I OSK 551/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Ministra Budownictwa. Przedmiotem sporu było ustalenie terminu rozpoczęcia naliczania opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego gruntu, który Przedsiębiorstwo "Polskie Koleje Państwowe" nabyło z mocy prawa na podstawie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". Wojewoda W. decyzją stwierdził nabycie prawa użytkowania wieczystego, a następnie postanowieniem wyjaśnił, że opłata roczna obowiązuje od 1 stycznia 2006 r. Minister Budownictwa w postanowieniu podtrzymał to stanowisko, wskazując, że opłaty roczne wnosi się przez cały okres użytkowania wieczystego, z wyjątkiem roku, w którym prawo zostało ustanowione. Skarżący argumentował, że opłata powinna być naliczana od momentu wydania decyzji potwierdzającej nabycie prawa, powołując się na art. 238 Kodeksu cywilnego i art. 71 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że decyzja wojewody potwierdzająca nabycie prawa użytkowania wieczystego w trybie ustawy o komercjalizacji PKP ma charakter deklaratoryjny w kwestii samego nabycia prawa, ale konstytutywny w zakresie określenia warunków użytkowania wieczystego, w tym opłat. Sąd uznał, że obowiązek uiszczania opłat powstaje dopiero od momentu doręczenia konstytutywnej decyzji wojewody. Ponadto, zgodnie z art. 34 ust. 2 ustawy o komercjalizacji PKP, nabycie prawa następuje bez obowiązku wniesienia pierwszej opłaty. W związku z tym, opłaty roczne zaczynają obowiązywać od roku następującego po wydaniu decyzji, co zostało prawidłowo ustalone przez Sąd I instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie momentu powstania obowiązku ponoszenia opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego gruntu nabytego w trybie specustaw (np. ustawy o komercjalizacji PKP) oraz interpretacja konstytutywnego charakteru decyzji administracyjnej w tym zakresie.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nabycia prawa użytkowania wieczystego przez przedsiębiorstwo państwowe w trybie ustawy o komercjalizacji PKP. Interpretacja przepisów może być odmienna w przypadku innych trybów nabycia prawa.
Zagadnienia prawne (2)
Czy opłaty roczne z tytułu użytkowania wieczystego gruntu nabytego przez przedsiębiorstwo państwowe w trybie ustawy o komercjalizacji PKP powstają od momentu wydania decyzji potwierdzającej nabycie prawa, czy od roku następującego po wydaniu tej decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Obowiązek uiszczania opłat z tytułu użytkowania wieczystego powstaje dopiero po potwierdzeniu przez wojewodę nabycia prawa w drodze decyzji administracyjnej, przy czym ustawa o komercjalizacji PKP przewiduje nabycie prawa bez obowiązku wniesienia pierwszej opłaty, co oznacza, że obowiązek naliczania opłat powstaje od roku następującego po wydaniu decyzji.
Uzasadnienie
Decyzja wojewody potwierdzająca nabycie prawa użytkowania wieczystego w trybie ustawy o komercjalizacji PKP ma charakter konstytutywny w zakresie określenia warunków użytkowania wieczystego, w tym opłat. Obowiązek uiszczania opłat powstaje od momentu doręczenia tej decyzji, a ustawa przewiduje brak pierwszej opłaty, co skutkuje powstaniem obowiązku od roku następującego po wydaniu decyzji.
Czy przepisy art. 71 ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczące terminów wnoszenia opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego mają zastosowanie do przypadków nabycia prawa w drodze ustawy (uwłaszczenie), a nie tylko w drodze umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy art. 71 ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczące ponoszenia ciężarów finansowych związanych z posiadaniem prawa użytkowania wieczystego, w tym opłat rocznych i terminów ich uiszczania, znajdują odpowiednie zastosowanie również w przypadku nabycia prawa z mocy ustawy, o ile przepisy odrębne (np. ustawa o komercjalizacji PKP) nie regulują tych kwestii inaczej.
Uzasadnienie
Wykładnia systemowa prawa administracyjnego nakazuje stosowanie zasad dotyczących opłat rocznych z ustawy o gospodarce nieruchomościami również do przypadków nabycia prawa z mocy ustawy, w zakresie, w jakim przepisy odrębne tego nie regulują. Pozwala to na spójne stosowanie przepisów i ustalanie opłat zgodnie z ogólnymi zasadami.
Przepisy (13)
Główne
ustawa o komercjalizacji PKP art. 34 § 1
Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"
ustawa o komercjalizacji PKP art. 34 § 2
Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"
ustawa o komercjalizacji PKP art. 35 § 1
Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"
ustawa o komercjalizacji PKP art. 35 § 3
Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"
u.g.n. art. 71 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 71 § 4
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
k.c. art. 238
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa o komercjalizacji PKP art. 37
Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"
u.g.n. art. 200 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
k.p.a. art. 113 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja wojewody potwierdzająca nabycie prawa użytkowania wieczystego w trybie ustawy o komercjalizacji PKP ma charakter konstytutywny w zakresie określenia opłat, a obowiązek ich uiszczania powstaje od momentu doręczenia tej decyzji. • Ustawa o komercjalizacji PKP przewiduje nabycie prawa użytkowania wieczystego bez obowiązku wniesienia pierwszej opłaty, co skutkuje powstaniem obowiązku naliczania opłat od roku następującego po wydaniu decyzji. • Przepisy art. 71 ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczące terminów opłat rocznych mają zastosowanie również do nabycia prawa z mocy ustawy, o ile przepisy odrębne tego nie regulują inaczej.
Odrzucone argumenty
Opłaty roczne z tytułu użytkowania wieczystego powinny być naliczane od momentu wydania decyzji potwierdzającej nabycie prawa, zgodnie z art. 238 k.c. i art. 71 u.g.n. • Przepisy art. 71 ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczą wyłącznie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w drodze umowy.
Godne uwagi sformułowania
decyzja o uwłaszczeniu ma charakter konstytutywny • deklaratoryjny charakter decyzji dotyczy jednak wyłącznie kwestii nabycia prawa do nieruchomości, natomiast w zakresie, w jakim dotyczy warunków powstałego z mocy prawa użytkowania wieczystego, w tym opłat za użytkowanie wieczyste, decyzja ma charakter konstytutywny • obowiązek uiszczania opłat z tytułu użytkowania wieczystego powstaje dopiero po potwierdzeniu przez wojewodę nabycia prawa w drodze decyzji administracyjnej • ustawodawca wprowadził w art. 34 ust. 2 ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" zasadę, iż nabycie następuje bez obowiązku wniesienia pierwszej opłaty • nie wolno tracić z pola widzenia i tej okoliczności, że przy interpretacji prawa trzeba brać pod uwagę kontekst interpretowanych przepisów, tj. nie tylko akt prawny, w którym przepisy zostały umiejscowione, ale również cały system prawa, z uwzględnieniem instytucji, która podlega normowaniu.
Skład orzekający
Janina Antosiewicz
przewodniczący
Małgorzata Pocztarek
członek
Tomasz Zbrojewski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie momentu powstania obowiązku ponoszenia opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego gruntu nabytego w trybie specustaw (np. ustawy o komercjalizacji PKP) oraz interpretacja konstytutywnego charakteru decyzji administracyjnej w tym zakresie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nabycia prawa użytkowania wieczystego przez przedsiębiorstwo państwowe w trybie ustawy o komercjalizacji PKP. Interpretacja przepisów może być odmienna w przypadku innych trybów nabycia prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu gospodarki nieruchomościami - opłat za użytkowanie wieczyste, co jest istotne dla wielu podmiotów posiadających takie grunty. Wyjaśnia złożone kwestie prawne związane z charakterem decyzji administracyjnych i ich wpływem na obowiązki finansowe.
“Kiedy zaczynasz płacić za użytkowanie wieczyste? NSA wyjaśnia kluczowe zasady dla gruntów PKP.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.