nie przywilejem przyznanym określonej grupie zawodowej. Lokal, o którym mowa w art. 88 ust. 1 ustawy o Policji może być przydzielony decyzją administracyjną z zasobów lokalowych będących w dyspozycji Policji, a gdy nie jest to możliwe, stosownie do treści art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, w formie zastępczej poprzez przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Omawiane uprawnienia policjanta do lokalu mieszkalnego lub pomocy finansowej na cele mieszkaniowe nie mogą być interpretowane w oderwaniu od treści art. 95 cytowanej ustawy. Zgodnie z tym przepisem lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi: 1. w razie skorzystania z pomocy finansowej, o której mowa w art. 94, 2. posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno – pensjonatowy, 3. którego małżonek posiada lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny lub dom mieszkalno – pensjonatowy, 4. w razie zbycia przez niego lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo dom, o którym mowa w pkt 2, z wyjątkiem przypadków określonych na podstawie art. 96 ust. 3. Analiza powołanych przepisów wyraźnie wskazuje, że policjantowi mającemu zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, w sposób określony w art. 95 pkt 1-4 ustawy o Policji, nie przysługują ani prawo do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, ani pomoc finansowa udzielona na cel wymieniony w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji. Warunek przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu lub domu należy zatem wiązać tylko z taką sytuacją, w której policjant spełnia warunki do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego, o jakim mowa w art. 90 ustawy o Policji, na podstawie decyzji administracyjnej, lecz lokalu takiego nie otrzymał. Natomiast jeśli policjant ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej w formie przewidzianej przez art. 95 ust. 1 cytowanej ustawy, to nie spełnia on ustawowych warunków do uzyskania prawa do lokalu, określonego w art. 88 ust. 1 ustawy o Policji. W konsekwencji taki policjant nie spełnia również niezbędnej przesłanki przyznania pomocy finansowej (określonej w art. 94 ust. 1 wspomnianej ustawy), tj. niezrealizowania prawa do lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 90 ustawy o Policji. Powyższe rozważania prowadzą do konkluzji, że stosownie do treści art. 94 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu lub domu, jeżeli policjant nie ma prawa do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego określonego w art. 90 tej ustawy, w drodze decyzji administracyjnej, ponieważ, zgodnie z treścią art. 95 ust. 1 ustawy o Policji, posiada inny odpowiedni lokal mieszkalny w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej. (uchwała Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 1999 r., OPS 1/99, miejsce pub. ONSA 1999, Nr 3, poz. 77) Odnosząc ten stan prawny do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, z którego wynika, że skarżący posiada lokal mieszkalny w [...] o powierzchni mieszkalnej 68,2 m2, zaspokajającej potrzeby jego czteroosobowej rodziny, za słuszne należy uznać stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wyrażone w zaskarżonym wyroku. Materiał dowodowy sprawy wyraźnie wskazuje, że skarżący, będąc policjantem w służbie stałej ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe przez fakt posiadania lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, a więc w sposób przewidziany w art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, co wyklucza go także z grona policjantów, którzy mogą ubiegać się o prawo do otrzymania pomocy finansowej. A w związku z tym nie przysługuje mu roszczenie o zaspokojenie prawa określonego w art. 88 ust. 1 cytowanej ustawy. W tej sytuacji bezpodstawny jest zarzut skarżącego, że odmowa przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w formie funduszy umożliwiających spłatę zaciągniętego kredytu stanowi naruszenie omówionych powyżej przepisów ustawy o Policji. Z treści wskazanych przepisów ustawy wynika, że intencją ustawodawcy było aby pomoc finansowa była przeznaczana jedynie na uzyskanie przez funkcjonariusza policji mieszkania w miejscowości pełnienia służby. Natomiast z żadnego z przytoczonych w skardze kasacyjnej przepisów ustawy o Policji nie wynika, aby powyższe świadczenie miało być przyznawane na rozbudowę, remont posiadanego lokalu lub też spłatę zobowiązań kredytowych. Stąd błędnym było przekonanie skarżącego, że cel na jaki wspomniana pomoc ma być przeznaczona, może być dowolnie określony przez funkcjonariusza występującego o jej przyznanie. Celem wymienianych przepisów ustawy o Policji nie było przyznanie jednej grupie zawodowej ułatwień w nabywaniu na własność lokali mieszkalnych. Pomocy finansowej z cytowanej ustawy nie można utożsamiać z formą bezzwrotnej pożyczki udzielanej przez Państwo obywatelowi na spłatę jego prywatnych zobowiązań. "Przewidziana ustawą pomoc finansowa w celu nabycia mieszkania na własność nie została ukształtowana jako prawo z tytułu pełnienie służby w charakterze policjanta. Pomoc ta jest tylko jedną z przewidzianych ustawą form pomocy policjantom w uzyskaniu mieszkania w miejscu pełnienia służby. W przeciwnym razie musiałaby być traktowana jako przywilej policjantów, budzący wątpliwości z punktu widzenia zasady równego traktowania obywateli". (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 14 maja 2001 r., SK 1/00) Na marginesie należy zauważyć, że ustawa o Policji przewiduje jednak w stosunku do funkcjonariuszy Policji dalej idącą pomoc władz publicznych w uzyskaniu lokali mieszkalnych niż przepisy dotyczące ogółu obywateli. Dokonana na wstępie analiza przepisów ustawy o Policji nakazuje również odrzucić argument skarżącego o braku zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych z uwagi na stan prawny wykupionego przez niego mieszkania obciążonego hipoteką kaucyjną na rzecz banku, który wywołuje u skarżącego dyskomfort psychiczny w postaci stanu obawy czy będzie on w stanie spłacić zaciągnięty kredyt. W tym celu należy raz jeszcze odwołać się do omówionych już przepisów ustawy o Policji, ze szczególnym wskazaniem na art. 95 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o Policji, które definiują sposób zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy Policji. W ich świetle obawy skarżącego nie mogą podlegać ocenie prawnej i nie mają żadnego związku z jasno i wyraźnie sprecyzowanymi celami, dla których ustawodawca wprowadził do Rozdziału 8 ustawy o Policji instytucję pomocy finansowej. Jak już wspomniano z treści powoływanych w przedmiotowej sprawie przepisów ustawy o Policji wynika jednoznacznie, że "szczególna pomoc w uzyskaniu mieszkania przez policjantów uzasadniona jest dążeniem do zapewnienia policjantowi możliwości zamieszkania w miejscowości, w której pełni służbę". W związku z tym cel w jakim została ona prawnie zagwarantowana należy wiązać z wymaganiami i charakterem służby, a nie osobistymi potrzebami poszczególnych funkcjonariuszy. Stąd wnioski i zarzuty skarżącego sformułowane w skardze kasacyjnej Sąd uznał za chybione. Przytaczany w uzasadnieniu wyrok Trybunału Konstytucyjnego 14 maja 2001 r. oraz orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego z roku 1999 r. pozwala przyjąć, że linia orzecznicza w tego typu sprawach jest zasadniczo odmienna od tej, która została przez skarżącego wskazana na poparcie słuszności jego stanowiska. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI