I OSK 541/07

Naczelny Sąd Administracyjny2008-03-28
NSAAdministracyjneŚredniansa
wywłaszczenienieruchomościzwrotodszkodowaniepostępowanie administracyjnestwierdzenie nieważnościcofnięcie wnioskuskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie umorzenia postępowania o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej, uznając, że cofnięcie wniosku nie prowadziło do utrzymania w mocy decyzji naruszającej prawo.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA oddalającego skargę na decyzję SKO o umorzeniu postępowania o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek o ponowne rozpatrzenie dotyczył decyzji stwierdzającej nieważność decyzji wywłaszczeniowej. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że cofnięcie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy było skuteczne, ponieważ nie prowadziło do utrzymania w mocy decyzji naruszającej prawo lub interes społeczny, a decyzja SKO o stwierdzeniu nieważności decyzji wywłaszczeniowej była prawidłowa.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. M. i M. M. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił ich skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. o umorzeniu postępowania w sprawie ponownego rozpatrzenia decyzji dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów KPA, w szczególności art. 137 w zw. z art. 127 § 3 i art. 156 § 2 KPA, poprzez wadliwe uwzględnienie cofnięcia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, które miało prowadzić do utrzymania w mocy decyzji naruszającej prawo. Kwestionowano również wykładnię art. 103 KPA, twierdząc, że zawieszenie postępowania nie wstrzymuje biegu terminu z art. 156 § 2 KPA. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że cofnięcie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy było skuteczne, ponieważ organ odwoławczy prawidłowo ocenił, że nie prowadzi ono do utrzymania w mocy decyzji naruszającej prawo lub interes społeczny. NSA stwierdził, że decyzja SKO o stwierdzeniu nieważności decyzji wywłaszczeniowej była prawidłowa, ponieważ nie upłynął dziesięcioletni termin z art. 156 § 2 KPA, niezależnie od kwestii zawieszenia postępowania. Sąd podkreślił, że umorzenie postępowania odwoławczego następuje w drodze decyzji, a nie postanowienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nie uwzględnia cofnięcia wniosku, jeśli prowadzi ono do utrzymania w mocy decyzji naruszającej prawo lub interes społeczny. W takim przypadku organ wydaje postanowienie o odmowie uwzględnienia wniosku cofającego odwołanie i rozpoznaje sprawę ponownie.

Uzasadnienie

Zasada rozporządzalności przy cofnięciu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy jest ograniczona koniecznością badania przez organ, czy cofnięcie nie prowadzi do utrzymania w mocy decyzji naruszającej prawo lub interes społeczny. W niniejszej sprawie uznano, że cofnięcie wniosku było skuteczne, gdyż nie prowadziło do utrzymania w mocy decyzji naruszającej prawo.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

k.p.a. art. 137

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

k.p.a. art. 127 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 103

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 22 kwietnia 1955 r. o remontach i odbudowie oraz o wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków art. 16 § ust.1-4

Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości art. 8

Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości art. 12

Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości art. 14

Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości art. 27 § ust. 2

Ustawa z dnia 22 kwietnia 1959 r. o remontach, odbudowie oraz o wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków art. 7 § ust. 1

Ustawa z dnia 22 kwietnia 1959 r. o remontach, odbudowie oraz o wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków art. 8 § ust. 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Cofnięcie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie prowadzi do utrzymania w mocy decyzji naruszającej prawo lub interes społeczny. Decyzja SKO o stwierdzeniu nieważności decyzji wywłaszczeniowej była prawidłowa, ponieważ nie upłynął dziesięcioletni termin z art. 156 § 2 k.p.a. Umorzenie postępowania odwoławczego następuje w drodze decyzji.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 137 k.p.a. poprzez wadliwe uwzględnienie cofnięcia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zarzut naruszenia art. 103 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminu z art. 156 § 2 k.p.a. Zarzut, że umorzenie postępowania odwoławczego powinno nastąpić w formie postanowienia.

Godne uwagi sformułowania

czynność procesowa w postaci tak złożenia odwołania, jak i cofnięcia odwołania opiera się na zasadzie rozporządzalności zasada rozporządzalności doznaje jednak ograniczenia, ponieważ podlega to cofnięcie kontroli organu odwoławczego nie ma jednolitości poglądów w kwestii czy zawieszenie postępowania wstrzymuje także termin przewidziany w art. 156 § 2 k.p.a., jako termin materialnoprawny, lecz rozstrzyganie tego zagadnienia nie jest konieczne w niniejszym postępowaniu nie upłynął okres dziesięciu lat, o którym mowa w art. 156 § 2 kpa, bez względu na czas zawieszenie postępowania

Skład orzekający

Anna Lech

przewodniczący sprawozdawca

Janina Antosiewicz

członek

Roman Ciąglewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 137 KPA w kontekście cofnięcia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a także kwestia wpływu zawieszenia postępowania na bieg terminu z art. 156 § 2 KPA."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i procedury związanej z ponownym rozpatrzeniem sprawy oraz stwierdzeniem nieważności decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu administracyjnym, takich jak cofnięcie wniosku i wpływ zawieszenia postępowania na terminy, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Kiedy cofnięcie wniosku w postępowaniu administracyjnym nie jest możliwe? NSA wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 541/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-03-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-04-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Lech /przewodniczący sprawozdawca/
Janina Antosiewicz
Roman Ciąglewicz
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne
Umorzenie postępowania
Sygn. powiązane
II SA/Kr 2769/03 - Wyrok WSA w Krakowie z 2007-01-24
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art. 127 § 3, art. 137, art. 156 § 2, art. 103, art. 138 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA: Anna Lech (spr.) Sędziowie NSA Janina Antosiewicz Roman Ciąglewicz Protokolant Anna Krakowiecka po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. M. i M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 stycznia 2007 r. sygn. akt II SA/Kr 2769/03 w sprawie ze skargi K. M. j i M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 24 stycznia 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 2769/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę K. M. i M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], Nr Kol. Odw. [...], w przedmiocie umorzenia postępowania o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na następujący stan faktyczny i prawny sprawy: decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 16 ust.1–4 ustawy z dnia 22 kwietnia 1955 r. o remontach i odbudowie oraz o wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków (Dz.U. z 1968 r. Nr 36, poz. 249), art. 8, 12, 14 i 27 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64), Naczelnik Dzielnicy K.-Ś. orzekł o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości stanowiącej współwłasność J. C. – w 4/6, W. K. – w 1/6, i J. D. – w 1/6, zabudowanej budynkiem przy ul. [...] w K. i o przyznaniu odszkodowania.
Po rozpoznaniu wniosku W. K. i J. D. o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji, decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 157 i art. 156 § 2 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 7 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r. o remontach, odbudowie oraz o wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków (Dz.U. z 1968 r. Nr 36, poz. 249 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym Województwa K., stwierdziło nieważność decyzji Naczelnika Dzielnicy K. – Ś. z dnia [...].
Aktem notarialnym z dnia [...], rep. AI nr [...], sporządzonym w Kancelarii Notarialnej w K. przed notariuszem E. S., J. D. sprzedał B. M. udział w wysokości 1/12 części w przedmiotowej nieruchomości.
Po przeprowadzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku Samorządowym Województwa K. z dnia [...] orzekającej w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy K.-Ś. z dnia [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...], znak: Kol.Odw. [...], na podstawie art. 156 § 1pkt 1 k.p.a. w związku z art. 156 § 2 k.p.a. oraz art. 158 § 1 i 2 k.p.a., stwierdziło nieważność decyzji w części, w której odnosi się ona do 11/12 części nieruchomości przy ul. [...], stanowiącej współwłasność J. C. (8/12), W. K. (2/12) oraz J. D. (1/12), a w pozostałej części, odnoszącej się do 1/12 części nieruchomości zbytej przez J. D. na rzecz B. M. (mylnie podano imię W.) stwierdziło, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. i w tym zakresie odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż wywołała ona nieodwracalne skutki prawne.
Prezydent Miasta K., pismem z dnia 29 listopada 1999 r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, który to wniosek został cofnięty w dniu 23 listopada 1999 r.
W dniu 20 marca 2001 r. zmarł J. D.
Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2002 r., sygn. I Ns [...], Sąd Rejonowy w Opolu Wydział I Cywilny stwierdził, że spadek po J. D. na podstawie ustawy nabyli: żona D. D. w ¼ oraz dzieci: H. D., M. D., S. D., po ¼ każdy z nich.
W dniu 18 października 2002 r. zmarł W. K.
Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2002 r., sygn. akt I Ns [...], Sąd Rejonowy dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie Wydział I Cywilny stwierdził, że spadek po W. K. na podstawie testamentu notarialnego nabyły wprost dzieci: K. M. i R. K., po ½ części każde.
W dniu 25 czerwca 2003 r. zmarł B. M., a spadek nabyli żona K. M. i syn M. M. po ½ części każde z nich na podstawie postanowienia z dnia 9 grudnia 2003 r. Sądu Rejonowego dla Krakowa – Podgórza Wydział I Cywilny sygn. akt I Ns [...].
Od dnia 29 maja 2001 r. do dnia 22 lipca 2003 r. postępowanie w sprawie było zawieszone ze względu na śmierć stron postępowania.
Decyzją z dnia [...], znak: Kol. Odw. [...], na podstawie art. 137 k.p.a. i art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. umorzyło postępowanie w sprawie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] ze względu na cofnięcie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy przez Prezydenta Miasta K.
W uzasadnieniu Kolegium podniosło, że zgodnie z art. 137 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a., strona może cofnąć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] K. M. i M. M. złożyli skargę, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów, zarzucając, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
1) art. 137 zdanie drugie w związku z art. 127 § 3, art. 156 § 2 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, a tym samym uwzględnienie cofnięcia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Gminę K. w sytuacji, w której cofnięcie to prowadzi do utrzymania w mocy decyzji naruszającej prawo, jak również interes społeczny;
2) art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie okoliczności miarodajnych dla oceny cofnięcia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W uzasadnieniu wskazano między innymi, że w sprawie wystąpiła negatywna przesłanka stwierdzenia nieważności z art. 156 § 2 k.p.a., a mianowicie upływ dziesięciu lat od doręczenia (ogłoszenia) decyzji. Decyzja Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku Województwa K. z dnia [...] była decyzją ostateczną już w dniu [...], o czym świadczy odpis zaświadczenia Kolegium Odwoławczego znajdującego się w aktach sprawy. Zatem najpóźniej od tej daty rozpoczął się bieg dziesięcioletniego okresu, o którym mowa w art. 156 § 2 k.p.a. Wobec wystąpienia negatywnej przesłanki stwierdzenia nieważności, organ powinien był uchylić decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] i ograniczyć się do stwierdzenia wydania decyzji z dnia [...] z naruszeniem prawa, stosownie do brzmienia art. 156 § 2 k.p.a. Zarzucono także, iż organ nie rozważył, czy w niniejszej sprawie zaistniały warunki do zastosowania art. 137 zdanie drugie k.p.a.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, wskazując między innymi, że niesłusznie skarżący traktowali orzekanie w trybie art. 137 k.p.a. jako orzekanie merytoryczne w sprawie.
Organ zaznaczył, że cofnięcie jedynego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy powoduje "kontrolę" ukierunkowaną wyłącznie na ustalenie, czy owo cofnięcie nie prowadzi do utrzymania w mocy decyzji naruszającej prawo lub interes społeczny. Brak stwierdzenia tych przesłanek musiał skutkować umorzeniem postępowania. Dlatego też, w ocenie organu, chybionym jest zarzut, że orzekając po upływie 10 lat od wydania w dniu [...] zaświadczenia o ostateczności decyzji z dnia [...], należało ustalić negatywną przesłankę z art. 156 § 2 k.p.a.
Wyrokiem z dnia 24 stycznia 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 2769/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę K. M. i M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], Nr Kol. Odw. [...], w przedmiocie umorzenia postępowania o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Sąd wskazał, że zawieszenie postępowania, które nastąpiło w dniu 29 maja 2001 r. spowodowało wstrzymanie biegu terminu z art. 156 § 2 k.p.a.
Sąd nie podzielił poglądu skargi, że samo wniesienie odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie) powodowało konieczność merytorycznej jego oceny w sposób przedstawiony w skardze, bowiem dopiero, gdy zostanie stwierdzone, że zostały zachowane wymogi formalne, wtedy dopiero organ drugiej instancji może przystąpić do rozpoznania odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie).
Sąd podkreślił w uzasadnieniu wyroku, że odwołanie (wniosek o ponowne rozpatrzenie) jest środkiem zaskarżenia zależnym od woli strony, która decyduje o jego podtrzymaniu lub cofnięciu. A zatem, gdy strona cofa wniosek, to obowiązkiem organu, zgodnie z treścią art. 137 k.p.a., jest sprawdzenie, czy cofnięcie takie nie prowadziłoby do utrzymania w mocy decyzji naruszającej prawo lub interes społeczny.
Sąd podniósł, że redakcja powołanego przepisu wyraźnie wskazuje, że chodzi o stan faktyczny i prawny decyzji z daty jej wydania, a nie z daty, kiedy organ będzie podejmował decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skargę kasacyjną złożył pełnomocnik K. M. i M. M., adwokat K.L., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, ewentualnie na zasadzie art. 188 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] umarzającej postępowanie administracyjne oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
1) prawa materialnego, to jest:
a) art. 137 k.p.a., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na wadliwym przyjęciu, iż organ drugiej instancji rozpoznając dopuszczalność cofnięcia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy jest zobligowany wyłącznie do kontroli decyzji pod kątem jej zgodności z prawem i interesem społecznym, nie badając przy tym istoty sprawy, podczas gdy treść powyższego przepisu rodzi po stronie organu odwoławczego obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego i wyjaśnienia stanu faktycznego celem ustalenia, czy cofnięcie wniosku nie będzie prowadzić do utrzymania w mocy decyzji naruszającej prawo lub interes społeczny w dacie orzekania i dopiero na tej podstawie rozstrzygania o możliwości uwzględnienia wniosku;
b) art. 103 k.p.a., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na wadliwym przyjęciu, iż zawieszenie postępowania administracyjnego prowadzi do wstrzymania biegu terminu dziesięcioletniego wskazanego w art. 156 § 2 k.p.a., podczas gdy zwieszenie postępowania administracyjnego wstrzymuje jedynie bieg terminów procesowych określonych w tym kodeksie, nie odnosi się zatem do terminu przedawnienia wskazanego w art. 156 § 2 k.p.a;
2) przepisów postępowania:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 137 zdanie drugie, art. 127 § 3, art. 156 § 2 i art. 103 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, przez nieuwzględnienie skargi, pomimo naruszenia przez organ administracji publicznej art. 137 zdanie drugie w związku z art. 127 § 3, art. 156 § 2 k.p.a., polegające na wadliwym uwzględnieniu cofnięcia wniosku Gminy K. o ponowne rozpatrzenie sprawy w sytuacji, w której cofnięcie to prowadzi do utrzymania w mocy decyzji naruszającej prawo, a wynikające z wadliwego przyjęcia w skarżonym wyroku, iż zastosowane przez organ administracyjny zawieszenie postępowania administracyjnego prowadzi do wstrzymania biegu terminu przewidzianego w art. 156 § 2 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że stanowisko Sądu w zaskarżonym wyroku opiera się na wadliwym przyjęciu, że wskutek zawieszenia postępowania administracyjnego wstrzymany został zgodnie z art. 103 k.p.a. bieg terminu określonego w art. 156 § 2 k.p.a. Tymczasem analiza przepisu art. 103 k.p.a., w ocenie wnoszących skargę kasacyjną, nie pozostawia wątpliwości, iż zawieszenie postępowania prowadzi do wstrzymania wyłącznie terminów procesowych, a więc terminów przewidzianych w przepisach o postępowaniu administracyjnym i dotyczących sprawy administracyjnej, w której zostało zawieszone postępowanie administracyjne. Tym samym nie może podlegać akceptacji pogląd wyrażony przez Sąd, że zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminu określonego w art. 156 § 2 k.p.a.
Powołując się na komentarz do art. 103 k.p.a. J. Borkowskiego i B. Adamiak wskazano, że "wstrzymanie biegu terminów dotyczy wyłącznie terminów procesowych, a zatem nie obejmuje np. terminu przedawnienia ustanowionego w art. 146 § 1 czy w art. 156 § 2 k.p.a."
W związku z tym, raz jeszcze podniesiono, że upływ przewidzianego w art. 156 § 2 k.p.a. terminu nastąpił w dniu 29 października 2001 r., co w konsekwencji prowadzi do uznania, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. orzekając w dniu [...] miało obowiązek uchylić decyzję z dnia [...] i ograniczyć się do stwierdzenia, iż decyzja z [...] wydana została z naruszeniem prawa.
Autor skargi kasacyjnej zwrócił uwagę, że organ drugiej instancji wadliwie przyjął, iż w niniejszej sprawie umorzenie postępowania winno nastąpić w formie decyzji administracyjnej. Powołując się na pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazano, że rozstrzygnięcie organu drugiej instancji w przedmiocie wycofania odwołania przez stronę powinno zapaść w trybie art. 137 k.p.a. w drodze postanowienia, a nie decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 1996 r., sygn. akt I S.A/Lu 55/96).
Pełnomocnik skarżących wskazał, że organ wydając postanowienie o umorzeniu postępowania jednocześnie rozstrzyga, iż decyzja organu pierwszej instancji jest zgodna z prawem i interesem społecznym. Wyłącznie po całościowym zbadaniu aktualnego stanu faktycznego i prawnego możliwe będzie prawidłowe ustalenie, iż decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa wedle aktualnego stanu prawnego i faktycznego, i jako taka może pozostać w obrocie prawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona.
W pierwszej kolejności podnieść należy, że czynność procesowa w postaci tak złożenia odwołania, jak i cofnięcia odwołania opiera się na zasadzie rozporządzalności, a zatem tylko strona postępowania lub inne określone w przepisach podmioty mogą decydować o wniesieniu lub cofnięciu odwołania. Przepisy dotyczące odwołań stosuje się, na podstawie art. 127 § 3 k.p.a., do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. W kwestii cofnięcia odwołania (wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy) zasada rozporządzalności doznaje jednak ograniczenia, ponieważ podlega to cofnięcie kontroli organu odwoławczego.
Wynika to z treści art. 137 k.p.a., który stanowi, że strona może cofnąć odwołanie (czytaj również wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy) przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy. W niniejszej sprawie cofnięcie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy nastąpiło w dniu 23 listopada 1999 r., sprawa nie została rozstrzygnięta ponownie, a orzeczenie w sprawie cofnięcia tego wniosku zapadło w dniu [...], a więc warunek co do tego, aby wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy został cofnięty przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy został spełniony.
Następnym ograniczeniem zasady rozporządzalności przy cofnięciu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, wynikającym z art. 137 k.p.a., jest konieczność badania przez organ, czy cofnięcie nie prowadzi do utrzymania w mocy decyzji naruszającej prawo lub interes społeczny, gdyż w przypadku stwierdzenia takiego stanu organ nie uwzględnia cofnięcia odwołania, innymi słowy mówiąc czynność cofnięcia wniosku nie wywołuje skutku prawnego. W takim przypadku organ wydaje postanowienie o odmowie uwzględnienia wniosku cofającego odwołanie (wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy), na które nie służy zażalenie i rozpoznaje sprawę ponownie.
Do ponownego rozpoznania sprawy nie dochodzi, gdy organ uzna, że cofnięcie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy było skuteczne, gdyż nie prowadziło do utrzymania w mocy decyzji naruszającej prawo lub interes społeczny.
Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdyż tak organ administracji, jak i Sąd pierwszej instancji uznały, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], która pozostanie w obrocie po skutecznym cofnięciu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, nie narusza prawa ani interesu społecznego.
W tej sytuacji za nietrafny należy uznać postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 137 k.p.a.
Autor skargi kasacyjnej zarzuca również naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 137 zdanie drugie k.p.a., 127 § 3 k.p.a., 156 § 2 k.p.a. i 103 k.p.a. polegające na wadliwym uwzględnieniu cofnięcia wniosku Gminy K. o ponowne rozpoznanie sprawy w sytuacji, w której cofnięcie to prowadzi do utrzymania w mocy decyzji naruszającej prawo, to jest art. 156 § 2 k.p.a. w związku z upływem wskazanego w tym przepisie terminu stanowiącego negatywną przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji. W opinii skarżących upływ dziesięcioletniego okresu nastąpił najpóźniej w dniu 29 października 2001 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, uwzględniając cofnięcie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy mógł jedynie stwierdzić, że decyzja z dnia [...] wydana została z naruszeniem prawa, gdyż w przeciwnym razie pozostała w obrocie prawnym decyzja naruszająca prawo.
Zgodzić się należy z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie, który nie podzielił takiego stanowiska zawartego już wcześniej w skardze do tego Sądu, jednakże z innych względów niż podniesione w uzasadnieniu wyroku.
Sąd pierwszej instancji przyjął bowiem, że okres zawieszenia postępowania trwający od 29 maja 2001 r. do 22 lipca 2003 r. wstrzymał bieg terminów przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego, w tym również terminu określonego w art. 156 § 2 k.p.a.
Wprawdzie nie ma jednolitości poglądów w kwestii czy zawieszenie postępowania wstrzymuje także termin przewidziany w art. 156 § 2 k.p.a., jako termin materialnoprawny, lecz rozstrzyganie tego zagadnienia nie jest konieczne w niniejszym postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał bowiem, że nie upłynął okres dziesięciu lat, o którym mowa w art. 156 § 2 kpa, bez względu na czas zawieszenie postępowania.
Badając bowiem czy pozostająca w obrocie prawnym decyzja z dnia [...] w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] nie narusza prawa, to jest art. 156 § 2 k.p.a. przez upływ dziesięcioletniego terminu, należy jako początek tego terminu przyjąć datę decyzji z dnia [...], a jako koniec terminu datę decyzji z dnia [...], precyzyjniej mówiąc wejście tych decyzji do obrotu prawnego, a zatem nie upłynął między tymi datami okres dziesięciu lat.
Nie można przyjąć, tak jak to wskazano w skardze kasacyjnej, że datą końcową terminu dziesięcioletniego jest dzień [...] września 2003 r., to jest data wydania decyzji o umorzeniu postępowania, gdyż nie ta ostatnia decyzja jest przedmiotem ustalania przesłanek z art. 137 k.p.a.
Nie ma bowiem zastosowania w przypadku umorzenia postępowania ze względu na cofnięcie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, zasada ponownego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy według stanu faktycznego i prawnego z daty decyzji rozpoznającej ten wniosek, ponieważ nie dochodzi do rozpoznania sprawy co do istoty. Powołane natomiast w skardze kasacyjnej wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczą obowiązku uwzględnienia zmian stanu faktycznego i prawnego jakie zaszły w sprawie do czasu wydania decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty przez organ odwoławczy.
Nie jest również trafny pogląd wyrażony w skardze kasacyjnej, iż umorzenie postępowania odwoławczego nastąpić winno w formie postanowienia. Z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. wyraźnie wynika bowiem, że umorzenie postępowania odwoławczego następuje w drodze decyzji. Natomiast uważa się, że jedną z oczywistych przyczyn umorzenia postępowania odwoławczego jest cofnięcie odwołania. Uznać zatem należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zasadnie przyjął, że organ właściwy do rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy dokonał właściwej wykładni art. 137 kpa umarzając postępowanie odwoławcze, gdyż pozostająca w obrocie prawnym decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nie narusza prawa i zgodna jest z interesem społecznym, gdyż eliminuje z obrotu prawnego decyzję wydaną przez niewłaściwy organ.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI