I OSK 548/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-08-08
NSAAdministracyjneŚredniansa
geodezjakartografiazasób geodezyjnyopłatyscalanie gruntówprawo administracyjneNSAWSA

Podsumowanie

NSA oddalił skargę kasacyjną Wojewódzkiego Biura Geodezji w Lublinie, uznając, że nie przysługuje mu zwolnienie z opłaty za udostępnienie materiałów z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego przy pracach scaleniowych.

Sprawa dotyczyła opłaty za udostępnienie materiałów z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, wykorzystanych do sporządzenia projektu scalenia gruntów. Wojewódzkie Biuro Geodezji w Lublinie kwestionowało naliczenie opłaty, powołując się na zwolnienie wynikające z ustawy o informatyzacji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego mają pierwszeństwo przed ustawą o informatyzacji, a zwolnienie z opłat dotyczy konkretnych przypadków udostępniania materiałów zasobu, które nie obejmują sytuacji skarżącego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewódzkiego Biura Geodezji w Lublinie (WBG) od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił skargę WBG na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Sprawa dotyczyła ustalenia opłaty za udostępnienie materiałów z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, wykorzystanych do sporządzenia projektu scalenia gruntów. WBG domagało się zwolnienia z tej opłaty, argumentując, że jako jednostka realizująca zadania publiczne, ma prawo do nieodpłatnego dostępu do danych na podstawie art. 15 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, w powiązaniu z art. 40a ust. 2 pkt 4 lit. b) Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Sąd I instancji oddalił skargę, a NSA w wyroku z 8 sierpnia 2024 r. również oddalił skargę kasacyjną. NSA wyjaśnił, że przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego (art. 40a i 40b) mają pierwszeństwo przed ogólną normą z ustawy o informatyzacji, zgodnie z zasadą lex specialis derogat legi generali. Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne w art. 40a ust. 2 wymienia konkretne przypadki zwolnień z opłat za udostępnienie materiałów zasobu, które obejmują m.in. wykonawców prac geodezyjnych w określonych sytuacjach (pkt 3 i 6), ale nie obejmują zwolnienia wynikającego z art. 15 ustawy o informatyzacji w sposób, w jaki próbowało to interpretować WBG. Sąd podkreślił, że WBG nie spełnia przesłanek do zwolnienia z opłaty na podstawie art. 40a ust. 2 pkt 4 lit. b) w zw. z art. 15 u.i.r.z.p., ponieważ przepis ten nie ma zastosowania do wykonawców prac geodezyjnych w kontekście zgłoszenia prac scaleniowych, a zwolnienia dla takich wykonawców są uregulowane odrębnie w art. 40a ust. 2 pkt 3 i 6 p.g.i.k. Sąd nie stwierdził również podstaw do przedstawienia zagadnienia prawnego składowi siedmiu sędziów.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, Wojewódzkie Biuro Geodezji nie jest zwolnione z opłaty w tej sytuacji.

Uzasadnienie

Przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego (art. 40a, 40b) mają pierwszeństwo przed ogólną normą z ustawy o informatyzacji. Zwolnienia z opłat za udostępnienie materiałów zasobu dla wykonawców prac geodezyjnych są uregulowane odrębnie w art. 40a ust. 2 pkt 3 i 6 p.g.i.k. i nie obejmują sytuacji skarżącego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

p.g.i.k. art. 40a § ust. 2 pkt 4 lit. b

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne

Nie można wywieść zwolnienia z opłaty za udostępnienie materiałów zasobu na podstawie tego przepisu w zw. z art. 15 u.i.r.z.p. dla wykonawców prac geodezyjnych, gdyż zakres podmiotowy tego przepisu nie obejmuje wykonawców prac geodezyjnych, a zakres przedmiotowy obejmuje zwolnienie z opłat za udostępnienie danych z rejestru, a nie opłat za udostępnienie materiałów zasobu.

u.i.r.z.p. art. 15 § ust. 1

Ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne

Norma ma charakter blankietowy i wymaga odniesienia do przepisów szczególnych regulujących dany rejestr publiczny.

p.g.i.k. art. 12 § ust. 1 pkt 3 lit. j

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne

Dotyczy zgłoszenia prac geodezyjnych podlegających obowiązkowi zgłoszenia.

u.s.i.w.g. art. 3 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów

Postępowanie scaleniowe jako zadanie z zakresu administracji rządowej.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 187

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość przedstawienia zagadnienia prawnego składowi siedmiu sędziów.

p.g.i.k. art. 40a § ust. 2 pkt 3

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne

Zwolnienie z opłat za udostępnienie materiałów zasobu wykonawcom prac geodezyjnych lub kartograficznych w celu realizacji zadań organów administracji lub Głównego Geodety Kraju, po podpisaniu umowy lub porozumienia (w tym prac scaleniowych).

p.g.i.k. art. 40a § ust. 2 pkt 6

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne

Zwolnienie z opłat za udostępnienie materiałów zasobu w związku ze zgłoszeniem prac, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 lit. b) p.g.i.k.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego (art. 40a, 40b) mają pierwszeństwo przed ogólną normą z ustawy o informatyzacji (art. 15) zgodnie z zasadą lex specialis derogat legi generali. Zwolnienia z opłat za udostępnienie materiałów zasobu dla wykonawców prac geodezyjnych są uregulowane odrębnie w art. 40a ust. 2 pkt 3 i 6 p.g.i.k. i nie obejmują sytuacji skarżącego. Art. 40a ust. 2 pkt 4 lit. b) p.g.i.k. w zw. z art. 15 u.i.r.z.p. nie ma zastosowania do wykonawców prac geodezyjnych w kontekście zgłoszenia prac scaleniowych.

Odrzucone argumenty

Skarżące Biuro jest zwolnione z opłaty za udostępnienie materiałów z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego na podstawie art. 40a ust. 2 pkt 4 lit. b) p.g.i.k. w zw. z art. 15 u.i.r.z.p., ponieważ realizuje zadania publiczne.

Godne uwagi sformułowania

przepisy art. 40a i 40b p.g.i.k. mają pierwszeństwo wobec normy art. 15 ust. 1 u.i.r.z.p. ustawodawca rozróżnił skutki i zakres, jaki wywołuje udostępnienie materiałów zasobu wykonawcy prac geodezyjnych, od udostępnienia danych zgromadzonych w prowadzonym rejestrze na podstawie art. 15 ust. 1 u.i.r.z.p.

Skład orzekający

Iwona Bogucka

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Kremer

sędzia

Maciej Dybowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat za udostępnianie materiałów z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w szczególności relacji między Prawem geodezyjnym i kartograficznym a ustawą o informatyzacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prac scaleniowych i zwolnień z opłat dla wykonawców prac geodezyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów dotyczących opłat za dane geodezyjne, co jest istotne dla branży geodezyjnej i administracji publicznej.

Czy prace scaleniowe zwalniają z opłat za dane geodezyjne? NSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 5082,5 PLN

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I OSK 548/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-08-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Kremer
Iwona Bogucka /przewodniczący sprawozdawca/
Maciej Dybowski
Symbol z opisem
6129 Inne o symbolu podstawowym 612
Hasła tematyczne
Geodezja i kartografia
Sygn. powiązane
III SA/Lu 370/22 - Wyrok WSA w Lublinie z 2022-11-29
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2070
art 15
Ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (t.j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewódzkiego Biura Geodezji w Lublinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 listopada 2022 r., sygn. akt III SA/Lu 370/22 w sprawie ze skargi Wojewódzkiego Biura Geodezji w Lublinie na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 27 czerwca 2022 r., nr IGK-I.7227.10.2022.KD w przedmiocie ustalenia opłaty za udostępnienie materiałów z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 29 listopada 2022 r., sygn. akt III SA/Lu 370/22 oddalił skargę Wojewódzkiego Biura Geodezji w Lublinie (dalej: WBG/skarżące Biuro) na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej także: organ) z 27 czerwca 2022 r., nr IGK-I.7227.10.2022.KD, którą utrzymano w mocy decyzję Starosty Chełmskiego z 11 kwietnia 2022 r., znak: GKN.6640.1.42.2022 orzekającą o ustaleniu opłaty w wysokości 5082,50 zł, wykazanej w Dokumencie Obliczenia Opłaty nr 2194/2022 z 16 marca 2022 r., za udostępnienie materiałów z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, wykorzystanych do wykonywania pracy geodezyjnej o nadanym Identyfikatorze ID [..], dotyczącej sporządzenia projektu scalenia gruntów.
W skardze kasacyjnej skarżące Biuro zaskarżyło wyrok Sądu I instancji w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, a także o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym (w piśmie uzupełniającym z 31 stycznia 2023 r.). Dodatkowo w skardze kasacyjnej wniesiono, na podstawie art. 187 p.p.s.a. o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego, tj. czy art. 40a ust. 2 pkt 4 lit. b) ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz art. 15 ustawy o informatyzacji podmiotów realizujących zadania publiczne mają zastosowanie do prac geodezyjnych podlegających obowiązkowi zgłoszenia w trybie art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. j) ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Sądowi I instancji zarzucono naruszenie art. 40a ust. 2 pkt 4 lit. b) ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2021 r., poz. 1990 ze zm., dalej: p.g.i.k.) w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ustawy z 15 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2021 r., poz. 2070 ze zm., dalej: u.i.r.z.p.) przez ich niezastosowanie, co w konsekwencji skutkowało niezasadnym utrzymaniem w mocy decyzji organu I instancji, pomimo, że skarżące Biuro jest z naliczenia i uiszczenia tej opłaty na mocy ustawy zwolnione.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że zgodnie z art. 40a ust. 2 pkt 4 lit. b) p.g.i.k.) nie pobiera się opłat za udostępnienie danych na podstawie art. 15 u.i.r.z.p. Według art. 15 u.i.r.z.p., podmiot prowadzący rejestr publiczny zapewnia podmiotowi publicznemu albo podmiotowi niebędącemu podmiotem publicznym, realizującym zadania publiczne na podstawie odrębnych przepisów albo na skutek powierzenia lub zlecenia przez podmiot publiczny ich realizacji, nieodpłatny dostęp do danych zgromadzonych w prowadzonym rejestrze, w zakresie niezbędnym do realizacji tych zadań. Fakt realizowania zadań publicznych przez WBG nie budzi wątpliwości, z uwagi na treść ustawy z 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. z 2022 r., poz. 1223), w której w art. 3 ust. 1 ustawodawca wskazał, że postępowanie scaleniowe oraz zagospodarowanie poscaleniowe przeprowadza i wykonuje starosta jako zadanie z zakresu administracji rządowej finansowane ze środków budżetu państwa.
Biuro dokonało zgłoszenia prac geodezyjnych w trybie art. 12 ust. 1 pkt. 3 lit. g) p.g.i.k. W piśmie stanowiącym załącznik do tego zgłoszenia WBG wskazało jako podstawę prawną zwolnienia art. 40a ust. 2 pkt 4 lit. b) p.g.i.k. w zw. z art. 15 u.i.r.z.p. WBG każdorazowo zawiera umowę (porozumienie) ze starostwem, w której wskazuje wszystkie elementy w związane z realizacją konkretnego projektu scalenia i wymiany gruntów. W związku z powyższym, w świetle przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 2 kwietnia 2021 r. w sprawie organizacji i trybu prowadzenia państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz.U. z 2021 r., poz. 820), to umowa zawarta między Biurem a starostwem powiatowym, a nie wniosek, stanowi podstawę do udostępnienia materiałów zasobu. W ocenie skarżącego Biura, Sąd I instancji błędnie uznał, że do zwolnienia od opłaty konieczny jest wniosek, o którym mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z 27 września 2005 r. w sprawie sposobu, zakresu i trybu udostępniania danych zgromadzonych w rejestrze publicznym (Dz. U. z 2018 r. poz. 29 ze zm.).
Zgłoszenie wykonywania prac w trybie art. 12 ust. 1 pkt. 3 lit. j) p.g.i.k. nie niweczy zastosowania art. 15 ust. 1 u.i.r.z.p. Artykuł 12 ust. 1 p.g.i.k. obliguje bowiem każdego wykonawcę prac geodezyjnych lub kartograficznych do zgłoszenia tychże prac przed ich rozpoczęciem, a według ust. 3 pkt. 1 tego artykułu, ze zgłoszeniem takim powstaje obowiązek uiszczenia opłaty zryczałtowanej za udostępnienie materiałów zasobu. W ocenie skarżącego, intencją ustawodawcy było wprowadzenie do ustawy p.g.i.k. kolejnej przesłanki zwolnienia z uiszczania opłaty określonej w art. 15 u.i.r.z.p., aby również podmioty, które dokonały zgłoszenia pracy geodezyjnej lub kartograficznej w trybie art. 12 ust. 1 pkt. 3 lit. j) p.g.i.k., spełniające przesłanki określone w art. 15 u.i.r.z.p., mogły z niej skorzystać.
Z tego względu, ponieważ Sąd I instancji nie dokonał wykładni, czy przepis art. 40a ust. 2 pkt 4 lit. b) p.g.i.k. oraz art. 15 u.i.r.z.p. mają zastosowanie do prac geodezyjnych podlegających obowiązkowi zgłoszenia w trybie art. 12 ust. 1 pkt. 3 lit. j) p.g.i.k., zachodzi w ocenie skarżącego podstawa do rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do przepisu art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej.
Rozpoznana w tych granicach skarga kasacyjna nie podlega uwzględnieniu, albowiem wyrok Sądu I instancji, mimo częściowo błędnej argumentacji, odpowiada prawu.
Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny zaznacza, że na posiedzeniu w dniu 8 sierpnia 2024 r., oprócz niniejszej sprawy I OSK 548/23 były rozpoznane sprawy ze skarg kasacyjnych tego samego skarżącego Wojewódzkiego Biura Geodezji: I OSK 551/23 (wyrok WSA w Lublinie z 29 listopada 2022 r. sygn. akt III SA/Lu 382/22); I OSK 550/23 (wyrok WSA w Lublinie z 29 listopada 2022 r. sygn. akt III SA/Lu 378/22); I OSK 549/23 (wyrok WSA w Lublinie z dnia 22 listopada 2022 r. sygn. akt III SA/Lu 373/22); I OSK 546/23 (wyrok WSA w Lublinie z dnia 22 listopada 2022 r. sygn. akt III SA/Lu 361/22); I OSK 547/23 (wyrok WSA w Lublinie z dnia 22 listopada 2022 r. sygn. akt III SA/Lu 366/22); I OSK 611/23 (wyrok WSA w Lublinie z dnia 24 listopada 2022 r. sygn. akt III SA/Lu 364/22); I OSK 612/23 (wyrok WSA w Lublinie z dnia 24 listopada 2022 r. sygn. akt III SA/Lu 371/22); I OSK 613/23 (wyrok WSA w Lublinie z dnia 29 listopada 2022 r. sygn. akt III SA/Lu 376/22). Wskazanymi wyrokami Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargi Wojewódzkiego Biura Geodezji w Lublinie na decyzje Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w przedmiocie ustalenia opłaty za udostępnienie materiałów z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Stan faktyczny w przedmiotowych sprawach był analogiczny, a stan prawny tożsamy, podobnie jak uzasadnienia decyzji i uzasadniania wyroków Sądu I instancji, również w skargach kasacyjnych sformułowane zostały takie same zarzuty. W takich okolicznościach zarówno rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i uzasadniania wydanych wyroków są zbliżone i zawierają taką samą argumentację.
Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, sporna zaś jest kwestia, czy Wojewódzkie Biuro Geodezji, będące jednostką budżetową, działając jako wykonawca prac geodezyjnych w ramach postępowania o scalenie gruntów, zwolnione jest z obowiązku uiszczenia opłaty za udostępnienie materiałów z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego na podstawie art. 40a ust. 2 pkt 4 lit. b) p.g.i.k. w zw. z art. 15 u.i.r.z.p. Rozstrzygnięcie jej wymaga ustalenia relacji pomiędzy powołanymi ustawami.
Ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji podmiotów realizujących zadania publiczne w art. 15 ust. 1 stanowi, że podmiot prowadzący rejestr publiczny zapewnia podmiotowi publicznemu albo podmiotowi niebędącemu podmiotem publicznym, realizującym zadania publiczne na podstawie odrębnych przepisów albo na skutek powierzenia lub zlecenia przez podmiot publiczny ich realizacji, nieodpłatny dostęp do danych zgromadzonych w prowadzonym rejestrze, w zakresie niezbędnym do realizacji tych zadań. Dane, o których mowa w ust. 1, powinny być udostępniane za pomocą środków komunikacji elektronicznej i mogą być wykorzystane wyłącznie do realizacji zadań publicznych (ust. 2). Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób, zakres i tryb udostępniania danych, o których mowa w ust. 1, mając na uwadze potrzebę usprawnienia realizacji zadań publicznych, zapewnienia szybkiego i bezpiecznego dostępu do danych oraz zabezpieczenia wykorzystania danych do celów realizacji zadań publicznych (ust. 3).
W oparciu o powyższą delegację ustawową wydano rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 września 2005 r. w sprawie sposobu, zakresu i trybu udostępniania danych zgromadzonych w rejestrze publicznym (Dz.U. z 2018 r. poz. 29, dalej rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 września 2005 r.), którego § 3 ust. 1 stanowi: dane zgromadzone w rejestrze udostępnia się na warunkach, w sposób, w zakresie i w terminie określonym w przepisach, na których podstawie jest prowadzony rejestr. Dokonując wykładni art. 15 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. zauważyć należy, że wynikająca z niego norma prawna ma charakter nie tyle ogólny, co blankietowy, bowiem dotyczy zarówno podmiotów prowadzących istniejące rejestry publiczne, jak również będzie miała zastosowanie do rejestrów publicznych, które dopiero mogą powstać. Aby prawidłowo zastosować normę z art. 15 u.i.r.z.p. do danego stanu faktycznego, niezbędne jest zatem odniesienie się do przepisów szczególnych, na podstawie których prowadzonych jest dany rejestr publiczny. To te przepisy szczególne, dotyczące danego rejestru publicznego, regulują zasady, warunki, sposoby udostępniania danych zgromadzonych w rejestrze publicznym.
W rozpoznawanej sprawie przepisami szczególnymi jest ustawa - Prawo geodezyjne i kartograficzne i zawarte w art. 40a i art. 40b zasady udostępniania danych zgromadzonych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. Art. 40a p.g.i.k. w ust. 1 wprowadza generalną zasadę, zgodnie z którą organy prowadzące państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny udostępniają materiały zasobu odpłatnie. Zgodnie z art. 40a ust. 2 p.g.i.k. nie pobiera się opłaty za:
1) udostępnianie zbiorów danych: wskazanych w lit. a do lit. j;
2) udostępnianie w postaci elektronicznej zbiorów danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego: we wskazanych w lit. a do lit. d celach;
3) udostępnianie wykonawcy prac geodezyjnych lub prac kartograficznych materiałów zasobu - w przypadku prac geodezyjnych lub prac kartograficznych wykonywanych w celu realizacji określonych w ustawie zadań organów administracji geodezyjnej i kartograficznej lub Głównego Geodety Kraju, po podpisaniu umowy w sprawie udzielenia zamówienia publicznego obejmującego takie prace, a w przypadku prac scaleniowych lub wymiennych realizowanych na podstawie ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. z 2023 r. poz. 1197) po podpisaniu porozumienia na wykonanie takich prac (dodano ustawą z dnia 7 października 2022 r. Dz.U. 2022 poz. 2185, w życie weszło w dniu 10 listopada 2022 r.);
4) udostępnianie danych na podstawie:
a) art. 12 ust. 1 i 2, art. 14 ust. 1, art. 15 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 4 marca 2010 r. o infrastrukturze informacji przestrzennej,
b) art. 15 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne;
5) pierwsze udostępnienie podmiotowi władającemu siecią uzbrojenia terenu zbiorów danych powiatowej bazy GESUT, dotyczących sieci uzbrojenia terenu znajdującej się we władaniu tego podmiotu, po otrzymaniu przez starostę od tego podmiotu opinii, o której mowa w art. 28e ust. 1 pkt 1;
6) udostępnianie materiałów zasobu w związku ze zgłoszeniem prac, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 lit. b lub jego uzupełnieniem;
7) udostępnianie zestawień zbiorczych danych objętych ewidencją gruntów i budynków, o których mowa w art. 25 ust. 2 i 3, w postaci elektronicznej;
8) udostępnianie w postaci elektronicznej kartograficznych opracowań specjalnych w postaci map tyflologicznych. Art. 40b pgk dotyczy opłat za poszczególne czynności i zwolnienia z tych opłat.
Przed odniesieniem się do treści art. 40a p.g.i.k., a konkretnie uregulowanych w tym przepisie przypadków zwolnień z ponoszenia opłat za udostępnienie materiałów z zasobu należy jeszcze raz zwrócić uwagę na relacje zachodzące pomiędzy tym przepisem a art. 15 u.i.r.z.p. Na powyższą relację zwrócił uwagę D. Felcenloben, podnosząc, że przepisy art. 40a i 40b p.g.i.k. w obowiązującym brzmieniu weszły w życie z dniem 12 lipca 2014 r. Z tego powodu brak jest podstawy do odwoływania się w tym przypadku do zasady lex posterior derogat legi priori. Ustawa o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne została uchwalona 17 lutego 2005 r., zaś art. 40a i 40b p.g.i.k. zostały odpowiednio znowelizowane i dodane na mocy noweli do tej ustawy, która weszła w życie z dniem 12 lipca 2014 r. Wskazał, że dokonując zestawienia przywołanych regulacji prawnych oraz odwołując się do reguły kolizyjnej lex specialis derogat legi generali, należy uznać, że w związku z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 września 2005 r., przepisy art. 40a i 40b p.g.i.k. mają pierwszeństwo wobec normy art. 15 ust. 1 u.i.r.z.p. (D. Felcenloben, Prawo geodezyjne i kartograficzne. Komentarz, Wolters Kluwer 2024 s. 750, uw. 2 oraz D. Felcenloben, Ewidencja gruntów i budynków. Zagadnienia materialne i procesowe, Wolters Kluwer 2022 s. 728, uw. 8.1).
Przechodząc do analizy art. 40a p.g.i.k. i katalogu wymienionych w ust. 2 przypadków, w których nie pobiera się opłaty zauważyć należy, że ustawodawca wskazując powyższe przypadki zastosował różne kryteria. Są to zarówno kryteria podmiotowe, przedmiotowe jak również kryterium celowościowe, czy też kryterium podstawy prawnej. W szczególności należy zauważyć, że zwolnienie dotyczy tak określonych przypadków udostępniania danych z zasobu, jak i przypadków udostępniania materiałów zasobu, a procedury te nie są tożsame. Jest różnica między udostępnieniem danych, wykorzystywanych następnie zgodnie z ich treścią, a udostępnieniem materiałów zasobu celem wykonania pracy geodezyjnej, której przyjęcie będzie skutkowało zmianą treści danych zasobu. Wymieniając w art. 40a ust. 2 p.g.i.k. przypadki, w których w których nie pobiera się opłat, ustawodawca nie określa w ten sam sposób przedmiotu tych opłat, a tym samym zakresu zwolnienia z opłat. W art. 40 ust. 2 p.g.i.k. ustawodawca generalnie stanowi, że nie pobiera się opłaty za udostępnienie zbiorów danych z wskazanych rejestrów. Z art. 40a ust. 2 pkt 3 p.g.i.k. wynika, że w przypadku wykonawcy prac geodezyjnych lub prac kartograficznych (prac wykonywanych w celu realizacji określonych w ustawie zadań organów administracji geodezyjnej i kartograficznej lub Głównego Geodety Kraju, po podpisaniu umowy w sprawie udzielenia zamówienia publicznego obejmującego takie prace) nie pobiera się opłaty za udostępnienie materiałów zasobu. Również w przypadku wskazanym w art. 40a ust. 2 pkt 6 p.g.i.k. nie pobiera się opłaty za udostępnienie materiałów zasobu w związku ze zgłoszeniem prac, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 lit. b) p.g.i.k., lub jego uzupełnieniem. Prace, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 lit. b) p.g.i.k. to prace wykonywane przez wykonawcę prac geodezyjnych, które zgłaszane są Głównemu Geodecie Kraju. Z art. 40a ust. 2 pkt 3 i pkt 6 p.g.i.k. wynika, że wykonawcy prac geodezyjnych (o których mowa w pkt 3 i 6) zwolnieni są z opłat za udostępnienie materiałów zasobu, a nie z opłat za dane z rejestrów. Zakres art. 40a ust. 2 pkt 3 w wyniku nowelizacji ustawą z dnia 7 października 2022 r. (Dz.U. z 2022 r. poz. 2185), która weszła w życie w dniu 10 listopada 2022 r. został rozszerzony i objął również wykonawców prac scaleniowych lub wymiennych realizowanych na podstawie ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. z 2023 r. poz. 1197) po podpisaniu porozumienia na wykonanie takich prac. Powyższa zmiana stanu prawnego miała miejsce już po wydaniu zaskarżonej decyzji.
W skardze kasacyjnej wskazano na naruszenie art. 40a ust. 2 pkt 4 p.g.i.k. w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 15 u.i.r.z.p. Zgodnie z powołanym art. 40a ust. 2 pkt 4 p.g.i.k., nie pobiera się opłaty za udostępnienie danych na podstawie art. 15 u.i.r.z.p. Zarzut ten jest niezasadny. Jak wskazano wcześniej, wynikający z art. 15 u.i.r.z.p. obowiązek zapewnienia przez podmiot prowadzący rejestr publiczny nieodpłatnego dostępu do danych zgromadzonych w prowadzonym rejestrze innemu podmiotowi publicznemu w zakresie niezbędnym do realizacji tych zadań, realizowany jest na podstawie przepisów szczególnych, na podstawie których prowadzonych jest dany rejestr publiczny. To te przepisy szczególne dotyczące danego rejestru publicznego regulują zasady, warunki, sposoby udostępniania danych zgromadzonych w rejestrze publicznym; to z tych przepisów wynika jakie podmioty i w jakim zakresie mogą być zwolnione z obowiązku ponoszenia opłat. W przypadku określonych wykonawców prac geodezyjnych zwolnienie z opłat zostało uregulowane w art. 40a ust. 2 pkt 3 i 6 p.g.i.k. i obejmuje zwolnienie z opłat za udostępnienie materiałów zasobu. Natomiast inni wykonawcy prac geodezyjnych nie objęci zakresem podmiotowym art. 40a ust. 2 pkt 3 i 6 p.g.i.k., nie są objęci zwolnieniem z opłat za udostępnienie materiałów zasobu. Dlatego nie można takiego zwolnienia wywieść z art. 40a ust. 2 pkt 4 p.g.i.k. w zw. z art. 15 u.i.r.z.p., którego zakres podmiotowy nie obejmuje wykonawców prac geodezyjnych, a zakres przedmiotowy obejmuje zwolnienie z opłat za udostępnienie danych z rejestru, a nie opłat za udostępnienie materiałów zasobu. Dokonana nowelizacja art. 40a ust. 2 pkt 3 p.g.i.k., która weszła w życie 10 listopada 2022 r., a która polegała na rozszerzeniu zakresu podmiotowego wykonawców prac geodezyjnych objętych zwolnieniem z opłat za udostępnienie materiałów zasobów o wykonawców prac scaleniowych lub wymiennych realizowanych na podstawie ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. z 2023 r. poz. 1197) po podpisaniu porozumienia na wykonanie takich prac, potwierdza prawidłowość dokonanej wykładni.
Nietrafne wobec powyższego są rozważania Sądu I instancji dotyczące warunku złożenia przez skarżącego wniosku, o jakim mowa w art. 15 ust. 3 u.i.r.z.p. w związku z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 września 2005 r. w sprawie sposobu, zakresu i trybu udostępniania danych zgromadzonych w rejestrze publicznym. Art. 15 ust. 1 u.i.r.z.p. nie dotyczy sytuacji realizowania prac geodezyjnych w przypadku zgłoszenia przez wykonawcę prac geodezyjnych polegających na sporządzeniu projektu scalenia i wymiany gruntów na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. j) p.g.i.k., co wynika z zupełnie odmiennego i odrębnego uregulowania udostępniania materiałów zasobu wykonawcom prac geodezyjnych. Wykonawcy prac geodezyjnych (a takim wykonawcą w sprawie jest skarżący) korzystają ze zwolnienia za udostępnienie materiałów zasobu przewidzianego w art. 40a ust. 2 pkt 3 i 6 p.g.i.k. Należy jeszcze raz wyraźnie zaznaczyć, że to ustawodawca rozróżnił skutki i zakres, jaki wywołuje udostępnienie materiałów zasobu wykonawcy prac geodezyjnych, od udostępnienia danych zgromadzonych w prowadzonym rejestrze na podstawie art. 15 ust. 1 u.i.r.z.p., przepis ten nie dotyczy zgłoszenia prac geodezyjnych przez wykonawcę tych prac.
Odnosząc się do wniosku o wystąpienie o podjęcie przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały w składzie siedmiu sędziów z uwagi na występujące w sprawie zagadnienie prawne odnośnie interpretacji art. 40a ust. 2 pkt 4 lit. b) p.g.i.k. w zw. z art. 15 u.i.r.z.p. dotyczącego zgłaszanych w trybie art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. j) p.g.i.k. prac geodezyjnych należy wskazać, że zgodnie z art. 187 § 1 p.p.s.a., jeżeli przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej wyłoni się zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, Naczelny Sąd Administracyjny może odroczyć rozpoznanie sprawy i przedstawić to zagadnienie do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów tego Sądu. Oznacza to, że wystąpienie o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego nie następuje w każdej sprawie, ale zależy od wystąpienia zagadnienia prawnego, które budzi poważne wątpliwości, przy czym decyzja w tym zakresie pozostawiona jest składowi orzekającemu. W rozpoznawanej sprawie takich wątpliwości nie stwierdzono, a zatem brak było podstaw do zastosowania powołanego przepisu.
Mając na uwadze podane argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi kasacyjnej. Podstawą do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był przepis art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. Uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego zostało sporządzone z uwzględnieniem przepisu art. 193 in fine p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę